MỤC LỤC
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14

NỘI DUNG
Mở đầu
Lí do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN
Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Hiệu quả của SKKN đối với HĐGD, bản thân đồng nghiệp
và nhà trường
Kết luận, kiến nghị
Kết luận

Trong nhà trường Tiểu học, việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh được
thực hiện qua hai con đường: Dạy học các môn học và tổ chức các hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp. Mỗi con đường có mỗi ưu thế riêng, song Hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp, do đặc trưng của mình có vai trò quan trọng trong
việc giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học. Thời lượng dành cho Hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp cũng đã được quy định trong Kế hoạch giáo dục Tiểu
học của Chương trình Tiểu học đã được Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo kí
ban hành ngày 5 – 5 – 2006.
Vì vậy có thể nói, kỹ năng sống của học sinh chỉ có thể được hình thành
thông qua hoạt động học tập và giảng dạy cũng như các hoạt động giáo dục khác
trong nhà trường. Trong đó hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một trong
những hoạt động có ý nghĩa rất quan trọng trong việc rèn luyện kỹ năng sống
cho học sinh. HĐNGLL tạo điều kiện cho HS tiếp xúc và mở rộng ứng dụng
thực tế, trải nghiệm được nhiều vấn đề trong các hoạt động xã hội đồng thời gây
hứng thú trong học tập.
Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là rất cần thiết, giúp các em rèn
luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc;
giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống,
xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người, sống tích cực,
chủ động, an toàn, hài hoà và lành mạnh.
"Kỹ năng sống" là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng
ứng xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực
trước các tình huống của cuộc sống. Có thể nói kỹ năng sống chính là nhịp cầu
giúp con người biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành
mạnh. Người có kỹ năng sống phù hợp sẽ luôn vững vàng trước những khó
khăn, thử thách; biết ứng ứng xử, giải quyết vấn đề một cách tích cực và phù
hợp; họ thường thành công hơn trong cuộc sống, luôn yêu đời và làm chủ cuộc
sống của chính mình. Ngược lại người thiếu kỹ năng sống thường bị vấp váp, dễ
bị thất bại trong cuộc sống.
Vậy, làm thế nào để chúng ta giáo dục kỹ năng sống cho học sinh? tôi

- Phương pháp thống kê xử lí số liệu.
- Phương pháp thưc hành, luyện tập.
II. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Thực trạng hiện nay việc rèn kĩ năng sống của các em ở trường tiểu học
còn thấp và nhiều hạn chế .
Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh chưa có nét chuyển biến, nguyên do
chính là trong tư tưởng giáo viên, phụ huynh chỉ chú trọng đến việc dạy kiến
thức, việc rèn kĩ năng sống cho học sinh còn chiếu lệ, giáo viên chưa nhận thức
được tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp mình đang dạy,
mà luôn chú trọng đến việc đọc tốt làm tính tốt …
Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ngoài việc lồng ghép vào các
môn học hàng ngày, hoạt động ngoài giờ lên lớp là một trong những con đường
giáo dục có hiệu quả trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Chính vì
thế ngoài việc xây dựng và hoàn thiện các quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà
trường, nội quy lớp học, các tiết Hoạt động ngoài giờ lên lớp theo chủ đề, ngoài
gia lớp còn tham gia các phong trào do nhà trường tổ chức bằng nhiều hình thức
khác nhau, nhà trường thường xuyên tổ chức những buổi sinh hoạt ngoại khóa
với các cuộc thi như "Câu lạc bộ Toán Tuổi thơ” , "Cuộc thi phòng chống tai nạn
thương tích" , “ Tiếng hát và kể chuyện của học sinh”, “ Làm báo tường” và các
trò chơi dân gian, trò chơi vận động, chào cờ đầu tuần, phát động quyên góp HS
vùng cao, múa hát sân trường, tham gia các hoạt động dọn vệ sinh bảo vệ môi

3


trường...Thông qua những hoạt động này, nhà trường muốn rèn luyện cho các
em học sinh tính đoàn kết tập thể, khả năng làm việc theo nhóm. Đồng thời xây
dựng tinh thần chia sẻ, ý thức trách nhiệm cho các em.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Trường Tiểu học Điện Biên 2 có tổng số 1290 học sinh, với 31 lớp và 49
cán bộ giáo viên. Đây là trường có bề dày thành tích về công tác dạy và học
cũng như các hoạt động khác, trường có nhiều giáo viên dạy giỏi các cấp, nhiều
học sinh đạt giải cao trong các kì thi HS giỏi, các kì thi giao lưu Toán tuổi thơ
toàn quốc. Trong các năm học được sự chỉ đạo và quan tâm của ban giám hiệu
nhà trường nên công tác chuyên môn luôn được đặt lên hàng đầu. Thường xuyên
tổ chức thao giảng dự giờ rút kinh nhiệm, ngoài ra trường còn thường xuyên tổ
chức các hoạt động phong trào để HS có điều kiện tham gia, vui chơi bổ ích.

