SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN
BAN CHỈ HUY CHI ĐỘI TRONG TRƯỜNG TIỂU
HỌC”
A. Phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài:
Đảng ta và Bác Hồ coi công tác thiếu niên nhi đồng là sự nghiệp đào tạo một lớp
người mới cho đất nước. Việc giáo dục các em là một khoa học, một nghệ thuật, không
nên tuỳ tiện chủ quan. Bác Hồ nói: "Ngày nay chúng là nhi đồng, ít năm sau chúng sẽ là
công dân, cán bộ ". Đảng ta đặc biệt quan tâm đến lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng luôn
mong muốn trong tâm hồn các em trong sáng hồn nhiên có được những ảnh hưởng tốt
đẹp để tạo nên một lớp người mới phát triển toàn diện. Đảng ta từng nhấn mạnh "Tiền đồ
rạng rỡ của Tổ quốc Việt Nam XHCN nằm trong tay thanh niên, thiếu niên và nhi đồng".
Trong bức thư gửi cho học sinh nhân dịp khai giảng năm học 1945 Bác nói: "
Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không. Dân tộc Việt Nam có được vẻ vang
sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không. Chính là nhờ một phần lớn ở
công học tập của các cháu "
Trong trường tiểu học, các em được học tập những kiến thức cơ bản về tự nhiên,
xã hội, được học tập, vui chơi và đặc biệt là tham gia công tác Đội. Từ đó các em hoàn
thiện dần về nhân cách, biết tự chủ, tự tin và làm chủ cuộc sống. Trong nhà trường, Đội
là tổ chức nòng cốt các phong trào thiếu nhi, là lực lượng giáo dục của nhà trường, là lực
lượng dự bị của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và do Đoàn thanh niên Cộng
sản Hồ Chí Minh phụ trách. Bác Hồ viết: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, thành
công hay thất bại là do cán bộ đó tốt hay chưa tốt".
Đội thiếu niên tiền phong là tổ chức của các em, do các em điều hành. Vì vậy cần
có một lực lượng có năng lực tổ chức, đó là BCH Đội.
BCH Đội đại diện cho số đông Đội viên, chỉ huy và trực tiếp điều hành các hoạt
động của Đội, thực hiện tốt mục tiêu giáo dục Đội viên trở thành con ngoan, trò giỏi,
cháu ngoan Bác Hồ.
Chi đội TNTP là nơi biến nghị quyết của liên đội thành chương trình kế hoạch
Đây là đề tài "Một số kinh nghiệm bồi dưỡng thường xuyên Ban chỉ huy chi
Đội trong trường tiểu học" nên tôi tập trung nghiên cứu các Ban chỉ huy chi Đội thuộc
liên Đội trường tiểu học Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội.
IV. Nhiệm vụ của đề tài:
Đề tài này tập trung nghiên cứu về nội dung bồi dưỡng thường xuyên BCH chi
Đội và đưa ra một số phương pháp, hình thức phù hợp trong việc bồi dưỡng BCH chi
Đội.
V. Phạm vi đề tài:
Đề tài tập trung nghiên cứu việc bồi dưỡng BCH chi Đội, có nghĩa đối tượng
nghiên cứu là BCH chi Đội của liên Đội (từ lớp 3 đến lớp 5).
VI. Phương pháp nghiên cứu:
1. Phương pháp quan sát:
Là phương pháp thu thập thông tin về các em thuộc BCH chi Đội từ lớp 3 đến lớp
5 bằng cách tri giác trực tiếp các nhân tố khác có liên quan.
2. Phương pháp điều tra:
Là phương pháp thu thập các sự kiện trên cơ sở sự trả lời bằng văn bản của các
em Đội viên về việc tham gia công tác Đội qua sự hướng dẫn của BCH chi Đội.
