PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I. MỤC ĐÍCH CỦA SÁNG KIẾN
1. Tính mới của sáng kiến kinh nghiệm
Sáng kiến kinh nghiệm đưa ra những giải pháp nhằm giúp giáo viên tổ
chức hoạt động cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi khám phá môi trường xung quanh
bằng vật thật thông qua những hoạt động thực tiễn có hiệu quả cao. Trẻ được
trải nghiệm các hoạt động khám phá môi trường xung quanh bằng các vật thật,
thông qua các hoạt động thực tiễn cụ thể cô đóng vai trò hướng dẫn tổ chức tạo
cơ hội cho trẻ tham gia. Thông qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả trẻ khám
phá thế giới xung quanh bằng vật thật thông qua hoạt động thực tiễn.
- Sáng kiến giúp giáo viên tận dụng triệt để các sự vật hiện tượng xung quanh,
các vật thật giúp trẻ khám phá môi trường xugn quanh hiệu quả thông qua các
hoạt động thực tiễn.
- Có sự phối hợp ăn ý giữa giáo viên với phụ huynh trong việc tạo nhiều cơ hội
cho trẻ khám phá môi trường xung quanh bằng vật thật thông qua những hoạt
động thực tiễn.
2. Ưu điểm của sáng kiến
Qua sáng kiến giúp giáo viên nâng cao hiểu biết tấm quan trọng của viêc cho trẻ
5 - 6 tuổi khám phá môi trường xung quanh bằng vật thật thông qua hoạt động
thực tiễn từ đó giáo viên nâng cao năng lực sư phạm, nắm chắc chuyên môn và
tận dụng mọi diều kiện sự vật hiện tượng, vật thật xung quanh có hiệu quả giúp
trẻ 5 -6 tuổi khám phá môi trường xung quanh.
Nâng cao hiệu quả và chất lượng trẻ 5 - 6 tuổi khám phá môi trường xung quanh
bằng vật thật thông qua các hoạt động thực tiễn, Từ đó giúp trẻ hứng thú, tích
cực tham gia trải nghiệm hoạt động chủ động, tích cực góp phần phát triển tư
duy trực quan, quan sát và các giác quan hiệu quả nhất
II. ĐÓNG GÓP CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Sáng kiến “ Mội số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi khám phá môi
trường xung quanh bằng vật thật thông qua những hoạt động thực
tiễn” nhằm đưa ra thực trạng việc cho trẻ khám phá môi trường xung quanh




hợp với khả năng, vì vậy không có cơ hội phát triển ở trẻ các kỹ năng nhận thức,
khám phá.
Tâm hồn trẻ rất ngây thơ và trong sáng, trẻ “ Chơi mà học và học bằng chơi”
thế giới xung quanh qua “ lăng kính chủ quan” của trẻ, tất cả đều mới lạ “ với
biết bao điều kỳ diệu!” và “Vì sao lại thế?” hay “Vì sao thế nhỉ?”…luôn là
những câu hỏi thắc mắc, là những điều trẻ luôn khao khát muốn biết, muốn tìm
hiểu và khám phá!...
Có lẽ ngay từ lúc cất tiếng khóc chào đời cho tới khi biết cầm nắm các vật trên
tay, hay khi trẻ biết bước những bước đi chập chững đầu tiên của cuộc đời, trẻ
đã muốn tìm hiểu và khám phá về thế giới xung quanh?
Quả thực khám phá môi trường xung quanh có tầm quan trọng đặc biệt đối với
sự phát triển tâm lý của trẻ lứa tuổi mầm non nói chung và độ tuổi mẫu giáo 5 6 tuổi nói riêng. Vì vậy cho trẻ khám phá khoa học về môi trường xung quanh
chính là tạo điều kiện, cơ hội và tổ chức các hoạt động đế trẻ tích cực tìm tòi
phát hiện về các hiện tượng sự vật xung quanh. Đây thực chất là quá trình tạo ra
môi trường hoạt động, tạo ra các tình huống và tổ chức các hoạt động cho trẻ
tiếp xúc, trải nghiệm với các sự vật hiện tượng của môi trường xung quanh, qua
đó trẻ hiểu biết về đặc điểm, tính chất, các mối quan hệ, sự thay đổi và phát triển
của chúng giúp trẻ học được các kỹ năng quan sát, phân nhóm, phân loại, đo
lường, phán đoán và giải quyêt vấn đề, chuyển tải ý kiến của mình và đưa ra kết
luận về các sự vât hiện tượng đã quan sát, tiếp xúc. Qua đó, hiểu biết của trẻ về
đối tượng được củng cố và chính xác hơn ngôn ngữ được phát triển.
Cho trẻ vận dụng những kinh nghiệm và những hiểu biết đã có về đối tượng
và các hoạt động hàng ngày ,vui chơi lao động và các hoạt động khác .Nhờ vậy,
trẻ sẽ có nhiều hiểu biết đầy đủ, sâu sắc về đối tượng đã làm quen .
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
Trên thực tiễn hiện nay các tiết học “ Khám phá khoa học môi trường xung
quanh cho trẻ 5 – 6 tuổi ” còn nhiều hạn chế các tiết dạy phần lớn còn thụ
động, dập khuôn theo gợi ý hướng dẫn của chương trình nên trẻ chưa hứng thú

