MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn : ……………………………………………………………….… 1
A . LỜI MỞ ĐẦU ……………………………………………………………………… 2

I . LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI …………………………………………………………… 2
II . MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU …………………………………………………. 3
III . ĐỐI TƯNG NGHIÊN CỨU VÀ KHÁCH THỂ
NGHIÊN CỨU ………………………………………………………………….……. 3
1. Đối tựơng nghiên cứu …………………………………………….…… 3
2. Khách thể nghiên cứu ………………………………………………… 3

IV. NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU …………………….…… 3
* NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU ………………………………………………………………. 3
1. Mục tiêu chung ……………………………………………………….….3
2. Mục tiêu môn lòch sử …………………………………………….… 2
3. Tình hình thực tiễn dạy của giáo viên - học
của học sinh ………………………………………………………………………… … 3
* PHẠM VI NGHIÊN CỨU …………………………………………………………………5
V . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………………………………………… 5
B . NỘI DUNG THỰC HIỆN …………………… ……… 6
I .CƠ SỞ LÍ LUẬN ( CÓ BỔ SUNG )…………………………………….……6
II . THỰC TRẠNG KHI CHƯA ÁP DUNG ĐỀ TÀI …………… … 8
III. SAU KHI ÁP DUNG ĐỀ TÀI (CÓ BỔ SUNG ) ………………….8.
C. KẾT LUẬN ……………………………………….………… … 17

PHỤLỤC : …………………………………………… ……… … 19

1
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn :

dạy phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế- xã hội, đáp ứng được nhu cầu
phát triển nhận thức của học sinh hiện nay, còn nhằm thực hiện mục tiêu
của cấp học là tạo ra một lớp người năng động sáng tạo, chủ động tích cực,
có thể thích ứng với mọi hoàn cảnh. Vì vậy việc đổi mới về phương pháp là
khâu then chốt của sự đổi mới dạy học. Tức là : thay đổi phương pháp dạy
học cũ “ thầy nói - trò nghe và ghi chép ” theo hướng “ thầy trò cùng làm
việc” thầy giáo là người hướng dẫn, tổ chức, điều khiển lớp học .
Nói tới phương pháp dạy học tích cực là nói tới một nhóm phương pháp
dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người
học. Tính tích cực trong nhóm phương pháp dạy học tích cực được dùng với
nghóa là chủ động, trái với nghóa thụ động hoặc ít hoạt động, chứ không
dùng theo nghóa trái với tiêu chuẩn là tiêu cực.
Rõ ràng chúng ta không thể gạt bỏ các phương pháp dạy học truyền
thống đã có như : miêu tả, tường thuật, giải thích, trực quan, sử dụng tài liệu
3
cần phải kế thừa và phát huy những mặt tích cực của nó theo hướng đề cao
việc tổ chức cho học sinh hoạt động , đồng thời sử dụng một số phương
pháp, nguyên tắc dạy học mới,còn gọi là phương pháp có sự tham gia tích
cực của học sinh : Nguyên tắc dạy học lấy học sinh làm trung tâm. Hình
thức dạy học theo nhóm nhỏ, so sánh lòch sử … để giúp học sinh khả năng
phân tích, tổng hợp, so sánh để tìm ra câu trả lời cần thiết .
Căn cứ vào đònh hướng đổi mới phương pháp dạy và học của nghò
quyết Trung ương 4 khoá VII đã được thể chế hoá trong luật giáo dục :
Phương pháp dạy học phổ thông Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ
động , sáng tạo của học sinh : phù hợp với đặc điểm tình hình của từng lớp
học, môn học. Bồi dưỡng phương pháp tự học, tự rèn luyện, kó năng vận
dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng
thú học tập cho học sinh. Thực hiện tinh thần đổi mới đó, bộ môn lòch sử
không ngừng chú trọng cải tiến phương pháp dạy học, phát huy tính tích cực,
chủ động của học sinh trong việc chiếm lónh tri thức.

