Một số giải pháp rèn chữ viết đẹp cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số Trường Tiểu học Võ
Thị Sáu

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Chữ viết là phương tiện giao tiếp quan trọng trong cuộc sống của chúng ta nói
chung và trong học tập nói riêng.
R èn chữ viết là một việc làm có ý nghĩa đặc biệt đối với học sinh Tiểu học. Việc
rèn luyện cho học sinh viết đúng, viết đẹp, viết đảm bảo tốc độ hay cao hơn là học sinh
biết viết chữ sáng tạo, có nét thanh, nét đậm rõ ràng không chỉ tạo điều kiện cho các
em học tốt các môn học mà thông qua đó giáo dục tính kiên trì, cẩn thận, tinh thần kỷ
luật và óc thẩm mỹ. Ngoài ý nghĩa đó viết chữ đẹp còn nhằm tôn vinh vẻ đẹp của chữ
Việt và thể hiện sự gìn giữ giá trị văn hóa Việt. Rèn chữ viết là để học sinh trau dồi kỹ
năng viết chữ, kỹ năng trình bày, thúc đẩy và phát huy vai trò của giáo viên, góp phần
nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục toàn diện của nhà trường.
Tuy nhiên là giáo viên nhiều năm liền gắn bó với học sinh lớp Năm, cũng rất
tâm huyết với phong trào: “Giữ vở sạch - viết chữ đẹp” và đã thực hiện nhiệm vụ
bồi dưỡng chữ viết đẹp cho học sinh năng khiếu khối 4,5 trong một số năm học. Tôi
nhận thấy đa số học sinh chưa thật sự chú ý vào việc rèn chữ, giữ vở. Số học sinh mắc
phải nhiều lỗi cơ bản trong khi viết như: chữ viết chưa đúng yêu cầu về mẫu chữ, cỡ
chữ, độ cao, khoảng cách,... rất nhiều; số học sinh có chữ viết đúng, đẹp, viết chữ sáng
tạo, có nét thanh, nét đậm rõ ràng thì rất hạn chế. Hiệu quả khi tham gia phong trào
“Giữ vở sạch - viết chữ đẹp” các cấp thì chưa được cao. Điều đó khiến tôi rất băn
khoăn, luôn cố gắng tìm tòi mọi cách để rèn luyện chữ viết cho học sinh đặc biệt là
phát huy khả năng cho những học sinh biết viết đúng mẫu chữ, chữ viết tương đối đẹp,
có ý thức giữ gìn sách vở sạch đẹp. Trên cơ sở đó tôi mạnh dạn chọn viết đề tài “ Một
số giải pháp rèn chữ viết đẹp cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số Trường Tiểu
học Võ Thị Sáu” đề ra một số giải pháp nâng cao kĩ năng viết chữ đẹp cho học sinh
lớp Năm dân tộc thiểu số ở Trường Tiểu học Võ Thị Sáu từ năm học 2016 - 2017;
2017 - 2018 đến năm học 2018 – 2019.
II. Mục đích nghiên cứu

