SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU HUÂN
MÔN LỊCH SỬ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI
GIÁO DỤC LÒNG YÊU NƯỚC,
TINH THẦN DÂN TỘC
CHO HỌC SINH LỚP 10 QUA
TIẾT LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
Giáo viên: NGUYỄN KIM DUNG
Năm học 2013-2014
1 Lý do chọn đề tài
Lịch sử địa phương từ lâu được xem là bộ phận không thể thiếu của
lịch sử dân tộc, tuy nhiên lịch sử địa phương lại chưa được học sinh chú ý.
Trước đây trong phân phối chương trình môn lịch sử của cấp PTTH và
PTCS chủ yếu là tìm hiểu về lịch sử thế giới nói chung và lịch sử Việt
Nam nói riêng. Khối 10 học lịch sử thế giới cổ trung đại, lịch sử Việt Nam
thời nguyên thủy, thời kì dựng nước và chống phong kiến phương Bắc.
Khối 11 học lịch sử thế giới cận đại, một phần lịch sử thế giới hiện đại,
lịch sử Việt Nam thời kì bị thực dân Pháp xâm lược. Khối 12 học lịch sử
thế giới hiện đại (1945-2000), lịch sử Việt nam từ 1919 ->2000. Giáo viên
và học sinh chỉ tuân thủ theo SGK, lấy SGK làm tài liệu cơ bản, có những
địa phương từng diễn ra những sự kiện lịch sử tiêu biểu, song học sinh
cũng chỉ nắm được chung chung và thậm chí các em cũng không biết được
địa phương mình có những di tích lịch sử và công trình văn hóa nào. Sau
này BGD có đưa vào phân phối chương trình tiết dạy lịch sử địa phương,
nhưng hầu như giáo viên đều bị lúng túng, vì không biết phải dạy như thế
nào cho đúng, cho đủ.
Xuất phát từ thực tế đó, tại thành phố Hồ Chí Minh, SGD-ĐT thành
phố Hồ Chí Minh phối hợp với Công ty Dịch vụ xuất bản giáo dục Gia
Định – Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam, đã tổ chức biên soạn và phát

+ Ngoài những nhân vật lịch sử có tên tuổi, những địa danh nổi tiếng,
thường được nhắc đến trên phương tiện truyền thông, các em còn biết, còn
nhữg nhân vật lịch sử, danh nhân, di tích lịch sử, di tích văn hóa khác ít
được nêu tên thì hầu như các em không hề biết.
+ Áp lực các môn học quá nặng nề, các em phải tiếp thu một lượng
kiến thức quá nhiều, chỉ cần làm hết số bài tập, bài học trên lớp là các em
không còn thời gian để tìm hiểu điều gì khác.
+ Một số giáo viên bộ môn sử còn xem nhẹ tiết dạy lịch sử địa
phương, việc đầu tư cho tiết dạy chưa nhiều, chỉ chú trọng nội dung trong
sách giáo khoa.
+ Trong quá trình dạy tiết lịch sử địa phương, một số giáo viên chưa
có biện pháp kiểm tra thích hợp, coi tiết dạy như tiết phụ, chưa tiến hành
kiểm tra đánh giá, nên các em học sinh cũng học cho có lệ.
+ Việc đầu tư cho tiết dạy còn ít, không sưu tầm, bổ sung thêm kiến
thức, chỉ truyền tải những gì có trong tài liệu, vì vậy không khuyến khích
các em tìm tòi thêm.
Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi muốn thông qua tiết dạy lịch sử địa
phương giáo dục cho các em học sinh lòng yêu nước, tinh thần dân tộc,
yêu quý nơi mình đang sinh sống, sống có trách nhiệm hơn, góp công sức
xây dựng thành phố ngày càng tươi đẹp hơn.
Từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tôi quyết định chọn đề tài này để
nêu lên những kinh nghiệm bản thân đóng góp một ý kiến nhằm nâng cao
hơn nữa chất lượng tiết dạy lịch sử địa phương.
2.3 Các biện pháp đã tiến hành
- Trước tiên để dạy tiết lịch sử địa phương, bản thân tôi đọc kĩ tài liệu
do SGD –ĐT biên soạn, sau đó tôi tìm thêm tư liệu, tranh ảnh, phim, lược
đồ để minh họa cho bài học thêm sinh động.
- Khi dạy lịch sử địa phương cho khối 10 về di tích lịch sử - văn hóa ở
thành phố Hồ Chí Minh, tôi phải cho các em hiểu rõ khái niệm di tích lịch
sử-văn hóa, sau đó hướng dẫn các em biết phân loại di tích lịch sử-văn

