MỘT VÀI KINH NGHIỆM GIÁO DỤC ĐỨC TÍNH TỰ TIN CHO
HỌC SINH
A. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG.
I/ LỜI MỞ ĐẦU
Nói đến vấn đề giáo dục học sinh phát triển toàn diện thì hiện nay xã hội
đề cập rất nhiều. Các biện pháp, phương pháp giáo dục học sinh toàn diện rất
nhiều sách báo đã ghi chép. Các nhà tâm lý cũng đã tốn nhiều giấy mực để phân
tích tâm sinh lý của các em. Nếu chúng ta - những người làm công tác giáo dục
biết lưạ chọn những phương pháp tốt, thích hợp để áp dụng vào công việc giáo
dục trẻ thì sẽ có kết quả rất tốt .
Là Phó hiệu trưởng của trường Tiểu học Xuyên Mộc từ niên học 2006 đến nay,
tôi rất chú trọng đến việc giáo dục đức tín tự tin cho học sinh. Đặc biệt tìm mối
liên quan giữa công tác dạy học vớiø việc giáo dục đức tín tự tin cho học sinh. Tôi
đã cố gắng tìm những biện pháp và phương pháp tốt nhất để giáo viên giáo dục
các em phát triển toàn diện cả về đức lẫn tài, để các em thể hiện cao nhất năng
lực vốn có của mình trong cuộc sống hàng ngày. Qua việc tìm hiểu học hỏi ở sách
báo, các đồng nghiệp có nhiều kinh nghiệm trong nghề và những kiến thức học
được ở các thầy cô trong trường Sư Phạm, cùng với sự tìm hiểu thực tế và rút tỉa
những kinh nghiệm trong quá trình làm việc. Nay tôi xin viết ra một số phương
pháp, biện pháp mà tôi tâm đắc để các Bạn Đồng Nghiệp cùng tham khảo. Vì đây
là những ý kiến của riêng tôi, nếu có điều gì chưa thích hợp mong các Bạn góp ý.
Tôi rất mong sự tham gia góp ý của các Bạn. Xin chân thành cảm ơn!
II/ YÊU CÂU CÔNG VIỆC
Mục tiêu giáo dục của chúng ta là giáo dục cho học sinh phát triển toàn diện về :
“
Đức, Trí, The,Å Mỹ”.
Giúp học sinh đạt được kết quả cao nhất khi thực hiện một
công việc nào đó cuộc sống. Giúp học sinh làm chủ được bản thân, hiểu được
năng lực thật sự của chính bản thân mình để để dàng hòa nhập vào cuộc sống xã
hội sau này.
Tự tin là khả năng làm chủ được bản thân, tin tưởng vào năng lực chính bản thân
các em thường xuyên tiếp xúc, va chạm được với nhiều mối quan hệ (Như những
người buôn bán, nhiều nhóm bạn bè khu chợ, trung tâm) ở khu vực mình sinh
sống, thường xuyên sinh hoạt trong môi trường tập thể.
Ngoài ra hiện nay những người làm công tác giáo dục chưa thấy được tầm quan
trọng của đức tín tự tin trong mỗi cá thể để đưa vào giáo dục trong nhà trường.
Trong các phương pháp giảng dạy ở các bộ môn điều có nhưng phần lớn các giáo
viên không chú ý tới.
Như ta đã biết đức tín tự tin ở các cá thể sẽ được hình thành, phát triển trong
hoạt động học tập, vui chơi ở trường và trong các mối giao lưu với xã hội với môi
trường mình đang sống. Trong các trường tiểu học hiện nay đã có đủ điều kiện
để chúng ta quan tâm tới việc rèn luyện đức tín tự tin cho học sinh nhằm giúp
các em phát triển toàn diện hơn. Trong đó phong trào Đội là phong trào thu hút
nhiều học sinh nhất có nhiều hình thức sinh hoạt cộng đồng, ở đây các em được
rèn luyện, vui chơi trong một tập thể đầy tình thương của bè bạn, thầy cô. Hoạt
động Đội là hoạt động phong phú với nhiều hình thức, mang tính trực quan sinh
động với các hoạt động mang tính đội nhóm, các em được giao lưu, tiếp xúc với
bạn bè thầy cô các tổ chức xã hội có điều kiện thể hiện năng lực của mình, hoạt
động của đội là hoạt động giáo dục toàn diện ngoài việc cung cấp các kiến thức,
kĩ năng, kĩ xảo ( Như thể thao, kĩ năng trại, nghi thức đội, các hoạt động phong
trào) mà các em thường gặp trong cuộc sống nó còn đưa các em vào các mối
giao lưu trong xã hội từ đó các em mạnh dạn hơn, tự tin hơn vào bản thân mình.