hướng dẫn ngày 17/06/2002 của vụ Tiểu học ra văn bản số 5150/TH hướng dẫn dạy và
học viết chữ Tiểu học: “Tiếp tục đẩy mạnh phong trào luyện viết chữ đẹp cho giáo
viên và học sinh. Tổ chức thi viết hàng năm ở các cấp đầu cơ sở, tăng cường cơ sở vật
chất, thiết bị dạy học nhằm tạo điều kiện tốt cho việc dạy và học chữ trong trường Tiểu
học, mỗi lớp cần được trang bị đầy đủ bảng mẫu chữ viết do Bộ ban hành...”
Ngoài ra những câu chữ thẳng hàng, đẹp, rõ nét còn thể hiện sự trang trọng và
tính cách cẩn thận, kiên trì, chăm chỉ của người viết. Bởi vậy, việc rèn chữ viết đẹp
cho học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp Năm nói riêng là việc làm bức thiết
trong trường Tiểu học.
II. Thực trạng của vấn đề
1. Thuận lợi
Được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp, Đảng ủy, chính quyền địa phương. Ban
Giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, tạo điều kiện và động viên kịp thời đội ngũ giáo
viên và học sinh trong công tác giảng dạy cũng như thực hiện việc rèn chữ viết.
Cơ sở vật chất của nhà trường tương đối đầy đủ, đảm bảo cho việc dạy - học,
rèn chữ viết của giáo viên và học sinh.
Giáo viên có chuyên môn, nhiệt tình, tâm huyết, sẵn sàng trao đổi kinh nghiệm
của bản thân cho đồng nghiệp và có trách nhiệm cao trong quá trình thực hiện công tác
rèn luyện chữ viết cho học sinh.
Một số học sinh biết viết chữ theo quy định, viết bài sạch sẽ, trình bày đẹp.
2. Khó khăn
Trên thực tế học sinh của trường nói chung và học sinh lớp tôi nói riêng chủ yếu
là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số. Năm học 2016-2017 tôi chủ nhiệm lớp 5B, lớp
có 28 em, hơn 90% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Năm học 2017 2018 tôi thực hiện công tác chủ nhiệm lớp 5D (phân hiệu buôn Sah) lớp có 16 em,
100% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Năm học 2018 - 2019 tôi thực
hiện công tác chủ nhiệm lớp 5B, lớp có 30 em, 100% học sinh là con em đồng bào dân
tộc thiểu số. Trong những năm học đó đa số học sinh trong lớp là con em gia đình gặp
khó khăn về kinh tế, hạn chế về trình độ văn hoá. Nhiều em không ý thức được tầm
quan trọng của việc học, đa số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập của con em
mình.

SL

Xếp loại B

Tỉ lệ % SL

Xếp loại C

Tỉ lệ % SL

Tỉ lệ %

2016 -2017
5B
28
3
10,71
11
39,28
14
50,01
2017 -2018
5D
16
1
6,25
6
37,5
9
56,25

đọc thiếu dấu thanh. Do đọc sai nên khi viết các em cũng thường viết sai.
Học sinh có hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn nên không có điều kiện mua
sắm các loại bút, vở đúng tiêu chuẩn nên chữ viết học sinh chỉ dừng lại ở viết đúng mà
chưa đẹp, chữ viết chưa sáng tạo, chưa có nét thanh, nét đậm gây khó khăn trong việc
rèn chữ viết cho học sinh có năng khiếu.
Giáo viên: Trân Thị Châu

Trường TH Võ Thị Sáu
3


Một số giải pháp rèn chữ viết đẹp cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số Trường Tiểu học Võ
Thị Sáu

Từ những nguyên nhân trên tôi tìm hiểu một số giải pháp để khắc phục nhằm
giúp học sinh viết chữ đúng, đẹp. Đặc biệt là giúp những học sinh có năng khiếu về
chữ viết ngoài viết đúng, viết đẹp còn biết viết sáng tạo, mềm mại, hài hòa, biết viết
nhiều kiểu chữ khác nhau. Học sinh viết chữ bằng chính sự hứng thú, lòng say mê,
ham muốn được nằm trong đội tuyển “rèn chữ viết” để tham dự các hội thi, góp phần
nâng cao chất lượng phong trào “Giữ vở sạch - viết chữ đẹp” do các cấp tổ chức.
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.
Giải pháp thứ nhất: Tự bồi dưỡng nắm chắc kiến thức, kĩ năng rèn chữ viết
cho bản thân.
Đối với học sinh Tiểu học việc làm của giáo viên có tác động rất lớn đến các em.
Giáo viên viết chữ đẹp và có ý thức rèn chữ viết thì chất lượng chữ viết của lớp đó sẽ
có kết quả cao. Bởi vậy ngay từ đầu năm học, tôi tiến hành xây dựng kế hoạch chủ
nhiệm và một trong những nội dung quan trọng là công tác “rèn chữ - giữ vở” cho học
sinh. Để rèn cho học sinh kĩ năng viết chữ đúng yêu cầu, luyện cho học sinh viết chữ
ngày càng đẹp thì việc đầu tiên tôi phải đọc các tài liệu tham khảo, tìm hiểu trên
internet, xem kĩ các công văn hướng dẫn, bám sát chỉ đạo chuyên môn để nắm chắc

