SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“CHO TRẺ KHÁM PHÁ THẾ GIỚI XUNG QUANH BẰNG VẬT
THẬT THÔNG QUA NHỮNG HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN”
Page 1
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Phương pháp cho trẻ làm quen môi trường xung quanh là cơ sở lí luận và cách
thức tổ chức hoạt động của trẻ mầm non nhằm giúp trẻ dễ thích ứng với môi trường,
hiểu biết môi trường, tích cực tham gia cải tạo môi trường, thỏa mãn nhu cầu phát triển
của bản thân trẻ. Đặc biệt, ở lứa tuổi mầm non nói chung và trẻ 3-4 tuổi nói riêng, việc
dạy trẻ làm quen với môi trường xung quanh giữ vị trí rất quan trọng trong việc phát
triển trí tuệ, hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ. Xác định được tầm
quan trọng như vậy, bản thân tôi là một giáo viên dạy trẻ 3-4 tuổi, tôi luôn tìm tòi,
học hỏi, bằng mọi phương pháp, biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ làm
quen với môi trường xung quanh.
Trong các hoạt động cho trẻ làm quen, tìm hiểu với môi trường xung quanh tôi đã sử
dụng nhiều biện pháp như sử dụng những hình ảnh trên powew point, cho trẻ quan sát
một đoạn video, tranh ảnh, đồ dùng nhưng hiệu quả trên trẻ chưa cao, nhiều trẻ còn
lúng túng, khả năng ghi nhớ còn nhiều hạn chế …Với thực trạng như vậy, bản thân tôi
- Là một giáo viên đứng lớp, tôi cảm thấy rất băn khoăn và luôn trăn trở, làm thế nào
để kết quả trên trẻ cao hơn, trẻ hứng thú tham gia tiết học một cách tích cực trong các
hoạt động này nên tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu, vận dụng nhiều phương pháp, hình thức
để hướng dẫn tìm hiểu về thế giới xung quanh có hiệu cao, tôi mạnh dạn lựa chọn đề
tài “Cho trẻ khám phá thế giới xung quanh bằng vật thật thông qua những hoạt động
thực tiễn” xin trình bày để góp phần đóng góp kinh nghiệm trong công tác chăm sóc
giáo dục trẻ trong công cuộc đổi mới đất nước.
2. Phạm vi áp dụng đề tài:
Page 2
Đề tài “Cho trẻ khám phá thế giới xung quanh bằng vật thật thông qua những hoạt
động thực tiễn” được áp dụng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục
nhằm đưa chất lượng của các hoạt động cho trẻ làm quen môi trường xung quanh đạt
kết quả cao hơn. Trong đó tôi nhận thấy việc “Cho trẻ khám phá thế giới xung quanh
bằng vật thật thông qua những hoạt động thực tiễn” có rất nhiều khả quan. Nên tôi
chọn đề tài này để nghiên cứu.
Khi tiến hành nghiên cứu đề tài này tôi đã gặp không ít những thuận lợi và khó khăn
như sau :
a. Thuận lợi:
- Cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động tương đối đầy đủ. Không
gian trường, lớp rộng rãi, thuận tiện cho trẻ tham gia trải nghiêm, khám phá.
- Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu nhà trường cũng như đồng nghiệp
luôn tạo điều kiện cho tôi xây dựng các hoạt động khám phá về môi trường xung
quanh
- Bản thân là một giáo viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, luôn yêu nghề mến trẻ,
nhiệt tình trong công việc, luôn năng cao vai trò tự học tập, nghiên cưu, tìm tòi những
phương pháp đổi mới trong quá trình giảng dạy, chịu khó học hỏi, sách báo và ứng
Page 4
dụng công nghệ thông tin. Bản thân tự trang bị cho mình phương tiện dạy học tốt: Máy
tính xách tay, 3G.
