MỘT VÀI BIỆN PHÁP ĐỂ HỌC SINH HAM THÍCH ĐẾN
TRƯỜNG.
A. ĐẶT VẤN ĐỀ.
I/ YÊU CẦU CÔNG VIỆC
Ham thích nghĩa là rất thích. Một cá thể ham thích công việc nào đó, thì
cá thể đó sẽ có thêm nguồn động lực để làm tốt công việc. Khi một cá thể
thiếu sự ham thích thì cá thể đó không thể làm tốt được công việc mình
đang làm, kết quả không đạt cao. Đối với một học sinh cũng vậy không
có sự ham thích trong học tập thì việc học của em sẽ khó khăn hơn, không
hiểu bài, không làm bài được dễ sinh ra chán nản dẫn đến bỏ học.
Trong những năm gần đây tình trạng học sinh bỏ học ngày càng phổ biến.
cấp học càng cao tỷ lệ học sinh bỏ học càng lớn. Có rất nhiều nguyên
nhân dẫn đến tình trạng học sinh bỏ học nhưng trong đó nguyên nhân
chính là các em không thích đi học, không thích đến trường.
Xã hội ngày càng phát triển, thì yêu cầu về giáo dục cũng được nâng cao.
Đòi hỏi trong xã hội ai cũng được học hành, được tiếp thu được kiến thức
kĩ năng, kĩ xảo từ nhà trường để phục vụ cuộc sống sau này. Chúng ta
ngày đêm đang ra sức phổ cập giáo dục ở các cấp học. Nhưng trên thực tế
có biết bao nhiêu học sinh bỏ học giữa chừng. Biết bao nhiêu trẻ em
không biết đọc, biết viết hoặc đọc viết không thông thạo mà đã nghỉ học.
Tất cả đều là sản phẩm của nhà trường, do không quan tâm đến học sinh,
không có biện pháp để học sinh ham thích học, thích được đến trường.
“Tất cả điều đó chứng tỏ rằng: Việc học không còn là niềm vui, trường
học không còn là điểm đến ưa thích của một bộ phận trẻ em nữa”.
Hiện nay ở một số trường đặc biệt là các trường vùng nông thôn và các
trường ở vùng sâu người làm công tác giáo dục còn bế tắc trong việc tạo
cho học sinh sự hứng thú trong học tập, ham thích được đi học, được đi
đến trường. Có nhiều giáo viên vẫn biết một số biện pháp tạo sự ham
thích việc học cho học sinh, nhưng lại thực hiện không tới nơi tới chốn
Ban giám hiệu lại không quan tâm, vận động giáo viên thực hiện, hoặc
chỉ thực hiên trên lí thuyết. Cho nên nhiều gia đình có kinh tế khá sẵn
là hết sức cần thiết, nhưng chúng ta cần có những biện pháp như thế nào
để mọi trẻ em đều ham thích đến trường là điều nên bàn và nên làm nhất
trong tình hình hiện nay.
II/ THỰC TRẠNG BAN ĐẦU:
Trường tiểu học Xuyên Mộc cũng như một phần lớn các trường trong
huyện Xuyên Mộc, là trường thuộc vùng nông thôn còn thiếu thốn rất
nhiều về cơ sở vật chất, dân trí còn thấp, số hộ nghèo còn nhiều, nhiều
người dân còn mù chữ, học sinh dân tộc ít người lại đông chiếm 13% số
học sinh toàn trường. Trong cuộc sống hàng ngày các em còn phải phụ
giúp cha mẹ công việc gia đình. Trình độ học sinh trong một lớp không
đồng đều số em giỏi thì rất ít, em yếu thì nhiều. Việc giáo dục con cái phụ
huynh thường khoán trắng cho nhà trường. Hoặc là giáo dục không đúng
phương pháp làm ảnh hưởng nhiều đến nhân cách của các em. Trong
nhiều năm qua có rất nhiều em trong trường không thích đến trường, tới
lớp (các em đi học vì sự bắt buộc của gia đình, vì sợ bố mẹ cho ăn đòn
nhiều hơn tự nguyện đến trường). Nhiều em rất run sợ khi gặp thầy cô,
thụ động trong giờ học, thiếu sự ham học, làm cho các em không phát huy
hết được khả năng học tập của mình.
