Sáng kiến kinh nghiệm
Kinh nghiệm rèn chữ viết cho
học sinh lớp Hai qua môn tập viết .

phần i - đặt vấn đề
1/ cơ sở lý luận
Trong chơng trình môn Tiếng Việt bậc tiểu học, tập viết là một môn
học công cụ, nó giúp học sinh tiếp thu các môn học khác tốt hơn. Học sinh
dùng chữ viết để ghi chép các môn học khác. Khi học ở lớp cũng nh ở nhà,
học sinh viết tốt sẽ giúp các em ghi chép nhanh tạo điều kiện tốt cho việc
nâng cao hiệu quả của bài học. Thông qua chữ viết, các em còn đợc diễn tả
tình cảm, ý nghĩ, mức hiểu biết của mình trong bài làm .
Có thể nói chữ viết là cái cầu nối giữa thầy và trò, giúp học sinh đợc
giới thiệu mình rõ hơn với thầy giáo, giúp học sinh thể hiện đợc khả năng
của mình và nh vậy sẽ giúp thầy giáo hiểu học sinh của mình sâu sắc hơn .
Rèn chữ viết cho học sinh nói chung và rèn chữ viết cho học sinh
lớp Hai nói riêng giữ một vai trò rất quan trọng vì rèn chữ viết chính là rèn
tính nết con ngời. Dạy cho học sinh viết đúng, viết đẹp, viết cẩn thận sẽ
góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng
đối với bản thân cũng nh đối với thầy giáo, cô giáo và bạn bè .
Nh vậy môn tập viết không chỉ bó hẹp trong phạm vi truyền thụ kiến
thức, kỹ năng mà còn có tác dụng rèn luyện đức tính, phẩm chất của con
ngời .
Do môn tập viết có một vị trí đặc biệt quan trọng nh vậy cho nên
giáo viên cần hiểu rõ và thực hiện đầy đủ nhiệm vụ của môn tập viết đó là:
- Luyện cho học sinh viết đúng mẫu chữ, cỡ chữ, chữ đẹp rõ ràng,
viết đúng tốc độ .
- Ngoài ra qua môn tập viết còn phải luyện cho học sinh đức tính
cẩn thận, tinh thần kỷ luật, có óc thẩm mĩ. Đồng thời qua những tiếng,
Trang 1
những câu, những bài lựa chọn cho học sinh viết cần chú ý giáo dục tình

+ Thứ hai là nhiều em còn cha viết đúng độ cao của các chữ cái .
Trang 2
+ Thứ ba là cách đặt dấu thanh ở các chữ cha chính xác .
Nếu hiện tợng mắc lỗi này kéo dài sẽ dẫn tới việc các em viết không
đẹp, ảnh hởng đến tính thẩm mĩ của chữ viết. Do đó tôi muốn đa ra một số
Kinh nghiệm rèn chữ viết cho học sinh lớp Hai qua môn tập viết để
đồng nghiệp tham khảo .
Phần ii - giải quyết vấn đề
A/ Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tôi nghiên cứu chơng trình sách giáo khoa, sách tập viết, sách giáo
viên. Nắm chắc mục tiêu yêu cầu của từng bài.
- Tăng cờng dự giờ, tìm hiểu khả năng truyền tải kiến thức của giáo
viên đối với từng bài dạy.
- Tôi tìm hiểu các yếu tố tồn tại dẫn đến chất lợng chữ viết cha cao .
- Thông qua kết quả nghiên cứu, tìm hiểu yếu tố tồn tại để tìm ra ph-
ơng pháp rèn chữ viết cho học sinh.
B/ quá trình thực hiện .
Tôi luôn luôn xác định nhiệm vụ cơ bản của dạy môn Tập viết. Đó
là về tri thức : dạy cho các em những khái niệm cơ bản về đờng kẻ, dòng
kẻ, tọa độ viết chữ, tên gọi các nét chữ, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh,
dấu phụ, các khái niệm liên kết chữ cái, liên kết các nét chữ Từ đó hình
thành ở các em những biểu tợng về hình dáng, độ cao, sự cân đối, tính
thẩm mĩ của chữ viết. Về kỹ năng dạy học sinh các thao tác viết chữ từ đơn
giản đến phức tạp, bao gồm kỹ năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cái và
liên kết chữ cái tạo chữ ghi tiếng. Đồng thời giúp các em xác định khoảng
cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hình thành kĩ năng viết đúng mẫu, rõ
ràng và cao hơn là viết nhanh, viết đẹp . Ngoài ra t thế ngồi viết, cách cầm
bút để vở, cách trình bày bài viết cũng là một kỹ năng đặc thù của việc dạy
tập viết mà tôi thờng xuyên quan tâm .
Nội dung tập viết đợc trình bày mẫu trên các dòng kẻ ô li. Yêu cầu

