Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

MỤC LỤC
NỘI DUNG

Trang

I. PHẦN MỞ ĐẦU:
I.1. Lý do chọn đề tài
I.2. Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài
I.3. Đối tượng nghiên cứu
I.4. Phạm vi nghiên cứu
I.5. Phương pháp nghiên cứu
II. PHẦN NỘI DUNG:
II.1. Cơ sở lí luận
II.2. Thực trạng
II.3. Giải pháp biện pháp
II.4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học vấn đề
nghiên cứu
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:
III.1. Kết luận
III.2. Kiến nghị
Tài liệu tham khảo

2
2
2
3
3
3
3

kiến thức đó thành những kĩ năng, kĩ xảo vào quá trình học tập sao cho phù hợp,
nội dung sinh động để tạo thành một bức tranh đẹp, có nét vẽ ngộ nghĩnh, hồn
nhiên. Muốn làm được điều này học sinh cần phải chăm chỉ thực hành, tích lũy
kiến thức hằng ngày để trang bị nhiều kĩ năng sống trong tương lai.
Mĩ thuật là môn học mang tính nghệ thuật, vì vậy trong giảng dạy không ít
giáo viên còn băn khoăn ngoài một số cách thể hiện để học sinh nắm bắt được cách
vẽ một bức tranh rõ nội dung đề tài, đó là bố cục, hình ảnh, màu sắc; sao cho hợp
lý có tính lôgic,… mà học sinh còn thể hiện được cảm xúc, biểu đạt được tình yêu
của bản thân đối với một sự việc cụ thể nào đó hay một thái độ nhất định đối với đề
tài nào đó thông bài vẽ của mình. Đây là một nội dung hoàn toàn mới mẻ đối với
giáo viên. Trong khi đó, SGK và Vở tập vẽ chỉ cung cấp cho giáo viên một số kiến
thức về cách hướng dẫn vẽ tranh, không đề cập đến vấn đề kĩ năng sống trong các
bài về cách đối nhân xử thế, cách sống đẹp... như thế nào, nên khi lên lớp giáo viên
còn lúng túng, gặp nhiều vướng mắc. Vậy làm thế nào để khi lên lớp giáo viên có
thể dự kiến và lồng ghép nội dung giáo dục kĩ năng sống để tổ chức cho HS học
tập và nắm bắt để vẽ ý tưởng đẹp thành một bức tranh có ý nghĩa thiết thực. Đó là
điều mà ai cũng mong muốn từ tiết học Mĩ thuật.
Là một giáo viên giảng dạy nhiều năm, bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi
các biện pháp để lồng ghép giáo dục Kĩ năng sống cho HS trong quá trình học tập,
gửi được thông điệp tốt trong các bài tập vẽ tranh lớp 5 nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục của môn Mĩ thuật. “Một số kinh nghiệm Giáo dục Kĩ năng sống trong
môn Mĩ thuật lớp 5” là một vấn đề tôi rất tâm đắc và chọn làm đề tài nghiên cứu
của mình.
I.2. Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài
Mục tiêu: Giúp học sinh phân biệt, lựa chọn được hành vi, thói quen tốt
thông qua nội dung để phù hợp với đề tài nhất định nào đó.
Hiểu sơ lược về giá trị của văn hóa truyền thống của dân tộc thông qua các
dạng bài học và duy trì nền văn hóa truyền thống ấy. Biết xây dựng mục tiêu phấn
đấu cho tương lai.
Trang bị cho các em kĩ năng ứng phó với những tác động tiêu cực từ môi