3. Phương pháp tổng hợp tài liệu:
Là phương pháp tìm hiểu những người đi trước đã liên quan đến đề tài như thế
nào? Đã giải quyết như thế nào? Liên quan đến đâu
4. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
Là phương pháp kết hợp lý luận với thực tiễn tại trường, đem lý luận phân tích
kinh nghiệm của thực tiễn rồi từ những phân tích đó rút ra kết luận những bài học thành
công và thất bại, những phát hiện mới và phát triển hoàn thiện.
B. Nội dung nghiên cứu
I. Cơ sở lý luận:
Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí
Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phụ
trách.
Đội là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là lực lượng giáo dục
trách phải kiên nhẫn bền bỉ. Quá trình bồi dưỡng BCH đòi hỏi phụ trách vừa làm vừa trau
dồi, tích lũy kinh nghiệm đóng góp cho khoa học công tác Đội.
Vậy một liên Đội có phong trào Đội phát triển mạnh là do BCH chi Đội đã luôn
được bồi dưỡng thường xuyên và hoạt động có hiệu quả.
II. Cơ sở thực tiễn:
Trường tiểu học Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội nằm trên mặt phố Cát Linh
thuộc hai phường Cát Linh và Quốc Tử Giám. Do vậy phần đông các em là con công
nhân, con gia đình kinh doanh. Các em phần lớn đều dễ bảo, có phần mạnh dạn và nhiệt
tình trong hoạt động Đội.
Trường luôn đạt trường tiên tiến cấp quận. BGH nhà trường, Hội cha mẹ học sinh,
Ban chăm sóc thiếu nhi thuộc hai phường Cát Linh và Quốc Tử Giám, các giáo viên chủ
nhiệm luôn quan tâm giúp đỡ hoạt động Đội đạt kết quả.
Qua 6 năm làm Tổng phụ trách tôi luôn luôn suy nghĩ, tìm tòi, học hỏi các bạn
đồng nghiệp cũng như tìm hiểu về tư liệu hoạt động Đội. Đặc biệt làm thế nào cho đội
ngũ BCH Đội hoạt động có hiệu quả và có kinh nghiệm để luôn giữ vững danh hiệu:
"liên Đội mạnh cấp thành phố".
Dưới sự chỉ đạo của Hội đồng Đội quận, trường Đội Lê Duẩn, của các anh, chị đã
từng nhiều năm làm Tổng phụ trách, tôi đã phần nào thực hiện tốt công tác Tổng phụ
trách và học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu. Do vậy trong năm học vừa qua, công
việc bồi dưỡng BCH chi Đội đã đạt kết quả rõ rệt.
III. Các biện pháp bồi dưỡng bch chi Đội nhằm nâng cao chất lượng hoạt động đội
tntp hồ chí minh:
Bồi dưỡng BCH là việc làm thường xuyên và quan trọng không thể thiếu được
của phụ trách. Bồi dưỡng BCH là yếu tố quyết định sự thành công của phong trào Đội.
Bồi dưỡng BCH là nâng cao và phát huy những mặt mạnh sẵn có của các em,
đồng thời khơi dậy niềm tiềm năng còn tiềm ẩn trong các em, giúp các em vươn tới
những phẩm chất năng lực cần có của người chỉ huy.
1. Nội dung bồi dưỡng:
* Bồi dưỡng phương pháp công tác của BCH:
- Cách ghi chép biên bản, thực hiện các sổ sách của Đội, dự thảo nghị quyết, báo
- Hoạt động lớn của Đội: là những nội dung sinh hoạt mang màu sắc của Đội,
được diễn ra trong thời gian dài như: Phát động chủ đề, hoạt động thi đua
Mục đích: Tập hợp Đội viên, tạo phong trào thi đua cho Đội viên rèn luyện theo
chủ đề: Có thể bồi dưỡng những nội dung sau:
+ Công tác chuẩn bị cho hoạt động: Họp BCH, định hướng nội dung và cơ sở vật
chất phục vụ hoạt động, phổ biến nội dung hoạt động, phân công nhiệm vụ tới từng người
trong BCH.