Khi dạy tập viết, giáo viên tùy theo kinh nghiệm và thực tế có thể áp
dụng các phơng pháp khác nhau. Tôi thòng sử dụng các phơng pháp sau :
1 . Ph ơng pháp trực quan .
Giúp khắc sâu biểu tợng về chữ cho các em . Kết hợp mắt nhìn, tai
nghe, tay luyện tập. Điều này giúp các em chủ động phân tíchhình dáng,
kích thớc và cấu tạo theo mẫu chữ, tìm sự giống nhau và khác nhau của
chữ đang học với chữ đã học trớc đó trong cùng một nhóm bằng phơng
pháp so sánh tơng đồng .
Chữ mẫu là hình thức trực quan ở tất cả các bài tập viết. Đây là điều
kiện đầu tiên để các em viết đúng. Chữ mẫu phóng to trên bảng sẽ giúp
Trang 4
học sinh dễ quan sát, từ đó tạo điều kiện để các em phân tích hình dáng,
kích thớc và các nét cơ bản cấu tạo chữ cái cần viết trong bài học.
Khi học tập viết, học sinh đợc quan sát trực tiếp chữ mẫu và cách
viết mẫu của giáo viên, nghe giáo viên phân tích cách viết để hình thành
biểu tợng chữ viết .
2. Ph ơng pháp đàm thoại gợi mở .
Phơng pháp này tôi sử dụng chủ yếu ở giai đoạn đầu của tiết học.
Giáo viên dẫn dắt học sinh tiếp xúc với các chữ cái sẽ học bằng một hệ
thống câu hỏi, từ việc hỏi về các nét cấu tạo chữ cái, độ cao, kích thớc
chữ cái đến việc so sánh nét giống nhau và nét khác biệt giữa các chữ
cái đã học với chữ cái đang phân tích .
Ví dụ : Khi dạy chữ cái giáo viên có thể đặt câu hỏi :
Chữ cấu tạo bằng những nét nào ?
Chữ cao mấy ô, rộng mấy ô ?
Nét nào viết trớc, nét nào viết sau ?
Chữ giống chữ đã học ở những nét nào ?
Với những câu hỏi khó giáo viên cần định hớng cách trả lời cho các
em. Vai trò của ngời giáo viên ở đây là ngời tổ chức hớng dẫn học sinh
phân tích cấu tạo chữ cái chuẩn bị cho giai đoạn luyện tập viết ở chữ sau .

- Giáo viên nghiên cứu kĩ nội dung bài trong sách giáo khoa tập viết
- Xác định mục tiêu của bài dạy ( yêu cầu trọng tâm) bài này học
sinh cần nắm vững kiến thức gì ? cần rèn kĩ năng gì ?
- Giáo viên chuẩn bị những gì ? Học sinh chuẩn bị những gì ?
- Lựa chọn phơng pháp giảng gì ?
* Chuẩn bị một bài dạy có thể viết dới dạng Giáo án - bài soạn th-
ờng bao gồm :
+ Mục tiêu ( các yêu cầu trọng tâm)
+ Các hoạt động dạy học chủ yếu( kiểm tra bài cũ, dạy học bài mới,
luyện tập ở lớp, giao bài tập về nhà ) .
Ví dụ : Chuẩn bị dạy một tiết tập viết .
Tiết 1 : Chữ hoa

1 , Mục tiêu :
- Rèn kĩ năng viết chữ .
- Biết viết chữ cái viết hoa

theo cỡ vừa và cỡ nhỏ.
- Biết viết câu ứng dụng.
2 , Chuẩn bị :
- Giáo viên : Chữ mẫu
- Học sinh : Bảng, phấn, vở tập viết.
3, Hoạt động dạy học chủ yếu .
Trang 6
a . Kiểm tra : Kiểm tra đồ dùng học tập của học sinh .
b . Dạy bài mới .
* Giới thiệu bài
- Giáo viên nêu mục đích yêu cầu của tiết học.
- Giáo viên đa ra chữ mẫu


