Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
MỤC LỤC
CHƢƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2. Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài 2
1.3. Mục tiêu nghiên cứu 2
1.4. Phạm vi nghiên cứu 2
1.5. Phƣơng pháp nghiên cứu 2
1.6. Kết cấu đề tài: 3
CHƢƠNG II: NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ CƠ BẢN VỀ XỬ LÝ HÀNH VI XÂM
PHẠM ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU 4
2.1 Khái niệm nhãn hiệu: 4
2.2 Phân biệt nhãn hiệu với một số dấu hiệu thƣơng gắn với hàng hóa dịch vụ khác:
5
2.2.1 Phân biệt nhãn hiệu với nhãn hàng hóa: 5
2.2.2 Phân biệt nhãn hiệu với tên thương mại: 6
2.2.3 Phân biệt nhãn hiệu với chỉ dẫn địa lý: 6
2.2.4 Phân biệt nhãn hiệu với thương hiệu: 7
2.3 Vai trò của nhãn hiệu: 8
2.3.1 Đối với người tiêu dùng: 8
2.3.2 Đối với DN: 9
2.3.3 Đối với nền kinh tế: 9
2.4 Khái niệm hành vi xâm phạm 9
2.5. Các biện pháp xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn
hiệu 11
2.5.1.Biện pháp dân sự 11
2.5.2. Biện pháp hành chính 12
2.5.3.Biện pháp hình sự 13
CHƢƠNG III: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ HÀNH VI XÂM PHẠM
QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU 15


SHTT: Sở hữu trí tuệ Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 1 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
CHƢƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Từ khi Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thƣơng mại Thế
giới (WTO), khía cạnh thƣơng mại của quyền SHTT (SHTT) thƣờng đƣợc nhắc đến
nhƣ là một trong bốn trụ cột của WTO bên cạnh thƣơng mại hàng hóa và thƣơng
mại dịch vụ và đầu tƣ. Để gia nhập, Việt Nam đã cam kết sẽ thiết lập hành lang
pháp lý an toàn, bình đẳng về các lĩnh vực pháp luật trong đó có pháp luật về
SHTT. Đáp ứng điều kiện đó, các nhà làm luật của chúng ta đã phải gấp rút xây
dựng và ban hành luật sơ hứu trí tuệ 2005 và đƣợc sửa đổi bổ sung năm 2009 cùng
rất nhiều văn bản dƣới luật để cụ thể hóa các quy định về SHTT. Mặc dù luật SHTT
đƣợc ban hành là kết quả của một sự cố gắng rất lớn của các nhà làm luật, rút ngắn
khoảng cách giữa pháp luật Việt Nam và các điều ƣớc quốc tế cũng nhƣ pháp luật
các quốc gia khác. Nhƣng trên thực tế, tình trạng xâm phạm quyền SHTT đang
ngày càng trở nên đáng báo động đặc biệt là xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp
đối với nhãn hiệu. Cùng với sự phát triển của nền sản xuất hàng hoá, dịch vụ, các
nhãn hiệu đóng vai trò quyết định đối với sự tồn tại, phát triển của chủ thể kinh
doanh. Việc sử dụng nhãn hiệu trong quá trình tiếp thị hàng hóa không chỉ quan
trọng đối với nền kinh tế nội địa mà còn có ý nghĩa to lớn trong thƣơng mại quốc tế.
Nhãn hiệu đƣợc coi là biểu tƣợng tinh túy của uy tín thƣơng mại.
Những vƣớng mắc trong việc thực thi quyền SHTT nói chung và nhãn hiệu nói
riêng tại Việt Nam phần nào là do các biện pháp xử lý chƣa hợp lý của các quy định
pháp luật SHTT hiện hành, nhiều quy định về nhãn hiệu mang tính chung chung
cộng thêm ý thức chấp hành của ngƣời dân chƣa cao gây ra bất lợi cho chính các
DN nội địa khi cạnh tranh đồng thời khiến cho các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài e ngại thị

việc tự bảo vệ tài sản vô hình của mình, đồng thời nâng cao vị thế của hàng hoá
Việt Nam khi tham gia vào thị trƣờng quốc tế.
1.4. Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu những nội dung cơ bản, kinh nghiệm thực tiễn và những hạn chế của hệ
thống pháp luật Việt Nam về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu.