4


Song, do tình hình thực tế hiện nay, theo các quy định về tài chính của
các ban ngành thì kinh phí để thực hiện các phong trào còn gặp nhiều khó khăn
nhất là kinh phí để tổ chức cho HS các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
( VD: Tổ chức cho HS đi tham quan, du lịch, trải nghiệm thực tế,...)
Ngoài ra còn có một số giáo viên chưa thật sự chú trọng đến rèn kĩ năng
sống cho học sinh, còn xem nhẹ kĩ năng này mà chỉ tập trung chú trọng vào kiến
thức các môn học, chưa ý thức được rèn kĩ năng sống là một trong những mục
tiêu cơ bản của chương trình giáo dục Tiểu học.
Mặt khác cũng do năng lực tổ chức của một số giáo viên còn hạn chế,
không có năng khiếu và ngại vận động, tìm tòi, tổ chức dẫn đến chất lượng giáo
dục kĩ năng sống cho các em chưa cao.
2.2.2. Về phía học sinh:
Vẫn còn một số phụ huynh chưa thật sự quan tâm sâu sát đến việc giáo
dục đạo đức và quản lí giờ giấc học hành, sinh hoạt của con em. Thậm chí, có
phụ huynh còn mang tư tưởng giao phó việc dạy dỗ con em cho giáo viên, cho
nhà trường, chưa nhiệt tình hợp tác cùng nhà trường.
Một số phụ huynh học sinh bất lực trong việc giáo dục, quản lí con em,
chỉ trông nhờ vào sự giáo dục của nhà trường.

85,7%
4 HĐNGLL?
3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
3.1. Các chủ đề giáo dục KNS được xây dựng theo nội dung và hình thức
hoạt động thực hiện theo chủ đề của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

5


Tháng Chủ đề

9

Mái trường2
thân yêu của
em

10

Vòng tay bạn
bè

11

Biết ơn thầy
cô giáo

12

Uống nước

biên giới, hải đảo
2. Thăm các gia đình thương
binh, liệt sĩ, các bà mẹ Việt
Nam anh hùng ở địa phương.
1. Tiểu phẩm “ Mùng một Tết”
2. Gặp mặt đầu xuân
3. Hội hoa xuân
4. Trò chơi dân gian

Các KNS được giáo
dục
Kỹ năng tự phục vụ,
kỹ năng đảm nhận
trách nhiệm, kĩ năng
hoạt
động
đội,
nhóm, kĩ năng hợp
tác
Kỹ năng hợp tác,
làm việc theo nhóm,
kỹ năng thể hiện sự
cảm thông, kỹ năng
giao tiếp, kỹ năng
thể hiện sự tự tin
Kỹ năng đảm nhận
trách nhiệm, kỹ
năng hoạt động đội,
nhóm, kỹ năng hợp
tác, kỹ năng văn

cô giáo và các bạn gái
tạo, Ký năng văn
3
Yêu quý mẹ 3. Kể chuyện về những người nghệ, vui chơi, hợp
và cô giáo
phụ nữ Việt Nam tiêu biểu
tác, kỹ năng giải
4. Thi học sinh thanh lịch
quyết vấn đề
1. Viết thư kết bạn với thiếu nhi Kỹ năng chia sẻ,
quốc tế
cảm thông, kỹ năng
4
Hòa bình và 2. Trò chơi “Du lịch vòng xác định giá trị, kỹ
hữu nghị
quanh thế giới”
năng thể hiện sự tự
3. Những cánh chim “Hòa tin
bình, hữu nghị”
4. Thi tìm hiểu về chiến thắng
30- 4, giải phóng miền Nam,
thống nhất đất nước
1. Dâng hoa tại nhà tưởng niệm Kỹ năng lắng nghe
bác Hồ
tích cực, kỹ năng thể
5
Bác Hồ kính 2. Liên hoan các cháu ngoan hiện sự tự tin, kỹ
yêu
Bác Hồ
năng tổ chức.