Trang 7
- Giáo viên thu 5 - 7 bài chấm và chữa, sau đó nhận xét .
c, Hớng dẫn học ở nhà .
- Viết phần luyện viết thêm.
* Tổ chức, h ớng dẫn các hoạt động học tập của học sinh(ở trên
lớp )
Việc chuẩn bị bài giữ vai trò quan trọng, việc tổ chức hớng dẫn các
hoạt động học tập của học sinh ở trên lớp quyết định hiệu suất của giờ dạy.
Khi tiến hành tổ chức, hớng dẫn các hoạt động học tập của học sinh cần
làm tốt các việc sau :
- Trình tự tiến hành, hớng dẫn học sinh học tập ( nh đã nêu ở phần
chuẩn bị ) .
- Giáo viên làm nhiệm vụ tổ chức, hớng dẫn các hoạt động của học
sinh, hạn chế lời nói ( giảng giải, thuyết trình ) làm mẫu không cần thiét
ở trên lớp .Giáo viên sử dụng đồ dùng trực quan, dùng câu hỏi gợi mở giúp
học sinh tiếp thu tốt hơn. Hoạt động chủ yếu của giáo viên trên lớp chỉ là
ngời định hớng làm việc với cá nhân học sinh, nhóm học sinh hoặc cả lớp .
Về phần giới thiệu nội dung bài học trên cơ sở nội dung bài viết đã
đợc trình bày trên bảng lớp gồm chữ cái, vần, từ và dòng chữ ứng dụng
giáo viên cần làm những việc sau : Đọc gộp cả tiếng, có thể giảng nghĩa từ
và dòng chữ viết ứng dụng. Gọi học sinh đọc toàn bài .
* Về phân tích cấu tạo chữ :
- Phân tích chữ cái :
Ví dụ : Chữ gồm mấy nét ? Là những nét nào ? Các nét chữ đó
nh thế nào ? Sự liên kết phối hợp của các nét ra sao ?
Điểm đặt bút, dừng bút của chữ ở vị trí nào trên dòng kẻ ?
Quan sát chữ mẫu học sinh sẽ phát hiện và từ đó khắc sâu biểu
tợng về chữ .
- Phân tích vần, từ và dòng chữ viết ứng dụng :
Ví dụ :

3 Kỹ thuật nối chữ đúng 96,6%
4 Thi vở sạch chữ đẹp chữ loại A 90%
Phần iii : kết thúc vấn đề
1/ Bài học
Theo tôi để nâng cao chất lợng chữ viết cho học sinh tiểu học nói
chung và học sinh lớp Hai nói riêng trớc hết :
Trang 9
* Ngời giáo viên cần có sự đổi mới về mặt nhận thức, có quan điểm
đúng đắn và nhận thức rõ vai trò đặc biệt quan trọng của chữ viết trong qua
trình học tập của học sinh và trong việc rèn nết ngời cho các em
* Để rèn chữ viết cho học sinh thực sự có chất lợng đòi hỏi ngời giáo
viên phải nắm chắc kỹ thuật viết chữ và nối chữ. Khi hớng dẫn cho các em
cần phải hớng dẫn một cách tỉ mỉ, cụ thể, có nh vậy học sinh mới có thể
viết chữ đúng và đẹp .
Đặc biệt giáo viên phải không ngừng luyện chữ viết của mình cho
thật đúng, thật đẹp vì chính nét chữ của cô là một phơng tiện trực quan có
hiệu qủa nhất đối với học sinh.
* Muốn nâng cao chất lợng về mặt chữ viết cho học sinh, giáo viên
cần phải tổ chức cho các em trải quan nhiều giai đoạn luyện tập. Cần phải
giải thích cho học sinh hiểu luyện viết không chỉ luyện riêng ở giờ tập viết
mà còn phải luyện tập thông qua việc trình bày ở tất cả các môn học khác
kể cả ở lớp cũng nh ở nhà .Đặc biệt giáo viên cần uốn nắn cách ngồi viết,
cách cầm bút, cách để vở để các em tập viết trong t thế thoải mái nhất, với
hiệu suất cao nhất .
* ở mỗi lớp trình độ của các em không đều nhau, bên cạnh việc theo
dõi chung, giáo viên cần đi sâu kèm cặp, giúp đỡ từng em nhất là những
em yếu kém để giúp các em vợt qua khó khăn ban đầu. Cần khuyến khích
động viên, an ủi các em để các em tiếp thu một cách hồ hởi, phấn khởi
hơn. Một điều không thể thiếu đợc là chúng ta phải giáo dục cho các em
tính kiên trì, nhẫn nại, tính kỷ luật trong việc rèn chữ viết . Giáo dục cho