4


Một số giải pháp rèn chữ viết đẹp cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số Trường Tiểu học Võ
Thị Sáu

tự buộc tóc mình lên mái nhà để mỗi lần ngủ gật bị giật tóc đau, phải tỉnh lại. Ông còn
buộc chân vào các cạnh bàn để không thể “chạy đi chơi”. Nhờ sự quyết tâm, kiên
nhẫn, một thời gian sau, từ viết chữ xấu, Cao Bá Quát nổi tiếng khắp vùng về biệt tài
viết chữ đẹp.
Qua tấm gương sáng nỗ lực luyện chữ, kiên trì vươn lên để tự hoàn thiện bản
thân mình của cụ Cao Bá Quát tôi
giải thích cho học sinh hiểu rằng sự
cố gắng của ông đã mang đến thành công cho bản thân ông. Từ đó động viên, khích lệ
học sinh tự tin hơn, kiên trì cố gắng học hỏi, rèn luyện thì chữ viết sẽ ngày càng tiến
bộ, các em sẽ biết viết chữ không chỉ đúng mà còn đẹp, các nét chữ sẽ mềm mại, hài
hòa hơn,...
Giải pháp thứ ba: Hướng dẫn học sinh nắm kiến thức cơ bản về chữ viết.
Rèn các kĩ năng viết chữ đẹp.
Hướng dẫn nắm kiến thức cơ bản về chữ viết:
Để học sinh viết đẹp thì trước hết phải viết đúng. Bởi vậy tôi hướng dẫn các em
luyện viết đúng các nét cơ bản, các mẫu chữ viết, chữ số theo quy định. Trong lớp học
treo bảng chữ mẫu lên tường để học sinh tiện theo dõi. Hướng dẫn học sinh viết nhiều
kiểu chữ khác nhau. Viết kiểu chữ nào đúng mẫu mới chuyển sang luyện các kiểu chữ
khác.
- Các nét cơ bản: Tôi hướng dẫn học sinh nắm các nét cơ bản sau và yêu cầu học
sinh học thuộc, tiến hành luyện viết thành thạo.

Từ những nét cơ bản này hướng dẫn các em viết sang các con chữ sẽ dễ dàng
hơn.

Nhóm 5: O, Ô, Ơ, Q
Nhóm 6: U, Ư, Y, X
Chiều cao của các chữ cái viết hoa là 2,5 đơn vị, riêng hai chữ cái viết
hoa G, Y được viết với chiều cao là 4 đơn vị.
- Nhóm chữ số (chia làm 3 nhóm)
Nhóm 1: 1, 4, 7
Nhóm 2: 2, 3, 5
Nhóm 3: 0, 6, 8, 9
Tất cả các chữ số đều có độ cao 2 đơn vị và phần lớn đều có độ rộng 1đơn vị.
Rèn những kĩ năng chung:
Tôi hướng dẫn học sinh cách chọn vở có trang giấy dày, dòng kẻ đều, ô li không
quá to cũng không quá nhỏ (vở Hồng Hà, ABC...); động viên các em dùng bút máy,
chọn bút có ngòi mài nông, là ngòi bút được mài vừa phải, 2 bên đầu ngòi được bo
tròn, khi viết cho ra nét thanh đậm lại hạn chế cào, rách giấy. Với những học sinh chưa
biết cách chọn vở, chọn bút để luyện viết tôi sẽ là người trực tiếp chọn và mua vở, mua
bút cho các em. Hướng dẫn học sinh cách bọc vở, bảo quản và giữ gìn sách vở như thế
nào từ đầu năm học. Nêu rõ các tiêu chuẩn cần phấn đấu để đạt danh hiệu “ Vở sạch –
Chữ đẹp”. Đồng thời cùng học sinh ra quyết tâm thực hiện các chỉ tiêu về phong trào
rèn chữ viết và giữ gìn sách vở.

