SKKN CẤP HUYỆN. ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 5-6 TUỔI HỨNG THÚ TRONG HOẠT
ĐỘNG ÂM NHẠC
Đặt vấn đề:
Hằng ngày, từ lúc tinh mơ cho đến lúc đi ngủ chúng ta được nghe thấy
biết bao nhiêu điều thú vị: Tiếng gà gáy ban mai, tiếng chuông đồng hồ báo
thức, tiếng chim hót lảnh lót trên cành, tiếng cười nói của mọi người, tiếng nước
chảy róc rách, tiếng lá rơi…Những tiếng nghe rõ trầm bổng, dài ngắn gọi là âm
thanh và đó là những nguyên liệu chủ yếu của âm nhạc. Như vậy âm nhạc là nhu
cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với đời sống con người.
Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại, nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì
chẳng khác nào thiếu ánh sáng mặt trời.
Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai
điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa
ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ, âm nhạc có tác dụng giáo dục thẩm mỹ;
Đồng thời thông qua hình thức luyện tập ca hát, nghe hát, nhảy múa, vận động
theo nhạc sẽ giúp trẻ cảm nhận nghệ thuật và góp phần vào sự phát triển trí tuệ,
phát triển ngôn ngữ và thể chất cho trẻ. Khi thực hiện hoạt động giáo dục âm
nhạc, chắc hẳn chúng ta sẽ cảm thấy hoạt động này rất sinh động và thu hút trẻ.
Chúng ta càng thấy rõ hơn vai trò quan trọng của việc giáo dục âm nhạc cho trẻ
mầm non như thế nào? Nó tác động đến trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi
mặt. Với tầm quan trọng như vậy nên tôi quyết định chọn đề tài “Một số kinh
nghiệm giúp trẻ năm tuổi hứng thú trong hoạt động âm nhạc” đề tài này thực
hiện tại lớp Mẫu giáo lớn 1, Trường Mầm non Đại Cường.
II. Cơ sở lý luận:
Âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật, hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động
được trẻ yêu thích, là nguồn hứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó
còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục khác. Có thể coi âm
nhạc là một bộ phận không thể tách rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
Đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non hoạt động âm nhạc gồm có dạy hát, vận
động theo nhạc, nghe hát và trò chơi âm nhạc. Những hoạt động này nhằm phát
động giáo dục âm nhạc giúp trẻ hứng thú, tạo không khí lớp học sôi nổi với nội
dung nghiên cứu như sau:
I Nội dung nghiên cứu:
Tự bồi dưỡng nâng cao kiến thức cho bản thân:
Với trẻ mầm non, lứa tuổi “chơi mà học, học mà chơi” âm nhạc không chỉ
là kiến thức âm nhạc mà còn là phương tiện để trẻ có thể đón nhận nhiều nội
dung giáo dục khác. Do đó việc trang bị kiến thức và kỹ năng sư phạm âm nhạc
cho bản thân là một nhu cầu bức thiết.
Để nâng cao trình độ âm nhạc cho mình tôi thường xuyên tham khảo tài
liệu, sách báo về “hướng dẫn dạy và học tốt bộ môn Giáo dục âm nhạc”. Tham
gia và ghi chép đầy đủ các buổi học bồi dưỡng chuyên môn để có thêm tư liệu
giảng dạy, nắm vững chuyên môn, đồng thời nâng cao chất lượng dạy học. Dự
giờ đồng nghiệp, tham gia dạy các tiết thao giảng, chuyên đề, Hội giảng do
trường tổ chức sau đó cùng đồng ngiệp thảo luận và đúc kết những kinh nghiệm
trong giảng dạy.
Điều quan trọng là người Giáo viên mầm non phải thực hiện đầy đủ
chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, lên tiết đảm bảo có giáo án và học cụ đầy
đủ, thường xuyên thay đổi hình thức, môi trường giáo dục nhằm thu hút trẻ, giúp
trẻ hứng thú và tiếp thu các kĩ năng tốt hơn.
Tuy nhiên, âm nhạc không chỉ là một bộ môn do học tập ta hát được, đàn
được và múa được mà nó còn thể hiện qua năng khiếu của bản thân mỗi người.