Phương pháp thảo luận
Phương pháp thực nghiệm
II. PHẦN NỘI DUNG
II.1. Cơ sở lí luận
Mĩ thuật là môn học thuộc lĩnh vực nghệ thuật, mà nghệ thuật là sự kết tinh
đặc biệt của sự sáng tạo thẩm mĩ, là đỉnh cao của giá trị thẩm mĩ, góp phần quan
trọng tạo nên đời sống thẩm mĩ. Giá trị của cái đẹp trong nghệ thuật là sự tổng hợp
nhiều giá trị đạo đức, chính trị, xã hội… Như vậy cái đẹp ở đây mang chiều sâu
nhân văn, giúp con người hành động và suy nghĩ theo lẽ phải, theo cái đẹp, cái
hoàn thiện.
Mĩ thuật tạo ra cái đẹp cho cuộc sống. Cái đẹp rất cần thiết cho cuộc sống
con người. Từ biết cảm thụ cái đẹp, con người biết sống đẹp hơn rồi sau đó còn
biết tạo ra cái đẹp cho chính mình. Ngày nay cái đẹp đã góp phần tạo nên chất
lượng các mặt hàng thiết yếu cho cuộc sống và nâng cao nhận thức thẫm mĩ cho
mọi người. Thực tế đã chứng minh các mặt hàng tốt, hay lời nói hoa mĩ, việc làm
có ý nghĩa, tình cảm chân thực... thì đều được mọi người yêu thích và lựa chọn. Do
vậy cái đẹp cũng góp phần vào sự phát triển kinh tế và xã hội.
Chất lượng cuộc sống muốn nói đến là kết quả giáo dục, ở đây chính là kĩ
năng sống của mỗi học sinh sau khi lĩnh hội kiến thức, cái khoảnh khắc, cái tồn tại
đang diễn ra hoặc đã diễn ra, giúp các em có được bản lĩnh để trải nghiệm, để thực
===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

3


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

hiện sao cho cuộc sống ngày càng trở nên tốt đẹp hơn. Kết quả không chỉ có công
thức hay những bài vẽ mà thể hiện được suy nghĩ riêng, tìm tòi và thể hiện bằng
cảm xúc và thích thú của chính các em. Vì vậy, dạy học mĩ thuật không nhằm đào

II.2. Thực trạng
Tổng số học sinh toàn trường: 685 học sinh, trong đó: Nữ 312; dân tộc 31,
nữ dân tộc 10. Học sinh khối 5: 143 em, định biên thành 5 lớp (trong đó: Lớp 5A:
29 em; lớp 5B: 25 em; lớp 5C: 31 em; lớp 5D: 32em; lớp 5E: 26 em.
a) Thuận lợi, khó khăn
* Thuận lợi:
Chương trình môn Mĩ thuật ở tiểu học, có cấu trúc đồng tâm, các đơn vị kiến
thức ở các phân môn được lặp lại và nâng cao dần ở mỗi dạng bài của từng lớp và
phát triển đi lên ở các lớp trên, các dạng bài phát triển từ dễ đến khó, từ đơn giản
đến phức tạp. Nội dung tranh vẽ của các đề tài đề cập đến cuộc sống phong phú
của đời sống hiện thực xung quanh các em, phản ánh trực tiếp các quan hệ đa dạng
===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

4


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

trong cuộc sống bao gồm một số đề tài quen thuộc như: “Trường em; Ngày tết, Lễ
hội và Mùa xuân; Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11; An toàn giao thông; Bảo vệ môi
trường; Vui chơi trong mùa hè;…”. Những nội dung trên, được xâu chuỗi thành
các mảng kiến thức liên quan trong cuộc sống giúp các em dễ hình thành các kĩ
năng thực hành, ứng xử..., thể hiện cái nhìn riêng qua tranh vẽ của mình một cách
cụ thể.
Đa số học sinh là con em đóng trên địa bàn thị trấn, được sự quan tâm của
gia đình đã định hướng, giáo dục, động viên giúp HS tránh xa tệ nạn xã hội, bố trí
thời gian học tập, vui chơi phù hợp, cũng như sự quan tâm của chính quyền và địa
phương, được sự đầu tư về cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng, thúc đẩy sự phát triển toàn
diện về mọi mặt của học sinh. Lãnh đạo đơn vị luôn khuyến khích đổi mới phương
pháp dạy học, tích hợp lồng ghép các nội dung giáo dục học sinh trong quá trình

hoặc sao chép một cách máy móc, rập khuôn theo các bài vẽ mẫu và chưa có cảm
xúc khi vẽ tranh.
===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