Việc tạo sự ham thích học tập cho học sinh chưa được giáo viên quan tâm
đúng mức. Trong giảng dạy giáo viên chưa chú trọng nhiều đến các hoạt
động ngoài giờ lên lớp, các tiết hướng dẫn thực hành, cũng như các
phương pháp, tổ chức các hình thức học tập nhằm tạo sự ham thích học
tập cho học sinh. Trong giờ dạy giáo viên còn để học sinh yếu bên lề lớp
học, làm cho học sinh yếu càng yếu hơn dẫn đến chán học.
Cơ sở vật chất nhà trường chưa bảo đảm việc vui chơi học hành, học sinh
còn học những phòng cấp 4, bàn ghế không đủ chuẩn, hư hỏng nhiều,
thiếu ánh sáng, nóng nực trong ngày nắng, dột ướt khi trời mưa. Sân
trường chưa đổ bê tông nên mưa thì sình lầy, nước đọng, nắng thì bụi
bay. Vừa ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh vừa tạo cho học sinh cảm giác
khó chịu về trường lớp mình.
thức tự giác học tập của các em chưa có (với những em đi học vì sự bắt
buộc của gia đình) nên các em thiếu sự cần cù, sự cố gắng vượt qua khó
khăn để học tập dễ sinh ra lười biếng, ham chơi và dẫn đến chán học, bỏ
học…
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tính tò mò phát triển, các em thường ham
thích cái mới, cái lạ. Dễ nhàm chán trong các hoạt động kéo dài, không
thay đổi hình thức. Nếu chúng ta những người làm công tác giáo dục biết
quan tâm tạo sự ham thích cho các em trong học tập, trong các hoạt động
ở trường, lớp thì mới có động lực thúc đẩy việc học, nâng cao được khả
năng tiếp thu, và thực hành các kĩnăng, kĩ xảo mà chúng ta cung cấp cho
các em.
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tâm sinh lý các em rất hiếu động, hay bắt
chước, dễ thích nghi với môi trường sinh hoạt ở trường, lớp. Đây là điều
kiện tốt để giáo viên tạo sự hứng thú cho các em. Nếu hàng ngày khi đến
trường chúng ta cho các em được vui chơi, sinh hoạt. Trong học tập các
em được hoạt động nhóm, được làm thí nghiệm, chơi các trò chơi học tập
thì các em sẽ ham học hơn từ đó các em sẽ ham thích đi học hơn.
+ Những vấn đề lý luận khác :
Hiện nay xu hướng của giáo dục là: “Tạo một môi trường thân thiện cho
học sinh học tập tích cực” để cho học sinh học tập tích cực thì phải tạo
được sự ham thích học tập ở các em. Muốn thế phải có một môi trường
thân thiện về trường, lớp, đội ngũ thầy cô. Phải có sự đổi mới không
ngừng về phương pháp cũng như hình thức dạy học. Giáo viên phải luôn
làm mới mình trước học sinh. Việc dạy học hiện nay không phải cung cấp
kiến thức cho học sinh một cách rập khuôn nhàm chán, mà cung cấp cho
học sinh các phương pháp học tập để học sinh tự tìm ra kiến thức một
cách tích cực.
Đối với học sinh thì việc học tập, tiếp thu kiến thức của các em là vấn đề
rất quan trọng. Do đó chúng ta phải làm như thế nào để các em học cho
có hiệu quả cao, phát huy hết năng lực vốn có của mình. Hiện nay nhiều
cho con em mình ham thích học tập thì chưa có kinh nghiệm! Do đó
người làm công tác giáo dục cần biết truyền đạt kinh nghiệm đến cho phụ
huynh để cùng nhau phối hợp phát huy tối đa chất lượng giáo dục. Và có
phải đó là phương pháp chia sẽ gắng nặng giáo dục của nhà trường cho
phụ huynh, nhằm thực hiện tốt chủ trương “xã hội hoá giáo dục” tất cả vì
tương lai con em chúng ta?
Có phải việc học sinh không thích đến trường do những nguyên nhân sau:
+ Do trường, lớp không được thân thiện, trường chưa ra trường, lớp chưa
ra lớp, lớp không đủ ánh sáng, nóng bức, bàn ghế không thích hợp, nhà vệ
sinh hôi thối hoặc không có. Sân trường không sạch sẽ, mưa sình lầy
đọng nước, nắng bụi bay mất vệ sinh…Trường thiếu cây xanh, bóng mát,
thiếu chỗ học sinh vui chơi.