hay chính kiến nào đó, các em sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵn sàng tiếp nhận
những suy nghĩ mới. Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp học sinh sẳn sàng
học mọi thứ.
Ngoài ra, ở nhà trường giáo viên cần dạy học sinh nghi thức văn hóa
trong ăn uống qua đó dạy các em kỹ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập
như: Biết tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử
dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn
gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm miệng khi nhai thức
ăn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗ bát, chén,
thìa … hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn, ăn hết suất. không
làm ảnh hưởng đến người xung quanh.
3.3. Vận dụng linh hoạt các loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp để thực hiện mục tiêu giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh.
Luôn "làm mới" các hình thức thực hiện từng chủ đề của hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp
Đa dạng hoá các loại hình hoạt động của hoạt động GD ngoài giờ lên lớp.
Tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để thu hút học sinh tích
cực tham gia.
Sự mới lạ bao giờ cũng có sức hấp dẫn đối với học sinh khiến các em say
mê khám phá. Các hoạt động mà nội dung đơn điệu, hình thức không phong phú
học sinh dễ chán nản hoặc thờ ơ. Vì vậy cần sử dụng linh hoạt các loại hình hoạt
động, các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để thực hiện
mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
3.4. Biện pháp tuyên truyền các bậc cha mẹ cách dạy trẻ kỹ năng sống trong
gia đình.
Có thể thấy, học sinh thường dễ dàng kết bạn khi chơi theo đôi bạn trong
môi trường của riêng chúng hơn là chơi trong một nhóm bạn tại trường. Nhiều
giáo viên thấy rằng, một số học sinh có khó khăn trong việc kết bạn hoặc chia sẻ
với bạn theo nhóm, lại có thể hình thành mối liên kết thân thiết với bạn mới

giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học tôi đã tiến hành các hoạt động cụ
thể như sau:
3.5.1. Rèn luyện qua hoạt động chào cờ đầu tuần:
Tiết chào cờ đầu tuần hết sức quan trọng, đặc biệt những lời động viên
khen ngợi dưới cờ trước toàn trường của hiệu trưởng, tổng phụ trách đội về lời
ăn tiếng nói, kỹ năng giao tiếp chào hỏi,… giúp các em phấn chấn, vui vẻ tạo
động lực vươn lên trong học tập. Lễ phép khi gặp người lớn, chào hỏi khi khách
đến, đặt vấn đề tốt khi muốn trình bày. Đồng thời cũng thẳng thắng nêu một số
hạn chế thường gặp của các em về thái độ, ngôn ngữ trong giao tiếp thường
ngày (nhưng không nêu tên học sinh cụ thể ) ví dụ như: Chưa có thói quen chào
hỏi người lớn tuổi, chào hỏi khi khách đến trường, khách vào lớp chưa kịp thời
đứng dậy chào, có đôi lúc còn nói cười một cách tự nhiên,…
Tiết chào cờ đầu tuần của nhà trường.
Các tiết mục văn nghệ trong tiết chào cờ đầu tuần.
.
Tiết chào cờ đầu tuần của Nhà trường được sinh hoạt theo chủ đề.
3.5.2. Hoạt động văn hóa nghệ thuật:
Đây là một loại hình hoạt động quan trọng, không thể thiếu được trong
sinh hoạt tập thể của trẻ em, nhất là học sinh tiểu học. Hoạt động này bao gồm
nhiều thể loại khác nhau: Hát, múa, thơ ca, kịch ngắn, kịch câm, tấu vui, độc tấu,
nhạc cụ, thi kể chuyện… Các hoạt động này góp phần hình thành cho các em kỹ
năng mạnh dạn, tự tin trước đám đông. Đây là một trong những kỹ năng rất quan
trọng trong xu thế toàn cầu hóa. Xác định được tầm quan trọng của hoạt động

9


này nhà trường đã thường xuyên tổ chức các hoạt đông phù hợp với chủ điểm
từng tháng.
Hội thi “Liên hoan Tiếng hát và kể chuyện cấp Tiểu học”tại trường Tiểu học


Hoạt động lao động công ích: Các hoạt động cụ thể gồm: Trực nhật, vệ
sinh lớp học, sân trường, chăm sóc bồn hoa, cây cảnh, chăm sóc công trình, vệ
sinh nhà trường, lớp học ; tham gia dọn vệ sinh đường làng ngõ xóm, …
Đây là một loại hình đặc trưng của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Thông qua lao động công ích sẽ giúp các em gắn bó với đời sống xã hội, với
công cuộc xây dựng đất nước. Ngoài ra lao động công ích còn góp phần làm cho
trẻ hiểu thêm về giá trị lao động, từ đó giúp trẻ có ý thức lao động lành mạnh.
Lao động công ích giúp trẻ vận dụng kiến thức vào đời sống như: Trực nhật, vệ
sinh lớp học, sân trường, làm đẹp bồn hoa, cây cảnh cho đẹp trường, lớp. Đây là
hoạt động thật sự cần thiết giúp các em thích nghi với cuộc sống xung quanh.
Sau này dù có rơi vào hoàn cảnh khắc nghiệt nào thì các em vẫn có thể tồn tại
được. Đó là nhờ các em biết lao động. Hoạt động này được tiến hành thường
xuyên trong nhà trường.
Học sinh tham gia lao động trồng và chăm sóc cây thuốc nam.