1.5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Đề tài đƣợc nghiên cứu trên cơ sở các phƣơng pháp nghiên cứu khoa học chuyên
ngành nhƣ phân tích, tổng hợp, so sánh, lịch sử, lôgíc, thống kê, hệ thống hóa
Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 3 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
đƣợc sử dụng triệt để nhằm làm rõ các vấn đề liên quan đến công tác xử lý những
hành vi xâm phạm quyền SHCN đối với nhãn hiệu tại Việt Nam.
1.6. Kết cấu đề tài:
Về nội dung, đề tài nghiên cứu gồm 4 chƣơng:
- Chƣơng I: Tổng quan nghiên cứu đề tài
- Chƣơng II: Những vấn đề pháp lý cơ bản về xử lý hành vi xâm phạm đối với
nhãn hiệu
- Chƣơng III: Thực trạng pháp luật về xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu
công nghiệp đối với nhãn hiệu
- Chƣơng IV: Một số giải pháp nhằm khắc phục tình trạng xâm phạm quyền
sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu
- Kết luận
- Danh mục tài liệu tham khảo
Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 4 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
CHƢƠNG II: NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ CƠ BẢN VỀ XỬ LÝ HÀNH VI
XÂM PHẠM ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU
2.1 Khái niệm nhãn hiệu:
Nhãn hiệu là một yếu tố đặc trƣng gắn liền giữa thị trƣờng thƣơng mại và lĩnh vực
sở hữu công nghiệp. Nó đã đƣợc sử dụng trong một thời gian dài bởi các nhà sản

TRIPS, nhấn mạnh đƣợc chức năng của nhãn hiệu tuy nhiên còn một số điểm chƣa
thực sự hợp lý sẽ đƣợc chúng tôi làm rõ thêm ở phần thực trạng.
2.2 Phân biệt nhãn hiệu với một số dấu hiệu thƣơng gắn với hàng hóa dịch vụ
khác:
2.2.1 Phân biệt nhãn hiệu với nhãn hàng hóa:
Trên thực tế có nhiều ngƣời nhầm lẫn hai khái niệm này, vì vậy cần phân biệt
sự khác nhau về bản chất pháp lý của hai thuật ngữ “nhãn hiệu” và “nhãn hàng
hóa”.
Theo Nghị định của chính phủ số 89/2006/NĐ-CP ngày 30/09/2006 về nhãn
hàng hóa thì nhãn hàng hóa phải là “bản viết, bản in, bản chụp của chữ, hình vẽ,
hình ảnh đƣợc dán, in,đính, đúc, chạm, khắc, trực tiếp trên hàng hóa, bao bì thƣơng
phẩm của hàng hóa hoặc trên các chất liệu khác đƣợc gắn trên hàng hóa, bao bì,
thƣơng phẩm của hàng hóa”. Nhãn hàng hóa là một phần không thể thiếu đƣợc đối
với hầu hết các loại hàng hóa, nhãn hàng hóa mang chức năng chính là thông tin
trong đó phải có đầy đủ các nội dung bắt buộc. Nội dung này mang tính mô tả hàng
hóa , tên và địa chỉ của thƣơng nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa, chỉ dẫn công
dụng, cách sử dụng, khối lƣợng tịnh của hàng hóa… phải đƣợc trình bày theo
những yêu cầu bắt buộc, rõ ràng, phù hợp với bao bì của hàng hóa. Trong khi đó
nhãn hiệu là những dấu hiệu đƣợc các DN sử dụng để phân biệt sản phẩm cùng loại
của mình với sản phẩm của DN khác đƣợc thể hiện rất gọn trong biểu tƣợng dƣới
dạng hình vẽ, chữ cái, chữ số màu sắc. Không những có chức năng khác nhau mà
nhãn hàng hóa và nhãn hiệu còn khác nhau ở chỗ nhãn hiệu đƣợc khuyến khích
đăng ký và đƣợc nhà nƣớc bảo hộ, còn nhãn hàng hóa phải bắt buộc đăng ký và
không đƣợc bảo hộ. Mục đích của việc sử dụng nhãn hàng hóa chủ yếu xuất phát từ
lợi ích của xã hội, còn mục đích của việc sử dụng nhãn hiệu là xuất phát từ chính lợi
ích của chủ sở hữu nhãn hiệu.
Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 6 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
2.2.2 Phân biệt nhãn hiệu với tên thương mại:
Theo khoản 21 điều 4 luật SHTT 2009, tên thƣơng mại đƣợc hiểu là “ tên gọi

hay quốc gia cụ thể (khoản 22 điều 4). Nhƣ vậy, CDĐL là để chỉ nguồn gốc, nơi
xuất xứ của sản phẩm và do đó nó cũng có khả năng phân biệt nên việc phân biệt
nhãn hiệu và CDĐL là cần thiết. Nhãn hiệu giúp ngƣời tiêu dùng xác định DN nào
cung cấp hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu hàng hóa trên thị trƣờng trong khi
CDĐL giúp ngƣời tiêu dùng xác định một khu vực địa lý cụ thể mà trên đó một
hoặc một số DN đóng trụ sở và các DN này sản xuất hàng hóa mang CDĐL đó.
Trong khi chủ sở hữu nhãn hiệu đƣợc độc quyền sử dụng, đƣợc định đoạt, cấm
ngƣời khác sử dụng hoặc cho phép ngƣời khác sử dụng nhãn hiệu đã đƣợc bảo hộ
thì CDĐL thuộc quyền sở hữu của Nhà nƣớc, Nhà nƣớc trao quyền sử dụng CDĐL
cho cá nhân, tổ chức nào sản xuất sản phẩm có những đặc trƣng về chất lƣợng hoặc
các đặc tính khác do nguồn gốc địa lý tạo nên mang CDĐL tại địa phƣơng tƣơng
ứng và đƣa sản phẩm đó ra thị trƣờng.CDĐL là đối tƣợng sử dụng chung, không
đƣợc độc quyền sử dụng. Ngƣời sử dụng CDĐL không đƣợc quyền chiếm hữu, định
đoạt mà chỉ có quyền gắn chỉ dẫn đó lên hàng hóa của mình.
2.2.4 Phân biệt nhãn hiệu với thương hiệu:
Cho đến nay, trong các văn bản pháp luật của các nƣớc và trong các điều ƣớc
quốc tế không có quy định về thƣơng hiệu nhƣng thuật ngữ này lại đƣợc cộng đồng
DN sử dụng rất phổ biến. Cần phân biệt giữa nhãn hiệu ( trademark) và thƣơng hiệu
( brand). Thƣơng hiệu không phải là một khái niệm pháp lý mà là một khái niệm
thƣơng mại. Thƣơng hiệu bao gồm rất nhiều yếu tố tạo nên hình ảnh của một công
ty và các sản phẩm của nó. Nhãn hiệu chỉ là một trong những hình thức thể hiện ra
bên ngoài của thƣơng hiệu, cùng với các yếu tố khác nhƣ kiểu dáng công nghiệp,
quyền tác giả (về mặt pháp lý); truyền thông, quảng cáo hay marketing ( về mặt
thƣơng mại). Thuật ngữ thƣơng hiệu đƣợc giới chuyên môn xác định là “ dấu hiệu
để ngƣời tiêu dùng nhận biết về sản phẩm, chất lƣợng và giá cả và hình ảnh của DN
này với DN khác”, nói cách khác “ thƣơng hiệu là tổng hợp các yếu tố cấu thành
khác nhau để tạo ra hình ảnh riêng, bản sắc riêng hoặc dấu ấn riêng mà ngƣời tiêu
dùng liên tƣởng trong tâm trí đối với một DN hoặc một sản phẩm của DN” ( theo
Hoài Nam: tin tức hoạt động sở hữu công nghiệp Việt Nam, số 19 tháng 2 năm
2003). Nhƣ vậy có thể thấy nhãn hiệu và thƣơng hiệu là hai phạm trù hoàn toàn

qua những sản phẩm gắn nhãn hiệu nổi tiếng mà họ sử dụng.
Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 9 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
2.3.2 Đối với DN:
Nhãn hiệu tạo ra cho DN những ƣu thế cạnh tranh trên thƣơng trƣờng. Sở dĩ nhƣ
vậy là vì thứ nhất nhãn hiệu là tài sản vô hình và rất có giá trị của DN. Một nhãn
hiệu hàng hóa, dịch vụ mạnh có thể đảm bảo mức độ “ an toàn” lâu dài, tốc độ phát
triển lớn với tỷ suất lợi nhuận cao, ổn định và sẽ làm tăng giá trị cho các tài sản hiện
có của DN. Thứ hai, nhãn hiệu tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi của DN, khi
đăng kí nhãn hiệu hàng hóa DN đã đặt mình vào vị trí đƣợc bảo vệ trƣớc pháp luật
và có toàn quyền thực hiện các hoạt động bảo vệ và phát triển danh tiếng của mình
trên thị trƣờng, loại bỏ sự cạnh tranh không lành mạnh từ các đối thủ khác. Thứ ba,
nhãn hiệu thành công tạo điều kiện tiếp cận khách hàng và mở rộng thị trƣờng bằng
cách giúp khách hàng nhận biết và có thái độ tin cậy đối với sản phẩm, dịch vụ của
DN nhờ đó mà thị trƣờng ngày càng mở rộng hơn. Sự cần thiết tạo lập nhãn hiệu đã
chứng minh qua nhiều trƣờng hợp trong thực tế. Hai chiếc sơ mi do một DN ( công
ty An Phƣớc) sản xuất và không có sự khác biệt đáng kể về chất liệu nhƣng nếu
mang nhãn hiệu An Phƣớc thì có giá 438 nghìn đồng/ chiếc, còn nếu mang nhãn
hiệu Pierre Cardin thì sẽ có giá 879 nghìn đồng/ chiếc.
2.3.3 Đối với nền kinh tế:
Nhãn hiệu cũng có những vai trò rất quan trọng đối với nền kinh tế trong xu thế hội
nhập. Điều đó thể hiện rất rõ trong một số khía cạnh sau: thứ nhất, trong nền kinh tế
thị trƣờng mở cửa và hội nhập thì nhãn hiệu nhất là các nhãn hiệu nổi tiếng và mạnh
thực sự là biểu tƣợng cho sức mạnh và niềm tự hào của quốc gia. Một quốc gia có
nhiều sản phẩm với những nhãn hiệu nổi tiếng và lâu đời là biểu hiện của sự trƣờng
tồn và phát triển đi lên, đặc biệt là với một quốc gia đang phát triển nhƣ Việt Nam.
Thứ hai, trong bối cảnh toàn cầu hóa và khi các nƣớc đang chủ động hội nhập việc
xây dựng các nhãn hiệu mạnh sẽ tạo điều kiện cho các nƣớc xâm nhập thị trƣờng
lẫn nhau đồng thời đó cũng là rào cản chống lại sự xâm nhập của các hàng hóa kém
phẩm chất từ bên ngoài tràn vào.

Chúng tôi xin làm rõ thêm thuật ngữ “Sử dụng nhãn hiệu” là hành vi:
1. Gắn nhãn hiệu đƣợc bảo hộ lên hàng hoá, bao bì hàng hoá, phƣơng tiện kinh
doanh, phƣơng tiện dịch vụ, giấy tờ giao dịch trong hoạt động kinh doanh,
Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 11 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
2. Lƣu thông, chào bán, quảng cáo và tàng trữ để bán hàng hoá mang nhãn hiệu
đƣợc bảo hộ,
3. Nhập khẩu hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu đƣợc bảo hộ (Điều 124.5 Luật
SHTT 2005)
2.5. Các biện pháp xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với
nhãn hiệu
2.5.1.Biện pháp dân sự
Biện pháp dân sự trong xử lý vi phạm quyền SHTT đối với nhãn hiệu là các
biện pháp cƣỡng chế của Nhà nƣớc do Tòa án áp dụng đối với cá nhân, tổ chức có
hành vi vi phạm quy định pháp luật dân sự về Sở hữu công nghiệp gây tổn hại cho
các cá nhân, tổ chức khác. Đƣợc áp dụng để xử lý hành vi xâm phạm theo yêu cầu
của chủ thể quyền sở hữu công nghiệp hoặc của tổ chức, cá nhân bị thiệt hại do
hành vi xâm phạm gây ra, kể cả khi hành vi đó đã hoặc đang bị xử lý bằng biện
pháp hành chính hoặc biện pháp hình sự. Thủ tục yêu cầu áp dụng biện pháp dân sự,
thẩm quyền, trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp dân sự tuân theo quy định của pháp
luật về tố tụng dân sự. Mục đích cơ bản của việc áp dụng các chế tài dân sự trong
việc bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp là nhằm khôi phục lại các lợi ích (chủ yếu là
các lợi ích kinh tế) của chủ sở hữu đối tƣợng sở hữu công nghiệp khi quyền dân sự
của họ đã đƣợc pháp luật bảo hộ bị xâm phạm trên thực tế. Theo quy định của Bộ
luật dân sự hiện hành, cá nhân, tổ chức có hành vi xâm phạm quyền sở hữu công
nghiệp có thể bị áp dụng một trong các chế tài sau đây:
- Buộc chấm dứt hành vi vi phạm;
- Buộc xin lỗi, cải chính công khai ;
- Buộc bồi thƣờng thiệt hại do tài sản, uy tín bị xâm phạm
Ngoài các hình thức nêu trên, theo các điều ƣớc Quốc tế về bảo hộ quyền sở

- Tịch thu hàng hóa giả mạo về nhãn hiệu, nguyên liệu, vật liệu, phƣơng tiện đƣợc
sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh hàng hóa giả mạo về nhãn hiệu.