5


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

b) Thành công, hạn chế
* Thành công: Đa số học sinh đã chọn được nội dung phù hợp với khả năng,
phù hợp với đề tài; nắm được cách vẽ hình và vẽ màu, tạo cho bức tranh đẹp hài
hòa, rõ trọng tâm, còn thể hiện được cảm xúc của người học qua bài vẽ. Đồng thời
thông qua nội dung tranh các em tuyên truyền đến người xem tranh biết được hành
vi tốt của mình với việc làm cụ thể nào đó, cũng như kêu gọi mọi người cùng nhau
thực hiện tốt nếp sống văn hóa, để xây dựng đất nước ngày càng tươi đẹp hơn.
Tạo được sự thân thiện, hợp tác, các giao tiếp ứng xử trong giờ học giữa
giáo viên và học sinh, học sinh và học sinh, động viên, tạo cơ hội cho mọi đối
tượng học sinh cùng tham gia
* Hạn chế: Đối với những em còn hạn chế về năng khiếu thì khả năng thể
hiện nội dung đề tài chưa thật hài hòa về hình và về màu, cách vẽ hình cũng chưa
thật linh hoạt.
c) Mặt mạnh, mặt yếu
* Mặt mạnh: Chất lượng bài vẽ của học sinh được nâng lên, cách thể hiện
nội dung mang tính giáo dục cao, bố cục, màu sắc chặt chẽ hơn, sinh động, ngộ
nghĩnh, tự nhiên, lôi cuốn được người xem, không còn rập khuôn, sao chép.
* Mặt yếu: Vì vốn hình ảnh và trải nghiệm trong thực tế còn ít nên khi vẽ
hình của một số em còn sơ sài, nội dung chưa sinh động.
d) Nguyên nhân
Với sự nhiệt tình nghiên cứu, tìm tòi kết hợp với quá trình trải nghiệm của

thẩm mĩ cho học sinh trên cơ sở cung cấp kiến thức và rèn kĩ năng cơ bản về vẽ
tranh, lồng ghép giáo dục kĩ năng sống. Học sinh sẽ cảm thụ được vẻ đẹp của thiên
nhiên, cuộc sống xung quanh và tác phẩm mĩ thuật thông qua ngôn ngữ của hội họa
là bố cục, đường nét, hình khối, ánh sáng màu sắc, có khả năng thể hiện cảm xúc
của mình về thế giới xung quanh.
Mặt khác, hiện nay nhu cầu tiến tới cái đẹp ngày càng cao, các em biết nhận
xét, bình chọn những tiêu chí cho cái đẹp, thế nào là đẹp phù hợp với cá nhân...
Chính vì thế, môn Mĩ thuật là môn hỗ trợ cho nhu cầu tất yếu của các em trong
cuộc sống, từ đây khơi gợi cho các em những lựa chọn đúng trong học tập và thực
tế trong sinh hoạt hàng ngày, cho mai sau.
Từ những thực trạng trên, tôi đưa ra một số kinh nghiệm về lồng ghép giáo
dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật của bản thân, đã thực hiện trong thời gian
qua, phần nào đó đã cải thiện được chất lượng học tập của môn học này.
II.3. Giải pháp biện pháp
a) Mục tiêu của giải pháp thực hiện
Nhằm giúp học sinh hình thành một số kĩ năng sống qua các bài học của
môn Mĩ thuật, xây dựng những thói quen và những hành vi lành mạnh, tích cực, từ
đó các em thể hiện nội dung việc làm qua hoạt động vẽ tranh.
Biết cảm thông, chia sẻ, yêu thương, quý trọng ..., với mọi người, sử dụng
ngôn ngữ của hội họa là bố cục, đường nét, hình khối, ánh sáng màu sắc, có khả
năng thể hiện cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.
Phát triển khả năng quan sát, nhận xét, tư duy, tưởng tượng, óc sáng tạo cho
học sinh…
Rèn cho học sinh có thói quen luôn quan tâm, quan sát để ý đến các hoạt
động đang diễn ra trong cuộc sống thường ngày của các em, quan tâm đến những
phong tục tập quán của quê hương, đất nước con người Việt Nam chúng ta...
Nhằm phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu về vẽ tranh.
Tăng cường tính hợp tác, học hỏi lẫn nhau trong quá trình học tập của học
sinh.
b) Nội dung thực hiện các biện pháp

