Mục Lục Trang
DANH MỤC CÁC HỘP…………………………………………………………3
DANH MỤC CÁC BẢNG……………………………………………………….4
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ………………………………………..5
LỜI MỞ ĐẦU…………………………………………………………………....6
Chương I: Cơ sở lý thuyết về công tác theo dõi đánh giá dựa trên kết quả thực
hiện KH 5 năm ở địa phương……………………………………….………....8
I. Các khái niệm cơ bản về theo dõi và đánh giá…………………………….....8
1. Khái niệm Theo dõi………………………………………………….8
2. Khái niệmĐánh giá ………………………………………………..9
3. Lợi ích của theo dõi và đánh giá ……………………………….10
4. Sự liên quan giữa theo dõi và đánh giá…………………………….11
II. Sự cần thiết của công tác theo dõi và đánh giá tình hình thực hiện KHPT KTXH
5 năm ……………………………………………………………..……..13
1. Sự khác nhau giữa công tác theo dõi, đánh giá truyền thống và công tác
theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả……………………………………..13
2. Vị trí và tầm quan trọng của công tác theo dõi, đánh giá dựa
trên kết quả …………………………………………………………………….15
3. Sự cần thiết phải TDĐG tình hình thực hiện KH 5 năm………………..17
3.1. Vai trò và tác dụng của KH 5 năm………………………………...17
3.2. Vì sao phải TDĐG tình hình thực hiện KH 5 năm…………………19
3.3. Cơ sở pháp lý cho việc TDĐG KH 5 năm …………………………21
III. Những điều kiện cơ bản để xây dựng hệ thống theo dõi đánh giá KH 5 năm ở
địa phương …………………………………………………………………..22
1. Xây dựng khung theo dõi đánh giá dựa vào kết quả…………………….22
2. Các thành viên tham gia , thời gian, nội dung và nguồn lực để thực hiện..23
3. Tổ chức thông tin và báo cáo kết quả……………………………………..23
Chương 2: Đánh giá thực trạng công tác theo dõi đánh giá tình hình thực hiện
KHPT KTXH 5 năm tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2006- 2010…………................25
I. Quy trình và các chỉ số đánh giá của tỉnh Hòa Bình tình hình thực hiện kế
hoạch 5 năm 2006-2010……………………………………………………….25
`
3
Danh Mục Các Bảng
Bảng 1:………………………………………………………12
Bảng 2:………………………………………………………14
Bảng 3: ………………………………………………………37
Bảng 4: ………………………………………………………46
Bảng 5: ………………………………………………………49
`
4
Danh Mục Các Từ Viết Tắt
TD ĐG: Theo dõi đánh giá
KH: Kế hoạch
KHPT KTXH: Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội
UBND: Ủy ban nhân dân
HĐND: Hội đồng nhân dân
TK: Tống kê
NN: Nông nghiệp
`
5
Lời mở đầu
Quá trình xây dựng kế hoạch kinh tế- xã hội bao gồm quy trình từ lập kế
hoạch, thực hiện, theo dõi và đánh giá rồi đến báo cáo. Được mô tả theo sơ đồ
sau:
Hiện nay công tác theo dõi, đánh giá việc thực hiện kế hoạch phát triển
kinh tế- xã hội được thực hiện theo định kỳ tháng, quý, năm. Tuy nhiên việc
theo dõi và đánh giá mới tập trung chủ yếu vào kết quả thực hiện của các chỉ
tiêu đề ra trong bản báo cáo kế hoạch đạt hay không đạt kế hoạch, hay so sánh
với các chỉ tiêu cùng kỳ năm trước. Hầu hết các bản báo cáo đều tập chung
vào các chỉ tiêu đầu vào, đầu ra, các chỉ tiêu kết quả, các tác động nhưng rất
không nhiều, hơn nữa đánh giá tác động dự án là một lĩnh vực mới mẻ nên đề
tài không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự góp ý
quý báu của các thầy cô và các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hòa Bình, ngày 05 tháng 05 năm 2009
Sinh viên
Nguyễn Thị Kim Oanh
`
7
Chương I: Cơ sở lý thuyết về công tác theo dõi đánh giá dựa trên kết quả thực
hiện KH 5 năm ở địa phương
IV.Các khái niệm cơ bản về theo dõi và đánh giá
1. Khái niệm về Theo dõi
Theo dõi là một quá trình thu thập dữ liệu một cách có hệ thống về những
chỉ số cụ thể liên quan đến một hoạt động phát triển đang được thực hiện, để
những người quản lý và các đối tượng liên quan có được thông tin về tiến độ thực
hiện các mục tiêu đề ra sử dụng nguồn vốn đã được phân bổ.