Chính vì thế nó đòi hỏi ngoài việc học tập còn phải trao dồi năng khiếu học cách
sử dụng các nhạc cụ như : đàn ogan, đàn tranh, gõ soong loan…
Người Giáo viên Mầm non phải dựa vào mức độ tiếp thu của từng cá
nhân trẻ để đề ra biện pháp giáo dục thích hợp. Ngoài ra, Giáo viên Mầm non
cũng cần phải nắm vững những đặc điểm tâm lý của trẻ để từ đó có những giải
pháp giáo dục trẻ kịp thời như:
+Về tâm lý : Ca hát thể hiện được cảm xúc, là sự tác động qua lại giữa
ra một sân khấu biểu diễn di động, trẻ có thể thoải mái biểu diễn văn nghệ khi
hoạt động trên lớp và có thể sinh hoạt khi ở ngoài trời.
Ví dụ: Cuối mỗi chủ đề tôi lại tổ chức “Sinh hoạt văn nghệ”, với sân khấu
di động có đàn, dụng cụ âm nhạc cho các cháu biểu diễn để củng cố lại tất cả các
bài hát trẻ đã được học, hát cho trẻ nghe để trẻ làm quen với bài hát mới giống
như biểu diễn một đêm văn nghệ, cho một vài cháu làm ban nhạc công tạo cho
buổi biễu diễn thêm sinh động và chuẩn bị phần quà cho những trẻ đạt giải, qua
các buổi sinh hoạt trẻ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin, thích biểu diễn và say mê
với âm nhạc, không những thế trẻ còn được tham gia các trò chơi âm nhạc giúp
trẻ phát triển trí tuệ, nhanh nhẹn, hồn nhiên, tự tin trước mọi người và cảm nhận
được vẻ đẹp, cái hay của âm nhạc.
Giờ vui chơi có lúc tôi cho trẻ được xem các băng nhạc do các cháu thiếu
nhi biểu diễn sẽ kích thích sự hứng thú học tập và kích thích sự tò mò ham tìm
hiểu của trẻ về thế giới âm nhạc. Một phòng học được trang bị đa dạng và phong
phú các loại nhạc cụ do cô và trẻ cùng làm từ nguyên vật liệu tự nhiên sẽ giúp
trẻ rèn luyện các kỹ năng âm nhạc và sự phối hợp nhịp nhàng giữa ca hát và vận
động.
Tăng cường bổ sung thêm các học cụ nhằm phong phú kiến thức cho trẻ.
Tạo nguyên vật liệu tự nhiên làm phương tiện cho trẻ hoạt động nghệ thuật.
Ví dụ: Trẻ sẽ vừa hát vừa gõ đệm theo nhịp điệu bài hát từ các đồ chơi tự
tạo( Gáo dừa, thanh tre, hòn sỏi…) tạo ra những âm thanh to, nhỏ( gõ vào chén,
gõ viên sỏi xuống sàn.)
Ngoài ra trong các Lễ hội như: Ngày hội bé vui đến trường, ngày tết trung
thu, ngày nhà giáo Việt Nam, Hội diễn văn nghệ.. bản thân luôn đầu tư tìm tòi
các bài hát phù hợp với nội dung lễ hội, chú trọng chọn trang phục bắt mắt, màu
sắc cho trẻ có như vậy trẻ rất thích thú và hứng thú khi biểu diễn văn nghệ.
Trong các Lễ hội tôi có mời đông đủ phụ huynh tham dự. Nhận thấy nhiều phụ
huynh rất phấn khởi về những kết quả của con mình.Thông qua các hoạt động
Thay đổi hình thức vận động liên tục để cho trẻ bớt nhàm chán.
