CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688
LỜI MỞ ĐẦU
Ngân sách nhà nước là một bộ phận trong hệ thống tài chính quốc gia, là
khâu tài chính tập trung giữ vai trò chủ đạo với vai trò quan trọng là công cụ điều
tiết vĩ mô nền kinh tế xã hội, định hướng phát triển sản xuất, điều tiết thị trường,
bình ổn giá cả, chống lạm phát và giải quyết các vấn đề xã hội. Ngân sách nhà
nước gắn liền với chức năng nhiệm vụ của nhà nước, đồng thời là phương tiện
vật chất cần thiết để hệ thống chính quyền nhà nước thực hiện nhiệm vụ của
mình. Để thực hiện được các vai trò đó ngân sách nhà nước phải có các nguồn
vốn được tập trung từ các tụ điểm vốn thông qua các chính sách thu thích hợp.
Đồng thời ngân sách nhà nước thực hiện các khoản chi cho tiêu dùng thường
xuyên, chi cho đầu tư phát triển… Như chúng ta đều biết, thu ngân sách nhà
nước chủ yếu là thu từ thuế, phí, lệ phí. Tuy nhiên, trong điều kiện toàn cầu hóa
hiện nay, năm ngân sách 2007 sẽ chứng kiến việc cắt giảm thuế liên quan tới các
cam kết WTO và tiếp tục cam kết trong khuôn khổ khu vực mậu dịch ASEAN
(AFTA). Vì vậy, cần phải có các đánh giá, các chính sách thu chi và xử lý thâm
hụt ngân sách phù hợp, tạo điều kiện để ngân sách nhà nước thực hiện tốt các vai
trò của nó cũng như thúc đẩy hệ thống tài chính quốc gia phát triển. Chính vì lý
do đó mà nhóm chúng tôi đi sâu nghiên cứu ngân sách nhà nước với đề tài:
“Đánh giá tình hình thực hiện và khả năng thực hiện kế hoạch ngân
sách 9 tháng đầu năm 2007”.
1
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688
I. LÝ LUẬN CHUNG
1. Khái niệm chung và mục tiêu của kế hoạch ngân sách:
1.1. Ngân sách:
♦

nhập với người có thu nhập cao.
■ Chi ngân sách gồm: chi thường xuyên, chi cho đầu tư phát triển, chi trả nợ,
chi dự phòng.
- Chi đầu tư phát triển: đối tượng chủ yếu là các công trình công cộng, đặc
biệt là cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế, đáp ứng nhu cầu
của đời sống nhân dân.
- Chi thường xuyên:
+ Chi quản lý hành chính: trả lương cho cán bộ công nhân viên, chi cho
mua sắm các thiết bị văn phòng cho cơ quan quản lý của Nhà nước.
+ Chi hoạt động sự nghiệp: văn hoá, giáo dục, y tế.
+ Chi quốc phòng: Mua sắm, bảo dưỡng các phương tiện kỹ thuật quốc
phòng, trả lương cho quân đội.
+ Chi trợ cấp cho các doanh nghiệp và các hộ gia đình.
- Chi dự trữ, trả nợ, trả lãi suất các khoản tiền vay và viện trợ cho nước ngoài.
■Cán cân ngân sách:
Cán cân ngân sách = Thu ngân sách - Chi ngân sách.
- Nếu cán cân ngân sách >0 : thặng dư ngân sách.
- Nếu cán cân ngân sách = 0: cân bằng ngân sách.
- Nếu cán cân ngân sách < 0: thâm hụt ngân sách.
Nhân tố ảnh hưởng đến cán cân ngân sách là: tăng trưởng kinh tế.
1.2 Kế hoạch ngân sách Nhà nước:
♦
Khái niệm:
3
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688
Kế hoạch ngân sách là bản tường trình về kế hoạch thu chi của Chính phủ
trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm và các giải pháp, chính
sách nhằm cải thiện các cán cân ngân sách.

