LỜI MỞ ĐẦU
Hình thức nhà nước là vấn đề có ý nghĩa lí luận và thực tiễn rất quan trọng
- đó là cách thức tổ chức quyền lực nhà nước và những phương pháp để thực
hiện quyền lực nhà nước. Hình thức nhà nước là một khái niệm chung được hình
thành từ ba yếu tố cụ thể : Hình thức chính thể, hình thức cấu trúc nhà nước và
chế độ chính trị.Trong đó hinh thức cấu trúc nhà nước là cách thức cấu tạo nhà
nước theo các đơn vị hành chính lãnh thổ và xác lập mối quan hệ giữa các cơ
quan giữa trung ương và địa phương.Mỗi quốc gia tuỳ chọn vào điều kiện lịch
sử, truyền thống, văn hoá, phong tục tập quán, tùy vào mỗi giai đoạn lich sủ
khác nhau mà có cách thức tổ chức bộ máy nhà nước khác nhau. Nhà nước
phong kiến ở Tây Âu cũng vậy. Trong thời kì phát triển của mình, ở nhà nước
phong kiến Tây Âu đã tồn tại hình thức cấu trúc phân quyền cát cứ. Vậy nguyên
nhân và những biểu hiện của hình thức cấu trúc nhà nước này như thế nào?
chính là mục đích của chúng em khi lựa chọn đề tài này. Vói kiến thức còn hạn
chế bài làm của chúng em không tránh khỏi những thiếu sót kính mong thày cô
quan tam, chỉ bảo để bài tập của nhóm em có thể hoàn thiện hơn. Chúng em xin
chân thành cảm ơn!
NỘI DUNG
I) KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH HÌNH THỨC
CẤU TRÚC NHÀ NƯỚC PHÂN QUYỀN CÁT CỨ Ở TÂY ÂU:
Nếu như ở nhà nước phong kiến Trung Quốc ở cả ba thời kì hình thành,
phát triển và suy vong hình thức kết cấu nhà nước phổ biến là trung ương tập
quyền phát triển thành hình thức chính thể quân chủ chuyên chế có sự thống
nhất về hình thức chính thể của nhà nước. thì ở nhà nước phong kiến Tây Âu lại
khác. Hình thức kết cấu của nhà nước phổ biến và bao trùm trong thời kì phát
triển của nhà nước phong kiến Tây Âu là phân quyền cát cứ. Hình thức chính thể
quân chủ chuyên chế chỉ xuất hiện ở thời kì hình thành đặc biệt là thời kì cuối –
thời kì suy vong và chỉ ở một số nước như Pháp, Anh, Tây Ban Nha,...Còn ở
một số nước như ItaLia, Đức..trạng thái phân quyền cát cứ tồn tại suốt cả chế độ
phong kiến. Cụ thể: Ngay từ thời đế quốc Frang đã nảy sinh hiện tượng phân
quyền cát cứ. Sau khi Clovit chết năm 511, Vương quốc Frang đã bị chi phối
phân phong như vậy theo hình chóp từ trên xuống dưới đã tạo ra các quan hệ
thần thuộc và tôn chủ đó là quan hệ người nhận đất phải trung thành và phải
gánh vác một số nghĩa vụ đối với tôn chủ trong đó nghĩa vụ quan trọng nhất là
quân dịch. Để lãnh địa không bị chia nhỏ và quyền lực của chúa phong kiến
cũng không bị phân chia theo cùng với đất đai nên một tập quán đã được hình
thành từ thế kỉ XI: chỉ người con trưởng mới được thừa kế. Để giữ được tính
mạng và tài sản thì những chúa đất phải có trong tay một lực lượng vũ trang và
một đám thân thuộc xung quanh để làm chỗ dựa vì vậy những chúa đất cũng
phải phân phong ruộng đất.
2.2, Nguồn thứ hai: Số ruộng đất ít ỏi của những nhân
dân tự do, nằm rải rác trong khu đất của lãnh chúa.