- Phụ huynh quan tâm đến bậc học mầm non nên thuận tiên trong việc tìm kiếm
nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương giúp cho việc sử dụng đồ dùng dạy học đạt hiệu
quả cao.
b. Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi đó tôi gặp một số khoa khăn như sau :
* Về cơ sở vật chất:
- Sân trường chưa đảm bảo an toàn cho trẻ tham gia hoạt động nên hạn chế nhiều trong
việc cho trẻ thực hành, trải nghiệm
- Các thiết bị dạy học, giáo cụ trực quan phục vụ cho quá trình khám phá chưa phong
phú, hấp dẫn về chủng loại, màu sắc, chưa đáp ứng được nhu cầu của trẻ.
- Bản thân chưa mạnh dạn xây dựng các hoạt động khám phá vào kế hoạch hoặc nếu
có xây dựng thì còn mang tính hình thức, khuôn khổ, gò bó.
Cho trẻ đến tham quan vườn cây ăn quả của bạn thỏ nâu
Hỏi trẻ trong vườn có những loại quả gì?
Bạn thỏ nâu tặng cho các con một giỏ quà.Các con cùng lên tàu về lớp học của mình
để cùng nhau khám phá món quà của bạn thỏ nâu nha !
Page 6
3.2. Truyền thụ kiến thức :
+ Cô mời một trẻ lên sờ, đoán và đưa quả ra cô cho cả lớp cùng phát âm
- Con có nhận xét gì về quả…?(hình dạng,màu sắc,mùi vị,vỏ quả như thế nào?)
Cho trẻ sờ để biết vỏ của quả như thế nào?
Cô nêu kết luận chung về quả đó
+ Bạn nào muốn lên khám phá món quà tiếp theo của bạn thỏ nâu?
Giới thiệu cho trẻ các đạn thỏ nâu?(1 trẻ lên tìm và đưa quả ra cho cả lớp cùng phát âm
- Quả có hình dạng như thế nào? Màu gì? Vị của nó như thế nào? Vỏ của nó như thế
nào?
Cho trẻ sờ để cảm nhận được đặc điểm của quả đó.
Cô nêu kết luận chung của quả đó
+ Cô cũng muốn khám phá món quà của bạn thỏ nâu dành cho các con. Các con có
đồng ý để cô giúp không nào?
Cô thò tay vào trong hộp chọn quả, đoán tên sau đó đưa lên cho cả lớp cùng phát âm.
Cô hỏi trẻ về đặc điểm của loại quả đó bằng các câu hỏi tương tự (hình dạng, màu sắc,
mùi vị, vỏ)
Cô cho trẻ sờ để cảm nhận được đặc điểm của vỏ
Cô nêu nhận xét chung về loại quả đó
Trong giỏ còn có rất nhiều quả nữa đấy các con ạ, các con có muốn khám phá xem đó
là những loại quả gì không?
Cô tiếp tục đưa những quả khác trong hộp quà cho trẻ phát âm nhằm mở rộng các loại
quả cho trẻ
* Giáo dục trẻ về lợi ích của các loại quả và thói quen vệ sinh.
Page 7
3.3. Trò chơi củng cố :
sống bằng những phương pháp thực hiện trên tiết học mà tôi tận dụng tất cả các hình
thức, ở mọi lúc mọi nơi mà tôi cảm thấy hợp lí để giúp trẻ khắc sâu hơn,hiểu sâu hơn
các sự vật hiện tượng mà trẻ chưa được khám phá và trải nghiệm cụ thể :
* Hoạt động ngoài trời:
Trong các giờ hoạt động ngoài trời trẻ được tìm hiểu, khám phá về các sự vật hiện
tượng xung quanh mà trong tiết học ở lớp trẻ chưa được khám phá và trải nghiệm. Qua
các hoạt động khám phá ở ngoài trời tạo cho trẻ không khí thoải mái và hứng thú thêm
về sự vật hiện tượng, vì thế ngoài kiến thức trẻ được biết trong tiết học chính thì những
khám phá trải nghiệm ngoài trời được sử dụng một cách có hiệu quả.
VD: Khi trẻ tham quan và quan sát vườn rau của bé trẻ được trực tiếp nhìn thấy các
loại rau, qua đó trẻ biết được đặc điểm của một số loại rau có ở trong vườn rau của bé,
vai trò của các loại rau trong các bữa ăn có trong bữa ăn hằng ngày ở trường, ở nhà
của trẻ, trẻ được giáo dục vệ sinh trong ăn uống.