Giáo viên: Trân Thị Châu

Trường TH Võ Thị Sáu
6


Một số giải pháp rèn chữ viết đẹp cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số Trường Tiểu học Võ
Thị Sáu

Yêu cầu học sinh trong mỗi vở có một tờ giấy kê tay để vở không bị giây bẩn,

trên, đầu ngón cái giữ bên trái, phía bên phải của đầu bút tựa cạnh đốt đầu ngón tay
giữa. Ba điểm tựa này giữ bút và điều khiển ngòi bút dịch chuyển linh hoạt. Ngoài ra,
động tác viết cần có sự phối hợp cử động của cổ tay khuỷu tay và cả cánh tay.

Vị trí đặt vở khi viết chữ: Vở viết cần đặt nghiêng so với mép bàn một góc 300
(nghiêng về bên phải). Sở dĩ phải đặt như vậy vì chiều thuận của vận động tay khi viết
chữ Việt là vận động từ trái sang phải.
Ngoài những kiến thức, kĩ năng nêu trên, khi rèn cho học sinh viết chữ tôi hướng
dẫn cho các em phân biệt rõ khoảng cách các con chữ (khoảng cách giữa các chữ bằng
một con chữ o, khoảng cách giữa các con chữ bằng 1/2 độ rộng của con chữ o). Hướng
dẫn cho các em khi viết, viết liền mạch, các nét chữ nối liền liên tục không bị đứt
quãng. Sau đó nhấc bút lên, viết dấu thanh rồi mới chuyển sang chữ tiếp theo. Dấu
thanh được đặt trên hoặc dưới âm chính. Khi viết cần lưu ý nét bắt đầu và nét kết thúc
(các nét móc, nét khuyến, nét nối); điểm đặt bút, điểm dừng bút để hình thành thói
quen cho các em khi viết bài.
VD: Khi hướng dẫn học sinh viết chữ “nắng” tôi hướng dẫn viết như sau: viết
liền mạch nang - xong mới lia bút lên viết dấu mũ con chữ ă và viết dấu sắc nắng. Lưu ý học sinh dấu sắc được đặt trên đầu âm ă, giữa dòng kẻ thứ 2 và thứ 3,...
Tôi không chỉ dừng lại ở việc rèn luyện cho các em viết đúng, viết một kiểu chữ
mà còn viết nhiều kiểu chữ khác như: chữ đứng nét thanh, nét đậm; chữ nghiêng nét
thanh, nét đậm,... luyện viết các chữ sáng tạo cho tất cả học sinh đặc biệt là những học
sinh có năng khiếu về chữ viết. Tôi nêu rõ cho học sinh hiểu bài viết muốn có nét
thanh, nét đậm phụ thuộc vào đưa bút. Tôi hướng dẫn cho các em những nét đậm nằm
ở những nét đưa bút xuống còn nét thanh thì đưa bút lên. Vậy khi đưa bút lên thì đưa
nhẹ tay, nét đậm ấn mạnh tay hơn một chút. Chữ nghiêng thì cầm bút nghiêng khoảng
45 0.
Giáo viên: Trân Thị Châu