Theo dõi được thực hiện bắt đầu khi khởi động một kế hoạch, một chương
trình, chính sách hoặc dự án. Theo dõi là một quá trình liên tục, nó đo lường tiến
độ thực hiện mục tiêu.
Việc theo dõi các kết quả thực hiện kế hoạch phát triển, chính sách hoặc
chương trình một cách liên tục có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với các nhà quản
lý.
Có hai hình thức theo dõi là:
• Theo dõi mức độ tuân thủ( theo dõi quá trình): để đảm bảo rằng cách hành
động đã dự kiến phải được thực hiện
VD: Chính quyền thành phố sẽ nâng cấp con đường X
• Theo dõi tác động: để đo lường tác động của một vài hoạt động đối với việc
đạt được mục tiêu đã đề ra
VD: Nâng cấp con đường X có lợi cho việc vận chuyển hàng hóa tạo ra a chỗ làm
chung về thực hiện kế hoạch phát triển cho các kế hoạch phát triển dài hạn, trung
hạn hoặc hàng năm và để đánh giá những thành công và chưa đủ của chủ trương,
`
9
chính sách hoặc một chương trình, dự án. Nó không chỉ ra giá trị thực của những gì
đã thực hiện mà còn đưa ra những lựa chọn trong tương lai về chiến lược và những
ưu tiên cho việc tiếp tục quá trình phát triển.
3. Lợi ích của theo dõi và đánh giá
Trong quá trình quản lý dựa theo kết quả, đo lường việc thực hiện đang diễn
ra và đánh giá định kỳ sự tiến bộ đạt được của kế hoạch đã định ra công cụ chính
xuyên suốt trong quy trình này. Đo lường việc thực hiện và đánh giá giúp hiểu rõ
hơn những gì đã đạt được, từ đó điều chỉnh kịp thời các mục tiêu, các hoạt động để
đạt được các kết quả đã định.
Theo dõi các kết quả thực hiện kế hoạch phát triển, chính sách hoặc chương
trình một cách liên tục có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với các nhà quản lý.
Công tác theo dõi sẽ cung cấp các thông tin liên tục về tình hình thực hiện
các chỉ tiêu đã được đề ra trong kế hoạch, chính sách, chương trình về sự thay đổi,
mức độ thay đổi, tiến triển. Việc theo dõi có thể giúp phát hiện các thay đổi bên
ngoài ý muốn. Nếu không thực hiện việc theo dõi, hoặc theo dõi không thường
xuyên, thiếu hệ thống về tình hình thực hiện kế hoạch, chương trình dự án, các nhà
quản lý, các đối tượng liên quan khó có thể có các số liệu chính xác về việc thực
hiện và không thể biết được các chương trình, dự án…có những vấn đề gì, tình
hình chuyển biến đến đâu. Tất cả thông tin thu thập được từ việc theo dõi có thể
giúp cho các nhà quản lý, các đối tượng nắm bắt được tình hình rõ ràng và cụ thể
hơn.
Công tác đánh giá và quá trình đánh giá một kế hoạch phát triển, chính sách
hoặc một chương trình dự án đang diễn ra hoặc đã hoàn thành để xác định mức độ
phù hợp, hiệu quả, hiệu lực, tác động và khả năng duy trì nó. Từ việc đánh giá này
chúng ta sẽ rút ra bài học để phục vụ cho quá trình quyết định các kế hoạch, chính
sách, chương trình mới.