* Trong giờ ăn:
Giờ ăn là thời điểm trẻ không chỉ được củng cố kiến thức của môn học cho trẻ
LQVMTXQ mà còn được học nhiều môn khác như: Âm nhạc, văn học, toán
Page 9
Thông qua những thức ăn hằng ngày của trẻ trong bữa ăn giúp trẻ nhận biết được một
một số chất dinh dưỡng, giáo dục trẻ thói quen trong ăn uống….
c. Kết hợp với phụ huynh
Ngay từ đầu năm học tôi đã chủ động họp phụ huynh để trao đổi về một số hoạt
động giúp cho trẻ nhận thức khám phá môi trường xung quanh.
Lập kế hoạch phối kết hợp với phụ huynh phù hợp với điều kiện của trường, lớp
theo đúng với chủ đề. Để huy động một phần kinh phí và một số đồ dùng sắn có ở địa
phương như: Hoa, quả, rau, tôm, cua, cá
Trao đổi với phụ huynh về phương thức, cách thức cho trẻ tiếp xúc khám về các đồ
vật, sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ ở gia đình.
3.Những kết quả đạt được :
Với sự say mê nghề nghiệp,ham học hỏi, tìm tòi các phương pháp dạy để trẻ học tốt
khám phá thế giới xung quanh bằng vật thật thông qua những hoạt động thực tiễn. Qua
- Thường xuyên cho trẻ khám phá đối tượng ở mọi lúc mọi nơi nếu có điều kiện. Cho
trẻ trải nghiệm thông qua những hoạt động thực tiễn cụ thể
- Gần gũi hơn với trẻ để giúp trẻ khám phá sự vật hiện tượng một cách chính xác và
hiệu quả.
- Thường xuyên phối hợp với phụ huynh tạo điều kiện cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi để
khám phá với môi trường xung quanh có hiệu quả cao nhât.
3.2. Một số đề xuất
- Tôi muốn đề xuất với ban giám hiệu nhà trường tham mưu với ban lãnh đạo địa
phương hỗ trợ nguồn kinh phí giúp nhà trường xây dựng sân trường rộng rãi, đảm bảo
để cho trẻ có không gian trải nghiệm sạch sẽ và an toàn
Page 11
- Ban giám hiệu nhà trường cố gắng cung cấp cho giáo viên những đồ dùng, giáo cụ
trực quan cần thiết để phục vụ cho cô và trẻ trong quá trình thực hiện chương trình
giáo dục mầm non, cung cấp thêm trang thiết bị, tài liệu về cách nghiên cứu các đồ
dùng, đồ chơi là vật thật đẻ sử dụng vào tiết học có hiệu quả cao
- Tổ chuyên môn tạo điều kiện tổ chức một số tiết dạy mẫu về các vấn đè khám phá
khoa học, những trải nghiệm thực tiễn, qua đó, để giáo viên có thể đúc rút thành cẩm
nang cho bản thân mình nhằm nâng cao chất lượng dạy và học nói chung và bộ môn
khám phá môi trường xung quanh nói riêng.
Tôi xin chân thành cảm ơn các nhà khoa học đã viết nên các tài liệu trên để tôi
tham khảo. Các cấp lãnh đạo đã tạo điều kiện cho tôi cùng tham gia nghiên cứu khoa
học, ban giám hiệu nhà trường,tổ chuyên môn cùng chị em đồng nghiệp trường MN
Kiến Giang đã giúp tôi hoàn thành sáng kiến này. Tôi xin mạnh dạn trình bày với các
bạn đồng nghiệp một vài kinh nghiệm nhỏ mà bản thân tôi rút ra trong quá trình “cho
trẻ khám phá thế giới xung quanh thông qua những hoạt động thực tiễn” mong được
sự đóng góp của các đồng chí để bản sáng kiến ngày càng hoàn thiện hơn và được áp
dụng có hiệu quả vào thực tế.
Page 12