các em hiểu được nội dung cần thiết khi vẽ tranh như thế nào, khiến người xem
tranh sẽ nhận được một thông điệp cụ thể nào đó, có được thiện cảm thực sự. Vì
thế, cần phải có các yếu tố sau:
Nội dung có hình tượng mang tính tích cực và tiêu cực.
Tạo được tính giáo dục và sự mới mẻ về hình ảnh, bố cục, màu sắc, đường
nét.., trong từng bài vẽ, lí thú hấp dẫn, gây ấn tượng mạnh và hứng thú của người
xem.
Tôi xác định giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ở phần quan sát chọn nội
dung này, muốn có được sự lựa chọn đúng đắn thì cần phải làm gì? Bắt buộc tôi
phải đặt học sinh vào tình huống có vấn đề để kích thích tính tích cực của các em,
độc lập sáng tạo khi giải quyết tình huống có vấn đề. Vì nếu không có tính chất
kịch tính thì các em không thể tập trung học tập, không thể hiểu biết, không cải tạo
được tự nhiên, xã hội và rèn luyện bản thân. Đồng thời, thúc đẩy các em tự rèn
luyện học tập, nâng cao nhận thức để phát triển khả năng tư duy tốt, đưa ra những
nhận xét đúng đắn của cá nhân về một sự việc nào đó.
Ví dụ: Vẽ tranh đề tài Bảo vệ Môi trường
Giới thiệu một số ảnh chụp

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 4

Dùng hệ thống câu hỏi phù hợp với từng nội dung để học sinh cùng tham gia
nhận biết về những việc làm đúng, chưa đúng của mọi người trên ảnh, đâu là môi
trường trong sạch, đâu là môi trường bị ô nhiễm... Từ đó các em đưa ra đánh giá
nhận xét riêng của bản thân và nêu được những việc làm thiết thực để bảo vệ môi

bạn Peter và người Nhật không?.
Giáo viên đúc kết lại ý nghĩa sâu xa của câu chuyện và giáo dục các em luôn
thực hiện việc làm tốt và tuyên truyền mọi người cùng chung tay bảo vệ môi
trường...
Đối với việc chấp hành đúng luật An toàn giao thông hiện nay đang là vấn
đề được mọi người quan tâm, vậy ý thức và trách nhiệm của mỗi công dân Việt
nam chúng ta phải như thế nào. Qua bài dạy Vẽ tranh Đề tài An toàn giao thông
(ATGT) bản thân thực hiện như sau;
Giới thiệu tranh để học sinh nhận biết về việc tham gia giao thông hiện nay
của mọi người như thế nào.

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 4

===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

9


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

Em hãy nêu nhận xét của mình về việc thực hiện đúng luật An toàn giao
thông đường bộ của mọi người trong các tranh trên. Học sinh sẽ nhận biết được
tranh nào vẽ mọi người tham gia đúng luật An toàn giao thông.
Giáo viên giới thiệu thêm bảng nội dung một số hành vi được coi là hành vi

3
4
5
6
7
8
9

NỘI DUNG
Chạy đúng tốc độ quy định.
Đi đúng đường, dừng đúng vạch.
Nhường nhịn người khác.
Giúp đỡ người già, trẻ em qua đường.
Ý thức giữ vệ sinh đường phố.
Giúp đỡ người gặp sự cố, bị nạn.
Tôn trọng tín hiệu giao thông.
Tham gia giữ trật tự an toàn giao thông.
Đội nón bảo hiểm khi tham gia giao thông.

Kết luận: Những hành vi trên thể hiện văn hóa của người tham gia giao
thông, vì vậy mỗi học sinh cần tuân thủ, thực hiện tốt những hành vi đúng này.
Các em thân mến!
Ý thức vì sự an toàn của bản thân và của mọi người là nghĩa vụ, trách nhiệm
của tất cả mọi người trong cộng đồng. Mỗi học sinh hãy hưởng ứng bằng việc chấp
hành tốt luật giao thông. Kêu gọi mọi người tôn trọng pháp luật, không cỏ vũ cho
những hoạt động trái pháp luật như đua xe, đánh võng, lạng lách... gây nguy hiểm
cho bản thân và người đi đường. Thể hiện nét văn hóa khi tham gia giao thông như
đi đúng phần đường, dừng đúng vạch, không dàn hàng ngang, không ồn ào gây mất
trật tự khi tham gia giao thông, không khạc nhổ bừa bãi... Hỗ trợ những người bị
nạn khi lưu thông là nét đẹp mà mỗi người cần thực hiện...