Ví dụ: Tuần này tôi dạy trẻ học hát, tuần sau tôi đổi vỗ tay theo tiết tấu,
tuần sau tôi lại đổi qua vận động minh họa. Ở trò chơi âm nhạc cũng vậy mỗi
tuần sẽ luân chuyển các trò chơi khác nhau để trẻ không nhàm chán. Hay ở hoạt
động nghe hát cũng vậy, tuần này nghe hát thể loại dân ca, tuần sau chuyển qua
nghe hát nhạc không lời, nghe hát qua băng, đĩa…
+ Hoạt động trọng tâm là nghe hát: Ngoài việc lựa chon các bài hát nghe
sao cho phù hợp với chủ điểm thì việc tổ chức cho trẻ nghe hát cần thay đổi
bằng nhiều hình thức khác nhau để thu hút trẻ như: hát cho trẻ nghe, cho trẻ
nghe qua băng đĩa, cho trẻ nghe giai điệu, cô vừa hát vừa thẻ hiện điệu bộ minh
hoạ… Khi tổ chức cho trẻ nghe tôi thường chọn các bài hát dân ca, bởi làn điệu
dân ca mượt mà, sâu lắng tâm hồn trẻ thơ. Trẻ được làm quen với các làn điệu
dân ca của các vùng miền, dần dần khi nghe cô hát trẻ có thể đoán được tên bài
hát, thuộc làn điệu dân ca của vùng, miền, đồng thời cô và trẻ cùng múa minh
họa với những động tác phù hợp lời ca, kích thích trẻ sáng tạo vận động theo
nhạc, giờ học sôi nổi hẵn lên.
Khi dạy hát, tôi trò chuyện và gợi ý cho trẻ về nội dung của bài hát.
Thông qua hình thức này, nội dung của bài hát sẽ có tác dụng giáo dục tình cảm
đạo đức, giúp trẻ nhận biết về tình yêu người, tình yêu thiên nhiên và yêu cuộc
sống, ca ngợi những hình vi đẹp, phê phán những thói hư tật xấu.
Kết hợp hài hòa rèn luyện kỹ năng đối với những trẻ còn hạn chế, chưa
thực hiện được các kỹ năng của bài chính như hát chưa đúng giai điệu, sử dụng
đồ dùng, đồ chơi gõ đệm chưa nhịp nhàng, chưa đúng …) tôi dành thời gian để
luyện tập cho trẻ, sau đó lại tiếp tục thực hiện các chương trình đã chuẩn bị.
– Khi tổ chức cho trẻ biểu diễn để tránh khỏi trùng lặp và đem lại sự
phong phú cho buổi biểu diễn chúng ta có thể sử dụng nhiều hình thức khác
nhau như: Hát múa, múa, đơn ca, song ca, tam ca, tam ca nữ, tam ca nam, tốp
ca, đồng ca….
Hồ với bài “Nhớ ơn bác” và để nhớ đến công ơn của Bác trẻ múa theo giai điệu
bài hát “ Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng”
Bên cạnh đó tôi luôn đi sâu quan tâm đến từng cá nhân trẻ. Trong một lớp
mỗi trẻ có năng khiếu và khả năng tiếp thu bài khác nhau, cho nên tôi nắm vững
kiến thức, kỹ năng mà nhóm trẻ mình phụ trách rồi từ đó tôi đề ra biện pháp phù
hợp giúp trẻ phát triển kỹ năng về âm nhạc.
Khi dạy trẻ, thái độ của tôi luôn nhẹ nhàng, không đòi hỏi trẻ phải làm
đúng theo ý mình. Tôi để tự trẻ sáng tạo và hoạt động theo khả năng của từng
trẻ.
* Kết quả: Qua việc vận dụng biện pháp trên trong quá trình tổ chức các
hoạt động âm nhạc cho trẻ tôi nhận thấy hầu hết các trẻ tập trung chú ý trong giờ
học, phấn khởi và thích thú khi được thể hiện ý tưởng của mình, năng động tích
cực, biết hỗ trợ, liên kết cùng nhau khi tham gia trò chơi.
Tạo điều kiện cho trẻ thưởng thức âm nhạc mọi lúc mọi nơi:
Tất nhiên không phải lúc nào cũng bắt trẻ phải hát, múa sẽ làm cho trẻ
mệt mỏi, phản tác dụng gây nhàm chán ở trẻ. Tùy thuộc vào mục đích, nội dung
của hoạt động âm nhạc mà giáo viên áp dụng hay tích hợp cho phù hợp gây
hứng thú cho trẻ.