+ Tổ chức hoạt động: Theo nội dung đã bàn, biết lựa chọn các hình thức cho phù
hợp với nội dung, biết huy động và phối hợp các Đội viên nòng cốt để tổ chức tốt hoạt
động. Trong hoạt động, có kiểm tra đánh giá.
+ Sơ kết, tổng kết nội dung hoạt động: Đánh giá rút kinh nghiệm việc tổ chức
điều hành các hoạt động, kết quả hoạt động
* Bồi dưỡng tác phong BCH:
- Bồi dưỡng theo nhiệm vụ chuyên môn được phân công: Giúp các em thạo việc,
hiểu người trong hoạt động chuyên môn và hoạt động chung, có bản lĩnh trong giao tiếp
và phối hợp với người khác.
- Bồi dưỡng khả năng tổ chức và quản lý một cách toàn diện, khoa học.
- Bồi dưỡng BCH trở thành những cán bộ Đội mẫu mực, có kỹ năng nghiệp vụ, có
uy tín trong tập thể.
* Bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội:
- Nghi thức và phương pháp hướng dẫn nghi thức.
- Các phương pháp tổ chức trò chơi, dạy hát, dạy múa, tổ chức trại, hoạt động xã
hội, tham quan
- Các bài hát, điệu múa, trò chơi (nút dây, dẫn đường, mật thư ).
Khi bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội cần chú ý các loại hình cho phù hợp như:
- Tập luyện cho Đội nòng cốt.
- Thực hiện tập luyện chung.
- Tổ chức kiểm tra nghiệp vụ bằng hội thi
Tóm lại: Nội dung bồi dưỡng chỉ huy nhằm giúp các em thạo việc, biết tổ chức
hoạt động theo nhiệm vụ chuyên môn được phân công, có khả năng tổ chức quản lý hoạt
3. Phương pháp bồi dưỡng BCH:
Công tác bồi dưỡng BCH chính là quá trình tổ chức học đi đôi với hành, do đó phải
kết hợp nhiều phương pháp bồi dưỡng khác nhau để đạt được mục tiêu, chất lượng BCH
tại mỗi đơn vị. Có 2 phương pháp chủ yếu sau:
a) Phương pháp mở lớp:
Lớp tập trung theo đợt ngắn ngày hay dài ngày (trong năm học hoặc trong dịp hè)
cần chú ý:
- Chương trình cụ thể cho từng loại lớp, từng loại đối tượng.
- Tài liệu hướng dẫn cho các em học tập, Tổng phụ trách phải có phương pháp
giảng dạy về công tác Đội, tức là vừa dạy kiến thức, vừa hướng dẫn cách tổ chức thực
hành để rèn kỹ năng công tác Đội cho chỉ huy như: phương pháp trực quan, luyện tập, ghi
nhớ.
- Các loại hình phù hợp với khả năng tổ chức của đơn vị: Lớp tập huấn sinh hoạt
chủ đề, lớp bồi dưỡng chuyên đề, lớp bồi dưỡng định kỳ
- Tổ chức lớp: Lên kế hoạch, xây dựng nội dung, chuẩn bị giáo viên phiên chế các
lớp, tổ chức kiểm tra đánh giá, tổng kết khen thưởng, rút kinh nghiệm
b) Phương pháp bồi dưỡng qua thực tế:
Phương pháp này rất quan trọng, phong phú về nội dung và biện pháp thực hiện.
c) Bồi dưỡng qua các cuộc họp BCH:
- Họp định kỳ: Duy trì họp theo lịch quy định. Nội dung họp phải đảm bảo việc
kiểm tra thực hiện nghị quyết, đánh giá tình hình thi đua, bàn bạc nhiệm vụ thời gian tới
và phân công nhiệm vụ tới từng uỷ viên. Mỗi lần họp cần phải có ý kiến của phụ trách,
hoặc Tổng phụ trách, các thành viên đều phải có ý kiến tham gia.