làng xóm được mở rộng ra, ràng buộc lẫn nhau thành đạo lý chung cho xã hội; tình
thầy trò, bè bạn cố tri, ông mai bà mối đã tác thành cho đôi lứa... Đó cũng là nét
đẹp truyền thống văn hóa dân gian cần được giữ gìn và phát huy.
b.2) Hình thành cho học sinh kĩ năng đảm nhận trách nhiệm
Để hình thành cho các em kĩ năng này chúng ta phải tổ chức cho các em
được làm việc theo nhóm, giao nhiệm vụ cụ thể và trách nhiệm cụ thể cho nhóm
trưởng và các thành viên làm việc thông qua phiếu câu hỏi cụ thể, mục đích để phát
hiện ra ai là người điều hành, quản lí nhóm của mình thực hiện tốt hoạt động học
này.
Ví dụ: Thường thức mĩ thuật: Xem tranh Bác Hồ đi công tác. Qua thời gian
thảo luận làm việc theo nhóm nhỏ, chúng ta sẽ nhận thấy nhóm nào làm việc hiệu
quả như (nhóm trưởng phân công các câu hỏi cho từng thành viên, sau đó mỗi
thành viên cùng tham gia trao đổi ý kiến với nhóm về nội dung của bức tranh, nếu
các thành viên thấy phù hợp thì tiếp tục chuyển lần lượt từng câu hỏi cho đến hết.
Nhóm trưởng vừa điều hành, vừa theo dõi, nhận xét các thành viên có tham gia
thảo luận tích cực, có hoàn thành nhiệm vụ mà nhóm giao cho hay không). Trong
quá trình làm việc theo nhóm sẽ thấy hết được ý thức tự giác tham gia học tập của
từng em và nhận thấy được trách nhiệm lớn của nhóm trưởng, từ đó dần hình thành
cho học sinh được kĩ năng đảm nhận trách nhiệm và chịu trách nhiệm của cá nhân
trước tập thể.
Khi hết một thời gian thảo luận và trình bày kết quả thảo luận trước lớp, lúc
này các nhóm sẽ nhận xét được sự hợp tác và tập trung cùng nhau làm việc của
nhóm nào cao nhất, từ đó nhóm làm việc hiệu quả chia sẽ cách làm việc cho cả lớp
===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

11


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5


người có một nét vẽ riêng, không ai giống ai, nên khi vẽ bài các em không nên
ngần ngại mà mạnh dạn thể hiện nét vẽ của mình một cách nhanh nhẹn, tự tin.
Tự tin là có niềm tin vào bản thân; tự hài lòng với bản thân; tin rằng mình có
thể trở thành một người có ích và tích cực, có niềm tin về tương lai, cảm thấy có
nghị lực để hoàn thành các nhiệm vụ.
Kĩ năng thể hiện sự tự tin giúp cá nhân giao tiếp hiệu quả hơn, mạnh dạn bày
tỏ suy nghĩ và ý kiến của mình, quyết đoán trong việc ra quyết định và giải quyết
vấn đề, thể hiện sự kiên định, đồng thời cũng giúp người đó có suy nghĩ tích cực và
lạc quan trong cuộc sống.
Bài vẽ nét của học sinh

===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

12


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

Vẽ đè nét

Vẽ nét liền mạch

Thông qua bài vẽ tranh Đề tài Ước mơ hình thành cho các em luôn có niềm
tin vào ước mơ và biến ước mơ trở thành hiện thực.
Giới thiệu tranh để học sinh nhận biết về các ước mơ tốt đẹp trong tương lai.
Mỗi người đều ít nhiều có những ước mơ, có bạn ước mơ trở thành một phi
hành gia, có bạn ước muốn trở thành ca sĩ, nhưng cũng có bạn chỉ có ước mơ nho
nhỏ và đơn giản thành cô giáo trường làng. Mỗi ước mơ đều đáng quý, đáng trân
trọng. Nó là nguồn động lực để ta phấn đấu, học tập rèn luyện. Tuy nhiên, sẽ là
tuyệt vời hơn nếu những ước mơ được hành động để biến thành hiện thực trong