Phương pháp so sánh một số bài trong giảng dạy lòch sử 6 trườngTrung
học cơ sở Chu Văn An – Đakpơ – Gia Lai.
IV. NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
* Nhiệm vụ nghiên cứu
1. Mục tiêu chung :
Nhằm không ngừng hình thành ở học sinh về nhân cách , phẩm giá con
người Việt Nam Xã Hội Chủ Nghóa , có trình độ học vấn ngày càng cao , từ
đó giúp cho các em hướng nghiệp nhằm phục vụ cho cuộc sống , xã hội ,
hoặc học lên phổ thông trung học .
2. Mục tiêu của môn lòch sử ở trường trung học cơ sở :
Cung cấp cho học sinh sự hiểu biết về sự kiện hiện tượng lòch sử , về
hoạt động của xã hội loài người , về cuộc đấu tranh chống kể thù , chống
thiên tai … đểgiành độc lập , gìn giữ quê hương , đất nước , phát triển sản
xuất … Từ đó thêm yêu quê hương , đất nước hơn bao giờ hết , đừng hỏi
“Tổ quốc đã làm gì cho ta mà cần hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay ”
3. Tình hình thực tiễn việc dạy của giáo viên và học của học sinh đối với
môn lòch sử ở đòa bàn huyện :
Qua nhiều năm giảng dạy môn lòch sử ở trường trung học cơ sở về bộ
môn lòch sử trong huyện , tôi có một vài nhận xét về tình hình dạy và học
lòch sử ở huyện Đak pơ như sau :
a. Tình hình học của học sinh :
Nhìn chung, học sinh ít chú trọng đến môn lòch sử vì cho rằng đây là một
môn học phụ, nên chất lượng bộ môn không cao, ý thức về lòch sử dân tộc,
5
lòch sử nhân loại chưa tốt , thậm chí có em lãng quên truyền thống chống
giăïc, lao động cần cù của tổ tiên , ông cha ta , đây là một điều rất đáng
buồn, đáng lo ngại .
b. Tình hình giảng dạy của giáo viên:
Nói chung giáo viên dạy bộ môn lòch sử ở bậc Trung học cơ sở ít nhiệt
huyết nghiên cứu , giảng dạy bộ môn này , không chòu khó sử dụng các

bước để giúp học sinh biết so sánh lòch sử , những dấu vết của quá khứ, tạo
cho các em những hình ảnh cụ thể, sinh động, chính xác về các sự kiện, hiện
tượng lòch sử, tạo cho học sinh những biểu tượng về con người và hoạt động
của họ trong bối cảnh thời gian , không gian xác đònh , trong những điều
kiện cụ thể. Nhưng trong thực tế nhà trường , nhiệm vụ quan trọng đầu tiên
của bộ môn lòch sử lại thường không được thực hiện đúng yêu cầu của nó.
Các sự kiện hiện tượng lòch sử thường được trình bày một cách trìu tượng,
qua loa, chưa đạt tới độ giúp học sinh hình dung về quá khứ. Trong phong
trào đổi mới phương pháp dạy học lòch sử, nhiều giáo viên bỏ qua khâu này,
chỉ nêu câu hỏi, học sinh nhìn qua loa vào sách giáo khoa và trả lời , khoảng
10 – 15 phút là xong tiết học. Rõ ràng, những điều nói trên cần được chú ý
khắc phục. Vậy, để so sánh lòch sử trước hết phải kể đến lời nói sinh động ,
giàu hình ảnh của giáo viên. Đó là tường thuật, miêu tả, kể chuyện, nêu đặc
điểm của nhân vật lòch sử … Ơ ûđây sự am hiểu lòch sử, nghệ thuật trình bày ,
vốn sống, kinh nghiệm chuyên môn,tình cảm đối với lòch sử, hiểu biết và
yêu mến học sinh của giáo viên đóng vai trò quyết đònh. Để tạo ra những
hình ảnh lòch sử cụ thể, bên cạnh lời nói sinh động của giáo viên người ta
sử dụng các phương tiện trực quan như : Tạo hình ảnh sự vật cụ thể ; tạo
biểu tượng về hoàn cảnh đòa lí, về không gian ; tạo biểu tượng về thời
gian ; tạo biểu tượng về sự phát triển …
7
Như vậy học tập lòch sử để hình dung rõ ràng ,giải thích đúng, có cơ sở
khoa học về lòch sử. Các sự kiện , hiện tượng lòch sử, biến cố lòch sử …không
phải xuất hiện một cách tuỳ ý, hoàn toàn ngẫu nhiên ,mà chính là sản phẩm
của những điều kiện lòch sử nhất đònh, tuân theo những quy luật nhất đònh.
Bộ môn lòch sử có nhiệm vụ giúp học sinh nắm được bản chất các sự kiện
lòch sử, hình thành các khái niệm lòch sử, rút ra các bài học lòch sử … Để thực
hiện nhiệm vụ này, nên sử dụng phương pháp so sánh trong dạy học lòch sử
để khuyến khích phương thức làm việc mới : trên cơ sở sử liệu đã được lónh
hội, tổ chức hoạt động học tập tự lực, tự giác, sáng tạo của học sinh. Cần tổ