- Tịch thu văn bằng bảo hộ, tài liệu chứng minh quyền SHCN bị sửa chữa, tẩy xóa.
- Tịch thu giấy tờ, tài liệu bị sửa chữa, tẩy xóa, giả mạo.
Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 13 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
- Tƣớc quyền sử dụng có thời hạn hoặc không thời hạn Chứng chỉ hành nghề dịch
vụ đại diện SHCN.
- Tƣớc quyền sử dụng có thời hạn hoặc không thời hạn thẻ giám định viên.
Ngoài ra, tổ chức cá nhân xâm phạm quyền SHTT còn có thể bị áp dụng các
biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu huỷ vật phẩm, hàng hoá vi phạm; buộc loại
bỏ yếu tố vi phạm trên sản phẩm, hàng hoá, phƣơng tiện kinh doanh; buộc phân
phối hoặc sử dụng vào mục đích phi thƣơng mại với điều kiện không làm ảnh
hƣởng đến khả năng khai thác thƣơng mại bình thƣờng của chủ sở hữu quyền
SHTT.
2.5.3.Biện pháp hình sự
Biện pháp hình sự đƣợc áp dụng để xử lý hành vi xâm phạm trong trƣờng hợp hành
vi đó có yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Trong việc bảo vệ quyền SHCN đối với nhãn hiệu, biện pháp này thƣờng đƣợc cơ
quan nhà nƣớc có thẩm quyền áp dụng đối với các hành vi xâm quyền của chủ sở
hữu, gây hậu quả nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của họ, ảnh hƣởng đến
trật tự xã hội.
Theo các quy định của pháp luật, cụ thể trong bộ luật hình sự 1999 sửa đổi bổ sung
năm 2009 thì cơ chế pháp lý hình sự để bảo vệ quyền SHCN đƣợc áp dụng cho các
tội danh sau:
-Tội sản xuất, buôn bán hàng giả (điều 156)
-Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lƣơng thực thực phẩm, thuốc chữa bệnh, thuốc
phòng bệnh. (điều 157)
-Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thức ăn dùng để chăn nuôi, phân bón, thuốc thú
y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng vật nuôi (điều 158)

đều đƣợc quy định trong điều 11 nghị định 105/2006/NĐ-CP.
Trên thực tế, xác định hành vi xâm phạm đối với nhãn hiệu chúng ta phải
đánh giá yếu tố xâm phạm ở cả hai khía cạnh, đó là dấu hiệu dùng làm nhãn hiệu và
cả hàng hóa/dịch vụ mang nhãn hiệu đó. Trƣớc hết, chúng ta phải xác định dấu hiệu
vi phạm ờ mức độ giống hoặc tƣơng tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đƣợc bảo hộ ở
các khía cạnh nhƣ về cấu tạo của nhãn hiệu, cách trình bày (cả về màu sắc), cách
phát âm phiên âm, chữ và ý nghĩa của chữ đó (nếu nhãn hiệu là chữ khác tiếng Vệt).
Có nghĩa là, chúng ta phải đánh giá trên tất cả các yếu tố đó nếu chỉ cần có một yếu
tố giống hoặc tƣơng tự với nhãn hiệu đƣợc bảo hộ thì hoàn toàn có kết luận dấu
hiệu đó đã vi phạm. Thứ hai, dấu hiệu giống hoặc tƣơng tự đó phải gắn lên hàng
hóa/dịch vụ giống nhau hoặc tƣơng tự về bản chất, hoặc có liên hệ về chức năng
công dụng và cùng kênh tiêu thụ (trừ các sản phẩm mang nhãn hiệu nổi tiếng).