T(X)/GDP
*g
n(k)
Mức thu ngân sách: T
(k)
=T
(0)
*(1+g
T
)
4
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688
Tỷ lệ thuế so với GDP = ΣT
i
/GDP
n(k)
♦Kế hoạch chi ngân sách:
Xác định tổng quy mô, tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng chi ngân sách so với
GDP.
Phương pháp xây dựng: dựa vào mục tiêu thâm hụt hoặc thặng dư ngân
sách hàng năm do quốc hội thông qua.
% chi ngân sách = % thu ngân sách + % thâm hụt
Các chỉ tiêu phản ánh khả năng cân đối ngân sách:
- Chỉ tiêu về thâm hụt ròng:
ND = Tổng các khoản chi ngân sách (không tính các khoản nợ đến hạn
phải trả) - tổng các khoản thu ngân sách.
- Tổng thâm hụt: GD = ND + các khoản nợ đến hạn phải trả.
- Tổng số nợ công cộng: TPD

triển kinh tế - xã hội, xoá đói giảm nghèo 2006 - 2010, ưu tiên cho các tỉnh miền
núi, Tây nguyên, Tây Nam bộ, vùng đồng bào dân tộc thiểu số khó khăn; ưu tiên
vốn các dự án, công trình quan trọng, trọng điểm quốc gia; bảo đảm đủ vốn đối
ứng cho các dự án ODA; bảo đảm vốn cho các công trình, dự án chuyển tiếp;
bảo đảm vốn cho công tác quy hoạch và chuẩn bị đầu tư; thanh toán khoản nợ
khối lượng xây dựng cơ bản đã hoàn thành của các công trình...
+ Xây dựng dự toán chi phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo, văn hoá, y
tế, môi trường, khoa học - công nghệ, xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý hành
chính nhà nước, hoạt động của Đảng, các đoàn thể theo định mức phân bổ chi
Ngân sách Nhà nước; bảo đảm bố trí chi ngân sách cho lĩnh vực giáo dục và đào
tạo 2007 (gồm cả chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên và chi cải cách tiền
lương) đạt 20% tổng chi; lĩnh vực văn hoá thông tin đạt trên 1.5%; lĩnh vực khoa
học và công nghệ đạt 2%; sự nghiệp bảo vệ môi trường trên 1% tổng chi.
+ Bố trí ngân sách và huy động các nguồn tài chính khác theo quy định để
đẩy nhanh lộ trình thực hiện cải cách tiền lương.
+ Bố trí kinh phí thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, Chương
trình 135 (giai đoạn II), dự án trồng mới 5 triệu ha rừng đã được Thủ tướng
Chính phủ phê duyệt giai đoạn 2006 – 2010; thực hiện thanh toán các nghĩa vụ
6
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688
trả nợ trong và ngoài nước đến hạn, đảm bảo các cân đối nợ Chính phủ, nợ quốc
gia ở mức an toàn.
+ Bố trí đủ chi quỹ dự trữ tài chính, dự phòng Ngân sách Nhà nước theo
quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.
3. Dự toán Ngân sách Nhà nước năm 2007:
3.1 Dự toán thu cân đối Ngân sách Nhà nước:
* Dự toán thu Ngân sách Nhà nước 2007 là 281,900 tỷ đồng, tăng 7% so ước
thực hiện 2006, nếu loại trừ yếu tố tăng thu từ dầu thô do tăng giá thì đạt tỷ lệ