+ Do còn nhiều em học yếu, lên lớp không hiểu bài, giáo viên không
giảng dạy kiến thức vừa sức với các em, để các em yếu bên ngoài giờ
học.
+ Do giáo viên ứng xử không sư phạm: Còn mắng chửi, đánh đập, dùng
hình phạt mà thiếu sự động viên khích lệ học sinh.
+ Do hình thức, phương pháp dạy học của giáo viên không đổi mới. Giáo
viên vẫn dạy theo cách xưa kia giáo viên nói, trò nghe và ghi chép. Chỉ có
tiết hội giảng, dự giờ mới có đồ dùng dạy học, mới có học nhóm, trò chơi,
dạy máy…
+ Do trường không có hoạt động, phong trào gì vui, hấp dẫn học sinh đến
trường chỉ có học và học.
+ Do phụ huynh chưa quan tâm đến con cái, chưa tạo điều kiện tốt để con
em học tập, vui chơi. Chưa quản lý con em mình lúc ở nhà, việc chơi bạn
bè xấu, cưng chiều con cái.
Và việc khắc phục những nguyên nhân trên sẽ giúp học sinh ham thích
đến trường để học tập, rèn luyện.
III/ QUÁ TRÌNH SỬ DỤNG SÁNG KIẾN :
Việc đầu tiên nhà trường luôn quan tâm đến việc tạo sự hứng thú cho học
một sắc thái mới đối với trường, lớp, trường lớp không những là nơi để
học mà còn là nơi các em đến vui chơi, thư giản. Cảnh quan trường phải
gần gũi với thiên nhiên, phù hợp tâm lý các em. Qua đó giúp giáo viên và
học sinh có ý thức xây dựng khuôn viên trường, lớp học như một công
viên, có cây xanh bóng mát, không khí trong lành, sạch sẽ, có chỗ cho các
em nghỉ ngơi vui chơi có sân chơi, bãi tập, tạo cho các em có trách nhiệm
bảo quản, giữ gìn, chăm sóc trường lớp. Nhưng để trường như một công
viên là một việc làm cần tiến hành lâu dài và khó thực hiện vì để muốn có
được những vườn cây cảnh, vườn hoa tươi thì cần có nguồn nước tưới
thường xuyên trong mùa khô, sẽ tốn một kinh phí cho người chăm sóc
hàng ngày (học sinh tiểu học khó thực hiện được vì khi đến trường các
em luôn sạch sẽ, vệ sinh, trừ những buổi lao động). Do đó thay vì trồng
hoa, cây cần nước tưới, trường tiến hành trồng những cây xanh lâu năm
không cần tưới (cây bàng, phượng, bằng lăng, tràm…) lấy bóng mát, tạo
cảnh quan xanh tươi. Những bồn hoa thì trồng những cây cảnh, cây hoa
lâu năm (đỡ chăm sóc và tưới trong mùa nắng). Những khu đất trống
xung quanh trường được trồng tràm. Cây xanh luôn được bảo quản, chăm
sóc, và sân trường luôn có bóng mát, tạo điều kiện cho học sinh vui
chơi… Trường dành một khu đất trống làm sân banh cho các em.
- Việc trồng cây nhà trường giao cho các lớp thực hiện: Các lớp trồng và
chăm sóc trong nhiều năm liền. Vì các em có trồng mới có ý thức bảo vệ,
giữ gìn mới có niềm ham thích khi thành quả lao động mình có kết quả.
- Ngoài ra nhà trường còn tạo cho học sinh ý thức làm chủ, ý thức giữ gìn
và chăm sóc “công viên”. Nhà trường thực hiện những việc sau:
Trường tổ chức lao động: Hai tuần một lần vào ngày thứ sáu các em có
buổi lao động tổng vệ sinh trường, lớp(chủ yếu quét dọn lớp học, cầu
thang, vệ sinh cổng trường thời gian 30 phút). Hàng tháng các em có một
buổi lao động dọn cỏ, chăm sóc cây xanh ở khuôn viên trường, lau chùi
bàn ghế vv…(dành cho lớp 4, 5).