Trong thực tế, hầu hết các hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu chủ yếu dƣới
hình thức tƣơng tự gây nhầm lẫn, vì vậy không dễ gì xác định đƣợc ngay đó là hành
vi xâm phạm để tiến hành xử lý hoặc khởi kiện. Một vụ việc điển hình: “Công ty
CHINOIN Gyógyszer és Vegyészeti Termékek Gyára Zrt (Hungary) đã đƣợc Cục
SHTT (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng
hoá số 76201 bảo hộ nhãn hiệu “NO-SPA” cho các chất dùng cho ngành dƣợc, thú
Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 16 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
y và vệ sinh (dùng cho mục đích y tế); cao dán, vật liệu dùng để băng bó; vật liệu
dùng để hàn răng và in dấu răng; chất tẩy uế. Công ty CHINOIN Gyógyszer és
Vegyészeti Termékek Gyára Zrt (Hungary) (thông qua Công ty Tƣ vấn Đầu tƣ và
Chuyển giao Công nghệ) đã có đơn đề nghị cơ quan có thẩm quyền thanh tra, xử lý
Công ty TNHH Sản xuất Thƣơng mại Dƣợc phẩm N.I.C do có hành vi sản xuất sản
phẩm thuốc mang nhãn hiệu NIC-SPA (có dấu hiệu xâm phạm quyền đối với nhãn
hiệu “NO-SPA và hình” đang đƣợc bảo hộ theo Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu
số 76201 của Công ty CHINOIN Gyógyszer és Vegyészeti Termékek Gyára Zrt
(Hungary). Ngày 30/11/2009, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hồ
Chí Minh đã ký Quyết định số 700/QĐ-SKHCN để tiến hành thanh tra việc chấp

tìm thấy tài liệu nào ghi nhận việc tranh chấp nhãn hiệu dƣới dạng mùi hƣơng, âm
thanh nào tại Việt Nam nhƣng giả sử xảy ra, việc xác định hành vi xâm phạm nhãn
hiệu khó có thể hợp lý, công bằng. Trong những trƣờng hợp DN hoặc các cơ quan
chức năng không tự xác định đƣợc hành vi xâm phạm quyền trên cơ sở những kiến
thức và kinh nghiệm trên đây thì nên tiến hành yêu cầu hay trƣng cầu giám định
SHTT theo quy định của Luật SHTT và đƣợc Viện Khoa học SHTT triển khai từ
tháng 07-2009.
Việc xác định hành vi xâm phạm đối với nhãn hiệu nổi tiếng cũng có không
ít khó khăn. điều 4 Luật SHTT sửa đổi bổ sung 2009 đã đƣa ra khái niệm mới về
nhãn hiệu nổi tiếng: “Nhãn hiệu nổi tiếng là nhãn hiệu được người tiêu dùng biết
đến rộng rãi trên toàn lãnh thổ Việt Nam” , cùng với các tiêu chí cụ thể để xác định
một nhãn hiệu là nổi tiếng đƣợc quy định tại điều 75. Tuy nhiên, tại Điều 6bis Công
ước Paris không đƣa ra quy định về việc nhãn hiệu để đƣợc coi là nổi tiếng phải
đƣợc đăng ký và/hoặc sử dụng rộng rãi ở quốc gia đang xem xét. Theo quy định của
Điều 6bis Công ƣớc Paris, "các nước thành viên có trách nhiệm từ chối hoặc hủy bỏ
đăng ký, ngăn cấm việc sử dụng một nhãn hiệu có tính sao chép, bắt chước, phiên
dịch và có khả năng gây nhầm lẫn với một nhãn hiệu đã được cơ quan có thẩm
quyền của nước đăng ký hoặc sử dụng coi là nhãn hiệu nổi tiếng tại nước đó". Về
bản chất, quy định này của Công ƣớc Paris nhằm mở rộng phạm vi bảo hộ đối với
một nhãn hiệu đƣợc coi là nổi tiếng ở một quốc gia thành viên ngay cả khi nhãn
hiệu đó chƣa đƣợc đăng ký hoặc sử dụng ở quốc gia đó. Từ quy định mẫu thuẫn của
