SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
LỚP 5 CHƯA NGOAN”
1
A.PHẦN MỞ ĐẦU:
I/ Lí do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết, công cuộc đổi mới kinh tế xã hội đang diễn ra từng ngày, từng
giờ trên khắp đất nước. Nó đòi hỏi phải có những lớp người lao động mới, có bản lĩnh, có
năng lực, chủ động sáng tạo. Dám nghĩ dám làm thích ứng được với thực tiễn xã hội luôn
thay đổi và phát triển. Nhu cầu này đòi hỏi ngành giáo dục phải có sự thay đổi cho phù
hợp với tình hình đất nước. Và thực sự ngành giáo dục đã từng bước thay đổi, thể hiện
qua việc xác định mục đích giáo dục đào tạo, hay nói đúng hơn là phát triển toàn diện về
nhân cách con người thể hiện qua hai mặt là : “Tài và Đức”.
Dù ở xã hội nào thì cái đức vẫn luôn được coi trọng vì: Cái đức là gốc, cái tài là sự
biểu hiện của cái đức. Vì vậy việc giáo dục cái đức cho học sinh là một yêu cầu quan
trọng, đang trở thành một vấn đề bức xúc mà xã hội quan tâm. Tình trạng này không chỉ
xuất hiện ngoài xã hội mà còn len lỏi vào trong cả trường học. Biểu hiện rõ nhất là trong
các lớp học vẫn còn có những học sinh chưa ngoan, yếu kém về đạo đức. Cũng chính vì
sự chưa ngoan đó mà dẫn đến tình trạng học lực yếu, học lực kém, làm ảnh hưởng không
ít đến những thành viên khác trong lớp học.
Là người làm công tác giáo dục có nhiệm vụ nâng đỡ và uốn nắn để giúp học sinh có
sự phát triển đúng đắn về nhân cách, về đạo đức nhằm giúp các em có điều kiện gần gũi
nhau, thường xuyên trao đổi động viên uốn nắn kịp thời tiến bộ qua từng ngày.
Mặt khác trong những năm qua các mặt hoạt động Đội và phong trào Thanh thiếu nhi
của Liên Đội Trường Tiểu học An Thạnh 1 luôn đạt được những thành tích rất xuất sắc.
Bên cạnh việc đạt được thứ hạng cao thì việc thực hiện nội qui, nề nếp của học sinh từng
bước được thay đổi theo chiều hướng tích cực hơn. Các em học sinh đã ngày càng ý thức
hơn, chấp hành tốt hơn các nội qui của lớp, qui định của nhà trường cũng như Liên đội.
2
Trong việc thực hiện các nề nếp, việc tham gia thực hiện các phong trào do Liên đội
đề tài “Tìm hiểu việc giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan” chỉ giới hạn trong
phạm vi lớp 5C.
IV/Kế hoạch thực hiện
- Chọn đề tài
- Lập đề cương nghiên cứu
- Đọc, thu thập tài liệu viết đề tài
- Thâm nhập thực tế
- Hoàn thành sáng kiến
4
B. NỘI DUNG:
I/Cơ sở lí luận:
*Một số khái niệm có liên quan đến đề tài:
1/Giáo dục là gì:
- Theo nghĩa rộng, giáo dục được hiểu là quá trình hình thành và phát triển nhân cách
dưới ảnh hưởng của tất cả các hoạt động từ bên ngoài: Từ nhà trường, gia đình, xã hội, từ
môi trường tự nhiên, môi trường nhân tạo.
- Theo nghĩa hẹp: Giáo dục được hiểu là quá trình hình thành và phát triển nhân cách
người được giáo dục dưới quan hệ của những tác động sư phạm nhà trường, liên quan
đến các mặt giáo dục, đức dục, mỹ dục, thể dục và giáo dục lao động.
2/Đạo đức là gì:
Đạo đức là một bộ phận của hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp những qui tắc, nguyên
tắc chuẩn mực xã hội. Nhờ đó con người tự giác điều chỉnh các hành vi của mình sao cho
phù hợp với lợi ích, với hạnh phúc của bản thân của cộng đồng và sự tiến bộ xã hội trong
mới quan hệ giữa con người với con người, giữa cá nhân với xã hội.
3/Thế nào là học sinh chưa ngoan và dấu hiệu của học sinh chưa ngoan:
Học sinh chưa ngoan là hậu quả của sự phá vỡ những mối liên hệ bình thường của học
sinh với gia đình, nhà trường và xã hội. Trong ngôn ngữ thường ngày trẻ chưa ngoan còn
được gọi là trẻ “khó dạy”, “ Chậm tiến”…
*Những dấu hiệu của học sinh chưa ngoan:
5
sai lệch. Vì thế trách nhiệm của người thầy không kém phần quan trọng, nên xem việc
giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt chưa ngoan là công việc quan trọng. Muốn thực
hiện tốt việc này đòi hỏi người thầy phải kiên trì, bền bỉ, khéo léo để từng bước uốn nắn
giúp đỡ cho các em trở thành một học sinh ngoan, có tư cách, có đạo đức tốt.