- Họp giao ban cấp liên Đội: Nội dung để nắm bắt tình hình chỉ đạo thi đua chung
của liên Đội, chi Đội có ý kiến chỉ đạo và giải quyết của BCH liên Đội đối với những
hoạt động lớn phải có ý kiến của Tổng phụ trách và Ban giám hiệu.
Tổ chức các cuộc họp BCH, hội nghị nhằm giúp chỉ huy Đội rèn luyện năng lực
tự quản và người phụ trách có thể hiểu rõ trình độ nhận thức của các em để có điều kiện
bồi dưỡng cụ thể hơn
d) Bồi dưỡng qua công tác thực tế:
đồng bào lũ lụt, ủng hộ trẻ em khuyết tật, ủng hộ Điện Biên v v.
* Đợt 3: Từ 21/11 - 22/12:
- Bồi dưỡng sinh hoạt theo tháng.
- Bồi dưỡng sinh hoạt theo chủ điểm: "Tiếp bước cha anh - Xây dựng đất nước".
- Bồi dưỡng thực hiện công tác Trần Quốc Toản.
* Đợt 4: Từ 12/01 - 26/3:
- Bồi dưỡng sinh hoạt theo chủ điểm: "Mừng Đảng, mừng Xuân - Cùng tiến
bước lên Đoàn ".
- Bồi dưỡng về kỹ năng nghi thức Đội.
- Tham gia công tác từ thiện nhân đạo: mua tăm ủng hộ người mù đợt 2,
quyên góp sách, truyện, quyên góp "quỹ tình thương"
* Đợt 5: Từ 27/3 - 19/5:
- Bồi dưỡng sinh hoạt Đội theo chủ điểm: "Mừng đất nước thống nhất - Mừng đội
em trưởng thành".
- Tổ chức sinh hoạt theo tháng.
- Tổ chức biểu diễn văn nghệ chào mừng ngày 26/3, 7/5, 19/5.
- Tổ chức viết bài tìm hiểu” Âm vang Điện Biên”.
- Bồi dưỡng sơ kết, tổng kết đánh giá rút kinh nghiệm trong năm học.
iv. Kết quả:
Sau khi đề ra kế hoạch tập trung bồi dưỡng BCH. Tôi xin phép trình bày một số
trọng tâm của từng đợt và kết quả hoạt động đạt được qua việc bồi dưỡng:
1. Đợt 1:
Chú trọng vào việc bồi dưỡng cách tổ chức Đại hội chi Đội.
Sau khi bước vào năm học mới, ngày 18/9/2003 tôi tiến hành cho 1 chi Đội làm
Đại hội mẫu - Chi đội Kim Đồng - Lớp 5G.
- Thành phần tham dự gồm: BCH chi Đội trong toàn Liên Đội, cô Tổng phụ trách,
cô giáo chủ nhiệm cùng toàn thể Đội viên lớp 5G.
- Công tác chuẩn bị:
+ Địa điểm: Tại phòng học lớp 5G.
* Kết quả đạt được:
- Đại hội chi Đội mẫu đã tạo được không khí trang nghiêm, giúp các Đội viên ý
thức được sự long trọng của một buổi Đại hội chi Đội, các em có thái độ nghiêm túc và tự
hào khi đứng trong hàng ngũ Đội.
- Đại hội chi Đội mẫu đã giúp cho các BCH chi Đội khác có kinh nghiệm tổ chức
Đại hội chi Đội của mình, các em đã tự thiết kế thành công Đại hội chi Đội mình và
100% chi Đội đã hoàn thành tốt Đại hội chi Đội (24/9/2003), sau khi tiến hành Đại hội
Chi Đội đại trà, các em đã bầu ra cho chi Đội mình một BCH có năng lực, phẩm chất tạo
điều kiện cho Đại hội liên Đội thành công tốt đẹp (vào ngày 15/10/2003).