Phát động phong trào “Trường không có rác” ở phong trào này giúp học
Ngay từ đầu năm trường tiến hành sửa chữa một số mục cơ bản để bảo
đảm điều kiện tối thiếu cho học sinh học như: Bảo đảm tất cả các phòng
học đều có điện (Mỗi phòng đều có hai bóng đèn, một – hai quạt
máy). Sửa chữa một số bàn ghế, tủ đựng đồ dùng hư hỏng vv
Yêu cầu mỗi giáo viên chủ nhiệm phải có trách nhiệm giáo dục học sinh ý
thức coi lớp học như nhà của mình. Tổ chức xây dựng lớp học thành một
căn nhà thân thiện. Bằng những việc như sau:
- Giáo viên phân công các em tự quản, trực lớp hàng ngày, giáo dục ý
thức, trách nhiệm giữ gìn lớp luôn sạch, đẹp.
- Sắp xếp chỗ để đồ dùng trong lớp cho hợp lí, gọn gàng (như đồ dùng
dạy học, chổi, sọt rác, ghế nhựa ). Tất cả những đồ dùng đưa ra sử dụng
thì cất lại đúng chỗ khi sử dụng xong. Lớp phải có thau nước rửa tay,
khăn lau bảng. Khi đèn, quạt hư phải báo cáo kịp thời cho BGH hiệu sửa
chữa.
- Tổ chức trang trí lớp học: Mỗi lớp đều có ảnh Bác, năm điều Bác dạy,
những câu khẩu hiệu có ý nghĩa do lớp chọn và được BGH đồng ý. Một
số tranh ảnh, bản thành tích hoạt động lớp ( tránh để lớp trống không
khi tường vôi quá cũ, và tránh việc trang trí quá màu mè).
- Góc trưng bày sản phẩm: Mỗi lớp đều có góc trưng bày sản phẩm, có
thể là một tấm bảng nhỏ để dán, trình bày những sản phẩm các em làm ra
từ các môn học như kĩ thuật, mĩ thuật. Hoặc các sản phẩm các tự làm ở
nhà. Các sản phẩm các em làm ra trong các phong trào thi đua đều được
được trưng bày tại lớp như: lồng đèn, báo tường, cờ thi đua, các giải
thưởng, bằng khen vv
- Thực hiện phong trào “Chậu hoa em chăm": Yêu cầu mỗi lớp có từ 8
đến 10 chậu hoa, chậu cây cảnh và chăm sóc hàng ngày. Lớp có thể giao
cho một tổ hoặc một bàn thực hiện một chậu cây (các em góp tiền mua
hoặc tự trồng). Các chậu cây này được đặt trong lớp ở các khung cửa sổ,
trên nóc tủ để tạo không khí thân thiện cho lớp (lưu ý chỉ là những chậu
kiểng nhỏ, có lá xanh quanh năm, dáng đẹp, chậu phải đẹp, sạch, tránh
cần tổ chức nhiều phong trào, hoạt động vui chơi để các em tham gia như
các phong trào thể thao, cắm trại, văn nghệ. Các hội thi do phòng, sở tổ
chức như viết chữ đẹp, khéo tay kĩ thuật vv… thì phải tổ chức thành
phong trào cấp lớp, cấp trường rồi mới tham gia các cấp khác. Khi các em
càng tham gia nhiều phong trào thì trong các phong trào đó các em sẽ có
được sự hứng thú với trường lớp, từ đó yêu thích trường lớp, và sự học
tập có thêm niềm hưng phấn.
VD : Khi tổ chức cắm trại, hay văn nghệ các em rất háo hức, hăng say
trong việc tập dợt, chuẩn bị dụng cụ tham gia, các em phối hợp nhóm với
nhau, phân công nhau cùng làm việc như người lớn. Các em sẽ yêu cầu
bố mẹ anh chị tập dợt cho mình, chuẩn bị trang phục vv… Nhiều em trở
nên hoạt bát, dạn dĩ hẳn lên, thể hiện được niềm vui qua phong trào
- Muốn tổ chức nhiều hoạt động phong trào ban giám hiệu rất cần đến vai
trò người tổng phụ trách đội. Do đó việc chọn lựa người làm công tác
phong trào rất quan trọng trong nhà trường: Đó phải là người năng động,
nhiệt tình, có khả năng tổ chức các phong trào (tránh tình trạng các
trường hiện nay là giáo viên nào yếu tay nghề, yếu chuyên môn thì cho
làm Tổng phụ trách đội).