Ví dụ:
+ Với hoạt động thể dục: Thay vì với cách hô theo nhịp khi trẻ vận động
các bài tập cơ bản thì việc kết hợp các bài hát phù hợp với chủ đề trẻ học đem lại
hiệu quả vô cùng làm tăng thêm sự hào hứng, phấn khởi cho trẻ khi tham gia tập
thể dục đồng thời cũng nhằm muốn giáo dục cho trẻ phát triển năng lực cảm thụ,
khả năng vận động theo nhạc cho trẻ. Ngoài ra trong các giờ thể dục buổi sáng
việc kết hợp âm nhạc cũng góp phần tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia dưới hình
thức là thể dục nhịp điệu.
+ Với hoạt động LQVH: Tôi dạy trẻ cách cảm nhận và thể hiện cảm xúc
của bài nhưng để nội dung bài đi sâu vào tâm trí trẻ thì việc kết hợp giai điệu bài
ca sĩ hay nghệ sĩ thực thụ.
Sưu tầm bài hát hay và sáng tác trò chơi phù hợp với độ tuổi, phù hợp với
chủ điểm:
Đối với trẻ việc hát đi hát lại một bài hát của một chủ điểm luôn tạo cho
trẻ một sự nhàm chán làm cho trẻ mất hứng thú, không muốn hát và thể hiện
cảm xúc theo bài hát. Nắm bắt được đặc điểm này để gây kích thích cho trẻ Tôi
đã lựa chọn và sưu tầm các bài hát trên mạng, trên sách báo có âm điệu và nhịp
điệu dễ nhớ, dễ hát. Hình tượng của lời ca phải trong sáng, gần gũi với trẻ để trẻ
có thể kết hợp với vận động một cách dễ dàng. Lựa chọn bài hát có lời ca – giai
điệu mang ý nghĩa giáo dục nhẹ nhàng, đảm bảo tính nghệ thuật khi dạy trẻ.
Các bài được chọn phải đa dạng và phù hợp về chủ đề, phù hợp với ngôn ngữ và
tâm sinh lý của trẻ.
Ví dụ: Thông thường trẻ đến trường từ độ tuổi nhà trẻ đến mẫu giáo việc
hát và nghe các bài hát trùng lặp là việc không tránh khỏi. Chẳng hạn ở chủ
điểm gia đình ta thường dạy bài hát “Cháu yêu bà” nghe hát “Cho con”…ta có
thể tìm thay đối thành bài khác như: dạy hát “ Bà thương em” nghe hát bài “gia
đình nhỏ hạnh phúc to”…
Ở chủ điểm động vật các bài như: Đố bạn?, con ong và con trâu, chú lừa
con dễ thương, chú chim nhỏ dễ thương…
Ở chủ điểm thực vật có các bài: buổi sáng nhà em, vườn em, quả thị….
Hiện nay, trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động
theo nhạc nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát,
tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc. Các yếu tố đó góp phần
làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc.
Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có
những phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những
nội dung giáo dục. Đặc biệt trò chơi âm nhạc sẽ kích thích trẻ tham gia và tạo
cho trẻ sự hứng thú khi tham gia các trò chơi. Chính vì vậy bản thân đã tìm tòi,
các hoạt động học. Trẻ biết hát được nhiều giai điệu bài hát khác nhau, hào hứng
trong các trò chơi âm nhạc hình thành ở trẻ sự đoàn kết, hợp tác và chia sẻ cùng
bạn trong vui chơi.
Quá trình giảng dạy, khảo sát đánh giá sự phát triển của trẻ đến nay lớp
tôi có tiến bộ rõ rệt:
Kết quả: Tổng số trẻ được khảo sát: 30/30 trẻ.
Kết quả đạt
Nội dung khảo sát
Số
lượng
Tỷ lệ
Trẻ tích cực trong hoạt động âm nhạc
28
93%
Trẻ hứng thú khi tham gia hoạt động âm nhạc
29
97%
Qua bảng khảo sát bản thân nhận thấy rằng nếu chúng ta biết vận dụng và
thực hiện một cách có sáng tạo các phương pháp trong hoạt động học âm nhạc
mọi nơi, mọi lúc là cô giáo chúng ta đã tạo được rất nhiều cơ hội cho trẻ phát
Trên đây là một số kinh nghiệm giúp trẻ năm tuổi hứng thú trong hoạt
động âm nhạc mà bản thân tôi đã thực hiện tại lớp lớn 1 Trường mầm non Đại
Cường. Tuy nhiên trong quá rình thực hiện không tránh khỏi những thiếu sót, rất
mong nhận được ý kiến đóng góp của Hội đồng khoa học các cấp.
