MC LC Trang
Phần I- Giới thiệu chuyên đề 2
Phần II- Quá trình tìm hiểu và thu thập thông tin 3
1. Khái quát chung về quá trình tìm hiểu và thu thập thông tin 3
2. Phơng pháp thu thập và nguồn thu thập thông tin 4
3. Kết quả thông tin thu thập đợc 5
Phần III- Thực tiễn giải quyết tranh chấp đất đai của Toà án nhân
dân huyện Bỡnh Lc
6
1. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai 6
2. Thc trng tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Bỡnh Lc
8
3. Đặc thù các vụ tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Bỡnh Lc
11
4. Nguyên nhân tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Bỡnh Lc
13
5. Công tác giải quyết tranh chấp đất đai của Toà án nhân dân huyện Bỡnh
Lc và những bài học kinh nghiệm.
17
Phần IV- Nhận xét và kiến nghị
19
Danh mc ti liu tham kho 21
1
Phần I
GII THIU CHUYấN
Tranh chấp đất đai hiện đang là đề tài nóng bỏng tại rất nhiều địa phơng trong cả n-
ớc. Tại một số nơi tranh chấp đất đai diễn biến phức tạp, căng thẳng, kiện cáo kéo dài
gây ảnh hởng không nhỏ đến đời sống của ngời dân và trật tự xã hội. Do đó, Luật đất
đai năm 2003 đợc Quốc Hội khoá XI, kỳ họp thứ IV thông qua ngày 26 tháng 11 năm
2003 có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2004 với những nội dung mới mang tính cấp
thiết - đặc biệt là quy định về thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai nói chung và

tranh chấp đất đai của Toà án nhân dân huyn Bỡnh Lc" mà mình chọn làm đề tài
viết báo cáo thực tập, công việc đầu tiên là tiếp xúc với hồ sơ các vụ tranh chấp đất đai
mà Toà án đã giải quyết trong một vài năm trở lại đây. Việc nghiên cứu các hồ sơ cũ
đòi hỏi phải thật cẩn thận, xem xét mọi góc độ, mọi khía cạnh để rút ra đợc những nhận
xét, những ý kiến, những đánh giá của chính mình, qua đó nắm rõ đợc bản chất của
từng vụ án. Công việc này gặp rất nhiều khó khăn, nhất là trong điều kiện công tác lu
trữ hồ sơ ở Toà án huyện Bình Lc còn nặng tính thủ công. Tuy nhiên, không phải vì
thế mà việc xem xét hồ sơ bị xem nhẹ. Trên cơ sở tìm hiểu từng vụ án cụ thể, bớc đầu
đã cho em có đợc cái nhìn tơng đối về diễn biến của tình hình tranh chấp đất đai tại địa
phơng. Đó chính là nền tảng cơ bản để có đợc bớc đi đúng hớng ở giai đoạn tiếp theo.
1.2. B ớc 2 : Những thông tin thu đợc sau quá trình tiếp xúc với hồ sơ và các sổ
thụ lý mới chỉ là cái khung cơ bản. Để cho việc nhìn nhận, đánh giá đợc toàn diện hơn
thì tìm hiểu thực tiễn là một yếu tố quan trọng không thể thiếu. Trong suốt quá trình
thực tập em đã có dịp trực tiếp xem xét Toà án thụ lý và giải quyết mt s vụ tranh chấp
đất đai. Bên cạnh đó, với sự giúp đỡ của thẩm phán phụ trách, em đợc tạo điều kiện tiếp
xúc với hồ sơ vụ án ngay từ đầu, đợc tham dự vào các buổi làm việc trực tiếp với các đ-
3
ơng sự, đợc tham dự định giá tài sản, tham dự các phiên hoà giải cũng nh các phiên toà
xét xử.
Ngoài ra, để hỗ trợ cho việc viết chuyên đề thực tập của mình thì việc tìm hiểu và
thu thập thông tin qua các phơng tiện thông tin đại chúng, qua sách vở và báo chí cũng
đợc chú trọng đến. Kết hợp với việc tiếp thu những ý kiến đóng góp về kinh nghiệm
thực tiễn của các thẩm phán, th ký- là những ngời trực tiếp giải quyết tranh chấp đất đai.
2. Ph ơng pháp thu thập và nguồn thu thập thông tin
2.1. Ph ơng pháp thu thập thông tin
Phơng pháp thu thập thông tin là một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả của
quá trình tìm hiểu và thu thập thông tin. Lựa chọn những phơng pháp đúng đắn, khoa
học, thích hợp với từng hoạt động cụ thể sẽ giúp cho những thông tin thu đợc có đợc
tính khách quan, trung thực và toàn diện. Ngợc lại, nếu sử dụng những phơng pháp sai
lầm sẽ dẫn tới những thông tin thu đợc không phản ánh đúng bản chất của sự việc mà