Điều 4 Luật SHTT, trong thực tiễn áp dụng luật SHTT, các cơ quan đăng ký và thực
thi quyền của Việt Nam đã có cách hiểu và xử lý không thống nhất khi xem xét các
hồ sơ liên quan đến nhãn hiệu nổi tiếng: một số trƣờng hợp nhãn hiệu sẽ đƣợc thừa
nhận là nổi tiếng khi xem xét ở Việt Nam mà không cần phải cung cấp bằng chứng
về việc nhãn hiệu đã đƣợc sử dụng ở Việt Nam, một số trƣờng hợp thì chủ sở hữu phải
Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 18 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
cung cấp bằng chứng sử dụng nhãn hiệu ở Việt Nam.Việc quy định các tiêu chí xác
định nhãn hiệu nổi tiếng nhƣ tại điều 75 vẫn chƣa hoàn toàn triệt để. Các tiêu chí

phẩm Việc xâm phạm quyền SHCN còn xuất hiện ở nhóm hàng hóa có khả năng
gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hƣởng đến sức khỏe con ngƣời nhƣ thuốc bảo vệ
thực vật, sắt thép xây dựng, thực phẩm, đồ uống Bởi vậy mới có chuyện một ngƣời
muốn quyên sinh bằng thuốc bảo vệ thực vật tƣởng rằng một lƣợng nhỏ đã gây
nguy hiểm tính mạng mà ở đây, ngƣời này uống cả chai vẫn khỏe bình thƣờng chỉ
vì chai thuốc là hàng “nhái” nhãn hiệu. Chuyện nghe nhƣ hoang đƣờng nhƣng có
thật trong thực tế cảnh báo tình trạng tràn lan không kiểm soát của hàng hóa xâm
phạm quyền SHCN đối với nhãn hiệu, có mặt ở cả thành thị lẫn nông thôn, kể cả
các siêu thị và trung tâm thƣơng mại lớn.
Trong khi các cơ quan chức năng đang cố gắng hoàn thiện hệ thống pháp
luật về bảo hộ quyền SHCN thì tính chất, mức độ xâm phạm quyền SHCN ngày
càng diễn ra nghiêm trọng và phức tạp. Hầu hết các vụ xâm phạm quyền SHCN đều
liên quan đến nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp trong đó xâm phạm quyền đối
với nhãn hiệu chiếm một tỷ lệ lên tới 80%. Tính tổng số trên cả nƣớc năm 2011
(theo báo cáo không đầy đủ từ các địa phƣơng) về nhãn hiệu có 1.561 vụ đã xử lý
và tổng số tiền phạt là 9.021.421.000 đồng. Chỉ tính riêng 6 tháng cuối năm 2011 và
6 tháng đầu năm 2012, các địa phƣơng đã xử lý trên 1000 vụ xâm phạm nhãn hiệu,
phạt tiền trên 3 tỷ đồng (số liệu thống kê của cục SHTT).Theo Cty Unilever Việt
Nam chuyên sản xuất hóa mỹ phẩm và chất giặt tẩy, từ năm 2000 đến nay, tổng
cộng có trên 60 mẫu mã sản phẩm làm giả làm nhái các nhãn hiệu của đơn vị bị Cục
SHTT kết luận có vi phạm. Trị giá buôn bán hàng giả, hàng nhái các nhãn hiệu của
Unilever tại Việt Nam ƣớc tính bằng con số cả triệu USD. Hành vi xâm phạm đƣợc
thể hiện dƣới nhiều hình thức nhƣng chủ yếu là hàng có chất lƣợng kém hơn nhƣng
lợi dụng mẫu mã gần giống và tên gọi na ná với loại hàng đƣợc ƣa chuộng. Hàng
giả, hàng nhái có những biểu hiện nhƣ đa dạng về mẫu mã, “linh động” về giá cả và
đặc biệt nguy hiểm hơn là còn phong phú cả về chủng loại. Sự nguy hiểm thể hiện ở
chỗ, bên cạnh việc gây thiệt hại về kinh tế nó còn gây ảnh hƣởng nghiêm trọng đến
sức khỏe của ngƣời tiêu dùng. Thực trạng các hành vi giả nhãn hiệu, nhái nhãn hiệu
sẽ đƣợc trình bày dƣới đây.
