Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
1
MỤC LỤC

CHƢƠNG 1: THIẾT LẬP MÔ HÌNH ER 3
1.1. Giới thiệu: 3
1.1.1. Khởi động Power Designer 16 3
1.1.2. Tạo mới 1 mô hình quan niệm dữ liệu 3
1.1.3. Thanh công cụ 5
1.2. Thiết lập mô hình CDM 6
1.2.1 Tạo thực thể 6
1.2.2. Tạo mối kết hợp 8
1.2.3 Tạo thực thể yếu 12
1.2.4. Biểu diễn mối kết hợp đệ quy 14
1.2.5. Biểu diễn mối kết hợp 1-1 14
1.2.6. Biểu diễn cấu trúc phân cấp ( tổng quát hóa và chuyên biệt hóa) 15
1.2.7. Biểu diễn mối kết hợp mở rộng 18
1.3. Chuyển đổi từ mô hình CDM sang mô hình PDM 23
1.4. Chuyển đổi từ mô hình PDM sang SQL Server 26
1.5. Bài tập: 35
CHƢƠNG 2. THIẾT LẬP MÔ HÌNH DFD 38
2.1. Giới thiệu 38
2.2. Tạo ô xử lý, kho dữ liệu, tác nhân và dòng dữ liệu 40
2.3. Tạo mô hình phân cấp 51
2.3.1. Tạo mô hình một cấp 51
2.3.2. Tạo mô hình nhiều cấp 52
2.4. Một số lƣu ý khi thiết kế mô hình xử lý 56
2.5. Bài tập 58
CHƢƠNG 3: THIẾT KẾ GIAO DIỆN 62
3.1. Giới thiệu: 62
3.2. Khởi tạo dự án: 62

File/ New Model. Hộp thoại New Model xuất hiện.
 Chọn Model types là Conceptual Data Model.
 Gõ tên mô hình vào ô Model name
 Click nút OK

Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
4 Tên mô hình xuất hiện trong cửa sổ Workspace Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
5
1.1.3. Thanh công cụ Cách bật Association và Association link:
Vào menu: tools-> Model options-> Notation, chọn "E/R+Merise"
Mối quan hệ giữa 2 thƣc thể
Cấu trúc phân cấp
Thực thể
Mối kết hợp
Liên kết giữa thực thể và mối kết hợp

DIACHI
Character
30 LOPHOC
Thuộc tính
Kiểu dữ liệu
Kích thƣớc
Ghi chú
MALOP
Character
10
Thuộc tính khóa
TENLOP
Character
30 MONHOC
Thuộc tính
Kiểu dữ liệu
Kích thƣớc
Ghi chú
MAMH
Character
10
Thuộc tính khóa
TENMH
Character

Thẻ General:
Name Tên thực thể. Tên này hiển thị trên mô hình
Code Tên tắt của thực thể. Tên này đƣợc dùng khi chuyển sang
CSDL vật lý
Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
7
Comment Diễn giải về thực thể
Number Số mẫu tin sẽ lƣu trữ trong thực thể
Generate table Đƣợc chọn nếu entity sẽ đƣợc chuyển thành table trong
PDM

Thẻ Attributes : Khai báo thuộc tính của thực thể
 Name: nhập tên thuộc tính của thực thể
Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
8
 Code: phát sinh một mã tƣơng ứng một thuộc tính (không cần quan
tâm)
 Data Type: cho phép chọn kiểu dữ liệu cho thuộc tính, click vào dấu
“…” bên cạnh, cửa sổ các kiểu dữ liệu mở ra, ta chọn kiểu dữ liệu
phù hợp cho các thuộc tính, bên dƣới cho có text box cho phép ta
chọn kích thƣớc chiều dài của từng kiểu dữ liệu.
 M (Mandatory): thuộc tính có bắt buộc hay không?
 P(Primary Indentifier): thuộc tính có phải là khóa chính hay không?
 D(Displayed): có hiển thị thuộc tính này hay không?

lƣợc đồ.
 Double Click vào mối kết hợp vừa tạo : Khai báo thông tin của mối
kết hợp: giống nhƣ khai báo thông tin của thực thể.
 Chú ý: mối kết hợp không có thuộc tính khóa Bƣớc 2: Tạo liên kết giữa thực thể với mối kết hợp
Click chọn biểu tƣợng Link, kéo thả từ thực thể đến mối kết hợp.
Chỉnh sửa các thông tin của liên kết:
 Role :Nhãn diễn giải vai trò của mối liên kết
 Cardinality: Bản số mỗi nhánh của mối kết hợp.
Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
11 o Kết quả như sau:
Tƣơng tự, sinh viên tự tạo mối kết hợp giữa thực thể SINHVIEN và
MONHOC:
Mối kết hợp giữa SINHVIEN và MONHOC đặt tên là KETQUA, thuộc tính điểm
thuộc về mối kết hợp này.