Như vậy : trong quá trình dạy học, lớp học là một môi trường giao tiếp
giữa người dạy và người học, giữa người học với nhau, tạo nên mối quan hệ
hợp tác giữa các cá nhân trên con đường chiếm lónh nội dung kiến thức
thông qua hoạt động so sánh lòch sử mà nâng mình lên một trình độ mới .
Như vậy bài học đã vận dụng được kiến thức và vốn kiến thức của cả lớp
chứ không phải là kinh nghiệm của giáo viên. Nhưng muốn đạt được mục
tiêu đó thì cần phải áp dụng nhiều phương pháp dạy học để truyền thụ nội
dung kiến thức đạt hiệu quả cao. Đó là điều mà bất cứ người giáo viên nào
cũng mong muốn. Khác với trước đây, coi đánh giá là việc độc quyền của
giáo viên nội dung đánh giá chỉ thiên về khả năng ghi nhớ. Cách đánh giá
cũng chỉ chú trọng tới việc cho điểm, thiếu nhận xét cụ thể và cũng chưa
chú trọng tới cá thể, để kiểm tra thường dựa trên trình độ học tập tối thiểu ,
do đó học sinh khá, giỏi không có cơ hội thể hiện khả năng của mình . Các
đề kiểm tra phần lớn là đề kiểm traviết, nhiều bài kiểm tra gồm một số câu
hỏi tự luận, do đó chưa thật khách quan và không thể bao quát đủ những
yêu cầu về kiến thức, kó năng cơ bản của từng giai đoạn học tập. Vì vậy, khi
sử dụng phương pháp dạy học lòch sử bằng cách so sánh cần khuyến khích
học sinh tham gia vào quá trình này vì học sinh tự đánh giá sẽ góp phần
điều chỉnh cách học của mình .Cuộc cải cách giáo dục được tiến hành đồng
thời trên nhiều mặt ,đặc biệt là phương pháp dạy học . Nhưng thực tế giáo
viên chỉ chú trọng tới nội dung ít chú trọng đến phương pháp dạy học .
Phương pháp dạy học lòch sử đã được đổi mới nhiều , góp phần nâng cao
chất lượng bộ môn. Vì vậy sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy
học lòch sử ở trường trung học cơ sở là sự đổi mới lớn. Nhưng thực tế qua
nhiều năm giảng dạy áp dụng nhiều phương pháp nhưng tôi thấy phương
pháp so sánh đã tạo cho học sinh hứng thú học tập, tìm hiểu bài một cách tự
giác , phát huy được tính tích cực trong học tập của học sinh, học sinh nắm
kiến thức một cách rất chắc chắn.
II / THỰC TRẠNG HỌC SINH NẮM KIẾN THỨC LỊCH SỬ KHI CHƯA
ÁP DỤNG ĐỀ TÀI NÀY.

các em tìm hiểu bài trước
2/ Một số ví dụ thực tiễn trong quá trình áp dụng phương pháp so sánh
trong dạy học môn lòch sử lớp 6.
Lớp Thích học môn lòch sử Không thích học môn lòch sử
6A1
6A2
6A5
6A6
50%
40%
45%
30%
50%
60%
55%
70%
10
Ví dụ 1: Bài 4 - 5 :
Dạy bài : CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG
ĐÔNG – CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG TÂY
Giáo viên hình thành theo mẫu sau :( Bằng cách chia học sinh làm hai
nhóm: một nhóm đại diện cho các quốc gia cổ đại phương đông –Một nhóm
đại diện cho các quốc gia cổ đại phương tây ) Phát phiếu học tập để giúp
các em hình thành nội dung kiến thức -Sau đó đại diện hai nhóm lên bảng :
NHÓM 1 NHÓM 2
Tên các quốc
gia
CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI
PHƯƠNG ĐÔNG
CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI

đòa hình :
- Các quốc gia cổ đại Phương Đông hình thành ở đâu?
(Lưu vực các con sông lớn )
- Các quốc gia cổ đại Phương Tây hình thành ở đâu ?
(Đồi núi hiểm trở )
Hoàn thành bảng :
NHÓM 1 NHÓM 2