 Thực trạng làm giả nhãn hiệu tại Việt Nam

dùng dẫn đến hiểu nhầm rằng, hàng hóa có nguồn gốc từ các nƣớc có sản phẩm chất
lƣợng cao, phản ánh không đúng bản chất và sự thật về hàng hóa. Ngày 29-9-2012,
Đội kiểm soát bảo vệ quyền SHTT đã phối hợp với Chi cục Hải quan cửa khẩu
Cảng Hòn Gai bắt giữ và xử lí đối với lô hàng gồm 4.400 kiện thuốc lá xâm phạm
nhãn hiệu Black Devil nhập kho ngoại quan của Công ty Cổ phần đầu tƣ xuất nhập
Nghiên cứu khoa học Bộ môn: Luật Thương Mại
Khoa Kinh doanh Thương Mại 21 GVHD: Th.s Đỗ Phương Thảo
khẩu Quảng Ninh (QUNIMEX), trị giá hàng hóa vi phạm khoảng 820 triệu đồng…
Hi hữu khi sự trùng lặp nhãn hiệu không chỉ xảy ra với các DN, cơ sở kinh doanh
mà gần đây, một trƣờng đại học khởi kiện vì bị trùng tên. Đó là đại học Đông Á (Đà
Nẵng). Sau nhiều lần thƣơng thảo bất thành, Hội đồng quản trị và Ban giám hiệu đã
thông qua quyết định khởi kiện đại học Công nghệ Đông Á (Bắc Ninh) vì đã xâm
phạm quyền đối với nhãn hiệu. Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam xảy ra tranh chấp
nhãn hiệu trên lĩnh vực giáo dục. Trƣớc đây phần lớn tranh chấp trong lĩnh vực này
là quyền tác giả liên quan đến giáo trình, bài giảng. Tháng 8/2010, khi Bộ GD-ĐT
quyết định tạm ngừng tuyển sinh ĐH, CĐ, THCN năm 2010 đối với ĐH Công nghệ
Đông Á thì hàng nghìn học sinh và phụ huynh có con dự định vào học tại ĐH Đông
Á (Đà Nẵng) lo lắng làm ảnh hƣởng đến hình ảnh và kết quả tuyển sinh của trƣờng.
3

Hầu hết các hãng có uy tín, có thƣơng hiệu, đƣợc ngƣời tiêu dùng ƣa chuộng đều có
nguy cơ bị làm giả hàng hóa. Xét về góc độ kinh tế, hàng giả gây ảnh hƣởng rất lớn
đến lợi nhuận của những doanh nghiệp sản xuất., kinh doanh chân chính. Tác động
tiêu cực đầu tiên là hành vi nêu trên làm mất uy tín của những doanh nghiệp có sản
phẩm bị làm giả, khiến ngƣời tiêu dùng hiểu lầm, dẫn đến việc quay lƣng lại với sản
phẩm. Mặt khác, vì có lợi thế về giá cả so với với hàng “xịn” mà hàng giả khiến
những mặt hàng chính hãng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng lâm vào tình trạng ế ẩm,
suy giảm doanh thu.
 Thực trạng làm nhái nhãn hiệu tại Việt Nam
Đây cũng là một tình trạng vi phạm rất phổ biến. Trên thị trƣờng, nhiều khách hàng

Sunlife
Các hành vi xâm phạm quyền SHCN đối với nhãn hiệu đang trở thành vấn đề nhức
nhối trong nền kinh tế Việt Nam. Thị trƣờng, ngƣời tiêu dùng, các DN làm ăn chân
chính là nạn nhân trực tiếp đối mặt với nguy cơ thiệt hại nặng nề nếu không có sự
chung tay cùng các bên đại diện pháp luật đẩy lùi vấn nạn này.
3.3. Thực trạng pháp luật về các biện pháp xử lý hành vi xâm phạm đối với
nhãn hiệu
Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu hàng hoá cũng nhƣ các đối
tƣợng sở hữu công nghiệp khác là một hiện tƣợng tồn tại khách quan trong nền kinh
tế thị trƣờng, thiệt hại gây ra không nhỏ và làm nản lòng các nhà đầu tƣ
Liên quan đến luật định và các biện pháp xử lý hành vi xâm phạm nêu trên, câu hỏi
mà các DN và cơ quan chức năng thƣờng hay đặt ra đó là "Làm thế nào để có thể