Trường TH Võ Thị Sáu
8


trước đã có thành tích, bài viết tôi sưu tầm được, bài viết của chính mình để làm mẫu
cho các em thì ở bước này tôi còn đưa công nghệ thông tin vào làm công cụ hỗ trợ.
Ví dụ: Khi hướng dẫn học sinh viết các nét cơ bản, viết chữ...Tôi tiến hành viết
trên bảng lớp và yêu cầu học sinh quan sát kĩ chữ mẫu trên bảng. Phân tích, giảng giải
để các em nắm được cấu tạo chữ viết và nắm được quy trình viết. Sau đó tôi cho các
em thực hành viết lại rồi nhận xét, chỉnh sửa cho các em. Ngoài ra tôi còn trình chiếu
quy trình hướng dẫn cách viết các nét cơ bản, các con chữ, con số,...những thành tích
tốt đã được tuyên dương của những học sinh cũ, các video hướng dẫn tư thế ngồi viết,
cách cầm bút, để vở, hay cả những phong trào hoạt động rèn chữ viết tiêu biểu để tạo
động lực cho các em, góp phần nâng cao hiệu quả.
Tôi đặt mục tiêu từng ngày cho các em và động viên học sinh của mình cố gắng
tăng cường tự rèn ở nhà. Sau mỗi bài tự rèn của học sinh tôi xem kĩ từng bài và nhận
xét kĩ cho từng học sinh. Đối với những em có tiến bộ tôi thường động viên kịp thời,
tiếp thêm động lực cho các em. Những bài viết mắc lỗi tôi không chỉ trích mà hướng
dẫn cách khắc phục, động viên, khích lệ học sinh để các em tiếp tục cố gắng. Tâm lí
thích được khen ngợi của học sinh Tiểu học đã được tôi tận dụng triệt để nên học sinh

Giáo viên: Trân Thị Châu

Trường TH Võ Thị Sáu
9


Một số giải pháp rèn chữ viết đẹp cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số Trường Tiểu học Võ
Thị Sáu

lớp tôi nói chung và học sinh đội tuyển chữ viết của lớp nói riêng thi đua rất sôi nổi, cứ
như thế chất lượng chữ viết được tăng lên rõ rệt.
Tôi chú trọng rèn chữ cho học sinh trong hầu như tất cả các môn học để các em
hiểu được rèn chữ đẹp cần rèn ở mọi lúc mọi nơi. Từ đó hình thành cho các em thói

của các em đã thay đổi hẳn, một số em như: H' Hạnh Êban, H' En Êban, H Duyệt
Knul, H' Chi Na Niê có các nét chữ không những đúng mà còn đẹp, có phần sáng tạo
trong các nét chữ.
Đối với những học sinh có năng khiếu về chữ viết của lớp như: H' Niê Sion
Hmõk, H’ Trang Byă, H' Thuyên Byă, H'Bình Minh Bkrông (năm học 2016 - 2017); H'
Ja Knul, H' Goen Hmõk, H' Nĩan Êban (năm học 2017 - 2018); H' Lê Vy Bkrông, H'
Niêng Hmõk, H' Nhung Knul, H' Kô Cĩa Niê,... Tôi gặp gỡ, trao đổi với bố mẹ các em
kết hợp cùng giáo viên động viên con em luyện rèn ở nhà, ngoài những buổi học chính
Giáo viên: Trân Thị Châu

Trường TH Võ Thị Sáu
10


Một số giải pháp rèn chữ viết đẹp cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số Trường Tiểu học Võ
Thị Sáu

chở con đến trường luyện viết chữ đẹp đều đặn. Vận động các bậc phụ huynh mua sắm
đầy đủ các loại đồ dùng học tập, bút viết, vở viết có chất lượng giúp học sinh rèn luyện
chữ viết tốt nhất.
IV. Tính mới của giải pháp
Đánh giá được thực trạng chữ viết của học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số
Trường Tiểu học Võ Thị Sáu trong một số năm học gần đây. Nêu rõ được ngoài những
nguyên nhân dẫn đến việc học sinh chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của việc rèn chữ
viết, viết chữ chưa đúng, chưa đẹp, mắc nhiều lỗi chính tả,... chất lượng các phong trào
về chữ viết chưa cao thì qua mỗi năm học bản thân càng nghiên cứu, tích lũy được
thêm kinh nghiệm đã nhận ra một trong những yếu tố quan trọng góp phần làm nên
thành công trong công tác rèn chữ viết đẹp cho học sinh chính là quan tâm đến “tâm
lí” người “rèn” và người “được rèn”. Tâm lí thoải mái, thực sự đam mê thì các em sẽ
“cháy” hết những gì có thể sẽ tạo nên những điều bất ngờ. Cũng từ đó đưa ra một số