đợc là rất tốt và đợc thể hiện ngắn gọn ở 2 bảng số liệu sau:
Đơn vị: vụ
Năm Thụ lý Tạm đình
chỉ
Hoà giải
thành
Xét xử sơ
thẩm
Kháng cáo
2005 4 1 2 1 0
2006 6 1 2 3 1
2007 9 0 3 6 4
2008 8 0 3 5 3
Bảng 1
Tình hình giải quyết tranh chấp đất đai của toà án nhân dân huyện Bỡnh Lc từ
năm 2005 đến năm 2008
5

Năm
Số vụ án
thụ lý giải
quyết
Tranh
chấp đất
ở
Tranh chấp
đất nông
nghiệp
Tranh chấp
đất lâm

- Các tranh chấp gắn liền với việc sử dụng đất.
Mặc dù có tiến bộ hơn so với Luật đất đai năm 1987 trong việc quy định cụ thể
thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của Toà án nhân dân nhng trên thực tế việc
quy định thẩm quyền giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất mà ngời sử dụng đã có
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do cơ quan nhà nớc có thẩm quyền cấp đã không
bảo đảm đợc một cách đầy đủ cho việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngời sử
dụng đất. Bởi do công tác quản lý về đất đai của chúng ta trớc đây còn kém, việc ban
hành nhiều loại giấy tờ do các cơ quan quản lý đất đai khác nhau cấp cho ngời sử dụng
nh: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do tổng cục địa chính phát hành (thờng gọi là
sổ đỏ); giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do tổng cục quản lý ruộng đất phát hành;
giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở tại đô thị (gọi là bìa hồng). Sự không thống nhất
về các loại giấy tờ này đã khiến cho ngời dân gặp không ít khó khăn trong việc bảo vệ
quyền lợi của mình.
Khắc phục những hạn chế đó, Luật đất đai năm 2003 đã quy định theo hớng mở
rộng phạm vi giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất của Toà án nhân dân. Theo đó,
Toà án nhân dân không chỉ có thẩm quyền giải quyết tranh chấp về tài sản gắn liền với
7
đất; các tranh chấp về quyền sử dụng đất mà ngời sử dụng đã có Giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất đợc cơ quan nhà nớc có thẩm quyền cấp; Toà án nhân dân huyện còn
có them quyền giải quyết các tranh chấp về quyền sử dụng đất trong trờng hợp ngời sử
dụng cha đợc nhà nớc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhng có một trong các
loại giấy tờ về sử dụng đất quy định tại Khoản 1,2,5 Điều 50 luật đất đai năm 2003.
Việc mở rộng thẩm quyền giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất này của Luật đất
đai năm 2003 đã đáp ứng đợc đòi hỏi của thực tiễn quản lý và sử dụng đất đai ở nớc ta.
2. Thực trạng tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện Bình L c
Bình Lc là một huyện phía ông của tỉnh Hà Nam với diện tích tự nhiên là
154,9km2, dân số 152.800 ngời. Cả huyện chia làm 21 xã với 1 thị trấn trung tâm.
Trong khoảng 5 năm trở lại đây đợc sự quan tâm của Đảng, nhà nớc và chính quyền địa
phơng các cấp trong chơng trình phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền núi, Đảng bộ
và nhân dân huyện Bình Lc đã gặt hái đợc nhiều thành công trong công cuộc xây dựng