Lời nói đầu
Để tồn tại và phát triển con ngời phải tiến hành một loạt các hoạt động.
Hoạt động của con ngời khác với của các loài động vật khác là có ý thức, có sự
quan tâm, theo đuổi hiệu quả. Hiệu quả là sự tơng quan, so sánh giữa các kết
quả (lợi ích) thu đợc với phân công nguồn lực (chi phí) huy động sử dụng để tạo
ra các kết quả đó. Hiệu quả hoạt động chủ yếu do cách thức (phơng pháp) hoạt
động quyết định, trong đó cách thức tổ chức quản lý hoạt động có vị trí, vai trò
chính. Nh vậy tổ chức quản lý (TCQL) nói một cách đủ là TCQL với kỳ vọng
thu đợc hiệu quả cao nhất có thể.
Khi hoạt động có quy mô ngày càng lớn và mức độ cạnh tranh ngày càng
quyết liệt, ngời càng đặc biệt quan tâm đến yếu tốt TCQL. Vì trong trờng hợp
đó nếu tổ chức quản lý không tốt, không bài bản, không khoa học thì trục trặc
rất nhiều, lãng phí, tổn thất sẽ rất lớn, hiệu quả hoạt động không cao, rất dễ bị
đổ vỡ, phá sản.
Vì vậy để đạt đợc hiệu quả cao nhất trong hoạt động đó cần phải tuân
theo các nguyên tắc TCQL. Trong đó nguyên tắc nhiệm vụ, trách nhiệm,
quyền hạn phải tơng xứng là một trong các nguyên tắc quan trọng, cần phải
xem xét nghiên cứu để áp dụng trong hoạt động của mình đạt hiệu quả cao.
Với sự hiểu biết và thời gian nghiên cứu có hạn có tác giả, bài tiểu luận
này sẽ còn nhiều sai sót, không hoàn chỉnh. Vì vậy mong Quý thầy cô quan tâm
giúp đỡ.
1
I. Sự cần thiết của tổ chức quản lý
1. Tổ chức quản lý là gì?
Tổ chức quản lý là sự thiết lập và vận hành hệ thống cơ quan quản lý điều
hành ở từng tổ chức sản xuất và trong cả doanh nghiệp (hoặc cả ngành, cả nền
kinh tế ). Ví dụ nh Hội đồng quản trị, giám đốc, các phòng ban, giám đốc phân
xởng, tổ trởng sản xuất dịch vụ
(Theo giáo trình tổ chức quản lý - trờng ĐH QL KD Hà Nội )
2. Vì sao nói phải có sự cần thiết của tổ chức quản lý ?
Để tồn tại và phát triển con ngời tiến hành (thực hiện) nhiều hoạt động.
tổ chức là thiết kế lập ra phân hệ hoạt động chính, phân hệ phục vụ, phân hệ
quản lý và phân hệ tơng tác giữa các phân hệ đó. Phân hệ hoạt động chính gồm
có nhiều phần tử vào quan hệ tơng tác giữa chúng.
Tuy mục tiêu, chơng trình của hoạt động đã đợc đề ra, toàn bộ hệ thống
đã đợc thiết kế, tổ chức nhng sẽ không đạt đợc gì đáng kể khi cha cho hoạt động
các hệ hô hấp, hệ tuần hoàn , hệ thần kinh Cần phải nạp nguyên liệu,
cung cấp năng lợng . đảm bảo các yếu tố dầu vào cho các phân hệ hoạt động
chính, phân hệ phục vụ, vận hành và phối hợp hoạt động của chúng nhằm thực
hiện, hoàn thành các nhiệm vụ, thực tế hoá các mục tiêu, mục đích chung đac đ-
ợc đạt ra. Để có các yếu tố đầu vào đảm bảo cho hoạt động cần phải có và thực
hiện tốt cơ chế huy động chúng, phải thiết lập, khai thông các quan hệ (bắc đợc
các nhịp cầu nối liền bên có với bên cần) Tất cả các công việc cần thiết và
quan trọng đó hựop thành công tác quản lý . Hay một cách khác, có thể nói tổ
chức nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn phải tơng xứng.
II. Nội dung của nguyên tắc nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền
hạn phải tơng xứng.
3
1. Nhiệm vụ là gì?
Chức năng (lâu dài) hoặc nhiệm vụ (từng việc) giao cho bộ phận hoặc cá
nhân nào phải gắn với trách nhiệm mà bộ phận hoặc cá nhân đó phải đảm bảo
hoàn thành. Cần xác định và hiểu rõ: Chịu trách nhiệm về mặt nào và đến đâu,
ai là ngời chịu trách nhiệm và trớc ai? Chỉ khi nhận rõ trách nhiệm, mỗi ngời
mới tận tâm tận lực, dám nghĩ dám làm và giám chịu trách nhiệm về kết quả
thực hiện. Và do đó, chỉ giao nhiệm vụ khi xét thấy ngời thực hiện có đủ khả
năng đảm đơng.
Tổ chức quản lý có 3 nhiệm vụ tổng quát sau:
- Ra các quyết định chiến lợc và chiến thuật, chính thức ban hành các chủ
trơng, chính sách quan trọng.
- Hớng dẫn, cho tiến hành và phối hợp các hoạt động thừa hành.
- Kiểm tra, đánh giá các kết quả bộ phận và kết quả chung.
3. Quyền hạn là gì?
Quyền hạn là một phần quyền lực đợc giao để có thể thực thi nhiệm vụ
với trách nhiệm phải đảm bảo hoàn thành. Giao quyền hạn có nghĩa là sự phân
định quyền lực tơng xứng với trách nhiệm, phải vừa đủ (không thiếu, không
thừa) và phải rõ ràng.
Giao quyền hạn không đủ sẽ không thể quy trách nhiệm, hậu quả là cấp
trên phải tự gánh trách nhiệm lẽ ra đợc san sẻ; Tạo ra sự tập trung quá mức, hạn
chế tính chủ động, sáng tạo của cấp dới, dễ sinh tệ quan liêu và lòng lẻo kỷ c-
ơng.
Giao quá nhiều quyền hạn sẽ tạo cơ hội cho sự lộng quyền, chuyên
quyền; Dễ sảy ra các vi phạm vô nguyên tắc mà khó xác định trách nhiệm.
Không xác định rõ quyền hạn (thả nổi quyền lực) là tình huống xấu nhất,
tạo ra tình trạng không kiểm soát đợc hành động của cấp dới; Hậu quả có thể
theo hai hớng: Hoặc là không hoàn thành đợc nhiệm vụ, không quy đợc trách
5