sách báo và ứng dụng công nghệ thông tin. Bản thân tự trang bị cho mình
phương tiện dạy học tốt: Máy tính xách tay, 3G.


- Phụ huynh quan tâm đến bậc học mầm non nên thuận tiên trong việc tìm kiếm
nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương giúp cho việc sử dụng đồ dùng dạy học đạt
hiệu quả cao.
II. Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi đó tôi gặp một số khoa khăn như sau :
* Về cơ sở vật chất:
- Sân trường còn hẹp cho trẻ tham gia hoạt động nên hạn chế nhiều trong việc
cho trẻ thực hành, trải nghiệm
- Các thiết bị dạy học, giáo cụ trực quan phục vụ cho quá trình khám phá chưa
phong phú,hấp dẫn về chủng loại, màu sắc, chưa đáp ứng được nhu cầu của trẻ.
- Bản thân chưa mạnh dạn xây dựng các hoạt động khám phá vào kế hoạch hoặc
nếu có xây dựng thì còn mang tính hình thức, khuôn khổ, gò bó.
- Số lượng trẻ trong lớp quá đông nên ảnh hưởng đến các hoạt động.
- Đa số trẻ chưa có nề nếp học tập vì chưa qua học các nhóm trẻ nên khó khăn
trong việc tổ chức các hoạt động khấm phá về môi trường xung quanh.
CHƯƠNG III: NHỮNG GIẢI PHÁP MANG TÍNH KHẢ THI.
Từ những nguyên nhân cơ bản trên, từ tình hình thực tế của nhà trường là một
giáo viên đã có thâm niên nhiều năm công tác, trực tiếp chăm sóc và giảng dạy
trẻ, nắm bắt được những hạn chế nêu trên tôi luôn trăn trở làm thế nào để tìm ra
các biện pháp cho trẻ khám phá môi trường xung quanh bằng vật thật thông qua
những hoạt động thực tiễn bằng nhiều hình thức:
I. Giải pháp 1: Xây dựng cơ sở vật chất tạo môi trường cho trẻ khám phá
môi trường xung quanh bằng vật thật thông qua hoạt động thực tiễn.
Để tạo điều kiện cho trẻ thường xuyên được khám phá môi trường xung quanh
bằng vật thật thông qua hoạt động thực tiễn thì điều kiện khuôn viên trong
trường và ngoài trường cần đảm bỏ đủ các yêu tố cho trẻ trải nghiệm khám phá

minh hoạ và có chữ viết đi cùng. Vừa giúp trẻ củng cố hình ảnh vừa để trẻ rèn
luyện ngôn ngữ. Từ đó tư duy của trẻ cũng phát triển.


Với những đồ dùng, đồ chơi được phát và tự làm khi tôi đưa vào sử dụng trong
tiết dạy môi trường xung quanh, tôi thấy trẻ rất hào hứng, hứng thú học, trẻ hiểu
biết nhiều, quan sát rất tốt, tìm rất nhanh các vật mẫu cô đưa ra, so sánh và phân
loại cũng rất rõ ràng, rành mạch, ngôn ngữ rất phát triển, trẻ thuộc rất nhiều thơ
ca dao, tục ngữ,đặc biệt là các câu đố về các con vật, các cây hoa, các loại quả ..
Tư duy của trẻ cũng nhanh và chính xác hơn

