A. ĐẶT VẤN ĐỀ
“Làm quen với toán” là môn học đóng vai trò rất quan trọng trong việc hình
thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Đặc biệt nó có tầm quan trọng rất lớn đối với
việc phát triển trí tuệ. Bởi nó giúp trẻ nhận thức được thế giới xung quanh và trực
tiếp giúp trẻ giải quyết các bài toán trong cuộc sống hằng ngày của trẻ, nếu không
có các biểu tượng toán trẻ rất khó khăn để hiểu hết câu hỏi của người khác, để biểu
đạt những suy nghĩ của mình vì hằng ngày trẻ gặp rất nhiều tình huống muốn giải
quyết. Vì vậy việc hình thành các biểu tượng toán là rất cần thiết. Đồng thời góp
phần vào việc phát triển tư duy cho trẻ và các quá trình tâm lí khác.Ngoài ra“Làm
quen với toán”còn góp phần hình thành các biểu tượng sơ đẳng ban đầu về toán
như: Số lượng, hình dạng, kích thước, phép đếm, định hướng trong không gian,
thời gian. Hình thành và phát triển khả năng nhận thức các biểu tượng ban đầu về
toán, các thao tác tư duy như: Quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hoá,
khả năng tranh luận, phán đoán, ước lượng và tìm cách giải quyết vấn đề cung cấp
và phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Trẻ hiểu và vận dụng số từ ngữ về toán như: To nhỏ, cao - thấp, phải – trái, nhiều hơn – ít hơn, cung cấp những kinh nghiệm, những
vấn đề có ý nghĩa và thú vị gần gũi liên quan đến cuộc sống thực của trẻ, giúp trẻ
có những phản ứng nhanh nhạy sảy ra trong cuộc sống hàng ngày.
Đối với trẻ 5 – 6 tuổi hình thành biểu tượng toán là trang bị cho trẻ những
kiến thức toán học sơ đẳng dưới dạng những biểu tượng toán chứ không phải là
những khái niệm toán học, đó là những biểu tượng về tập hợp, số lượng, hình dạng
kích thước, định hướng không gian và thời gian. Từ những kiến thức đó nó sẽ là
hành trang, là nền tảng vững chắc để trẻ có thể tự tin khi bước chân vào lớp 1.
Nhận thức được tầm quan trọng nói trên. Bản thân tôi đã thường xuyên cập
nhật mọi vấn đề có liên quan đến hoạt động làm quen với toán để triển khai kịp thời
và có kế hoạch sát sao cho bản thân, làm thế nào để hoạt động “ Làm quen với
toán” ngày càng mở rộng và nâng cao hơn nữa, phù hợp với xu thế đổi mới của
ngành giáo dục. Chính vì vậy để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với biểu
tượng toán sơ đẳng tôi mạnh dạn nghiên cứu thực nghiệm và viết đề tài “Một số
biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán”. Nhằm
góp phần thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới của trường nói riêng và
ngành học nói chung.

ổn định và bền vững nổi bật nhất là nghề sản xuất kinh doanh và nghề tiểu thủ công
nghiệp. Chính vì vậy mà vấn đề an sinh xã hội được nâng cao, các bậc phụ huynh
rất quan tâm đến việc học hành của con em mình.
- Về phía nhà Trường: Trường Mầm non Nga liên là một ngôi trường đạt chuẩn
quốc gia, trường có một cơ sở khang trang đầy đủ, phòng học rộng rãi, thoáng mát.
Một môi trường, trong sạch, an toàn cho trẻ hoạt động và vui chơi. Nhà trường có
ban giám hiệu nhiệt tình, trình độ chuyên môn vững vàng. Thêm vào đó lại được sự
quan tâm, nhiệt tình, sâu sát của Phòng giáo dục và UBND xã.