11
phải để đến khi hoàn thành xong kế hoạch, để kịp thời phát hiện ra các điểm không
phù hợp, các điểm hạn chế và xác định được các nguyên nhân của các tồn tại, hạn
chế này.
Công tác theo dõi và đánh giá bổ trợ cho nhau trên nhiều phương diện như: sự
bổ trợ có tính tuần tự, từ các thông tin theo dõi có thể tạo ra các câu hỏi mà đánh
giá sẽ trả lời hoặc ngược lại thông tin đánh giá có thể nay sinh các lĩnh vực mới
cần theo dõi. Sự bổ trợ về thông tin, tức là cả cả hai quá trình theo dõi và đánh giá
cùng sử dụng một thông tin nhưng đặt ra các câu hỏi khác nhau và phân tích khác
nhau. Sự bổ trợ tương tác là các nhà quản lý sử dụng song song theo dõi và đánh
giá để hỗ trợ các hoạt động quản lý của họ.
Trong khi theo dõi báo cáo tiến độ thực hiện kế hoạch, chương trình, dự án
đang triển khai thì công tác đánh giá là phân tích tại sao đạt được hoặc không đạt
được các kết quả dự tính.
Trong khi theo dõi sự gắn kết các hoạt động và nguồn lực với các mục tiêu thì
đánh giá những đóng góp từ các hoạt động vào kết quả đạt được…
Bảng 1: Tác động hỗ trợ lẫn nhau giữa công tác theo dõi đánh giá
Theo Dõi Đánh Giá
- Báo cáo tiến độ thực hiện kế
hoạch đang triển khai về sự thay
đổi các mục tiêu, chỉ tiêu kế
hoạch.
- Phân tích nguyên nhân tại sao các
kết quả đạt được hay không đạt được như
các kết quả đã dự tính.
- Sự gắn kết các hoạt động và
nguồn lực với mục tiêu đặt ra
- Đánh giá những đóng góp từ các hoạt
động vào kết quả đạt được.
- Xác định các chỉ số, chỉ tiêu có liên
chuyên sâu bên ngoài
Nguồn: Nguyễn Bá Khoáng, Tài liệu tập huấn về TDĐG tạo các khoá đào tạo về
đổi mới công tác lập kế hoạch tại địa phương
II. Sự cần thiết của công tác theo dõi và đánh giá tình hình thực hiện
KHPT KTXH 5 năm
1. Sự khác nhau giữa công tác theo dõi, đánh giá truyền thống và công tác
theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả
Ở Việt Nam trước đây, công tác theo dõi, đánh giá việc thực hiện kế hoạch
phát triển kinh tế- xã hội được thực hiện định kỳ theo tháng, quý, năm, việc theo
dõi và đánh giá mới tập trung chủ yếu vào kết quả thực hiện của các chỉ tiêu đề ra
trong bản kế hoạch đạt hay không đạt kế hoạch, các bản kế hoạch mới chỉ tập trung
chủ yếu vào các chỉ tiêu đầu ra, và các chỉ tiêu kết quả và tác động mới chỉ được
đề cập rất ít.
Hiện nay việc quản lý dựa trên kết quả còn được quan tâm nhiều trong việc
lập, thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội hoặc các chương trình, chính sách
của Chính phủ để đảm bảo việc mục tiêu đề ra của kế hoạch phải đáp ứng yêu cầu
phát triển kinh tế, đồng thời phải đảm bảo mục tiêu xã hội.
`
13
Việc quản lý dựa trên kết quả có sự khác biệt so với việc quản lý trước đây,
nên trong công tác theo dõi và đánh giá theo phương pháp truyền thống cũng sẽ có
sự khác biệt so với theo dõi và đánh giá dựa trên kết quả.