Vì vậy điểm tựa vững chắc nhất của các em là gia đình và nhà trường, trong đó đặc biệt
quan trọng là giáo viên chủ nhiệm.
III/Thực trạng
1/Thuận lợi:
Được sự quan tâm lãnh chỉ đạo của Ban giám hiệu ngay từ đầu năm học. Ban đại diện
cha mẹ học sinh của trường, cũng như phụ huynh học sinh của lớp. Đặc biệt là giáo viên
chủ nhiệm ở lớp dưới khi bàn giao lớp cho tôi đã nói về hoàn cảnh gia đình, hạnh kiểm,
học lực của từng em học sinh. Nhất là những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh
cá biệt về học lực, hạnh kiểm cần được quan tâm, giúp đỡ.
Đa số là học sinh ngoan biết vâng lời ông bà, cha mẹ, thầy cô. Có thái độ học tập
nghiêm túc.
2/Khó khăn
7
Còn một số em chưa ngoan vì gia đình chưa quan tâm do hoàn cảnh gia đình khó khăn,
ba mẹ phải đi làm thuê kiếm sống hằng ngày nên thời gian gần gũi dạy dỗ cho các em rất
ít. Bên cạnh đó còn một số em phải lao động sớm như đi bán vé số, giúp bán hàng cho
người khác để phụ giúp cho gia đình …
Gia đình thường có những xung đột, ảnh hưởng đến việc phát triển cân bằng về tâm sinh
lí ở các em.
Văn hoá phẩm đồi truỵ, phim bạo lực, trò chơi bạo lực trên các bộ phim nước ngoài,
các trò chơi trên vi tính…ảnh hưởng rất nhiều đến việc phát triển và hình thành nhân
cách, hành vi đạo đức xấu ở các em.
IV/ Các biện pháp giải quyết vấn đề:
Từ những thuận lợi và khó khăn trên ngày từ đầu năm học khi nhận lớp bản thân tôi đã
vận động phụ huynh hỗ trợ tập sách, đồ dùng học tập cho học sinh có hoàn cảnh khó
khăn. Còn đối với học sinh cá biệt chưa ngoan tôi đã đến gia đình tìm hiểu hoàn cảnh,
các đồng nghiệp trong tổ để áp dụng thực tế dạy học, nhầm nâng cao chất lượng giáo dục
trong tổ nói riêng và nhà trường nói chung.
III/ Bài học kinh nghiệm, hướng phát triển:
9
- Qua quá trình nghiên cứu và tìm hiểu thực tế việc giáo dục đạo đức cho học sinh chưa
ngoan ở lớp 5C Trường tiểu học An Thạnh 1. Tôi thấy rằng, việc giáo dục đạo đức và
hình thành nhân cách cho học sinh, cho thế hệ trẻ là một quá trình rèn luyện lâu dài, liên
tục, diễn ra ở nhiều môi trường khác nhau, liên quan nhiều đến các mối quan hệ xã hội.
Vì vậy nó đòi hỏi người thầy giáo phải có đức tính kiên trì, khéo léo trong ứng xử, bền bỉ,
tế nhị để có thể tìm hiểu sâu sắc từng đối tượng học sinh, và thương yêu các em với một
tình cảm chân thành. Cần có cách cư xử nhẹ nhàng, chừng mực với từng đối tượng, thể
hiện sự quan tâm đến các em, qua đó tạo cho các em có sự tinh tưởng tuyệt đối với giáo
viên.
- Muốn cho học sinh tránh những hành vi đạo đức sai lệch, chưa ngoan thì người thầy
phải biết kết hợp các phương pháp một cách nhuần nhuyễn, phải nghiên cứu từng đối
tượng một cách chính xác để sử dụng các phương pháp giáo dục đạo đức thích hợp cho
từng cá nhân nhằm làm thay đổi suy nghĩ sai lệch ở từng đối tượng.
- Mặc khác, nhà trường, gia đình và xã hội cần phối hợp chặt chẽ nhằm hổ trợ cho
nhau để hoàn thành nhiệm vụ là giáo dục học sinh trở thành một con người đầy đủ cả tài
lẫn đức, xứng đáng là con ngoan trò giỏi- Đội viên tốt-cháu ngoan Bác Hồ mà cả xã hội
đang mong chờ.
-Về phía nhà trường: Cần có những biện pháp giáo dục áp dụng với từng đối tượng học
sinh. Phối hợp với Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh tạo nhiều sân chơi lành mạnh,
hình thành thói quen ở các em “Mình vì mọi người, mọi người vì mình”. Giáo dục các em
tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái thông qua các hoạt động từ thiện, các hoạt động
giúp đở bạn nghèo… do nhà trường và Liên đội phát động. Qua đó có thể giáo dục các
em tinh thần “ Lá lành đùm lá rách” “ Một miếng khi đói bằng một gói khi no”…
10
-Đối với giáo viên chủ nhiệm: Cần phải thường xuyên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp,
thường xuyên thăm hỏi gia đình các em. Mỗi giáo viên phải có lòng vị tha, thương yêu