MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU..................................................................................................................2
NỘI DUNG................................................................................................................2
1.Khái niệm, đặc điểm, nhiệm vụ, quyền hạn, ý nghĩa của Viện kiểm sát trong tố tụng
dân sự……………………………………………………………………………………….2
1.1.Khái niệm, đặc điểm…………………………………………………………………2
1.2.Nhiệm vụ, quyền hạn………………………………………………………………...2
1.3.Ý nghĩa......................................................................................................................3
2.Sự tham gia tố tụng của Viện kiểm sát tại Tòa án cấp sơ thẩm……………………….3
2.1. Các trường hợp VKS tham gia phiên tòa sơ thẩm………………………………..3
2.2.Hoạt động của VKS tại phiên tòa sơ thẩm………………………………………….4
3.Sự tham gia tố tụng của Viện kiểm sát tại Tòa án cấp phúc thẩm…………………..5
3.1.Các trường hợp VKS tham gia phiên tòa phúc thẩm……………………………5
3.2.Hoạt động của VKS tại phiên tòa sơ thẩm………………………………………….7
4.Một số kiến nghị……………………………………………………………………7
4.1.Về các trường hợp Viện kiểm sát tham gia phiên tòa giải quyết vụ việc dân sự…..7
4.2.Về nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên khi tham gia phiên tòa sơ thẩm, phúc
thẩm…………………………………………………………………………………………..9
KẾT LUẬN………………………………………………………………………..10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................11
1
MỞ ĐẦU
Viện kiểm sát là một trong hệ thống cơ quan có vị trí độc lập trong bộ máy Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là một trong bốn hệ thống cơ quan cấu thành nên bộ máy nhà
nước. Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) thực hiện hai chức năng chính là kiểm sát việc tuân
theo pháp luật và thực hành quyền công tố theo quy định của Hiến pháp và pháp luật (Luật tổ
chức Viện kiểm sát năm 1992). Tuy Viên kiểm sát có chức năng như vậy nhưng quyền hạn
của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự dường như bị hạn chế. Để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề
này, em chọn đề tài: “ Sự tham gia tố tụng của Viện kiểm sát tại Tòa án cấp sơ thẩm, phúc
thẩm và kiến nghị ”.

1.3. Ý nghĩa.
Sự tham gia tố tụng của VKSND trong TTDS có ý nghĩa to lớn trong việc bảo vệ
tính tối cao của pháp luật. VKSND có vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ giám
sát việc thực thi pháp luật của các cơ quan tư pháp.
Sự tham gia của VKSND góp phần phát hiện và đẩy lùi những hạn chế, tiêu cực,
thiếu sót trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự của Tòa án, đồng thời góp phần nâng cao
tinh thần trách nhiệm của thẩm phán trong hoạt động giải quyết vụ việc dân sự.
Sự tham gia của VKSND đảm bảo việc giải quyết vụ việc dân sự các cấp nhanh
chóng, khách quan, toàn diện, đầy đủ và kịp thời, bảo đảm mọi bản án, quyết định của Tòa án
có căn cứ và đúng pháp luật, bảo đảm mọi bản án, quyết định dân sự của Tòa án đã có hiệu
lực pháp luật được đưa ra thi hành đúng pháp luật.
2. Sự tham gia tố tụng của Viện kiểm sát tại Tòa án cấp sơ thẩm.
2.1. Các trường hợp VKS tham gia phiên tòa sơ thẩm.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 21 BLTTDS 2004: “ 2. Viện kiểm sát nhân dân
tham gia phiên tòa đối với những vụ án do Tòa án thu thập chứng cứ mà đương sự có khiếu
nại, các việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, các vụ việc dân sự mà Viện
kiểm sát kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án ”, đối với những vụ án dân sự do Tòa thu
thập chứng cứ mà đương sự có khiếu nại về việc thu thập chứng cứ đó của Tòa án thì VKS
phải tham gia phiên tòa sơ thẩm. Đối với những vụ án này, ngay sau khi có quyết định đưa vụ
án ra xét xử, Tòa án phải gửi hồ sơ vụ án cho VKS cùng cấp, trong thời hạn 15 ngày kể từ
ngày nhận được hồ sơ vụ án, VKS phải nghiên cứu và trả lại hồ sơ cho Tòa án (khoản 2 Điều
195 BLTTDS). Các trường hợp cụ thể về việc đương sự khiếu nại về việc thu thập chứng cứ
của Tòa án được quy định tại điểm 1.2 phần 1 mục II của Thông tư liên tịch số
03/2005/TTLT-VKSNDTC-TANDTC.