Chăm sóc bồn hoa, cây cảnh là hoạt động thường xuyên của học sinh .
3.5.6. Hoạt động tiếp cận khoa học - kĩ thuật:
Đây là hoạt động giúp các em tiếp cận được những thành tựu khoa học.
Điều đó sẽ tạo cho các em niềm tin, kích thích học tập và mong muốn đạt được
kết quả tốt hơn. Đây là một hoạt động nhằm tạo điều kiện cho các em làm quen
với việc nghiên cứu khoa học và tự khẳng định mình. Có thể nói đây là hoạt
động mà nhà trường đang chú trọng.
Tiết Kĩ thuật: Lắp ghép mô hình kĩ thuật của HS lớp 4A1

Tiết Kĩ thuật: Lắp ghép mô hình kĩ thuật của HS lớp 4A1
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường.

11

35
100%
sống hàng ngày
Học sinh được hỏi có hứng thú khi tham gia các
35
100%
4 HĐNGLL?
4.2. Kết quả từ phía các bậc cha mẹ:
Cha mẹ luôn coi trọng học sinh và tích cực tham gia vào các hoạt động
giáo dục học sinh ở nhà trường
Các bậc cha mẹ đã có thói quen liên kết phối hợp chặt chẽ với cô giáo
trong việc dạy trẻ các kỹ năng sống, trao đổi với giáo viên bằng nhiều hình thức
thông qua sổ liên lạc, bảng đánh giá học sinh ở lớp.
Giao tiếp giữa cha mẹ và con cái tốt hơn, đa số cha mẹ dịu dàng, ít la
mắng học sinh, thay đổi trong cách rèn kỹ năng cho các em, phân việc cho các
em, không cung phụng thái quá…
Cha mẹ cảm thấy mãn nguyện với thành công của học sinh , tin tưởng
vào kết quả giáo dục của nhà trường, không chê bai chỉ trích cô giáo ngược lại
cha mẹ thông cảm, chia sẻ những khó khăn của cô giáo, cung cấp vật liệu, phụ
giúp giáo viên trang trí lớp,và các hoạt động khác.
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Qua quá trình thực nghiệm đã khẳng định các biện pháp giáo dục KNS
cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động giáo dục NGLL là khả thi, có tác
động làm thay đổi KNS của học sinh Tiểu học về các phương diện: nhận thức,
thái độ, hành vi.
Cụ thể là học sinh của trường rất hào hứng với hoạt động. Các
HĐGDNGLL đã thu hút các em; khuyến khích các em cố gắng vươn lên, tạo

12

cách của người thầy. Học sinh học kiến thức ở thầy trước hết là ở tấm gương
sống của người thầy. Vì vậy, để học sinh không thất vọng vì thầy thì trước hết
“mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” mà ngành
Giáo dục đang vận động.
1.4. Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh không phải là công việc “ Một
sớm, một chiều” mà đòi hỏi phải có quá trình, kiên nhẫn và bằng cả tâm huyết
và ở mọi lúc, mọi nơi, thực hiện càng sớm càng tốt đối với trẻ em. Kỹ năng sống
rất đa dạng và mang đặc trưng vùng, miền đòi hỏi người giáo viên phải vận
dụng một cách linh hoạt, sáng tạo cho phù hợp với nhu cầu, trình độ của học
sinh và đặc điểm, hoàn cảnh của nhà trường, địa phương.
2. Kiến nghị
Hoạt động giáo dục KNS cho học sinh tiểu học chỉ có thể đem lại hiệu
quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng yêu cầu xã hội khi nội
dung này được tuyên truyền rộng, đầu tư thích đáng cho hoạt động này để các
trường có điều kiện tổ chức tốt hoạt động giáo dục NGLL góp phần nâng cao

13


chất lượng giáo dục. Ngành cần có kế hoạch tổ chức nhiều hơn các chuyên đề về
đổi mới phương pháp dạy học nhằm trang bị cho giáo viên những kỹ năng về
dạy học nói chung và dạy học HĐGDNGLL nói riêng.
Địa phương nên tạo điều kiện hơn nữa về xây dựng cơ sở vật chất, khuôn
viên, đầu tư xây dựng trường lớp để các trường có điều kiện tổ chức các hoạt
động giáo dục NGLL theo mục tiêu giáo dục và mục tiêu giáo dục KNS.
Trên đây chỉ là một số kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn quá trình tổ
chức thực hiện Một số kinh nghiệm: “ Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
lớp 4 thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp" ở trường chúng tôi. Tuy nhiên
do năng lực bản thân và khuôn khổ SKKN còn có hạn nên chắc chắn rằng sẽ
không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến


14


15


16