- Đối với chương trình tự rèn luyện Đội viên: Sau khi toạ đàm và tìm hiểu thế nào
là chương trình rèn luyện Đội viên và cách triển khai chương trình rèn luyện Đội viên
giữa Tổng phụ trách, BCH liên Đội, chi Đội, phụ trách Sao: Tổng phụ trách sẽ triển khai
chương trình tự rèn luyện Đội viên tới các em thuộc BCH liên Đội, chi Đội và Đội viên,
thiếu niên Nhi đồng bằng văn bản. BCH liên Đội, chi Đội triển khai, nêu cách thực
hiện( theo nhóm). Còn các em nhi đồng được các anh chị phụ trách Sao hướng dẫn. Kết
quả 99% Đội viên thiếu niên, nhi đồng của liên Đội tiểu học Cát Linh đạt danh hiệu “
Chiến sĩ nhỏ Điện Biên”.
- Đối với việc lập kế hoạch công tác Đội, cách ghi chép sổ sách, ghi báo cáo
Tổng phụ trách đưa ra kế hoạch công tác của liên Đội, sau đó hướng dẫn các em lập kế
hoạch của chi Đội từng đợt, sau mỗi đợt đều có tổng kết - ghi báo cáo
2. Đợt 2:
Tập trung bồi dưỡng kỹ năng tổ chức điều hành của BCH chi Đội về cách phát
động thi đua theo chủ điểm "ngàn hoa dâng tặng thầy cô".
Kết thúc đợt 1 vào đầu tháng, tôi hướng dẫn các BCH chi Đội lên kế hoạch cụ thể
phát động thi đua, BCH sẽ phối hợp với Đội sao đỏ kiểm tra đánh giá các mặt hoạt động.
Lễ phát động của liên Đội diễn ra vào buổi chào cờ đầu tuần của đầu tháng 11.
Đối với từng chi Đội: Lễ phát động cũng sẽ diễn ra trong lớp ngay sau lễ phát
động của cô Tổng phụ trách. BCH chi Đội sẽ lên kế hoạch thi đua giữa các phân Đội (các
phân Đội trưởng sẽ chấm chéo). Cuối mỗi tuần tổng kết một lần. Cuối đợt thi đua sẽ tổng
kết và khen thưởng.
nghi thức Đội, các em vừa học tập vừa được vui chơi giải trí. Buổi sinh hoạt diễn ra trong
một tiết học.
- Chuẩn bị: ảnh Bác Hồ, cờ Tổ quốc, cờ Đội, lọ hoa.
- Diễn biến:
+ Tập trung, kiểm tra quân số
+ Chào cờ, tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu.
+ Sơ kết thi đua khen thưởng.
+ Phổ biến công tác mới, thảo luận góp ý.
+ Phụ trách dặn dò.
+ Trò chơi hái hoa dân chủ (tìm hiểu về lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam).
+ Văn nghệ.
+ Bế mạc.
- Kết quả việc bồi dưỡng cho BCH về tổ chức sinh hoạt Đội theo chủ điểm, BCH
chi Đội đã áp dụng tốt vào chi Đội mình, các em đều hứng thú tham gia những buổi sinh
hoạt chi Đội, vì nó phát huy quyền dân chủ của Đội viên, các em vui chơi giải lao sau
những giờ học căng thẳng.
Đối với công tác Trần Quốc Toản: Việc thực hiện tốt công tác này đồng nghĩa với
việc toàn liên Đội thực hiện tốt việc thu nhặt giấy vụn. Sau khi phát động tại liên Đội và
chi Đội, toàn liên Đội hào hứng, sôi nổi tham gia công tác này. Kết quả toàn liên Đội thu
được 1.307 kg với số tiền: 1.794.000 đ.
4. Đợt 4:
Bồi dưỡng phát động thi đua "Mừng Đảng mừng xuân - Cùng tiến bước lên Đoàn".