Đại Cường, ngày 20 tháng 03 năm
2016
NGƯỜI THỰC HIỆN
Nguyễn Thị Kim Loan
Tài liệu tham khảo:
Sách hướng dẫn tổ chức các hoạt động âm nhạc.
Sách hướng dẫn, đánh giá theo bộ chuẩn trẻ em 5 tuổi.
X: Mục lục:
1. Đặt vấn đề
Trang 1
2. Cơ sở lý luận
2
3. Cơ sở thực tiễn
2,3
MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP TRẺ NĂM TUỔI HỨNG THÚ
TRONG HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC.
Đặt vấn đề:
Hằng ngày, từ lúc tinh mơ cho đến lúc đi ngủ chúng ta được nghe thấy
biết bao nhiêu điều thú vị: Tiếng gà gáy ban mai, tiếng chuông đồng hồ báo
thức, tiếng chim hót lảnh lót trên cành, tiếng cười nói của mọi người, tiếng nước
chảy róc rách, tiếng lá rơi…Những tiếng nghe rõ trầm bổng, dài ngắn gọi là âm
thanh và đó là những nguyên liệu chủ yếu của âm nhạc. Như vậy âm nhạc là nhu
cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với đời sống con người.
Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại, nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì
chẳng khác nào thiếu ánh sáng mặt trời.
Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai
điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa
ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ, âm nhạc có tác dụng giáo dục thẩm mỹ;
Đồng thời thông qua hình thức luyện tập ca hát, nghe hát, nhảy múa, vận động
theo nhạc sẽ giúp trẻ cảm nhận nghệ thuật và góp phần vào sự phát triển trí tuệ,
phát triển ngôn ngữ và thể chất cho trẻ. Khi thực hiện hoạt động giáo dục âm
nhạc, chắc hẳn chúng ta sẽ cảm thấy hoạt động này rất sinh động và thu hút trẻ.
Chúng ta càng thấy rõ hơn vai trò quan trọng của việc giáo dục âm nhạc cho trẻ
mầm non như thế nào? Nó tác động đến trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi
mặt. Với tầm quan trọng như vậy nên tôi quyết định chọn đề tài “Một số kinh
nghiệm giúp trẻ năm tuổi hứng thú trong hoạt động âm nhạc” đề tài này thực
hiện tại lớp Mẫu giáo lớn 1, Trường Mầm non Đại Cường.
II. Cơ sở lý luận:
Âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật, hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động
được trẻ yêu thích, là nguồn hứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó
còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục khác. Có thể coi âm
biểu cảm, rèn thêm phát âm cho trẻ khi hát.
Trong quá trình dạy hoạt động âm nhạc cho trẻ, tôi đã tìm tòi, nghiên cứu,
vận dụng kiến thức âm nhạc của mình, thực hiện đổi mới hình thức tổ chức hoạt
động giáo dục âm nhạc giúp trẻ hứng thú, tạo không khí lớp học sôi nổi với nội
dung nghiên cứu như sau:
I Nội dung nghiên cứu:
Tự bồi dưỡng nâng cao kiến thức cho bản thân:
Với trẻ mầm non, lứa tuổi “chơi mà học, học mà chơi” âm nhạc không chỉ
là kiến thức âm nhạc mà còn là phương tiện để trẻ có thể đón nhận nhiều nội
dung giáo dục khác. Do đó việc trang bị kiến thức và kỹ năng sư phạm âm nhạc
cho bản thân là một nhu cầu bức thiết.
