Mục lục.
A.Đặt vấn đề...................................................................................................3
B.Nội dung......................................................................................................5
1.Bản chất của mô hình công ty mẹ công ty con ..........................................5
1.1. Công ty mẹ, công ty con là gì......................................................................5
1.2. Các hình thức của công ty mẹ, công ty con.................................................7
1.3. Mối quan hệ giữa công ty mẹ công ty con..............................................9
1.3.1. Mô hình công ty mẹ công ty con.........................................................9
1.3.2. Vai trò, chức năng của công ty mẹ...........................................................11
1.3.3. Đặc trng cơ bản trong nghiệp vụ giao dịch trong mô hình công ty mẹ
công ty con .........................................................................................................13
1.3.4. Đặc trng cơ bản cho nghiệp vụ giao dịch trong mô hình công ty mẹ,công ty
con ......................................................................................................................14
2. Điều kiện, đặc điểm hình thành công ty mẹ công ty con..........................15
2.1. Đặc điểm của mô hình công ty mẹ công ty con.....................................15
2.2. Sự cần thiết hình thành lên công ty mẹ công ty con..............................16
2.3. Điều kiện hình thành....................................................................................16
2.3.1. Điều kiện hình thành lên công ty mẹ công ty con...............................16
2.3.2. Phơng thức hình thành công ty mẹ công ty con..................................16
3. Ưu, nhợc điểm của mô hình công ty mẹ công ty con................................17
3.1. Ưu điểm......................................................................................................17
3.2. Nhợc điểm....................................................................................................17
3.3. Kiến nghị......................................................................................................18
4. Kinh nghiệm thế giới và bài học vận dụng.....................................................18
C. Kết luận......................................................................................................19
1
A. Đặt vấn đề
Hiện nay các tập đoàn kinh doanh trên thế giới thờng có cấu trúc đa dạng,
trong đó phổ biến là dạng cấu trúc công ty mẹ -công ty con .Bản chất của dạng
cấu trúc này là trong một tập đoàn có công ty mẹ đầu t vốn vào các công ty con
và kiểm soát các công ty con đó. Trên thực tế ở nhiều tập đoàn đa quốc gia có

company là công ty nắm vốn, Subsidiaries company là công ty nhận vốn. Từ
mẹ - con là cách gọi suy nên có thể gây nhiều hiểu lầm, nếu chúng ta không
đi sâu vào nội dung của từng từ.
Có thể khái quát những nét chính về công ty mẹ - công ty con nh sau:
Công ty mẹ - công ty con là một hình thức tổ chức sản xuất - kinh doanh đợc
thực hiện bởi sự liên kết của nhiều pháp nhân kinh doanh, nhằm hợp nhất các
nguồn lực của một nhóm các doanh nghiệp ; đồng thời thực hiện sự phân công,
hợp tác về chiến lợc dài hạn cũng nh kế hoạch ngắn hạn trong sản xuất kinh
doanh giữa các doanh nghiệp để tạo ra sức mạnh chung và nâng cao hiệu quả
hoạt động. Sự liên kết giữa các công ty mẹ với công ty con là liên kết về vốn.
Công ty con đuợc công ty mẹ đầu t về vốn đồng thời bị công ty mẹ chi phối
bằng việc nắm giữ 50% quyền biểu quyết hoặc nắm giữ quyền chỉ định đa số
thành viên Hội đồng quản trị. Những công ty dù có vốn đầu t của công ty mẹ
song công ty mẹ không nắm quyền chi phối thì không phải là công ty con. Nh
vậy, để trở thành công ty mẹ của công ty khác thì phải có hai điều kiện: có vốn
đầu t vào công ty đó và nắm quyền chi phối công ty đó.
Nh vây, công ty mẹ - công ty con không phải là một mô hình tổ chức.
Nó đợc dùng để thể hiện sự chi phối ( hoặc lệ thuộc ) của một doanh nghiệp với
các doanh nghiệp khác. Vì không phải là một mô hình tổ chức nên nó không bị
cứng nhắc với các quyết định của bất cứ cấp hành chính nào. Mối quan hệ giữa
3
công ty mẹ với công ty con đợc xác định trong luật pháp và điều lệ của công ty,
nó tơng đối ổn định. Song việc hình thành công ty mẹ - công ty con lại rất linh
hoạt. Một công ty con hôm nay còn là công ty con của công ty khác, song ngày
mai có thể chỉ là công ty liên kết hoặc hoàn toàn độc lập với công ty mẹ nếu
công ty mẹ bán một phần hoặc toàn bộ số cổ phần ở công ty con cho đơn vị
khác. Ngợc lại, một công ty có thể trở thành công ty mẹ của một công ty khác
nếu nó mua lại đợc số cổ phần đủ để sở hữu công ty đó. Tất cả sự thay đổi đó
không cần bất cứ một quyết định nào của các cấp hành chính. Tất nhiên, việc
mua, bán, xác nhập, chia tách này nếu nh vợt thẩm quyền của doanh nghiệp thì