học
SL Tỉ lệ SL Tỉ lệ SL Tỉ lệ Cấp trường
Cấp huyện
Giáo viên: Trân Thị Châu

Trường TH Võ Thị Sáu
11


Một số giải pháp rèn chữ viết đẹp cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số Trường Tiểu học Võ
Thị Sáu

%
2016 5B
-2017
2017 5D
-2018
2018 5B
-2019

28

20

70,42

%
6

22,24

81,25

2

12,5

1

6,25

3

30

24

80

6

20

0

0

4

2 CN
1 KK,

Thị Sáu

H’LêVy BKrông (2018 - 2019)
H’ KôCĩa Niê (2018 - 2019)
Phần thứ ba: KẾT LUẬN
1. Kết luận
Là một giáo viên luôn giữ đam mê với chữ viết cùng với lòng nhiệt huyết yêu
nghề và tận tâm rèn chữ viết cho học sinh tôi đã cố gắng tích lũy được một vài kinh
nghiệm nêu trên trong công tác “rèn chữ viết đẹp” cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu
số. Qua mỗi năm học nhìn thấy sự trưởng thành hơn của các em, thấy được thành quả
bản thân và các học trò đã làm được tôi tự hào khôn xiết. Tôi thầm hứa với bản thân sẽ
không ngừng nỗ lực trong sự nghiệp “Chèo đò” của mình để đưa các em cập bến một
cách thật hiệu quả. Tôi chỉ mong sao, những bàn tay ấy sẽ viết nên một tương lai tươi
sáng hơn, các em sẽ đỡ vất vả hơn những người sinh thành. Là những con người đầy
nghị lực, cẩn thận, tỉ mỉ và không ngừng vươn lên trong học tập cũng như cuộc sống
đời thường.
Bản thân tôi luôn ghi nhớ xây dựng thành công phong trào viết chữ đẹp là một
việc làm hết sức cần thiết và quan trọng, không thể thiếu trong việc tổ chức các hoạt
động giáo dục ở trường Tiểu học. Và những biện pháp nêu trên không có biện pháp
nào là tối ưu mà đòi hỏi phải có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các biện pháp. Điều
quan trọng là phải có sự hiểu biết, liên kết chặt chẽ giữa cô và trò. Làm được điều đó,
đòi hỏi bản thân phải không ngừng rèn luyện trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, nghiên
cứu tìm tòi các tài liệu về chữ viết, vận dụng nhiều phương pháp rèn luyện. Không
những thế việc đổi mới phương tiện, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và cách đánh giá
học sinh cũng góp một phần lớn trong việc rèn chữ cho các em.
2. Kiến nghị
Về phía nhà trường

Giáo viên: Trân Thị Châu


Trường TH Võ Thị Sáu
14


Một số giải pháp rèn chữ viết đẹp cho học sinh lớp Năm dân tộc thiểu số Trường Tiểu học Võ
Thị Sáu

ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
CẤP TRƯỜNG
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
(Ký tên, đóng dấu)

ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CẤP HUYỆN
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM


Bộ Giáo dục&Đào tạo

3

Văn bản số 5150/TH hướng
dẫn dạy và học viết chữ Tiểu
học

Vụ Tiểu học

4

Các trang web hướng dẫn viết
chữ đẹp

Trung tâm luyện chữ đẹp Ánh
Dương; Netchuviet.com...

5

TT22/2016

Bộ Giáo dục&Đào tạo

Giáo viên: Trân Thị Châu

GHI
CHÚ