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

nhưng Tiến trả lời không biết. Bực tức vì tìm không thấy và lại sắp đến giờ đóng
cổng trường, nên Quang quát mắng em Tiến, và cho rằng đã lấy nó... Sau một lúc
lâu tìm kiếm, Quang phát hiện nó đang nằm dưới gầm giường và bị gặm nát. Thì
ra, tối hôm qua trước khi Quang vừa học vừa ăn và thay vì tìm cách bỏ phần thừa
vào sọt rác, Quang tiện tay lấy vở toán lót phàn thức ăn thừa. Vì thế đêm đó, chú
chó sau khi ăn phần thức ăn thừa, thấy ngon nên đã công cả quyển tập vào gầm
giường và tiếp tục gặm.
Đặt câu hỏi mời vài em trả lời:
- Nguyên nhân nào khiến Quang bị thất lạc tập?
- Sự việc trên đã gây cho Quang những rắc rối nào?
- Quang đã rút ra bài học gì qua sự việc trên, và cách nào để bảo quản tốt
những vật dụng cá nhân?
Từ đây giúp học sinh rút ra kết luận:
Thói quen làm đâu bỏ đó dẫn đến sự thất lạc những đồ dùng cá nhân, khi ta
cần dùng sẽ mất nhiều thời gian để tìm kiếm, nếu tìm không thấy còn gây nên
những khó chịu và không thực hiện được công việc...Do vậy, việc rèn thói quen
bảo quản, giữ gìn vật dụng cá nhân (tập vở, bút, màu, quần áo, mũ nón, cặp sách...)
sẽ giúp ích ta có thói quen ngăn nắp, trật tự, tránh được những rắc rối do thất lạc,
không tốn tiền cho việc mua sắm thêm.
Các vật dụng cá nhân đều phải mua bằng tiền của cha mẹ, việc bảo quản, giữ
gìn vật dụng tốt sẽ giúp tiết kiệm cho gia đình. Ngoài ra, còn kéo dài tuổi thọ cho
vật dụng, còn rèn luyện nếp sống chừng mực, kỷ luật, không sử dụng, tiêu xài
hoang phí.
b.5) Cho học sinh nắm vững kiến thức về các bước vẽ tranh.
Khi các em nắm bắt được đề tài, yêu cầu của bài tập, kết hợp chọn nội dung
phù hợp với khả năng, học sinh sẽ dễ dàng phác thảo cho riêng mình một bố cục có
nội dung phản ánh được hiện thực trong cuộc sống. Bố cục ấy có đẹp, có hồn, có

những gì mình chứng kiến, tưởng tượng ra…Khi hướng dẫn học sinh lựa chọn hình
tượng, tôi vẽ ra khung cảnh bằng lời trước mắt để các em xác định hình tượng cho
bài vẽ của mình.
Ví dụ: Vẽ tranh “Đi bộ qua đường” gửi thông điệp chấp hành tốt luật ATGT
có “văn hóa giao thông”.

Bước 4: Hoàn chỉnh, vẽ màu
Trên cơ sở phác hình, hướng dẫn học sinh xác định các mảng đậm nhạt trên
toàn bộ bức tranh sao cho thể hiện được trọng tâm của bố cục, nhằm thu hút người
xem. Các mảng đậm nhạt thường được sắp xếp xen kẽ, tạo được không gian, cân
bằng và thuận mắt. Các màu tươi đẹp thường được đặt ở mảng chính, các mảng
phụ nhạt và ít màu hơn. Màu nóng, lạnh cần phải có sự chuyển hóa nhịp nhàng tạo
sự cân bằng cho bố cục, lưu ý để các em nắm rõ: Khi vẽ màu nhìn toàn bộ tranh để
điều chỉnh màu sao cho hợp lí, không vẽ màu độc lập một mảng, một khu vực của
tranh, quá tương phản, đối chọi nhau hay đồng đều về sắc độ. Màu sắc phải phù
hợp với nội dung đề tài của bức tranh, tươi sáng, hài hòa…