chiếm 25.4%. Xác định trên dự kiến sản lượng khai thác và thanh toán 17.5 triệu
tấn, giá bình quân 475.7 USD/tấn - tương đương 62 USD/thùng.
- Thu viện trợ không hoàn lại: 3,000 tỷ đồng, bằng 82.9% so với ước thực
hiện 2006.
*Về quy mô thu: Có 7 tỉnh, thành phố dự toán thu Ngân sách Nhà nước trên
5,000 tỷ đồng (so 2006 thêm Quảng Ninh); 4 tỉnh, thành phố thu 3,000 – 5,000
tỷ đồng; 22 tỉnh, thành phố thu 1,000 – 3,000 tỷ đồng (thêm 10 tỉnh, thành phố
so 2006, gồm: Lạng Sơn, Bắc Ninh, Quảng Ngãi, Đắc Lắc, Bình Phước, Tây
Ninh, Long An, Tiền Giang, Đồng Tháp, Kiên Giang); 15 tỉnh thu 500 - 1,000 tỷ
đồng (giảm 4 tỉnh so 2006); chỉ còn 16 tỉnh thu dưới 500 tỷ đồng (giảm 6 tỉnh so
2006), trong đó vẫn còn 2 tỉnh thu dưới 100 tỷ đồng (Bắc Kạn và Lai Châu).
3.2 Dự toán chi cân đối Ngân sách Nhà nước:
* Dự toán chi cân đối Ngân sách Nhà nước 2007 là 357,400 tỷ đồng, tăng 21.7%
so dự toán 2006.
* Cơ cấu chi:
- Chi đầu tư phát triển: Dự toán năm 2007 bố trí 99,450 tỷ đồng, tăng
27.5% so dự toán 2006
(3)
, chiếm 27.8% tổng chi. Để tăng nguồn lực đầu tư phát
triển, dự kiến phát hành khoảng 22,000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ để tiếp tục
thực hiện đầu tư các công trình, dự án quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển
kinh tế - xã hội, xoá đói giảm nghèo ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc
thiểu số khó khăn. Với mức bố trí như trên, tổng chi đầu tư phát triển là 121.450
tỷ đồng, chiếm 32% tổng chi Ngân sách Nhà nước và bằng 10.7% GDP, chiếm
26.8% tổng chi đầu tư toàn xã hội.
(3) So sánh đã loại trừ chi đầu tư phát triển từ nguồn thu XSKT năm 2006
8
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688
cấp nhà nước, quy mô lớn; chi hỗ trợ khuyến khích các doanh nghiệp nghiên cứu
ứng dụng khoa học công nghệ …
+ Chi lĩnh vực văn hoá - thông tin: 5,436 tỷ đồng, tăng 20.9% so dự
toán 2006, đạt 1.5% tổng chi. Trong đó chi đầu tư phát triển 2,665 tỷ đồng, chi
sự nghiệp văn hoá thông tin 2,250 tỷ đồng. Đảm bảo tăng kinh phí chương trình
mục tiêu quốc gia văn hoá thông tin để tiếp tục thực hiện tu bổ và tôn tạo các di
tích; kinh phí mua bản quyền thực hiện công ước Bern; kinh phí phát triển các sự
nghiệp thuộc lĩnh vực văn hóa thông tin …
+ Chi sự nghiệp phát thanh - truyền hình - thông tấn: 1,310 tỷ đồng,
tăng 24.9% so dự toán 2006. Ưu tiên kinh phí thực hiện tăng thời lượng, chất
lượng các chương trình phát thanh truyền hình của các đài Trung ương và địa
phương; tăng cường công tác phát thanh, thông tin đối ngoại; tăng cường công
tác tuyên truyền đối với vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng
sâu, vùng xa...
+ Chi sự nghiệp thể dục thể thao: 820 tỷ đồng, tăng 15.7% so dự
toán 2006. Đảm bảo kinh phí hoạt động thể dục thể thao; chế độ dinh dưỡng cho
vận động viên, huấn luyện viên; phát triển thể thao thành tích cao, thể thao
phong trào ở địa phương; kinh phí tham dự Seagames, Paragames ở Thái Lan;
IndoorGames ở Ma Cao; kinh phí bảo dưỡng công trình thể dục thể thao, hoạt
động thường xuyên theo quy định …
+ Chi lương hưu và đảm bảo xã hội: 26,800 tỷ đồng, đảm bảo kinh
phí chi lương hưu, trợ cấp; kinh phí thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia
phòng chống tội phạm, ma tuý, tội phạm buôn bán phụ nữ và trẻ em qua biên
giới; chi công tác mộ và nghĩa trang liệt sỹ …
+ Chi sự nghiệp kinh tế: 12,830 tỷ đồng, tăng 39.4% so dự toán
2006. Đảm bảo kinh phí chi cho các nhiệm vụ, dự án (như: ổn định quy hoạch lại
dân cư; định canh định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số du canh du cư; hỗ trợ

thực hiện những nhiệm vụ quan trọng, cấp bách phát sinh trong năm, đồng thời
11