Do đó hoạt động Đội là môi trường rèn đức tín tự tin đầy hiệu quả cho đội viên,
học sinh.
Qua những lý do trên tôi thấy việc vận dụng hoạt động Đội, vai trò của Tổng phụ
trách trong việc rèn luyện đức tín tự tin cho học sinh là hết sức cần thiết, và
chúng ta cần quan tâm tới việc rèn luyện đức tín tự tin ở học sinh như thế nào để
đạt hiệu quả nhất đó là điều nên bàn và nên làm nhất trong tình hình hiện nay.
III/
TÌNH HÌNH CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC XUYÊN MỘC TRONG NHỮNG
NĂM QUA
người đổ thừa cho sự thất bại đó bằng câu : “Học tài thi phận”. Hoặc có em bình
thường có giọng hát rất hay nhưng khi lên sân khấu thì hát lạc giọng, quên cả lời
hát. Trong thi đấu thể thao nhiều em vào các giải thi đấu cấp huyện, tỉnh thì
thành tích lại thấp hơn nhiều so với lúc tập dợt ở trường vv…
Ngay cả người lớn cũng vậy nhiềøu người lần đầu cầm Mi-cro đứng trước đám
đông thì không thể nào nói được nên lời mặc dù hàng ngày “Thì mồm năm,
miệng bảy”. Và nhiều người lớn cũng hay mất tự tin khi ra trước đám đông hay
khi làm việc gì quan trọng. Có một giáo viên khi ở đứng lớp thì dạy rất hay khi ra
hội giảng cấp huyện, tỉnh thì không thể dạy được giọng nói cứ ấp a, ấp úng, mồ
hôi đổ giọt và tất nhiên tiết dạy đã thất bại. Bởi vì sao? Tại run quá!.
Trong thể thao, cũng vậy vấn đề giải quyết tâm lý, là vấn đề đầu tiên mà huấn
luyện viên luôn rèn luyện cho học trò của mình.
Vậy chúng ta phải làm như thế nào để các em học sinh, đội viên có được sự tự
tin cần thiết để giúp các em học tập trong hiện tại và trong cuộc sống sau này có
thể không gặp thất bại bởi thiếu tự tin.
Và những khuyết điểm đó chúng ta có thể khắc phục được hay không? Nhiệm vụ
của tiểu luận này là đi giải quyết vấn đề đó!.
+ Nguyên nhân :
Học sinh chưa có đầy đủ đức tính tự tin là do các em chưa được giáo dục đến nơi
đến chốn. Các em chưa làm quen được với những môi trường cuộc sống hàng
ngày, cho nên khi gặp vấn đề mới lạ thì các em bị mất tự chủ ngay. Giáo viên,
phụ huynh chưa quan tâm, coi trọng đến việc giáo dục đức tính tự tin cho học
sinh. Thậm chí nhiều giáo viên cũng chưa hình thành được khái niệm “Tựï tin “ thì
nói gì đến việc giáo dục cho học sinh.
Khi mà khoa học công nghệ phát triển như hiện nay thì hiện tượng học sinh sau
giờ học thì suốt ngày dán mắt vào các chương trình của đài truyền hình, vào máy
tính với các trò chơi gam, chát, hay bấm điện tử vv Hàng ngày các em tự cô lập
mình, các em ít được giao lưu với tập thể, với cộng đồng, do đó các em dễ dàng
có cuộc sống khép kín, hay tự ti mặc cảm trước đám trong, trước mọi người.