Tên các quốc
gia
CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI
PHƯƠNG ĐÔNG
CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI
PHƯƠNG TÂY.
Ai Cập, Lưỡng Hà, n độ,
Trung Quốc.
Hy Lạp, Rô Ma
Thời gian hình
thành .
Cuôi thiên niên kỉ IV đầu
thiên niên kỉ III TCN .
Đầu thiên niên kỉ I TCN
Hình thành ở
đâu
Lưu vực các con sông lớn Đồi núi hiểm trở.
Nghề chính Trồng lúa
Thủ công nghiệp, thương
nghiệp.
Thể chế nhà
nước

( Họ dựa vào sự chuyển động của mật trời, mật trăng, các hành tinh khác )
- Các dân tộc Phương Tây cổ đại họ làm ra lòch bằng cách nào ?
(Họ dựa theo sự di chuyển của trái đất quanh mặt trời )
=> Từ đó có lòch âm, lòch dương . . .
Giáo viên nêu tiếp câu hỏi :
- Chữ tượng hình là thành tựu văn hoá của Phương Đông hay Phương Tây?
(Chữ tợng hình là thành tựu văn hoá của các Quốc Gia cổ đại phương
đông)
Giáo viên nêu tiếp câu hỏi:
- Các dân tộc quốc gia cổ đại Phương Đông có những công trình điêu khắc
nào ?
(Kim Tự Tháp ở Ai Cập, thành Babilon ở Lưỡng Hà)
- Các dân tộc quốc gia Phương Tây thời cổ đại có những công trình điêu
khắc, kiến trúc nào ?
(Đền Pác-Tê-Nông, Đấu trường Côlidê, Tượng lực só ném đóa)
13
- Trên cơ sở mẫu trên và nội dung các nhóm thảo luận giáo viên cho học
sinh chỉnh vào bảng.

Thành tựu Các dân tộc Phương Đông
thời cổ đại
Các dân tộc Phương Tây
thời cổ đại
Thiên văn học
Dựa vào sự chuyển động
của mặt trời, mặt trăng,
hành tinh khác : ⇒ có tri
thức về thiên văn.
- Từ hiểu biết trên họ tạo
ra lòch (lòch âm)

sỹ ném đóa
Trên cơ sở đó giúp các em hiểu được các quốc gia thời cổ đại , măïc dù
có những công trình kiến trúc khác nhau nhưng đó là thành tựu văn hoá tiêu
biểu , đặc sắc của con người thời xưa đến nay vẫn còn nguyên giá trò để mọi
người chiêm ngưỡng thán phục .
Ví dụ 3 : Bài 8 : THỜI NGUYÊN THUỶ TRÊN ĐẤT NƯỚC TA
14
CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA NGƯỜI
NGUYÊN THUỶ
Người tối cổ Người tinh khôn Người tinh khôn
phát triển
Thời gian
Đòa điểm
chính
Công cụ
chủ yếu

Từ mẫu trên giáo viên đặt câu hỏi : phát phiếu học tập
- Nhóm 1 : Thảo luận : Thời gian các giai đoạn phát triển của người
Nguyên thuỷ
- Nhóm 2 : Thảo luận : Đòa điểm chính
- Nhóm 3 : Thảo luận : công cụ chủ yếu
- Em có nhận xét gì về đòa bàn sinh sống của người tinh khôn qua các giai
đoạn ? (Đòa bàn sinh sống của người tinh khôn càng ngày càng được mở
rộng )
- Công cụ sản xuất của người tinh khôn từng bước có cải tiến gì ? Tác động
đến sản xuất ra sao ? (Họ cải tiến công cụ sản xuất không ngừng )
Qua đó học sinh hiểu sâu sắc rằng :
- Đòa bàn sinh sống của người tinh khôn càng mở rộng .
- Họ cải tiến công cụ sản xuất không ngừng ( Giáo viên dùng hiện vật phục