các công ty con mà không tổ chức các hoạt động sản xuất, kinh doanh khác.
Công ty mẹ thờng là các ngân hàng hoặc công ty tài chính, thực hiện việc đa
dạng hoá đầu t vào nhiều loại hình kinh doanh khác nhau, chủ yếu chỉ tập trung
vào việc giám sát tài chính với mục tiêu là nhận đợc nhiều cổ tức từ hoạt động
đầu t đó và khi có thời cơ thì có thể bán lại cổ phần để kiếm lời. Công ty mẹ chỉ
thực hiện quyền lãnh đạo với các công ty con bằng việc đa ra những quyết sách
về nhân lực, vật lực, sản xuất, cung ứng, tiêu thụ sản phẩm...một số tập đoàn đã
thực hiện thành công theo mô hình này là các Chaebol của Hàn Quốc nh:
Samsung, Daewoo, các tập đoàn của Trung Quốc nh: Liem Sioe Liong, những
tập đoàn lấy ngân hàng làm trung tâm ở Nhật Bản nh: Fuji, Mitsubishi, Sanwa...
+ Công ty mẹ kinh doanh thông thờng là thực hiện kinh doanh ở một
ngành nghề nào đó và có một hoạt động kinh doanh nòng cốt - công ty mẹ là
doanh nghiệp đầu đàn trong lĩnh vực hoạt động kinh doanh đó. Mạnh về vốn, tài
sản, có tiềm năng lớn về công nghệ và công nhân kĩ thuật, có nhiều uy tín, đi
tiên phong trong việc khai thác thị trờng; liên kết, liên doanh làm đầu mối thực
hiện các dự án lớn: thực hiện chức năng trung tâm nh xây dựng chiến lợc,
nghiên cứu phát triển, huy động và phân bổ vốn đầu t; đào tạo nhân lực; sản
xuất, lắp ráp những sản phẩm nổi tiếng, độc đáo; phát triển các mối quan hệ đối
ngoại; tổ chức phân công, giao việc cho các công ty con trên cơ sở hợp đồng
5
kinh tế...Nh vậy công ty mẹ vừa thực hiện hoạt động kinh doanh, vừa thực hiện
hoạt động đầu t vốn vào các công ty con khác, vừa là đơn vị trực tiếp sản xuất -
kinh doanh, vừa có chức năng chỉ đạo và hợp tác với các công ty con về thị tr-
ờng, kĩ thuật và định hớng phát triển. Đây là mô hình khá thích hợp với điều
kiện của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.
+ Công ty mẹ là các cơ quan nghiên cứu khoa học, nhằm tạo ra sự hoà
nhập giữa nghiên cú khoa học và sản xuất - kinh doanh; lấy liên kết phát triển
khoa học - công nghệ mới làm liên kết. Các công ty con là đơn vị sản xuất-kinh
doanh có nhiệm vụ ứng dụng nhanh kết quả nghiên cứu các công nghệ mới của
công ty mẹ để biến thành lực lợng sản xuất, chuyển giao nhanh các sản phẩm

và phối hợp kinh doanh.
Các công ty con cấp hai liên hệ trực tiếp với các công ty con cùng cấp
để phối hợp kinh doanh trong các môi trờng khác nhau. Các công ty con các cấp
đều có t cách pháp nhân độc lập theo luật pháp của từng mức trong môi trờng
kinh doanh cụ thể. Công ty mẹ sẽ nắm giữ và chi phối vốn đầu t nên luôn có
quyền quyết định tối cao về chiến lợc và nhân sự cấp cao. Công ty mẹ không
trực tiếp nắm giữ quyền điều hành hay hoạt động tài chính vào công ty con. Các
công ty con hoàn toàn độc lập trong môi trờng kinh doanh của nó và chịu trách
7
Công ty mẹ
Công ty con
cấp 1
Công ty con
cấp 1
Công ty con
cấp 2
Công ty con
cấp 2
Môi trường
kinh doanh
cấp 1
Môi trường
kinh doanh
cấp 2
: Quan hệ quản lý trực tiếp
: Quan hệ phối hợp