Ban giám hiệu cần chỉ đạo cho tổng phụ trách đội tăng cường các hoạt
động đội, trong đó hình thức đội nhóm mang hình thức tự quản dưới sự
giám sát của giáo viên. Có tự quản các em mới có sự hưng phấn trong các
phong trào.
Phân công lịch cụ thể cho tổng phụ trách đội tổ chức các hoạt động cho
các em trong tuần.
Ví dụ : Như sinh hoạt sao nhi đồng hàng tuần vào sáng thứ sáu, sinh hoạt
tập thể múa hát vào thứ hai hàng tuần, đội nghi thức sinh hoạt chiều thứ
sáu vv Ở các phong trào này các em tự quản lấy công việc của mình.
tổng phụ trách chỉ họp BCH chi đội, liên đội phổ biến kế hoạch sau đó
các em tự về phổ biến, phân công các đội viên trong lớp cùng nhau làm
việc để hoàn thành kế hoạch được giao. Mỗi em mỗi việc cùng làm, cùng
tươi trong các hoạt động phong trào chúng ta phải khen, thưởng minh
bạch, đúng lúc, đúng nơi. Chúng ta cần biết cách tuyên dương các em biết
cho các em biết rõ mục đích các hoạt động phong trào. Một điều tối quan
trọng là chọn người dẫn dắt, tổ chức chương trình phải có năng khiếu nói,
khả năng pha trò, tạo khỏng khí sôi nỗi.
Ví dụ : Như tổ chức phong trào hội khoẻ cấp trường năm 2007-2008 để
hạn chế kinh phí nhà trường đưa ra cuộc thi cấp trường, không tổ chức
phát thưởng cấp trường nhưng cho các em biết rằng: “Cuộc thi này rất
quan trọng nhằm chọn vận động viên thi cấp huyện. Những em giỏi nhất
sẽ đại diện cho trường chúng ta đi thi đấu với trường bạn” do đó mặc dù
không có phần thưởng nhưng các em tham gia nhiệt tình, các hoạt động
không kém phần sôi nỗi. Và những em có thành tích tốt được nhà trường
cấp cho danh hiệu. Trong việc khen thưởng nhà trường luôn thực hiện
một cách trang nghiêm trước cờ hoặc vào các dịp quan trọng như sơ,
tổng kết cho toàn thể nhà trường được biết.
* Những điểm lưu ý để tạo sự ham thích cho học sinh trong tổ chức
các phong trào.
a) Các phong trào cần tạo điều kiện cho tất cả các em điều tham gia, cùng
vui chơi không tham gia với hình thức khán giả, đừng để tình trạng chỉ có
một số em nồng cốt tham gia là chính. Nếu không thì một số em sẽ không
đứng bên ngoài các cuộc chơi và tách biệt với bạn bè, trường lớp.
Ví dụ : Khi tổ chức chơi thể thao ở trường, trong cắm trại thì nên ra qui
định cho mỗi em chỉ được tham gia thi đấu một môn thôi. Như vậy thì
trong một cuộc chơi rất nhiều em được tham gia. Hay trong phong trào
văn nghệ sẽ khuyến khích cho các lớp có nhiều bạn tham gia các tiết mục
tốp ca, múa kịch có số lượng học sinh tham gia đông luôn được ưu tiên
cho biểu diễn. Nếu trong một hoạt động lớp nào có sỉ số tham gia đông
thì trong phong trào thi đua lớp đó sẽ được chấm thêm điểm. Và làm sao
cho tất cả các em đều có cơ hội tham gia vào sinh hoạt đội nhóm phong
trào.
đua. Khi các em tham gia thi đấu cấp huyện, tỉnh (đặt biệt các em mới lần
dầu tham gia) thì nên có mặt ban giám hiệu, tổng phụ trách đội hoặc giáo
viên đi kèm có như vậy mới tạo được sự thân thiện với học sinh.
2. Tăng cường hoạt động vui chơi trong các môn học:
Trong học tập có rất nhiều môn học khô khan, nặng về kiến thức như
toán, tập làm văn, chính tả vv…Đối với học sinh thường không có hứng
thú học những môn này (trừ những em giỏi thì ham học vì có điểm cao).