2


- Về phía giáo viên trường có tổng số Giáo viên là 25 cô giáo trong đó có 12 cô đã
có bằng trên chuẩn đó là bằng đại học và bản thân tôi cũng rất là vinh dự được nằm
trong tốp 12 cô đó. Và 7 cô hiện đang theo học lớp Đại Học còn lại 6 cô có bằng
đạt chuẩn. Chính vì vây mà kiến thức của giáo viên được nắm rất chắc, chuyên
môn nghiệp vụ rất dầy dặn và tạo được sự tin tưởng tuyệt đối từ các bậc phụ
huynh.
- Về phía học sinh : Các em cũng được quan tâm nhiều hơn, mức sống của các bé
cũng khá đầy đủ, các bé đã được tiếp xúc với các phương tiện truyền thông hiện đại
ngay từ khi còn rất nhỏ và có khoảng 95% các bé đã được đi học từ lớp nhà trẻ
bé(12 – 18 tháng tuổi). Cho nên các bé rất là mạnh dạn tự tin, năng động và thông
minh.
* Khó khăn:
Trước những mặt tích cực như vậy vẫn còn một số những hạn chế nho nhỏ
về trang thiết bị, đồ dùng phục phụ cho môn học còn ít, chưa phong phú, nhận thức
kĩ năng của trẻ đã tập trung nhưng chưa đạt hiệu quả cao. Vì Một số cháu chưa qua
lớp mẫu giáo bé, mẫu giáo nhỡ mà học luôn chương trình mẫu giáo lớn. Trẻ gặp
nhiều khó khăn khi gặp phải một vấn đề phức tạp mà không có sự chuẩn bị dần từ
những vấn đề đơn giản. Cho nên phần lớn trẻ không biết xếp tương ứng 1 – 1 đặt số

19
56
hợp - Số lượng - Phép đếm
Dạy trẻ biết xác định hình
34
17
50
17
50
dạng, kích thước.
Dạy trẻ biết định hướng
34
13
38
21
62
trong không gian
Từ những vấn đề trên việc tìm ra giải pháp tốt nhất để hình thành những biểu
tượng toán sơ đẳng cho trẻ 5 -6 tuổi một cách chính xác, bền vững, khắc phục được
những khó khăn của địa phương, phát huy được tính tích cực của trẻ là thiết thực là
cấp bách và cũng là điều quan trọng trong thực tế hiện nay.Chính vì vậy mà tôi đã
đi vào nghiên cứu đặc thù của hoạt động Làm quen với toán. Để tìm ra giải pháp
hữu hiệu nhất giúp trẻ hứng thú với môn học này.
III. Các giải pháp và tổ chức thực hiện thực hiện:
1.Biện pháp Dạy trẻ làm quen với hoạt động có chủ định.
* Hoạt động “Làm quen với toán” không phải là một môn học khô khan,buồn tẻ
và cũng không đòi hỏi giáo viên phải có nhiều năng khiếu, xong làm thế nào để
giáo viên truyền thụ một cách chính xác mà giờ học không bị cứng nhắc. Hiện nay
chúng ta đang thực hiện chương trình giáo dục Mầm non mới nên phương pháp dạy
học cũng được linh hoạt sáng tạo, nhẹ nhàng thoải mái, không gò ép.

cái đũa ạ. Tôi nói 6 người, 6 cái bát thì đúng rồi nhưng còn 6 cái đũa tôi cầm lên và
chia cho 6 người rồi hỏi mỗi người 1 cái đũa thì có ăn được cơm không? Lúc đó trẻ
nhìn và cười rồi bảo không ạ. Vậy thì mỗi người cần mấy cái đũa trẻ nói cần 2 cái
đũa ạ.

Tôi chốt lại đúng rồi mỗi một người cần có 2 chiếc đũa hay còn gọi là một đôi .Như
vậy 6 người cần 6 đôi đũa hay là 12 chiếc đũa các bác hiểu cả chưa?

5


Còn góc chơi tạo hình: Tôi khuyến khích trẻ vẽ gia đình của mình và hỏi trẻ về số
lượng các thành viên mà trẻ thể hiện qua tranh. Sau khi trẻ vẽ xong cho trẻ trưng
bày sản phẩm và đếm số người trên sản phẩm Quá trình được làm quen như vậy
chắc chắn vào tiết học sắp tới , khi tôi hỏi trẻ về các nhóm đồ dùng, đồ chơi có số
lượng là 6, 7, 8 có xung quanh lớp trẻ sẽ dễ dàng thấy ngay.
Hay về định hướng không gian cũng thế. Tôi sẽ trang trí ở khu vườn cổ tích
của lớp tôi những chú chim đang đậu trên cành cây rất sinh động dưới gốc cây tôi
sắp xếp những chú thỏ và sóc...Sau đó đến giờ kể chuyện tôi sẽ dẫn các bé đến đó
và kể cho các bé nghe những câu chuyện sáng tạo rồi hỏi trẻ con chim đậu ở đâu
các con? Sóc và thỏ thì ở phía nào các con? Từ đó trẻ sẽ rất hứng thú và rất khắc
sâu những gì cô cần truyền đạt đến với trẻ.
Soạn giáo án là khâu rất quan trọng, quan trọng nhất là góp phần làm nên
thành công của tiết dạy, tôi thường chú ý những điều sau:
Nắm được yêu cầu đề ra mà trẻ cần đạt.
Căn cứ vào đặc điểm độ tuổi và thực trạng nhận thức của trẻ trong lớp, tôi xác định
rõ bài tập này thuộc dạng bài tập sao chép, hay dạng bài tập sáng tạo, từ đó để xá
định mức độ tổ chức hướng dẫn trẻ hoạt động để xác lập phương thức hoạt động
cho trẻ và lựa chọn hình thức tổ chức tiết dạy sao cho có hiệu quả. Ngồi chữ U hay