III. Giải pháp 3: Xây dựng góc “ Bé với thiên nhiên ”
Góc thiên nhiên là nơi dành cho các hoạt động chăm sóc cây cối: Nhặt cỏ, bắt
sâu, tưới nước, ngoài ra còn là nơi tìm đọc các loại sách về thiên nhiên, các tranh
ảnh về thế giới tự nhiên .
Tôi xây dựng góc thiên nhiên có các cây xanh như: cây vạn niên thanh , cây hoa
hồng… Dàn dây leo.
Tôi bố trí giá sách chủ yếu là sách vẽ con vật, cây cối,hoa lá, quả hạt … Tranh
ảnh vừa tầm với của trẻ để trẻ có thể xem và đọc sách (có que chỉ cho việc đọc
sách). Đọc sách theo từng chữ, từng dòng, tôi sắp xếp các hộp đựng vỏ cây khô
hoa lá ép khô, các loại hạt… Có ngắn nhãn mác và hình ảnh rõ ràng để trẻ rễ
nhận thấy, trẻ được chơi và làm được những sản phẩm từ những dồ chơi ấy.
Ngoài ra tôi cũng dùng vỏ hến, ốc trai ,sò … vỏ trứng vệ sinh sạch sẽ vừa làm
đồ dùng, đồ chơi phong phú vừa rẻ tiền vừa rễ kiếm .
Ví dụ : Tôi cho trẻ làm thí nghiệm : Cây nảy mầm từ hạt
Nếu như dạy trẻ trên máy tính, lô tô…. Thì trẻ sẽ hiểu theo cách thụ động, gò ép
hiệu quả giáo dục không cao. Nhưng bằng cách cho trẻ tham gia hoạt động thưcj
tiễn cùng thực hiện theo các bước làm đất, gieo hạt, tưới nước, chăm sóc cây để
trực tiếp theo dõi quá trình thay đổi và phát triển của cây từ hạt thì kiến thức sẽ
khắc sâu và hiệu quả với trẻ hơn rất nhiều.

3. Tiến hành :
Ổn định tổ chức gây hứng thú :
Cho trẻ đến tham quan vườn cây ăn quả của bạn thỏ nâu
Hỏi trẻ trong vườn có những loại quả gì?


Bạn thỏ nâu tặng cho các con một giỏ quà.Các con cùng lên tàu về lớp học của
mình để
cùng nhau khám phá món quà của bạn thỏ nâu nha !
+ Cô mời một trẻ lên sờ, đoán và đưa quả ra cô cho cả lớp cùng phát âm
Con có nhận xét gì về quả...?(hình dạng,màu sắc,mùi vị,vỏ quả như thế

•

nào?)
Cho trẻ sờ để biết vỏ của quả như thế nào?
Cô nêu kết luận chung về quả đó
+ Bạn nào muốn lên khám phá món quà tiếp theo của bạn thỏ nâu?
Giới thiệu cho trẻ các đạn thỏ nâu?(1 trẻ lên tìm và đưa quả ra cho cả lớp cùng
phát âm
Quả có hình dạng như thế nào?

•

Màu gì?
Vị của nó như thế nào?
Vỏ của nó như thế nào?
Cho trẻ sờ để cảm nhận được đặc điểm của quả đó.
Cô nêu kết luận chung của quả đó
+ Cô cũng muốn khám phá món quà của bạn thỏ nâu dành cho các con.

chơi,một đội sẽ giúp bạn thỏ haí những quả có dạng dài còn dội kia sẽ hái những
quả có dạng tròn nha
Thời gian cho các con là một bản nhạc,khi nào bạn nhạc kết thúc mà đội nào hái
được nhiều quả thì đội đó sẽ chiến thắng .
Các con đã lao động mệt mỏi nên bạn thỏ nâu đã chuẩn bị các loại quả trong
vườn cây của bạn cho các con cùng thưởng thức đấy.
Các con cùng nhau nếm xem mùi vị của các loại quả đó như thế nào nha!
* Giáo dục trẻ
* Củng cố :
Vậy hôm nay các con được khám phá món quà gì của bạn thỏ nâu?
Nhận xét - tuyên dương
Sau khi sử dụng đưa các vật thật trong giờ học đã mang lại cho tôi hiệu quả tích
cực,100%trẻ đã tham gia trải nghiệm một cách hứng thú và tích cực,90 – 95 %
trẻ học đạt yêu cầu. Tuy nhiên khi sử dụng các vật thật thông qua các hoạt động