Như vậy để tạo được sự hứng thú, ham thích việc học ở học sinh nhà
trường luôn yêu cầu giáo viên tăng cường các trò chơi, hình thức học tập
sinh động trong tiết học. Đặc biệt là các môn học phát triển năng khiếu
như: Âm nhạc, Thể dục, Anh văn, các tiết ôn, tiết rèn đều phải tổ chức giờ
học sinh động, vui tươi.
Trong thời gian chuyển tiết giữa các môn học giáo viên cần phải dành từ
5-7 phút cho học sinh vui chơi (chơi trò chơi, múa hát, kể chuyện,đóng
kịch, thi đố…).Để tạo cho học sinh những giây phút thư giãn giữa các tiết
học, tạo cho các em niềm vui trên lớp…
3. Gần gũi thân thiện với học sinh mọi lúc, mọi nơi.
Trường đẹp, trường đạt chuẩn là một yếu tố quan trọng để học sinh thích
đến trường. Song, quan trọng nhất vẫn là đội ngũ giáo viên phải thực sự
yêu thương học trò. Thầy giáo quan trọng hơn cơ sở vật chất. Hầu như đa
số những học sinh tiểu học các em mới bước vào môi trường học tập thật
sự nên các em thường ngại tiếp xúc với bạn bè, thầy cô để thổ lộ tâm tình
hay học hỏi. Đặc biệt là những em có tính nhút nhát, rụt rè. Vậy để các
em mạnh dạn hơn thì chúng ta hãy yêu thương, gần gũi, tạo sự thân tình
để các em dễ hoà đồng vào môi trường tập thể, trường lớp, thầy cô. Để từ
đó các em có ấn tượng tốt với trường lớp, thầy cô mà ham thích đến
trường.
Áp dụng phương pháp đó ngay từ đầu năm học nhà trường thường xuyên
yêu cầu giáo viên phải biết gần gũi tâm sự, với trò chuyện với những học
sinh đặc biệt những em nhút nhát về chuyện gia đình, về chuyện học
gặp các giáo viên trong trường. Có ấn tượng tốt với thầy cô, có sự ham
thích đến trường để được thây cô yêu thương chăm sóc.
4. Giao việc cho các em.
Để học sinh thân thiện với giáo viên, ham thích đến trường chúng ta cần
cho học sinh thấy các em luôn được thầy cô tin tưởng, thương yêu, được
làm việc có ích cho trường, lớp thầy cô bằng cách giao việc cho các em
làm.
Giáo viên thường xuyên tìm những việc nhỏ, thích hợp hàng ngày ở lớp
để giao các em làm. Đặc biệt những học sinh có tính nhút nhát, rụt rè để
các em mạnh dạn, gần gũi thầy cô hơn. Và các em này sẽ rất vui, rất tự
hào và cảm thấy mình đã làm việc có ích.
Ví dụ : Nhờ các em cắt dán khẩu hiệu trong những ngày đại hội, thông
báo họp sao đỏ…. Nhờ tưới cây, khiêng bàn ghế, chuyển thông báo vv…
Làm cho các em thêm gần gũi với thầy cô và cảm thấy mình được thầy cô
tin tưởng giao phó nhiệm vụ trước lớp từ đó các em có thêm chút tự tin
vào bản thân mình, gần gũi trường, lớp hơn.
- Đối với những em còn nhút nhát nếu chúng ta không quan tâm đến thì
trong các hoạt động các em thường tách biệt, khó hòa đồng dẫn đến việc
thụ động với các hoạt động của trường, lớp dần dần các em không còn
ham thích đến trường lớp. Cho nên giáo viên yêu cầu những em này tham
gia vào các hoạt động đội nhóm để các em quen dần với tập thể rồi từ
hoạt động tập thể các em sẽ dần có tín tự tin, mất vẻ rụt rè, nhút nhát dễ
dàng hòa đồng với bạn bè, trường lớp. Ví dụ : Như yêu cầu các em phải
tham gia vào đội nghi thức, sinh hoạt sao. Cần yêu cầu những em dạn dĩ,
hoạt bát lôi kéo những em này vào các hoạt động của lớp nhà
trường. Cho các em biết rõ việc tham gia vào đội nhóm, những hoạt động
Copyright: Tài liệu đại học ©