* Hoạt động ngoài trời: Tôi cho trẻ chơi với lá, hột, hạt, phấn vẽ hoặc cành cây
khô...,và yêu cầu trẻ tạo nhóm, xếp số lượng mà trẻ đã được học. Trẻ tự xếp lá cây
khô theo ý thích của mình để tạo thành nhóm. Sau đó tôi hỏi trẻ các con đã tạo
được nhóm có số lượng là mấy? Trẻ trả lời là 4 ạ.

7


- Sau đó tôi lại hỏi tiếp vây 2 nhóm gộp lại có số lượng là mấy? Trẻ giơ 8 ngón
tay lên và trả lời là 8 chiếc lá ạ.

- Nhóm chơi khác lại chơi xếp ngôi nhà bằng cành cây khô tôi đến bên và hỏi trẻ
ngôi nhà c/c xếp có những hình gì? Mái nhà hình gì? Thân nhà hình gì?...tôi hỏi trẻ
nhằm mục đích để trẻ khắc sâu hình ảnh, đặc điểm, của số lượng và các hình.
Ngoài ra tôi còn cho trẻ đếm số lượng đồ chơi trên sân trường.

8


* Giờ ăn: tôi cho trẻ đếm số đĩa trên bàn, số nồi trên bàn cô, tôi mở rộng hỏi trẻ về
kích thước như: nồi nào to nhất/ nồi nào nhỏ nhất? Cái đĩa hình gì.
* Giờ ngủ trưa: Tôi hỏi trẻ cái quạt trần nằm ở phía nào? Cái gối giống hình gì?...
3. Biện pháp xây dựng môi trường làm quen với toán.
Đây là nguyên tắc dạy học quan trọng để hình thành biểu tượng toán ban đầu
cho trẻ mầm non. Học phải đi đôi với hành, học phải đi đôi với cuộc sống thực tiễn,
do đó cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với toán không chỉ dừng lại ở tiết học
mà còn cho trẻ vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã có giúp trẻ nhớ lâu hơn về
các chữ số, số lượng, kích thước, hình dạng... Chính vì thế tạo môi trường cho trẻ
làm quen với toán, qua các đặc điểm như màu sắc, hình dạng góp phần hình thành
ở trẻ khả năng yêu thích cái đẹp, thích tạo ra cái đẹp ở xung quanh là việc làm hết

dẫn dắt trẻ tham gia vào hoạt động làm quen với biểu tượng toán.
* Đối với bài làm quen với biểu tượng về số lượng tôi cũng gợi ý dẫn dắt trẻ
đưa trực quan ra bằng cách.
VD: Tôi kể cho trẻ nghe một câu chuyện sáng tạo về chú Thỏ Nâu sau đó tôi đưa ra
tình huống là sinh nhật Thỏ. Tôi đã chuẩn bị sẵn đồ dùng trực quan của mình và trẻ
giống nhau là 2 nhóm : Thỏ và Cà rốt có số lượng 5. Tôi nói: hôm nay là sinh nhật
“ Thỏ Nâu “, Thỏ Nâu rất thích ăn cà rốt chúng mình cùng nhau tặng cà rốt cho
những chú Thỏ Nâu nào! Trẻ lấy và xếp tương ứng 1 Thỏ và 1củ cà rốt để tạo
nhóm mới.