Màu đồng đều về sắc độ

Màu rõ đậm nhạt, hài hòa

===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

15


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

b.6) Hướng dẫn học sinh làm bài tập
Để kiểm tra học sinh nắm bắt kiến thức qua quá trình nhận biết cách vẽ

rút kinh nghiệm trên bài vẽ cụ thể của bản thân mỗi học sinh, điều này giúp các em
nhanh chóng tiếp thu bài hơn, dẫn đến giờ học mĩ thuật thường thoải mái và vui
hơn các giờ học khác. Học sinh có thể hỏi, bàn luận, hay đi lại quan sát bài của
nhau. Quan hệ giữa giáo viên và học sinh trở nên cởi mở, gần gũi, không có sự
căng thẳng. Học sinh có thể hỏi và xin ý kiến nhận xét của giáo viên khi cần thiết.
b.7) Đánh giá nhận xét kết quả học tập của học sinh
Đánh giá kết quả chính là kiểm tra lại khả năng lĩnh hội kiến thức của học
sinh: Hiểu biết, cảm thụ ở từng đơn vị kiến thức.
Đánh giá kết quả học tập của học sinh giúp tôi nhìn nhận lại những công việc
như: Đề ra mục đích yêu cầu, chuẩn bị đồ dùng dạy học, khai thác nội dung bài,
vận dụng phương pháp giảng dạy…
Đánh giá kết quả học tập của học sinh tôi dựa vào mục tiêu của bài học, dựa
vào sự tiến bộ của học sinh, chú ý đến việc giáo dục thẩm mĩ cho các em, biết kết
===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

16


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

hợp hài hòa giữa phần nổi (kết quả của bài tập) và phần chìm (hiểu biết về cái đẹp,
sự vận dụng vào trong học tập, sinh hoạt hằng ngày).
Nội dung đánh giá ở môn Mĩ thuật luôn hướng đến cái đẹp và sự sáng tạo.
Tuy nhiên, tôi đánh giá kết quả theo từng thời điểm (đầu năm, giữa năm, cuối năm)
của phân môn, từng đối tượng học sinh. Cụ thể như sau: Nhận xét về nội dung;
hình vẽ; bố cục; màu sắc...
Đánh giá kết quả học tập của học sinh qua các hình thức sau:
- Đặt câu hỏi để kiểm tra: Các câu hỏi thường được đưa ra trong giờ học lí
thuyết, vào lúc học sinh làm bài thực hành. Các câu hỏi có tính chất gợi ý để học
sinh suy nghĩ, trả lời.

chẽ, khăng khít nhằm góp phần hình thành một số kĩ năng cho trẻ. Mỗi giáo viên
cần linh hoạt trong việc vận dụng các giải pháp, biện pháp, hình thức tổ chức dạy –
học, thực hiện đồng bộ các biện pháp nêu trên để đạt được hiệu quả giáo dục cao
nhất.
===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

17


Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

e) Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
* Kết quả khảo nghiệm:
Qua điều tra thực tế ngay từ đầu năm học và áp dụng các giải pháp, biện
pháp trên tôi thấy học sinh phân biệt được những hành vi tót, chưa tốt, những việc
làm có ích cho xã hội con người được diễn tả qua tranh vẽ một cách rõ rang, thiết
thực, chất lượng vẽ tranh của học sinh đã đạt được những tiến bộ khả quan hơn rất
nhiều so với đầu năm học.
* Giá trị khoa học: Đề tài Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong
môn Mĩ thuật lớp 5 đã giúp chất lượng dạy học môn Mĩ thuật nói chung của khối 5
thuộc đơn vị trường TH Krông Ana được nâng lên rõ rệt. Học sinh tự tin khi thể
hiện được cảm xúc riêng khi vẽ tranh, không những thế các em đã gửi được thông
điệp tuyên truyền đến mọi người về việc làm tốt để xây dựng đất nước ngày một đi
lên. Chất lượng bài vẽ của các em đạt kết quả cao hơn như: lựa chọn hình ảnh phù
hợp với đề tài; thể hiện hình tượng: tươi vui, hồn nhiên, nét vẽ ngộ nghĩnh; màu
sắc hài hòa; bố cục chặt chẽ, thể hiện được cảm xúc, nội dung phản ánh thực tế,
mang tính giáo dục cao,... lôi cuốn được người xem. (có phụ lục kèm theo ở trang
22,23)
II.4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề
nghiên cứu.