thực tế cho trẻ khám phá cần đảm bỏ tính an toàn, thẩm mĩ và gần gũi với trẻ để
đảm báo hiệu quả giáo dục cao.
V. Giải pháp 5: Hình thức dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
Không chỉ dừng lại ở việc cho trẻ khám phá những sự vật,hiện tượng xung
quanh cuộc sống bằng những phương pháp thực hiện trên tiết học mà tôi tận
dụng tất cả các hình thức,ở mọi lúc mọi nơi mà tôi cảm thấy hợp lí để giúp trẻ
khắc sâu hơn,hiểu sâu hơn các sự vật hiện tượng mà trẻ chưa được khám phá và
trải nghiệm cụ thể :
* Hoạt động ngoài trời:
Trong các giờ hoạt động ngoài trời trẻ được tìm hiểu, khám phá về các sự vật
hiện tượng xung quanh mà trong tiết học ở lớp trẻ chưa được khám phá và trải
nghiệm. Qua các hoạt động khám phá ở ngoài trời tạo cho trẻ không khí thoải
mái và hứng thú thêm về sự vật hiện tượng, vì thế ngoài kiến thức trẻ được biết
trong tiết học chính thì những khám phá trải nghiệm ngoài trời được sử dụng

điều quan trọng trẻ sẽ được trải nghiệm trực tiếp tìm hiểu mọi sự vật hiện tượng
xung quanh đó chứ không phải qua tranh ảnh, đàm thoại bằng lời nói.
* Ví dụ: Cô có thể tổ chức cho trẻ tham quan nông trại của bác nông dân
Với sự chuẩn bị chu đáo nhờ sự phối hợp với bác nông dân có thể cho trẻ một ngày
trải nghiệm thú vị: Trẻ sẽ được tham gia các hoạt động thực tế như : Cho cá ăn,
làm đất gieo hạt, thu hoạch rau quả, chăm sóc gia cầm…. Nhất định những kiến
thức trẻ thu lượm được vô cùng phong phú.
VII. Giải pháp 7: Tổ chức hoạt động ở các góc.
Trong thời gian hoạt động góc giáo viên tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động tích
cực ở các góc như : góc thiên nhiên, góc trò chơi xây dựng và trò chơi đóng vai
theo chủ đề, góc truyện tranh, góc tạo hình…
Ví dụ : Sau khi đã quen với động vật nuôi ở bước 1 và bước 2 đến bước 3, cô cho
trẻ chơi trò chơi: xây dựng trang trai chăn nuôi, nấu ăn chế biến thịt , sữa , trúng,
chăm sóc các con vật ở góc thiên nhiên (nếu có), xem tranh, truyện tranh về các
con vật nuôi, vẽ nặn , xé dán các con vật…
Thông qua hoạt động góc mà chủ đạo là hoạt động đóng vai theo chủ để được ví lf
“ xã hội thu nhỏ” của trẻ, trẻ sẽ được hóa than vào các nghề được thao tác với kỹ
năng của nghề trên đồ chơi thay thế, thay vì ai dạy trẻ thì trẻ sẽ được chính mình


hoạt động trải nghiệm khám phá với sự hướng dẫn đồng hành cua cô giáo.
Ví dụ: Thông qua vai chơi : Bá n hàng. Trẻ sẽ biết thao tác vai chơi, từ đó trẻ biết
khi là nhân viên bán hàng thì phải làm công việc gì, mời chào khách thế nào là
thân thiện…. từ đó trẻ sẽ nhận thức vô cùng nhanh nhẹn.
VIII. Giải pháp 8: Tận dụng các tình huống có vấn đề, thiết kế các thí nghiệm
vui cho trẻ tham gia.
Việc cho trẻ khám phá môi trường xung quanh bằng các vật thật thông qua các
hoạt động thực tiễn muốn đạt hiệu quả như mong muốn giáo viên càn chủ động tận
dụng các tình huống sẵn có trong thực tế gợi mở cho trẻ giải quyết bằng hoạt động
thực tiễn chính trên đối tượng đang diễn ra.