Hệ thống theo dõi đánh giá trước đây đều được thiết lập tập trung vào quá
trình thực hiện nhằm xem cơ quan đơn vị này đang làm gì? Có làm theo những gì
họ dự định không? Họ có đủ nguồn lực để thực hiện các hoạt động đó không? Nói
cách khác, hệ thống theo dõi đánh giá tập trung vào việc theo dõi, đánh giá xem
một kế hoạch, chương trình, dự án…đã được thực hiện chưa hoặc được thực hiện
như thế nào? Và nó thường gắn kết với một đơn vị chịu trách nhiệm , không giúp
cho các nhà hoạch định, nhà quản lý biết được mức độ thành công hay thất bại của
bản kế hoạch đó, và cũng không thể khẳng định được rằng kết quả mang lại là vì
động của chính quyền địa phương đạt
được kết quả gì, có tác động như thế
nào tới họ
- Người dân biết rõ các hoạt động
của chính quyền địa phương đạt được kết
quả gì, có tác động như thế nào tới họ
- Thiếu minh bạch rõ ràng - Tăng tính công khai minh bạch
- Các nhà hoạch định chính sách không
thể theo dõi sát tiến trình thực hiện và các
tác động của một bản kế hoạch, một
chương trình
- Các nhà hoạch định chính sách cũng là
người ra quyết định chính sách có thể theo dõi
sát tiến trình thực hiện và xem xét tác động của
bản kế hoạch, một tiến trình, kịp thời điều
chỉnh chương trình, chính sách nếu thấy cần
thiết
Nguồn: Bộ tài liệu đào tạo theo dõi, đánh giá theo kết quả ở địa phương- Ban quản
lý dự án SLGP
2. Vị trí và tầm quan trọng của công tác theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả
Theo dõi và đánh giá dựa trên kết quả là thước đo về các tiến bộ nhằm đạt
được mục tiêu của các cấp chính quyền địa phương đã được đề ra trong kế hoạch
phát triển kinh tế- xã hội. Hệ thống theo dõi và đánh giá dựa trên kết quả sẽ khắc
phục được những điểm yếu thường thấy trong các hệ thống theo dõi đánh giá trước
đây là thiếu những thông tin phản hồi về các kết quả hoặc hậu quả của các hoạt
động của Chính phủ hay chính quyền địa phương.
`
15
Hoạt động theo dõi, đánh giá sẽ cung cấp cho các cấp chính quyền của tỉnh,
huyện, xã… các nhà quản lý và các tổ chức xã hội những cách thức để nắm được
các chỉ tiêu này chủ yếu là chỉ tiêu kết quả cần đạt đựợc
Chính phủ Mỹ xây dựng Công cụ phân loại đánh giá chương trình là một cố
gắng đo lường kết quả thực hiện của Chính phủ. Công cụ đã hỗ trợ Văn phòng
quản lý và Ngân sách phân tích các thông tin theo dõi và đánh giá việc thực hiện
chương trình như một phần của công việc phân tích ngân sách. Hệ thống này cũng
khuyến khích sự quan tâm của các Bộ đối với các thông tin kết quả thực hiện ngân
sách.
III. Sự cần thiết phải TDĐG tình hình thực hiện KH 5 năm
3.1. Vai trò và tác dụng của KH 5 năm
Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội là công cụ Nhà nước định hướng việc
quản lý điều hành phát triển kinh tế- xã hội của quốc gia, địa phương trong một
thời gian nhất định. Kế hoạch phải đề ra những mục tiêu phát triển của quốc gia,
địa phương trong một thời gian nhất đinh( hàng năm, 5 năm, 10 năm…) với các
mục tiêu đặt ra cho mỗi quốc gia hoặc từng địa phương phải xây dựng và đề ra các
giải pháp, chính sách trong khuôn khổ nguồn lực sẵn có hoặc có thể huy động để
đạt được các mục tiêu đề ra.
Thực tế quản lý cho thấy trong mọi điều kiên, mọi trình độ phát triển, việc
sử dụng các thuật ngữ khác nhau, các khái niệm khác nhau nhưng từng quốc gia,
từng địa phương đều phải xây dựng riêng cho quốc giá mình, địa phương mình, địa
phương một kế hoạch phát triển kinh tế xã hội riêng trong từng thời kỳ. Với mỗi kế
hoạch, mục tiêu phát triển đặt ra, các quốc gia và địa phương tìm ra các định
hướng, chính sách, cách thực hiện để đạt được mục tiêu đề ra.