10


Việc gây hứng thú ngay từ đầu tiết học bằng đồ dùng trực quan không những tạo
được sự chú ý cho trẻ ngay từ đầu mà còn tạo cho trẻ một tâm lý thoải mái để trẻ dễ
dàng tiếp thu nội dung trọng tâm của tiết học.
VD: Nhận biết phân biệt khối trụ, khối vuông, khối chữ nhật” Tôi chọn chủ
đề Quê Hương – đất nước - Bác Hồ. Tôi đã dùng mô hình Lăng Bác được xếp theo
hình thức sau.
- Lăng Bác xếp bằng khối chữ nhật.
- Hàng rào xung quanh lăng Bác xếp bằng khối vuông
- Cột trụ cổng vào Lăng Bác xếp bằng khối trụ
- Bóng đèn trên cột trụ được xếp bằng khối cầu.
* Khi gợi mở cho trẻ vào chủ đề tôi nói: “ Hôm nay cô cùng các con sẽ đi
thăm một nơi rất đẹp ở thu đô Hà Nội.” Khi đi đến trước Mô hình cô hỏi trẻ:
“Chúng mình đang được đến thăm nơi nào vậy nhỉ”? Mô hình lăng Bác có gì đặc
biệt không? trẻ nêu được là “ Lăng Bác được xếp bằng khối chữ nhật, hàng rào
xếp băng khối vuông,.... ”. Cô nhắc lại và nhấn mạnh yêu cầu, để hiểu kỹ hơn về
đặc điểm riêng của từng khối đó hôm nay cô và các con sẽ cùng khám phá tìm hiểu
nhé! ( Cô và trẻ vào bài)

không nào? ( Trẻ hào hứng nghe và rất muốn được biết điều mà Thỏ nói với cô
giáo) Tôi lại nói tiếp: Bạn thỏ nhờ cô hỏi các bạn lớp mình xem có biết ngày 19/5
là ngày gì không nào? Trẻ trả lời đúng .Tôi nói tiếp : Bạn thỏ cảm ơn các bạn lớp
mình đã giúp cho bạn ấy biết bí mật của ngày 19/ 5 nên đã tặng lớp mình một món
quà ( món quà đó là một trò chơi ôn luyện được chuẩn bị trước)
Khi đưa trực quan là nội dung tích hợp của các môn học khác, vào hoạt động
làm quen với biểu tượng toán bằng câu hỏi nhẹ nhàng, hợp lý điều đó đã phát huy
được tính tích cực một cách cao nhất ở trẻ, khi tham gia các hoạt động.
VD: Để khắc sâu kiến thức về khối cầu, khối trụ, khối vuông, khối chữ nhật
tôi đặt câu hỏi?
Bạn nào thích chơi khối cầu và khối trụ?
Bạn nào thích chơi khối vuông và khối chữ nhật?
Trẻ tự trả lời, tôi sẽ phân thành các nhóm.
+ Nhóm thích chơi khối cầu, khối trụ về nhóm nặn khối cầu, khối trụ.
+ Nhóm thích chơi khối vuông, khối chữ nhật về nhóm tìm hình bằng giấy
màu tương ứng để dán các mặt khối, Điều này trẻ rất hào hứng thi đua, khi cùng
nhau tham gia vào các hoạt động.

12


Với việc lựa chọn và sử dụng đồ dùng trực quan hợp lý, hấp dẫn trẻ tôi đã
tạo ra các tình huống liên tục trong suốt quá trình trẻ tham gia các hoạt động “Làm
quen với biểu tượng toán” giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách chính xác, sâu sắc
và bền vững.
c. Sưu tầm một số trò chơi mới.
Trò chơi là một trong những trực quan vô cùng quan trọng trong hoạt động
làm quen với biểu tượng toán, trẻ được “Học và hành”. Là một đặc điểm nổi bật
của trẻ mẫu giáo thông quá các hình thức chơi, trẻ sẽ nhận nhiệm vụ học một cách
tự nhiên, nhẹ nhàng không căng thẳng, không gò ép. Trẻ hào hứng chơi khi trong


nên có thể không bị mệt mỏi và căng thẳng. Điều này đã tạo cho trẻ hứng thú hăng
say trong quá trình tham gia hoạt động học tập.
4. Ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng.
- Trong các tiết học làm quen với toán tôi cũng có thể sử dụng một số thao
tác ứng dụng công nghệ thông tin cho việc giảng bài của mình.
VD1: Trong tiết tạo nhóm số lượng trong chủ đề động vật tôi đã kể cho trẻ
nghe câu chuyện “Anh em mèo khoang “và tôi đưa ra nhóm con mèo thì lần lượt
các con mèo được xuất hiện trên màn hình với tiếng kêu meo meo meo .....các hiệu
ứng, âm thanh, tiếng động các hình ảnh sinh động làm hứng thú với trẻ từ đó gây
được sự chú ý với trẻ hơn.