Vào đầu đợt thi đua thứ 4, tôi họp BCH liên Đội, đề ra kế hoạch của đợt 4. Sau khi
Tổng phụ trách phát động tại liên Đội vào lễ chào cờ đầu tuần tháng 2. Các chi Đội về
triển khai thi đua giữa các phân Đội (phân Đội trưởng chấm chéo). Cuối mỗi tuần sơ kết
một lần. Cuối đợt báo cáo tổng kết, khen thưởng.
Điều này tạo không khí thi đua sôi nổi giữa các phân Đội, các chi Đội. Qua đây các
em phấn đấu rèn luyện tốt hơn về mọi mặt.
Đối với các buổi sinh hoạt chi Đội, Tổng phụ trách họp BCH chi Đội, liên Đội triển
khai kế hoạch tháng tới. Các em thuộc BCH chi Đội về triển khai kế hoạch, xây dựng
Việc tổng kết đánh giá kết quả đã giúp các em thấy được thành quả của chi Đội
mình, đồng thời thấy được những thiếu sót để có những kinh nghiệm hoạt động tích cực
hơn giúp phong trào của chi Đội phát triển mạnh hơn ở nhiệm kỳ sau.
* Đánh giá chung:
Sau khi BCH chi Đội được bồi dưỡng về kỹ năng công tác Đội, qua những hoạt
động cụ thể, qua sự đánh giá kết quả của từng đợt được rút kinh nghiệm các em đã từng
bước nâng cao khả năng điều hành hoạt động Đội, nhanh nhẹn hơn, chủ động hơn, có
nhiều sáng tạo hơn, đặc biệt là có trách nhiệm, hoàn thành tốt công việc được giao giúp
cho hoạt động của liên Đội ngày một phát triển.
Tôi đã điều tra hơn 600 Đội viên của liên Đội và thấy rằng 100% các em đã có ý
thức thực hiện tốt và tham gia đầy đủ các hoạt động Đội qua sự hướng dẫn, điều hành của
BCH chi Đội.
Trong năm học 2003 - 2004 vừa qua liên Đội tiểu học Cát Linh tiếp tục được xét là
liên Đội mạnh cấp thành phố, 2/10 chi Đội được công nhận là chi Đội mạnh cấp Quận và
cấp Thành phố.
C. Kết luận - kiến nghị
I. Kết luận:
1. Hoạt động Đội là hoạt động chính trị xã hội đặc biệt dành cho thiếu niên, nhi
đồng. Công tác bồi dưỡng BCH, đặc biệt là BCH chi Đội là một việc làm khoa học và
sáng tạo, đòi hỏi người phụ trách phải kiên nhẫn, bền bỉ, phải có trình độ nghiệp vụ vững
vàng, có điều kiện lao động hợp lý, thuận lợi. Đồng thời trong quá trình làm việc nên vừa
trau dồi vừa tích luỹ kinh nghiệm để đóng góp khoa học trong công tác Đội. Hoạt động
Đội là hoạt động của chính các em, vì vậy các em phải là những người tổ chức, điều hành
hoạt động. Do vậy cần xây dựng một đội ngũ cán bộ Đội thật vững vàng.
Việc bồi dưỡng BCH chi Đội giúp các em thạo việc, biết tổ chức, quản lý hoạt
động là yêu cầu cần thiết. Đặc biệt nó sẽ thúc đẩy phong trào thiếu nhi của các trường lên
cao, từng bước khẳng định vị trí, vai trò của Đội trong nhà trường là vô cùng quan trọng
và không thể thiếu được. Bản thân các em trong BCH các chi Đội khi được bồi dưỡng
các em ngày càng có thêm hiểu biết về Đội, thấm nhuần tư tưởng của Đảng đối với hoạt
động Đội trong trường học, phát huy được tiềm năng sẵn có sự năng động, sáng tạo của