Để nâng cao trình độ âm nhạc cho mình tôi thường xuyên tham khảo tài
liệu, sách báo về “hướng dẫn dạy và học tốt bộ môn Giáo dục âm nhạc”. Tham
gia và ghi chép đầy đủ các buổi học bồi dưỡng chuyên môn để có thêm tư liệu
giảng dạy, nắm vững chuyên môn, đồng thời nâng cao chất lượng dạy học. Dự
giờ đồng nghiệp, tham gia dạy các tiết thao giảng, chuyên đề, Hội giảng do
trường tổ chức sau đó cùng đồng ngiệp thảo luận và đúc kết những kinh nghiệm
trong giảng dạy.
Điều quan trọng là người Giáo viên mầm non phải thực hiện đầy đủ
chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, lên tiết đảm bảo có giáo án và học cụ đầy
đủ, thường xuyên thay đổi hình thức, môi trường giáo dục nhằm thu hút trẻ, giúp
trẻ hứng thú và tiếp thu các kĩ năng tốt hơn.
Tuy nhiên, âm nhạc không chỉ là một bộ môn do học tập ta hát được, đàn
được và múa được mà nó còn thể hiện qua năng khiếu của bản thân mỗi người.
Chính vì thế nó đòi hỏi ngoài việc học tập còn phải trao dồi năng khiếu học cách
sử dụng các nhạc cụ như : đàn ogan, đàn tranh, gõ soong loan…
Người Giáo viên Mầm non phải dựa vào mức độ tiếp thu của từng cá
nhân trẻ để đề ra biện pháp giáo dục thích hợp. Ngoài ra, Giáo viên Mầm non
cũng cần phải nắm vững những đặc điểm tâm lý của trẻ để từ đó có những giải
pháp giáo dục trẻ kịp thời như:
Để thuận tiện cho việc giảng dạy hay hoạt động vui chơi của trẻ, tôi đã tạo
ra một sân khấu biểu diễn di động, trẻ có thể thoải mái biểu diễn văn nghệ khi
hoạt động trên lớp và có thể sinh hoạt khi ở ngoài trời.
Ví dụ: Cuối mỗi chủ đề tôi lại tổ chức “Sinh hoạt văn nghệ”, với sân khấu
di động có đàn, dụng cụ âm nhạc cho các cháu biểu diễn để củng cố lại tất cả các
bài hát trẻ đã được học, hát cho trẻ nghe để trẻ làm quen với bài hát mới giống
như biểu diễn một đêm văn nghệ, cho một vài cháu làm ban nhạc công tạo cho
buổi biễu diễn thêm sinh động và chuẩn bị phần quà cho những trẻ đạt giải, qua
các buổi sinh hoạt trẻ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin, thích biểu diễn và say mê
với âm nhạc, không những thế trẻ còn được tham gia các trò chơi âm nhạc giúp
trẻ phát triển trí tuệ, nhanh nhẹn, hồn nhiên, tự tin trước mọi người và cảm nhận
được vẻ đẹp, cái hay của âm nhạc.
Giờ vui chơi có lúc tôi cho trẻ được xem các băng nhạc do các cháu thiếu
nhi biểu diễn sẽ kích thích sự hứng thú học tập và kích thích sự tò mò ham tìm
hiểu của trẻ về thế giới âm nhạc. Một phòng học được trang bị đa dạng và phong
phú các loại nhạc cụ do cô và trẻ cùng làm từ nguyên vật liệu tự nhiên sẽ giúp
trẻ rèn luyện các kỹ năng âm nhạc và sự phối hợp nhịp nhàng giữa ca hát và vận
động.
Tăng cường bổ sung thêm các học cụ nhằm phong phú kiến thức cho trẻ.
Tạo nguyên vật liệu tự nhiên làm phương tiện cho trẻ hoạt động nghệ thuật.
Ví dụ: Trẻ sẽ vừa hát vừa gõ đệm theo nhịp điệu bài hát từ các đồ chơi tự
tạo( Gáo dừa, thanh tre, hòn sỏi…) tạo ra những âm thanh to, nhỏ( gõ vào chén,
gõ viên sỏi xuống sàn.)