`
17
Kế hoạch 5 năm là sự cụ thể hóa các chiến lược và quy hoạch phát triển
trong lộ trình phát triển dài hạn của đất nước. Nó xác định các mục tiêu, chỉ tiêu
tăng trưởng kinh tế, nâng cao phúc lợi xã hội trong thời kỳ 5 năm và xác định các
cân đối, các chính sách về phân bổ nguồn lực, vốn cho các chương trình phát triển
của khu vực kinh tế Nhà nước và khuyến khích sự phát triển của khu vực tư nhân
Nội dung chủ yếu của việc lập kế hoạch 5 năm bao gồm:
nên thay đổi cách dạy không. Cuối khóa học, chúng ta có thể tổ chức việc
đánh giá sinh viên với quy mô rộng hơn. Qua đó, các sinh viên phải vượt qua
kỳ thi để có thể được công nhận tốt nghiệp. Hình thức đánh giá này có lẽ
được áp dụng nhằm mục đích giúp cho nhà trường, giáo viên, và sinh viên có
trách nhiệm với việc phải đạt được các chuẩn chất lượng cao.
Như vậy, việc theo dõi đánh giá tình hình thực hiện KH 5 năm để biết được
những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và biết được các nguyên nhân gây
nên. Giúp cho lãnh đạo, chỉ đạo điều hành biết được tiến độ thực hiện mục tiêu, chỉ
tiêu trong kế hoạch, từ đó xác định được kế hoạch có đạt được như mong muốn
không? Mặt khác việc theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện KH 5 năm bao gồm cả
`
19
Thu thập thông tin
Đánh giá thông tin
Ra quyết định
một quá trình từ các yếu tố đầu vào, đầu ra hay các tác động, mục tiêu cuối cùng
có thể đạt được của kế hoạch phát triển đã đề ra. Tìm ra các nguyên nhân, các nhân
tố làm cho mục tiêu chỉ tiêu đề ra đã đạt được hoặc chưa đạt được.
Ngoài ra công tác theo dõi, đánh giá còn cung cấp các thông tin phản hồi về
các kết quả thực tế và mục tiêu của các cấp chính quyền địa phương. Cung cấp các
cơ sở, luận chứng rõ ràng cho việc đưa ra quyết định đúng đắn hay điều chỉnh các
quyết định theo hướng tích cực hơn.
Hệ thống theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả còn giúp người dân có thể theo
dõi trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương, cụ thể như:
• Kết quả mà chính quyền địa phương đã đạt được
• Chương trình, chính sách nào đạt hiệu quả
• Những thành công, thất bại của việc thực hiện KH
Công tác theo dõi đánh giá giúp cho các nhà quản lý tốt hơn kế hoạch phát
triển 5 năm ở địa phương trong việc trợ giúp cho việc phân bổ nguồn lực để làm
sao đưa ra được quyết định phân bổ các nguồn lực hợp lý hơn, cân nhắc lại các
về phát hiện và kết luận rút ra từ việc thu thập, phân tích và lý giải các thông tin
đánh giá. Do vậy việc hiểu rõ đối tượng sử dụng thông tin và việc họ muốn thấy
các thông tin được trình bày như thế nào là quan trọng. Trong quá trình tìm tòi các
phát hiện từ việc theo dõi đánh giá, điều quan trọng là phải đảm bảo được tất
cả mọi người đều được thông báo về tiến độ theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện
kế hoạch 5 năm ra sao.
3.3. Cơ sở pháp lý cho việc TDĐG KH 5 năm
Ngày 30/05/2007, Bộ trưởng Bộ kế hoạch và đầu tư đã ban hành quyết
định số 555/2007/QĐ-BKH về khung theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả.