tượng xung quanh trẻ ở gia đình. Trao đổi với phụ huynh về tàm quan trọng cho trẻ
khám phá thế giới xung quanh bằng vật thật thông qua hoạt động thục tiễn hàng
ngày góp phần khắc sâu cho trẻ về hiểu biết, hình thành biểu tượng của trí nhớ, tư
duy đồng thời cung cấp những kĩ năng cần thiết với trẻ. Trẻ sẽ có trải nghiệm và
khám phá các sự vật hiện tượng chính xác và thu hút nhất chính vì thế các bậc phụ
huynh nên tận dụng và tạo mọi cơ hội cho trẻ được quan sát thực tế, tìm hiểu mọi
vật xung quanh qua các hoạt động thực tiễn ngay trong cuộc sống hàng ngày để
giáo dục trẻ hiệu quả nhất. Giáo viên sẽ tư vấn cho phụ huynh tạo cơ hội cho trẻ
khám phá thế giới xung quanh bằng hoạt động thực tiễn bằng chính những hoạt
động diễn ra trong cuộc sống hàng ngày, khi gia đình đi tham quan, du lịch….phụ
huynh đừng bỏ qua những cơ hội sẵn có trong cuộc sống để giúp trẻ được trải
nghiệm từ thực tế muôn màu.
CHƯƠNG IV: KIỂM CHỨNG CÁC GIẢI PHÁP ĐẪ TRIỂN KHAI CỦA
SÁNG KIẾN.
Với sự say mê nghề nghiệp, ham học hỏi, tìm tòi các phương pháp dạy để trẻ 5 – 6
tuổi học tốt khám phá thế giới xung quanh bằng vật thật thông qua những hoạt
động thực tiễn. Qua một thời gian áp dụng,tôi thấy việc tiếp thu của trẻ có nhiều
tiến bộ rõ rệt:
* Đối với học sinh:
Nội dung
Trẻ hứng thú tham gia khám phá
Trẻ nắm được kiến thức, kĩ năng.
Trẻ không tự tin tích cực tham gia hoạt động

Tỉ lệ
98%
99%
2%



II. Hiệu quả thiết thực của sáng kiến.
Nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc tổ chức cho trẻ 5 - 6 tuổi khám phá môi
trường xung quanh bằng vật thật thông qua hoạt động thực tiễn tôi rút ra những bài
học kinh nghiệm sau:
- Cô giáo phải nắm bắt nhanh chương trình, phương pháp bộ môn khám phá môi
trường xung quanh cho trẻ 5- 6 tuổi.


- Cô giáo nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lí từ đó cô biết nhu cầu, hứng thú, khả
năng của trẻ cần nắm bắt được gì từ đó cô giáo lấy trẻ làm trung tâm và thiết kế các
hoạt động khám phá môi trường xung quanh bằng vật thật hiệu quả nhất.
- Linh hoạt và sáng tạo khi tổ chức các hoạt động cho trẻ khám phá môi trường
xung quanh bằng vật thật thông qua các hoạt động thực tiễn dựa vào điều kiện thực
tế sẵn có tránh xa vời, gò ép trẻ.
- Cô giáo truyền đạt kiến thức cho trẻ thật đơn giản, dễ hiểu không phức tạp làm trẻ
khó hiểu, khi cùng trẻ khám phá cô hãy là người bạn ân cần, cởi mở giúp trẻ thấy
hào hứng và gần gũi hơn.
- Cô giáo luôn tích cực, sưu tầm các đồ dùng, đồ chơi…. Tạo một môi trường
khám phá trong lớp, ngoài lớp giúp trẻ được điều kiện trải nghiệm.
- Đảm bảo tính an toàn, giáo dục, thẩm mĩ cao trong việc cho trẻ khám phá môi
trường xung quanh bằng vật thật thông qua hoạt động thực tiễn
- Tư vấn hiệu quả với phụ huynh có tầm nhìn đúng đắn về cách giáo dục trẻ mầm
non, không xa vời phức tạp trên sách vở mà quan trọng là những điều xung quanh
trẻ thật mới lạ, từ đó trang bị những hiểu biết về thế giới xung quanh mọi lúc mọi
nơi, người lớn có thể quan tâm chơi cùng trẻ nhiều hơn cùng trẻ khám phá mọi vật
và hiện tượng thông qua vật thật từ đó có cách giáo dục hiệu quả nhất.
- Phối kết hợp với phụ huynh và nhà trường ủng hộ, tạo điều kiện thực hiện.
III. Kiến nghị:
Để góp phần nâng cao hơn nữa trong việc tổ chức cho trẻ 5 -6 tuổi khám phá môi
trường xung quanh bằng vật thật thông qua các hoạt động thực tiễn đạt hiệu quả