Ngoài ra trong các Lễ hội như: Ngày hội bé vui đến trường, ngày tết trung
thu, ngày nhà giáo Việt Nam, Hội diễn văn nghệ.. bản thân luôn đầu tư tìm tòi
các bài hát phù hợp với nội dung lễ hội, chú trọng chọn trang phục bắt mắt, màu
sắc cho trẻ có như vậy trẻ rất thích thú và hứng thú khi biểu diễn văn nghệ.
Trong các Lễ hội tôi có mời đông đủ phụ huynh tham dự. Nhận thấy nhiều phụ
khi vận động theo bài hát.
Thay đổi hình thức vận động liên tục để cho trẻ bớt nhàm chán.
Ví dụ: Tuần này tôi dạy trẻ học hát, tuần sau tôi đổi vỗ tay theo tiết tấu,
tuần sau tôi lại đổi qua vận động minh họa. Ở trò chơi âm nhạc cũng vậy mỗi
tuần sẽ luân chuyển các trò chơi khác nhau để trẻ không nhàm chán. Hay ở hoạt
động nghe hát cũng vậy, tuần này nghe hát thể loại dân ca, tuần sau chuyển qua
nghe hát nhạc không lời, nghe hát qua băng, đĩa…
+ Hoạt động trọng tâm là nghe hát: Ngoài việc lựa chon các bài hát nghe
sao cho phù hợp với chủ điểm thì việc tổ chức cho trẻ nghe hát cần thay đổi
bằng nhiều hình thức khác nhau để thu hút trẻ như: hát cho trẻ nghe, cho trẻ
nghe qua băng đĩa, cho trẻ nghe giai điệu, cô vừa hát vừa thẻ hiện điệu bộ minh
hoạ… Khi tổ chức cho trẻ nghe tôi thường chọn các bài hát dân ca, bởi làn điệu
dân ca mượt mà, sâu lắng tâm hồn trẻ thơ. Trẻ được làm quen với các làn điệu
dân ca của các vùng miền, dần dần khi nghe cô hát trẻ có thể đoán được tên bài
hát, thuộc làn điệu dân ca của vùng, miền, đồng thời cô và trẻ cùng múa minh
họa với những động tác phù hợp lời ca, kích thích trẻ sáng tạo vận động theo
nhạc, giờ học sôi nổi hẵn lên.
Khi dạy hát, tôi trò chuyện và gợi ý cho trẻ về nội dung của bài hát.
Thông qua hình thức này, nội dung của bài hát sẽ có tác dụng giáo dục tình cảm
đạo đức, giúp trẻ nhận biết về tình yêu người, tình yêu thiên nhiên và yêu cuộc
sống, ca ngợi những hình vi đẹp, phê phán những thói hư tật xấu.
Kết hợp hài hòa rèn luyện kỹ năng đối với những trẻ còn hạn chế, chưa
thực hiện được các kỹ năng của bài chính như hát chưa đúng giai điệu, sử dụng
đồ dùng, đồ chơi gõ đệm chưa nhịp nhàng, chưa đúng …) tôi dành thời gian để
luyện tập cho trẻ, sau đó lại tiếp tục thực hiện các chương trình đã chuẩn bị.
– Khi tổ chức cho trẻ biểu diễn để tránh khỏi trùng lặp và đem lại sự
phong phú cho buổi biểu diễn chúng ta có thể sử dụng nhiều hình thức khác
nhau như: Hát múa, múa, đơn ca, song ca, tam ca, tam ca nữ, tam ca nam, tốp
chọn hoạt động nghệ thuật như: Trẻ từ Nam Bộ với bài hát “ Lý cây bông” trẻ
đến Tây nguyên qua bài hát “Múa với bạn Tây Nguyên”, cùng với các bạn Tây
Nguyên ra Thủ Đô Hà Nội qua bài “ Yêu hà Nội”. Tất cả cùng nhau ra thăm Bác
Hồ với bài “Nhớ ơn bác” và để nhớ đến công ơn của Bác trẻ múa theo giai điệu
bài hát “ Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng”
Bên cạnh đó tôi luôn đi sâu quan tâm đến từng cá nhân trẻ. Trong một lớp
mỗi trẻ có năng khiếu và khả năng tiếp thu bài khác nhau, cho nên tôi nắm vững
kiến thức, kỹ năng mà nhóm trẻ mình phụ trách rồi từ đó tôi đề ra biện pháp phù
hợp giúp trẻ phát triển kỹ năng về âm nhạc.