(Lạng Sơn); Quỳnh
Văn (Nghệ An) ; Hạ
Long
( Quảng Ninh ) ;
Bàu Tró (Quảng
Bình ).
Công cụ
chủ yếu
Công cụ đá ghè
đẽo thô sơ,
mảnh đá ghè
mỏng …
Rìu bằng hòn cuội ,
ghè đẽo thô sơ, có
hình thù rõ ràng hơn .
Rìu ngằn , rìu có vai
được mài ở lưỡi cho
sắc ; công cụ bằng
xương , sừng ; ngoài
ra còn có cuốc đá .
3/ Kết quả khi áp dụng đề tài ở một số lớp:
Ở trên ,tôi trình bày các nội dung về sử dụng phương pháp so sánh
trong dạy học lòch sử 6 :Nhận xét chung của tôi là Thầy trò cùng thực hiện
phương pháp này thì chất lượng học tập đều được nâng cao , nhất là tình
trạng học sinh học thụ động sẽ giảm dần ,chất lượng học tập ngày càng cao,
rất nhiều nhiều học sinh vươn lên đạt điểm giỏi.
Sau đây tôi xin nêu một số ví dụ khi trắc nghiệm việc thích hay không
thích học môn lòch sử bằng cách sử dụng phương pháp so sánh như sau :
A / Học sinh thích học môn lòch sử :
LỚP THÍCH HỌC MÔN LỊCH

65%
60%
65%
63%
7%
5%
6%
6%
(Số liệu năm học 2005-2006 )

Như vậy : sử dụng phương pháp so sánh lòch sử góp phần gây hứng thú
cho các em học sinh trong học tập , nâng cao chất lượng bộ môn , phát huy
tính tích cực, khiến người học phải chủ động chứ không phải bò động tiếp
nhận kiến thức từ giáo viên . Đây là điều kiện tối đa để phát huy vai trò chủ
thể của học sinh , tránh thói quen dạy học cũ “Thầy đọc – Trò chép ’. Thầy
là người phân phối kiến thức - Trò là người tiếp nhận thụ động.C . KẾT LUẬN :
17
Qua thời gian nghiên cứu và áp dụng đề tài cho toàn bộ khối 6 trường
trung học cơ sở Chu Văn An tôi rút ra được kinh nghiệm sau :
- Đổi mới phương pháp dạy học lòch sử (trong đó dùng phương pháp so
sánh) là quá trình chuyển từ phương pháp dạy học : Thầy nói - Trò nghe,
Thầy đọc - Trò chép thành phương pháp dạy học mới trong đó người giáo
viên là người tổ chức, hướng dẫn giúp đỡ hoạt động học tập của học sinh ,
còn học sinh phải chủ động tham gia vào quá trình hoạt động học tập , được
tạo điều kiện ở mức ngày càng cao, càng tốt hoạt động tự phát hiện , tự
khám phá. Như thế cũng có nghóa là : Cần để cho học sinh hoạt động tự lập
bằng mọi giá. Đối với bộ môn lòch sử , việc tiếp nhận , xử lí các thông tin từ

các em nắm vững kiến thức hơn ; Đồng thời phát huy tinh thần hợp tác,
tương trợ và tôn trọng lẫn nhau. Thực hiện tốt việc khai thác , sử dụng
phương pháp này cũng chính là chúng ta từng bước thực hiện đònh hướng đổi
mới phương pháp dạy và học của nghò quyết Trung ương 4 khoá VII, đồng
thời thực hiện đúng nguyên lí giáo dục của Đảng ta :Học đi đôi với hành , lí
luận gắn với thực tiễn , nhà trường gắn liền với xã hội.
Trên đây là một vài kinh nghiệm tôi đã đúc kết qua nhiều năm và
áp dụng đạt kết quả cao. Tôi rất mong sự đóng góp ý kiến của các đồng
nghiệp và ngành để trong các năm tới nâng cao chất lượng dạy học . Sử
dụng phương pháp so sánh trong dạy học lòch sử để khắc sâu kiến thức là
một vấn đề cần thiết , nhất là trong thời kì công nghiệp hoá , hiện đại hoá
đất nước .
Vì thời gian và điều kiện có hạn , bản thân tôi chỉ đưa ra một số ví dụ
có tính thiết thực khi áp dụng đề tài này .
Kính mong đồng nghiệp góp ý kiến chân tình bổ sung để đề tài này
được hoàn thiện hơn khi áp dụng đề tài này ở trường Trung học cơ sở
cũng như ở các trường trên đòa bàn huyện nhà.

Xin chân thành cám ơn !PHỤ LỤC
19
* Tài liệu tham khảo :
1/ Giáo sư : Phạm Ngọc Liên : Đại học sư phạm I Hà Nội
2/ Giáo sư :Nguyễn Cảnh Minh : Đại học sư phạm I Hà Nội
3/ Trần Vónh Tường : Đại học Huế
- Phương pháp dạy học lòch sử ở trường phổ thông .
- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên trung học cơ sở chu kì III
(2004 - 2007 )