3
Bên cạnh đó, sự tham gia vào phiên tòa sơ thẩm dân sự của VKS còn phụ thuộc vào
từng thời điểm có khiếu nại của đương sự về việc thu thập chứng cứ của Tòa án. Cụ thể:
- Trường hợp đương sự có khiếu nại trước khi Tòa án có quyết định đưa vụ án ra xét
xử thì VKS phải tham gia phiên tòa. Trong trường hợp này nếu đương sự gửi đơn khiếu nại
đến Tòa án thì Tòa án phải gửi ngay đơn khiếu nại của đương sự kèm theo hồ sơ vụ án cho

nhận xét về kết luận giám định, được hỏi những vấn đề còn chưa rõ, hoặc có mâu thuẫn trong
kết luận giám định hoặc có mâu thuẫn với những tình tiết khác của vụ án ”. Như vậy, Kiểm
sát viên có mặt tại phiên tòa có quyền nhận xét, được hỏi những vấn đề còn chưa rõ, còn mâu
thuẫn liên quan đến kết luận giám định của vụ án. Ngoài ra, Điều 48 quy định về trường hợp
thay đổi Kiểm sát viên: “ Kiểm sát viên phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi trong
những trường hợp sau: 1. Thuộc một trong những trường hợp quy định tại Điều 46 của Bộ
luật này; 2. Họ đã là người tiến hành tố tụng trong vụ án đó với tư cách là Thẩm phán, Hội
thẩm nhân dân, Kiểm sát viên, Thư ký Tòa án ” và mục 2 phần II Nghị quyết 01/2005/NQ-
HĐTP ngày 31/3/2005 quy định chi tiết về những trường hợp phải thay đổi Kiểm sát viên.
Và khoản 2 Điều 207 quy định: “ Trong trường hợp Kiểm sát viên bị thay đổi tại phiên toà
hoặc không thể tiếp tục tham gia phiên toà xét xử, nhưng có Kiểm sát viên dự khuyết thì người
này được tham gia phiên toà xét xử tiếp vụ án nếu họ có mặt tại phiên toà từ đầu. Trong
trường hợp không có Kiểm sát viên dự khuyết để thay thế thì Hội đồng xét xử quyết định hoãn
phiên toà và thông báo cho Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp”. Theo quy định này thì trong
phiên tòa xét xử sơ thẩm, đối với những vụ án phải thay đổi Kiểm sát viên, nếu có Kiểm sát
viên dự khuyết thì sẽ tham gia phiên tòa, nếu không có thì HĐXX phải ra quyết định hoãn
phiên tòa và thông báo cho Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp. Điều luật này quy định như
vậy để nhấn mạnh sự có mặt cần thiết của Viện kiểm sát khi bắt buộc phải tham gia phiên tòa,
thể hiện vai trò quan trọng của Viện kiểm sát khi phải thực hiện đúng chức năng của mình đó
là kiểm sát việc tuân theo pháp luật.
3. Sự tham gia tố tụng dân sự của Viện kiểm sát tại Tòa án cấp phúc thẩm.
3.1. Các trường hợp VKS tham gia phiên tòa phúc thẩm.
BLTTDS 2004 quy định không rõ ràng và thống nhất về sự tham gia tố tụng của
VKS tại phiên tòa phúc thẩm các vụ án dân sự. Khoản 2 Điều 264 quy định: “Kiểm sát viên
Viện kiểm sát cùng cấp phải tham gia phiên toà phúc thẩm trong trường hợp Viện kiểm sát
kháng nghị hoặc đã tham gia phiên toà sơ thẩm ”. Theo quy định như vậy thì việc đương sự
5