Khi dạy trẻ, thái độ của tôi luôn nhẹ nhàng, không đòi hỏi trẻ phải làm
đúng theo ý mình. Tôi để tự trẻ sáng tạo và hoạt động theo khả năng của từng
trẻ.
* Kết quả: Qua việc vận dụng biện pháp trên trong quá trình tổ chức các
hoạt động âm nhạc cho trẻ tôi nhận thấy hầu hết các trẻ tập trung chú ý trong giờ
học, phấn khởi và thích thú khi được thể hiện ý tưởng của mình, năng động tích
cực, biết hỗ trợ, liên kết cùng nhau khi tham gia trò chơi.
Tạo điều kiện cho trẻ thưởng thức âm nhạc mọi lúc mọi nơi:
Tất nhiên không phải lúc nào cũng bắt trẻ phải hát, múa sẽ làm cho trẻ
mệt mỏi, phản tác dụng gây nhàm chán ở trẻ. Tùy thuộc vào mục đích, nội dung
của hoạt động âm nhạc mà giáo viên áp dụng hay tích hợp cho phù hợp gây
hứng thú cho trẻ.
Ví dụ:
+ Với hoạt động thể dục: Thay vì với cách hô theo nhịp khi trẻ vận động
các bài tập cơ bản thì việc kết hợp các bài hát phù hợp với chủ đề trẻ học đem lại
hiệu quả vô cùng làm tăng thêm sự hào hứng, phấn khởi cho trẻ khi tham gia tập
thể dục đồng thời cũng nhằm muốn giáo dục cho trẻ phát triển năng lực cảm thụ,
khả năng vận động theo nhạc cho trẻ. Ngoài ra trong các giờ thể dục buổi sáng
việc kết hợp âm nhạc cũng góp phần tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia dưới hình
động chiều, được thoả sức sáng tạo thể hiện mình trong hoạt động góc như một
ca sĩ hay nghệ sĩ thực thụ.
Sưu tầm bài hát hay và sáng tác trò chơi phù hợp với độ tuổi, phù hợp với
chủ điểm:
Đối với trẻ việc hát đi hát lại một bài hát của một chủ điểm luôn tạo cho
trẻ một sự nhàm chán làm cho trẻ mất hứng thú, không muốn hát và thể hiện
cảm xúc theo bài hát. Nắm bắt được đặc điểm này để gây kích thích cho trẻ Tôi
đã lựa chọn và sưu tầm các bài hát trên mạng, trên sách báo có âm điệu và nhịp
điệu dễ nhớ, dễ hát. Hình tượng của lời ca phải trong sáng, gần gũi với trẻ để trẻ
có thể kết hợp với vận động một cách dễ dàng. Lựa chọn bài hát có lời ca – giai
điệu mang ý nghĩa giáo dục nhẹ nhàng, đảm bảo tính nghệ thuật khi dạy trẻ.
Các bài được chọn phải đa dạng và phù hợp về chủ đề, phù hợp với ngôn ngữ và
tâm sinh lý của trẻ.
Ví dụ: Thông thường trẻ đến trường từ độ tuổi nhà trẻ đến mẫu giáo việc
hát và nghe các bài hát trùng lặp là việc không tránh khỏi. Chẳng hạn ở chủ
điểm gia đình ta thường dạy bài hát “Cháu yêu bà” nghe hát “Cho con”…ta có
thể tìm thay đối thành bài khác như: dạy hát “ Bà thương em” nghe hát bài “gia
đình nhỏ hạnh phúc to”…
Ở chủ điểm động vật các bài như: Đố bạn?, con ong và con trâu, chú lừa
con dễ thương, chú chim nhỏ dễ thương…
Ở chủ điểm thực vật có các bài: buổi sáng nhà em, vườn em, quả thị….
Hiện nay, trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động
theo nhạc nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát,
tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc. Các yếu tố đó góp phần
làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc.
Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có
những phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những
nội dung giáo dục. Đặc biệt trò chơi âm nhạc sẽ kích thích trẻ tham gia và tạo