Khung theo dõi, đánh giá đã xây dựng trên cơ sở khung logic gắn kết giữa các
chỉ tiêu, chỉ số đầu vào, đầu ra và các chỉ số kết quả hay tác động. Căn cứ vào
`
21
khung theo dõi, đánh giá trên kết quả tình hình thực hiện kế hoạch phát triển
kinh tế xã hội 5 năm 2006-2010, các bộ, ngành và địa phương sẽ tổ chức thu
thập các chỉ tiêu, chỉ số đề ra, đồng thời xây dựng khung theo dõi, đánh giá
dựa trên kết quả ngành, lĩnh vực và địa phương.
III. Những điều kiện cơ bản để xây dựng hệ thống theo dõi đánh giá
KH 5 năm ở địa phương
Theo dõi đánh giá là một công cụ quản lý nhà nước hữu hiệu có thể được
sử dụng để cải thiện cách thức thực hiện kết quả của chính phủ và các địa phương.
Để đảm bảo cho việc tổ chức theo dõi đánh giá việc thực hiện kế hoạch
một cách hiệu quả, cần thiết phải chuẩn bị trước các điều kiện cần thiết về nguồn
lực thời gian, nội dung và phương pháp thực hiện. Hay nói cách khác, cần phải xây
dựng một kế hoạch theo dõi và đánh giá, đây là một nội dung không thể tách rời
với quy trình lập, triển khai thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH địa phương.
Kế hoạch theo dõi và đánh giá bao gồm: Khung theo dõi đánh giá dựa vào
kết quả, xác định các thành viên tham gia, thời gian, nội dung và nguồn lực để thực
hiện, tổ chức thông tin và báo cáo kết quả.
1. Xây dựng khung theo dõi đánh giá dựa vào kết quả
Thông thường theo dõi có thể được thực hiện theo định kỳ hàng tháng, hàng quý,
hàng năm, nửa năm, và trong giữa các giai đoạn của kế hoạch.
3. Tổ chức thông tin và báo cáo kết quả
Một yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua khi chuẩn bị công tác theo
dõi, đó là xây dựng năng lực và quy trình cho việc tổ chức thông tin và công bố
các kết quả theo dõi. Mặc dù việc tổ chức thông tin về kết quả theo dõi có vẻ tốn
kém hoặc phiền toái, xong nếu không làm tốt công việc này kết quả hoạt động
theo dõi không có ý nghĩa đối với các địa phương trong việc điều hành và thực
hiện kế hoạch. Khi các kết quả theo dõi được ghi chép thành các văn bản, và các
`
23
thông tin được tổ chức hợp lý thì điều đó sẽ mang lại sự tiết kiệm và lợi ích lớn,
khi kế hoạch được thực hiện cho các kế hoạch được phân tích và đánh giá và lập
kế hoạch cho tương lai.
Báo cáo theo dõi đánh giá có nhiều vai trò khác nháu, và thông tin đưa ra
có thể sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Các kết quả theo dõi cần được
tuyên truyền định kỳ trong địa phương để đánh giá các phản ứng và nâng cao về
nhận thức về sự tham gia, hỗ rợ các hoạt động phát triển kinh tế. Qua đó các ý
kiến phản hồi sẽ trở thành những ý kiến quan trọng, từ đó lấy làm cơ sở giúp các
bên liên quan trong việc điều chỉnh kịp thời, để việc thực hiện các mục tiêu được
tốt hơn.
Kết quả theo dõi đánh giá cần được truyền bá không ngừng nhằm cung cấp
những thông tin phản hồi cho những người ra quyết định. Các hình thức liên lạc
không chính thống như điện thoại, thư, fax, đối thoại và chính thống như báo
cáo sơ bộ, báo cáo bằng văn bản để có thể được sử dụng.
Chương 2: Đánh giá thực trạng công tác theo dõi đánh giá tình hình thực
hiện KHPT KTXH 5 năm tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2006- 2010
`
24
I. Quy trình và các chỉ số đánh giá của tỉnh Hòa Bình tình hình thực hiện kế