Ở các trường vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa không có đầy đủ cơ sơ,û vật
đấu ở các hội thi năng khiếu, thể thao vv…Cho nên các em chưa thể hiện được
hết khả năng của mình. Ở mẫu giáo hoạt động chủ yếu của các em là:” Học mà
chơi, chơi mà học”. Nhưng sang bậc tiểu học các em lại sống trong môi trường
giáo dục thật sự, Nội qui trường lớp, các kỳ thi cử, các kỳ thi có tính quan trọng
làm cho tâm lý các em chưa thích nghi được. Các em thường mất bình tĩnh, mất
tự tin vào chính bản thân mình từ đó quên đi những kỹ năng, kỹ xảo đã tiếp thu
làm ảnh hưởng đến chất lượng học tập, thi đấu.
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tâm sinh lý các em bắt đầu phát triển khả năng làm
quen với môi trường, thích nghi với hoàn cảnh cao. Và đức tính tự tin của các em
cũng đang được hình thành và phát triển. Nếu chúng ta những người làm công
tác giáo dục biết quan tâm tới rèn luyện cho các em thì sự tự tin của các em có
cơ sở phát triển cao hơn nâng cao được khả năng tiếp thu các kỹ năng, kỹ xảo
mà chúng ta truyền thụ cho các em.
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tâm sinh lý các em rất hiếu động, hay bắt chước, dễ
thích nghi với môi trường sinh hoạt. Đây là điều kiện tốt để giáo viên giáo dục sự
tự tin cho các em. Nếu hàng ngày chúng ta cho các em làm quen dần với nhiều
hình thức mà các em sẽ va chạm trong cuộc sống như : Thi cử, thi đấu, sinh hoạt
trước tập thể, sinh hoạt phong trào, tham gia đội nhóm… Thì sau này trong thực
tế cuộc sống các em sẽ tự tin hơn đạt nhiều thành công hơn.
+ Những vấn đề lý luận khác :
Nhiệm vụ giáo dục của chúng ta hiện nay là giáo dục giáo dục cho học sinh phát
triển toàn diện về : “
Đức, Trí, The,Å Mỹ”
, hình thành các kỹ năng, kỹ xảo nhằm
giúp các em có được một bản lĩnh cần thiết để hòa đồng với cuộc sống sau này.
Và đặc biệt là giáo dục đức tính tự tin cho học sinh là điều tối quan trọng đây là
khả năng giúp các em có thể học tập tốt ở các cấp học sau này và có khả năng
làm chủ mình trong cuộc sống hàng ngày.
Đối với học sinh thì việc học tập, tiếp thu kiến thức của các em là vấn đề rất quan
trọng. Do đó chúng ta phải làm như thế nào để các em học cho có hiệu quả cao,
VD : Khi tổ chức cắm trại hay văn nghệ tôi thấy các em rất hăng say trong
việc tập dợt, chuẩn bị tham gia. Nhiều em bông nhiên trở nên hoạt bát, dạn dĩ
hẵn lên.
- Tôi thường đưa các em vào các hoạt động đội nhóm mang hình thức tự
quản.
Ví dụ : Như sinh hoạt sao nhi đồng hàng tuần vào thứ năm, Sinh hoạt tập
thể múa hát vào thứ sáu hàng tuần , đội nghi thức vv Ơû các phong trào này
các em tự quản lấy. Tôi chỉ họp BCH chi đội, liên đội phổ biến kế hoạch sau đó
các em tự về phổ biến, phân công các đội viên trong lớp cùng nhau làm việc để
hoàn thành kế hoạch được giao. Thường những em đội viên lớn (lớp 4,5) kèm
cặp các em đội viên nhỏ (lớp 3), nhi đồng (lớp 1,2). Từ đó tạo cho các em có khả
năng mạnh dạn tư tin trong công tác quản trò, biết tự tổ chức các hoạt động
trong việc sinh hoạt trước cộng đồng.