làm.
+ Sau khi áp dụng các biện pháp trên tôi thấy rất có hiệu quả, hai lớp
10 Chuyên Văn và Chuyên Anh, các em đã viết bài rất tốt, hầu hết các em
đều nói rằng sau khi tìm tài liệu để viết bài, càng hiểu rõ hơn về thành phố
mình đang sinh sống và càng yêu quý quê hương mình hơn.
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Sau đây là một số bài viết của học sinh
Em Huỳnh Minh Nhật lớp 10 chuyên Anh (2012-2013), viết về di tích
“Bưu điện Thành phố Hồ Chí Minh” và phần cảm nhận như sau: Lúc đầu
khi cô giao cho lớp bài tập này, em cảm thấy chủ đề này thật nhàm chán,
tại sao cô không bảo chúng em làm ở đâu xa xa một tí, em đã ở thành phố
này cũng gần 16 năm rồi, mọi thứ quá quen thuộc với em cũng như các
bạn. Nhưng khi tìm hiểu lòng vòng các công trình kiến trúc cũng như các
công trình văn hóa của thành phố, suy nghĩ của em lúc đó đã thay đổi, có
quá nhiều điều em chưa biết hết về thành phố mình. Cũng như Bưu điện
thành phố vậy, em đã biết đến nó từ lâu, nhìn thấy nó không biết bao nhiêu
lần, và suy nghĩ trong em về tòa nhà này đơn giản chỉ là “Bưu điện thành
phố, nơi để gửi thư chứ gì”, thế thôi không có gì khác. Nhưng khi được
phân công làm bài, em chọn di tích nà và khi tìm hiểu, dường như tầm mắt
em được mở mang một cách đáng kể, nếu như không có bài tập này chắc
hẳn em cũng chẳng bao giờ thèm lên Google gõ Bưu điện Thành phố đâu.
Sau khi tìm hiểu, em cảm thấy thật sự tự hào về chính đất nước này,
thành phố này. Có thể nền kinh tế nước ta vẫn còn thua kém những nước
phương Tây, nhưng một điều chắc chắn rằng chúng ta không hề thua kém
họ về bề dày lịch sử cũng như những công trình kiến trúc mang tính đặc
sắc và độc đáo.
Em Vũ Thị Kim Oanh lớp 10 CV viết về Căn cứ Rừng Sác Cần Giờ
như sau: Khu căn cứ Rừng Sác là một minh chứng sống trong quá thời
gian chống đế quốc Mĩ xâm lược của nhân dân ta. Có thể nói nơi đây là
một căn cứ khiến cho quân giặc mất ăn mất ngủ, đồng thời nơi đây cũng

Nơi chứng kiến bao tội ác dã man của kẻ thù khi chúng cho chặt đầu các
chiến sĩ cách mạng. Sau này Vùng Bưng sáu xã trở thành căn cứ thời kì
chống Mĩ xâm lược, là địa bàn cơ động vô cùng quan trọng của lực lượng
vũ trang, là nơi xuất phát của lực lượng vũ trang trong cuộc Tổng tiến
công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, chính vì vậy chính quyền Sài Gòn và
Mĩ đã phải lập một vành đai trắng để cô lập Vùng Bưng sáu xã. Có thể nói
những di tích có giá trị lịch sử có rất nhiều tại thành phố này, nhưng em
vẫn thấy tự hào về vùng đất mà em đang sinh sống, một di tích lịch sử góp
phần không nhỏ vào sự nghiệp thống nhất nước nhà.
Em Huỳnh Nguyễn Thanh Trúc lớp 10 CV viết về Địa đạo Củ Chi:
Em rất thích địa đạo Củ Chi, em đã từng đến tham quan nơi đây và tự
hỏi không biết bằng cách nào mà ông cha ta đã đào được một hệ thống
hầm ngoằn nghèo và độc đáo như vậy, em thật sự ngưỡng mộ tài năng và
sự sáng tạo của ông cha bằng mọi cách để chống lại kẻ thù.
Em Phan Ngọc Anh Thơ lớp 10 CA viết về địa đạo Phú Thọ Hòa:
Sau khi được tìm hiểu về địa đạo Phú Thọ Hòa em rất thán phục sự
sáng tạo của ông cha ta trong quá trình chống giặc ngoại xâm, cũng như
nhiều địa đạo khác, địa đạo Phú Thọ Hòa thể hiện trí tuệ của nhân dân ta
khi xây dựng một công trình hiểm hóc tạo diều kiện cho quân ta chống trọi
lại một đội quân đông, vũ khí hiện đại, tối tân. Quan sát địa đạo có thể
thấy sự quyết tâm đánh giặc của cha ông ta, không quản hy sinh gian khổ,
phải đào liên tục trong 6 tháng mới hoàn thành, chính nơi đây là hầm vũ
khí, là nơi ém quân, là hầm bí mật trong suốt hai cuộc kháng chiến chống
Pháp và chống Mĩ, góp một phần không nhỏ vào thắng lợi hôm nay. Nhiều
du khách đến tham quan đã không khỏi ngỡ ngàng trước sự khéo léo, tài
tình của người Việt Nam.
Em Nguyễn Dạ Lam lớp 10 CA viết về bảo tàng Hồ Chí Minh:
Em đã được tham quan và rất ấn tượng về Bảo tàng Hồ Chí Minh, đây
chính là nơi lưu giữ những kỉ vật về vị chủ tịch vĩ đại của dân tộc Việt
Nam- Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chúng ta đến đây để tưởng nhớ, chiêm