Một số kinh nghiệm Giáo dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5

vi lành mạnh, tích cực, tích hợp nhiều mảng kiến thức một cách toàn diện nội
dung, về xã hội về vốn sống, vốn hiểu biết của người học, đòi hỏi người dạy phải
hình thành cho người học các kĩ năng vận dụng vào bài học, phải biết vận dụng
biến tấu kiến thức đó thành những kĩ năng, kĩ xảo vào quá trình thực hành sao cho
phù hợp. Để đạt được mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực
của học sinh, người dạy phải đổi mới phương pháp dạy học thì mới đem lại kết quả
dạy học tốt như mong muốn.
Nhằm giúp học sinh hình thành một số kĩ năng sống qua các bài học của
môn Mĩ thuật, xây dựng những thói quen và những hành vi lành mạnh, tích cực, từ
đó các em thể hiện nội dung việc làm qua hoạt động vẽ tranh.
Nói chung, việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong các môn học nói
chung và môn Mĩ thuật nói riêng là việc làm cần thiết và quan trọng. Thông qua đó
sẽ là điều kiện thuận lợi để học sinh biết cảm thông, chia sẽ, yêu thương, quý
trọng ..., với mọi người, sử dụng ngôn ngữ của hội họa là bố cục, đường nét, hình
khối, ánh sáng màu sắc, có khả năng thể hiện cảm xúc của mình về thế giới xung
quanh. Qua đó mục tiêu giáo dục thẩm mĩ của chúng ta sẽ đạt được một cách dễ
dàng và hiệu quả hơn, tôi tin chắc rằng môn Mĩ thuật ngày càng trở nên quan trọng
trong sự nghiệp giáo dục thẫm mĩ cho thế hệ mai sau, những chủ nhân tương lai
của đất nước./.
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ về đề tài Một số kinh nghiệm Giáo
dục kĩ năng sống trong môn Mĩ thuật lớp 5, rất mong được sự góp ý chân thành
của các đồng nghiệp để đề tài này được đầy đủ và hoàn thiện hơn, giúp tôi thực
hiện có hiệu quả hơn nữa trong việc giảng dạy cũng như góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện cho các em./.
III.2. Kiến nghị
*Lãnh đạo các cấp: Quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất;
cung cấp những tài liệu, tranh ảnh, đồ dùng dạy học môn Mĩ thuật đầy đủ hơn.
Phòng GD&ĐT và các trường tổ chức chuyên đề Giáo dục kĩ năng sống trong


MỘT SỐ BÀI VẼ CỦA HỌC SINH
Bài vẽ về Đề tài Môi trường

Chúng em dọn vệ sinh sân trường
Nguyễn Thị Bảo Ngọc – Lớp 5D

Chúng em thu gom rác
Tạ Thị Thu Thảo - Lớp 5A

Bài vẽ về Đề tài Ước mơ của em

Chúng em thám hiểm không gian
Đinh Công Huế – Lớp 5D

Em là họa sĩ
Trần Thị Mĩ Linh – Lớp 5C

Bài vẽ về Đề tài Ngày Nhà Giáo Việt Nam 20/11

Tri ân thầy, cô giáo
Võ Nguyễn Hồng Hoa – Lớp 5D

Tặng hoa cho cô giáo
Tạ Thị Thu Thảo – Lớp 5A

===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

21


TÀI LIỆU THAM KHẢO
SKG, SGV, Vở tập vẽ lớp 5 của nhà xuất bản Giáo dục
Mĩ thuật và phương pháp dạy học tập 3 của nhà xuất bản Giáo dục
Phương pháp Giáo dục kĩ năng sống - Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin

===== GV Hồ Thị Kim Oanh – Trường TH Krông Ana =====

23