- Trong những ngày lễ lớn tôi tổ chức các cuộc trò chuyện, phỏng vấn giữa các
em và những vị khách được mời để cho các em cảm thấy được tự tin, mạnh dạn
hơn.
VD: Tổ chức mời các : “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”, ”Các chú thương binh”. Cho
các em phỏng vấn theo ý thích của mình.(Nhưng những câu hỏi các em đều được
thông qua tôi để tránh những câu hỏi không đúng) Hay những gương học tốt
trong trường ,những bạn làm việc tốt ,v.v…Được tôi tổ chức giao lưu với toàn thể
học sinh trong trường để các em tự trao đổi, nói chuyện học hỏi nhau cho thêm
dạn dĩ.
- Hiện nay nhiều trường cho rằng mình không có kính phí tổ chức hoạt động
phong trào nhằm nâng cao khả năng giáo dục đức tín tự tin cho học sinh. Vậy tại
sao khi thực hiện phong trào ta phối hợp với các tổ chức địa phương để tạo
nguồn kinh phí hoạt động.
VD: Tôi thường xuyên phối hợp với trung tâm văn hoá, Đoàn xã Xuyên Mộc để tổ
chức cho các em tham gia nhiều phong trào ngoài nhà trường. Ở đây bên trung
TPT chỉ nên làm giám sát, hướng dẫn. Nhiều trường tổng phụ trách hoặc giáo
viên chủ nhiệm luôn làm giùm các công việc của các em. Làm mất đi ý thức tự
quản trong học sinh do đó tính tự tin ở học sinh không phát huy được.
VD : Trong các buổi diễn văn nghệ nên để các em làm người dẫn chương trình
như vậy là ta đã tạo điều kiện cho một em có khả năng rèn luyện khả năng nói
trước đám đông. Hoặc phát động trình măng non “Trồng và chăm sóc bồn hoa”
thì TPT giao chi đội tự làm, tự thiết kế bồn cách trồng có như vậy thi hoàn thành
các em mới biết rỏ được khả năng chính của mình từ đó các em sẽ được tự tin
thêm.
d) Trong các cuộâc thi không nên tổ chức cho có hình thức, tấùt cả các phong
trào đều phải chuẩn bị chu đáo từ trước các bước chuẩn bị, như có ban giám
khảo, người dẫn chương trình, các bước chuẩn bị dụng cụ vv Để cho các em
thấy rõ tầm quan trọng của phong trào đó. Cần tạo ra một không khí thi đua sôi
nỗi, hào hứng. Nhưng cũng phải hết sức trang nghiêm và cẳng thẳng để rèn
luyện thần kinh các em.
VD: Khi tổ chức hội thi thể thao thì phải cần có đầy đủ BGH giáo viên chủ nhiệm,
và tất cả em học sinh khác phải có mặt để cổ vũ nhằm tạo không khí vưà sôi nỗi
vừa căng thẳng, mang tính hấp dẫn và thi đua.
2. Hướng dẫn các em biết giữ bình tĩnh trước một công việc quan
trọng :
Ở các trường hiện nay TPT thường là người huấn luyện và dẫn các em thi đấùu
các môn TDTT, các hội thi thường tôi tập cho các em giữ vững tâm lý là điều trên
hết làm sao cho các em khi làm việc gì đó căng thẳng thần kinh thì các em phải
cố giữ bình tĩnh không được lo sợ. Để làm được việc này tôi thường tập cho học
sinh những việc như sau :
Khi trước trận đấu, trước kỳ thi, khi lên sân khấu nếu các em cảm thấy run, lo âu
thì trước khi bước ra sân khấu hay vào sân thi nên ưỡn ngực lên hít một hơi thật
sâu rồi thở nhanh ra (làm 1 đến 3 lần như vậy), hoặc nhắm mắt lại đếm chậm từ
một đến mười, thì sẽ thấy hết run, sợ ngay.
Khi lên sân khấu, hay trong thi cử nếu bị lo sợ thì không nên vào một khán giả,
sao đỏ….Nhờ tưới cây, khiêng bàn ghế, chuyển thông báo vv…Làm cho các em
thêm gần gũi vơí thầy cô và cảm thấy mình có thêm chút tự tin vào bản thân
mình.