Bƣớc 1: vẽ thực thể Nhân viên
Bƣớc 2: vẽ mối kết hợp Quản lý
Bƣớc 3: Tạo 2 liên kết giữa thực thể Nhân viên và mối kết hợp Quản lý
Kết quả nhƣ sau:

1.2.5. Biểu diễn mối kết hợp 1-1
Ta thấy rằng bản số của mối kết hợp giữa 2 thực thể SINHVIEN và
THETHUVIEN là 1-1 theo hình sau: Khi chuyển sang PDM, mô hình có dạng:

Giả sử ta chỉ muốn đƣa MaSV vào table THETHUVIEN mà không muốn đƣa
Mathe vào table SINHVIEN, ta double click vào đƣờng link của mối kết hợp,
chọn mục Dominant role nhƣ hình dƣới đây:

Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
15 Kết quả sau khi chuyển sang PDM nhƣ sau:

1.2.6. Biểu diễn cấu trúc phân cấp ( tổng quát hóa và chuyên biệt hóa)

(1) Click công cụ Inheritance link trong thanh Palette
(2) Drag and drop từ thực thể con đến thực thể cha. Sẽ sinh ra MKH kế
thừa có tên là Inhr_n.
(3) Nếu muốn khai báo thêm thực thể con thì drag and drop từ ký hiệu hình
bán nguyệt tới thực thể con đƣợc thêm.
Nếu muốn thay đổi tên và khai báo các đặc tính của nó thì bấm đúp vào

một Table tƣơng ứng với thực thể cha và chứa thêm các thuộc tính của thực thể
con. Kết quả khi chuyển sang mô hình PDM nhƣ sau:
NHANVIEN
MaNV
TenNV
Khoa
Phong
char(10)
char(30)
char(10)
char(10)
<pk>

 Trƣờng hợp chỉ chọn Generate Children mà không chọn Generate Parent:
Khi chuyển sang PDM, Power Designer sẽ tạo các table tƣơng ứng với các thực
thể con. Khi đó cần chỉ định cách thức kế thừa:
 Inherit all attributes: kế thừa tất cả các thuộc tính của thực thể cha

 Inherit only primary attributes: chỉ kế thừa các thuộc tính khóa của thực thể
cha
Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
18  Trƣờng hợp chọn cả 2:
DICHVU.
Cách tạo mối quan hệ phụ thuộc thực hiện nhƣ hƣớng dẫn ở phần 4.3
 Giả sử hệ thống cần lƣu lại chi tiết ngày sử dụng và giờ sử dụng cho mỗi lần
khách sử dụng dịch vụ để phân biệt các lần sử dụng khác nhau trong ngày.
Lúc này mối kết hợp CTDICHVU có thêm 2 thuộc tính NgaySD và GioSD.
Hai thuộc tính này là thuộc tính khóa, đƣợc vẽ bằng tay nhƣ sau:
Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
21

 Ta không thể thiết lập thuộc tính khóa cho mối kết hợp, hơn nữa mối kết
hợp CTDICHVU lúc này có định danh riêng nên phải chuyển thành thực
thể. Sau khi chuyển, kết quả nhƣ sau:
Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
22

Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
23
1.3. Chuyển đổi từ mô hình CDM sang mô hình PDM
Bƣớc 1: Kiểm tra mô hình:
 Chọn Tool/Check Model hoặc ta có thể nhấn phím tắt F4
Xuất hiện hộp Check Conceptual Data Model  Chọn hay bỏ chọn những đối tƣợng cần kiểm tra lỗi và chú ý
o Click OK. Kết quả kiểm tra sẽ hiện trong khung “Output”. Đối tƣợng và
thuộc tính bị lỗi sẽ hiện trong khung Result List.
Trƣờng hợp mô hình có lỗi, bạn có thể xem chi tiết thông báo lỗi hoặc chuyển
Bài giảng Thực hành PTTK HTTT
25
 Trang
Detail,
chỉnh các
tùy chọn  Trang
Selection,
chọn các
đối tƣợng
cần
chuyển
đổi sang
PDM.

 Click OK
để thực
hiện

Trích đoạn Tạo mô hình nhiều cấp

---