Những người dân ngoài việc phải đi lính cho nhà vua thì họ còn luôn
đứng trước nguy cơ bị cướp bóc, là nạn nhân của các cuộc nội chiến nên họ phải
nhờ vào một chỗ dựa nào đấy, đó là chúa phong kiến ở lãnh địa “bảo hộ” cho
mình. Và vì thế họ phải hiến đất cho lãnh chúa và trở thành lệ nông hoặc nông
nô để phục vụ trong các lãnh địa .Như vậy, các phần tử trong giai cấp phong
kiến luôn luôn đứng trước một mâu thuẫn, một mặt bao giờ chúng cũng muốn
tăng cường quyền lực và mở rộng lãnh địa của mình tới mức độ lớn nhất mặt
khác lại phaỉ chia sẻ quyền lực và lãnh địa của mình cho các thần thuộc bên
dưới để biến bon này thành chỗ dựa. Chính vì vậy, đã dẫn đến hậu quả quyền sở
hữu tối cao ruộng đất không thuộc về nhà vua và dẫn đến trạng thái phân quyền
cát cứ. Trạng thái này đẻ ra trạng thái kinh tế tự cung tự cấp. Đến lượt nó nền
kinh tế tự nhiên nó lại là một yếu tố kinh tế củng cố trạng thái chính trị phân
quyền cát cứ
Việc thiết lập cấu trúc phân quyền cát cứ cũng là do vấn đề giao thông đi
lại khó khăn bị hư hỏng nhiều bởi chiến tranh từ thời đế quốc La mã. Việc đi lại
chuyên chở cũng không an toàn vì nạn cướp bóc, đường đi lại khó khăn, trắc trở
khiến cho mối liên hệ giữa các vùng cũng không thường xuyên đã làm cho tình
trạng cát cứ địa phương ở các lãnh địa trở nên sâu sắc rõ nét hơn.
3, Các nguyên nhân khác
2, Về chính trị – xã hội
2.1, Về xã hội
Quan hệ cơ bản là quan hệ giữa lãnh chúa và nông dân. Nông dân có
ba loại: nông dân tự do, lệ nông và nông nô. Trong đó, lệ nông dần dần trở thàn
nồng nô. Ngay cả nông dân tự do trước sau cũng bi biến thành nông nô. Nông
nô lệ thuộc vào chúa phong kiến cả về ruộng đất và thân thể. Họ bị cột chặt suốt
đời vào ruộng đất phong kiến không có quyền bỏ đi nơi khác.Nếu chúa phong
kiến chuyển nhượng ruộng đất thì cũng chuyển nhượng luôn những nông nô
sống trên đó. Nhưng nông nô chưa mất tự do hoàn toàn, họ có quyền có gia
đình, có tài sản riêng. Lãnh chúa có thể mua bán nông nô những không thể tùy
tiện giết họ như nô lệ. Đối với lệ nông không phải nông nô thì số ngày lao dịch
và khoản tô hiện vật được giảm nhẹ hơn. Vì nông nô lẹ thuộc vào chúa phong
kiến về mặt thân thể, nên họ phải nộp thuế thân cho chúa phong kiến. Nông nô
lấy vợ, lấy chồng phải nộp thuế kết hôn. Con cái nông nô muốn kế thừa tài sản
của cha cũng phải nộp khoản thuế gọi là thuế thừa kế. Những so với nô lệ trong
xã hội cổ đại thân phận của nông nô có khá hơn.
2.2, Về chính trị
Lãnh địa cũng là một đơn vị chính trị biệt lập tương tự như một vương
quốc có quân đội luật lệ tòa án, tài chính đơn vị đo lường riêng.
Những tước vị và chức vụ trong chính quyền mà nhà vua trao cho các lãnh
chúa nay đã trở thành cha chuyền con nối. Không những thế các lãnh chúa còn
biến luôn khu cả khu vực hành chính do chúng đứng đầu thành lãnh địa riêng.
Nhà vua không thể điều động, thuyên chuyển hoặc thay thế chúng bằng người
khác. Chúng còn dùng uy quyền biễn các thần thuộc của nhà vua thành thần
thuộc của chúng, biến những thần dân của nhà vua thành thần dân của chúng.
Các lãnh chúa đều có tòa án riêng xét xử những thần dân trong lãnh địa giám
chông lại chúng. Những vụ xét xử này còn đem lại cho lãnh chúa một khoản thu
nhập lớn. Ngoài ra quyền đúc tiền cũng đem lại một nguồn lợi không nhỏ cho
các lãnh chúa. Quyền thu thuế ở địa phương cúng thuộc về các lãnh chua. Giữa
các chúa phong kiến thường xảy ra chiến tranh, nhằm cưỡng đoạt đất đai, tài