Đối với những em còn nhút nhát hay thiếu bình tĩnh trước đám đông nên
đưa các em vào các hoạt động đội nhóm để các em quen dần với tập thể rồi từ
tập thể các em sẽ dần cóù tín tự tin, mất vẻ rụt rè, nhút nhát.
Ví dụ : Như cho các em tham gia vào đội nghi thức, sinh hoạt sao. Cần yêu cầu
những em dạn dĩ, hoạt bát lôi kéo những em này vào các hoạt động.
Ngoài ra đối với các em còn thiếu tự tin vào bản thân mình, hay rụt rè, nhút nhát
trước mọi người, làm việc gì cũng lo sợ, luôn bị kẻ khác bắùt nạt tôi thường vận
động các em này nên tập lấy một môn thể thao nào đó mà em yêu thích. Hoặc
một môn năng khiếu như vẽ, nhạc, đàn Khi tập những môn này các em có điều
kiện giao lưu, thi đấu cùng các bạn khác từ đó các em sẽ thấy tự tin hẳn lên. Đặc
biệt nếu môn các em tập có kết quả cao trong khi đấu. Hiện nay các nhà giáo dục
luôn khuyên mọi người rằng : “Để lấy được sự tự tin hãy nên tập võ thuật”.Tất cả
các môn sinh võ thuật họ luôn thể hiện đức tín tự tin vào bản thân mình trước
đám đông. Do đó tôi thường khuyên và vận động các em học sinh nếu có điều
kiện hãy đăng ký tham gia vào câu lạc bộ võ thuật đang mở tại xã nhà.
Nhờ việc hay trò chuyện cùng các em hoặc giao việc nhẹ nhàng cho các em làm
tôi thấy các em hay nhút nhát, e lệ ngày càng mạnh dạn hẳn lên không còn rụt
rè nhút nhát khi gặp giáo viên hay tổng phụ trách, biết xung phong đi đầu trong
các phong trào đội, lớp, trường. Đặc biệt là việc đưa các em vào hoạt động đội
nhóm của trường, việc các em tham gia vào các câu lạc bộ phát triển năng khiếu
làm cho các em thêm mạnh dạn tự tin thêm.
4. Tổng phụ trách cần phối hợp với giáo viên chủ nhiệm (GVCN):
Để học sinh phát triển được đức tín tự tin một cách tốt nhất tổng phụ trách cần
biết kết hợp với giáo viên chủ nhiệm vì nếu các phong trào của đội không có sự
giúp đỡ của GVCN sẽ không thành công.
Giáo viên chủ nhiệm còn là người gần gũi với học sinh nhất, hiểu rõ đặc điểm
tâm sinh lý của từng học sinh. Cho nên TPT cần phải thông qua GVCN để hiểu rõ
là vấn đề nhạy cảm TPT cần tham mưu với BGH
ngay từ đầu năm để đặt vấn đề Giáo dục đức tínï tự tin cho các em. BGH cần yêu
cầu GVCN phải nhiệt tình đưa các em tham gia phong trào đội đã đề ra.
5. Tổng phụ trách cần phải biết phối hợp với Phụ huynh học sinh
(PHHS) :
Ngoài TPT cần phải biết phối hợp với phụ huynh trong việc rèn luyện tính tự tin
cho học sinh. Hiện nay một số phụ huynh không biết cách giáo dục con cái,
thường đánh đập, la mắng khi con em mình làm sai, làm cho các em sợ sệt, làm
cho các em mất tự nhiên, khi lần sau được giao làm việc khác, sự sợ sệt, mất
bình tĩnh làm ức chế khả năng học tập, lao động ở các em. Nên hướng dẫn phụ
huynh nên tạo điều kiện để còn em mình tiếp xúc nhiều với môi trương bên ngoài
nhiều chừng nào tốt chứng đó. VD : Sai đi chợ, đi quán mua đồ. Cho các em
thường xuyên đếùn những nơi đông người, như hội chợ, xem văn nghệ vv…Có
rất nhiều em 11 – 12 tuổi mà không dám ra khỏi nhà đi đâu bố mẹ phải dẫn dắt.