Đồ dùng trực quan là yếu tố không thể thiếu được trong việc dạy trẻ, vì trẻ chỉ lĩnh
hội kiến thức khi được trực tiếp tri giác các đối tượng. Đồ dùng trực quan càng đẹp,
càng hấp dẫn thì càng thu hút được trẻ.
Ngày nay việc giảng dạy và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy
không còn là điều mới mẻ với chúng ta, nhưng ở cấp bậc mầm non thì vấn đề này
chưa được phổ biến rộng rãi. Việc sử dụng đồ dùng trực quan trên máy vi tính còn
mang lại cho trẻ hứng thú và kích thích trẻ tham gia vào hoạt động hơn nữa bởi trên
máy vi tính các hình ảnh xuất hiện và mất đi hay kèm theo các hiệu ứng mới là hấp
15


dẫn theo ý muốn của giáo viện, trẻ sẽ tập trung sự chú ý trước những điều mới lạ,
tiết học sẽ càng đạt hiệu quả hơn.
IV. Kiểm nghiệm:
* Kết quả trên trẻ:
Trong quá trình nghiên cứu tìm tòi, triển khai áp dụng các thủ thuật sử dụng
trực quan, các yếu tố nêu trên vào hoạt động cho trẻ làm quen với biểu tượng toán
sơ đẳng. Tôi đã thu được kết quả rất khả quan như sau.

- Giờ dạy “ Cho trẻ làm quen với biểu tượng toán” Tôi đã được Ban giám hiệu nhà
trường cùng đồng nghiệp đánh giá xếp loại giỏi.
- Đã được phòng Giáo dục cử dạy mẫu cho hơn 100 sinh viên của Trường ĐH
Hồng Đức về dự thực tập rút kinh nghiệm và được các giảng viên đánh giá rất cao
và đựơc xếp loại suất sắc qua 2 tiết dạy vừa qua.
- Trong 6 năm liên tục được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáo 5 – 6
tuổi bản thân tôi đã gặt hái được rất nhiều thành công cho cả cô và trò, được các
bậc phụ huynh tin tưởng và tín nhiệm đó là một thành công và là một niềm vui rất
lớn đối với tôi.
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
I. Kết luận:
Từ những kết quả nghiên cứu trên tôi rút ra kết luận sau.
Việc hình thành biểu tượng về toán sơ đẳng cho trẻ 5 -6 tuổi là một trong những nội
dung lớn của chương trình giáo dục cho trẻ Mầm non. Nhằm phát triển trí tuệ và
16


các mặt khác của nhân cách toàn diện, góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị cho
trẻ học toán ở phổ thông.
Việc làm này không chỉ có ý nghĩa lớn nao đối với các nhà nghiên cứu mà
đối với các trường Mầm non phải đặc bịêt là các giáo viên Mần non cần nắm vững
những nội dung chương trình và thường xuyên mở rộng nội dung chương trình.
Ngoài việc cung cấp cho trẻ những kiến thức, kỹ năng mới mà còn phải
thường xuyên tổ chức cho trẻ luyện tập bằng các biện pháp phù hợp nhằm ôn
luyện, củng cố và nâng cao chất lượng các biểu tượng về hình khối cho trẻ.
Tôi xây dựng hệ thống tổ chức trò chơi học tập nhằm ôn luyện. củng cố làm
quen những kiến thức, kỹ năng về hình khối như phân biệt nhận biết các dạng từ
đơn giản đến phức tạp, kết quả thu được phù hợp với giả thuyết khoa học mà tôi đã
đưa ra.
Trong quá trinh nghiên cứu thực trạng, tôi nhận thấy biểu tượng hình khối

.3 i vi giỏo viờn.
- Bn thõn tụi luụn luụn tớch cc hc tp, hc hi nõng cao trỡnh tay ngh.
- Chu khú su tm, nghiờn cu tỡm nhng hỡnh thc t chc cng nh cỏc bin
phỏp dy hc phự hp nht vi mi tit dy.
- Kt hp vi ph huynh cú bin phỏp giỏo dc tr mt cỏch tt nht gia ỡnh
v nh trng.
Trờn õy l mt s kinh nghim ca tụi a ra cũn nhiu hn ch mong c
cỏc cp lónh o b sung v cụng nhn ti: Mt s bin phỏp giỳp tr 5 6
tui hng thỳ vi hot ng lm quen vi toỏn.
Tụi xin chõn thnh cm n.
xác nhận của thủ trởng
Nga Liờn, ngy 09 thỏng 04 nm 2013
đơn vị
Tụi xin cam oan õy l SKKN ca mỡnh
vit khụng sao chộp ni dung ca
ngi khỏc.
Ngi thc hin

Lờ Th Võn

18