Đi thi có mẹ, bố đứng bên ngoài mới làm bài được vv…Do đó TPT thấy có những
trường hợp này cần khuyên phụ huynh hãy tập cho con em mình tính độc lập, tự
làm việc có như vậy thì sau này khi va chạm trong cuộc sống các em mới đủ bình
tĩnh tự tin giải quyết các công việc. Các việc trên có thể thông qua trong các cuộc
họp phụ huynh toàn trường, hoặc trong những lần gặp gỡ tâm sự với phụ
huynh .
* Lưu ý : Tự tin và tự kiêu luôn đi liền nhau. Khi giáo dục đức tín tự tin
cho học sinh trong nhà trường cần lưu ý đến đùng để các em bộc lộù
thái độ tự kiêu. Khi các em đạt mộït kết quả cao trong học tập hay trong
các phong trào thường một số em trở nên tự kiêu. TPT, GVCN cần chấn
chỉnh ngay cho các em, cần cho các em thấy cần phải biết kiêm tốn
trước mọi người, tự tin không phải là khoe khoang, là ta đây.
III/ KẾT QUẢ KHI THỰC HIỆN CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC TRÊN:
Qua việc thực hiện các biện pháp trên để giáo dục đức tính tự tin cho học sinh,
đội viên trong trường. Kết quả học sinh trong trường trong năm có sự chuyền
biến rõ rệt. Tôi nhận thấy học sinh dạn dĩ hẳn lên. Trong các phong trào các em
Sau đây là những phương pháp, pháp mà tôi thấy có hiệu quả trong
phong trào Đội mà tổng phụ trách cần chú ý để giáo dục đức tín tự tin cho học
sinh .
1. Đội nên tổ chức nhiều phong trào ( học tập, thể thao, văn nghệ,
sinh hoạt đội nhóm ) để các em tham gia sinh hoạt qua đó các em
đựoc hoàn thiện sự bình tĩnh, tự tin trước công việc học tập, khi làm
việc và các hoạt động phong trào.
2. Cần quan tâm nhiều đến những em còn nhút nhát, rụt rè, luôn
mất bình tĩnh trước tập thể. Nhưquan tâm tìm cách gần gũi và thể
hiện lòng yêu thương đến các em còn rụt rè nhút nhát bằng cách trò
chuyện, giao việc cho các em để các em dạn dĩ lên làm quen với môi
trường tập thể. Hướng dẫn các em vào môi trường tập thể, phân công
các bạn lôi kéo các em vào phong trào. Cho các em tham gia vào một
bộ môn năng khiếu.
3. Tập cho học sinh biết cách để lấy lại bình tĩnh trước các việc làm
quan trọng Như hít thở sâu, tập đếm vv…
4. Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm chăm lo, quan tâm đến những
em còn nhút nhát, tổ chức nhiều hoạt động vui mà học trong lớp học,
luôn tạo điều kiện để các em đóng vai trò chủ động trong giờ học.
5. Biết phối hợp với phụ huynh chăm lo đến sự tự tin của học sinh
Thật sự ở bài viết này tôi không dám gọi đây là sáng kiến kinh nghiệm mà chỉ gọi
là một bài tiểu luận nhỏ thôi!. Vì đây là một vấn đề tôi đã băn khoăn trăn trở
trong những năm qua. Những ý kiến trên là một phần nhỏ những suy nghĩ của
tôi. Qua thực tiễn có một phần kết quả nhưng chưa được hoàn mỹ cho lắm. Nên
việc tìm ra những phương pháp, biện pháp để gíao dục đức tín tự tin cho học
sinh trong trường tiểu học là việc dành cho tất cả chúng ta, những người làm
công tác giáo dục. Mong tất cả các bạn đọc hãy cùng nghiên cứu bàn luận để
đưa ra một giải pháp tối ưu nhất.
IV/ KIẾN NGHỊ :
Ngành giáo dục chúng ta nên quan tâm đến việc rèn luyện đức tín tự tin cho học