VỢ NHẶT
Đề 1: Phân tích nhân vật người vợ nhặt trong truyện ngắn “Vợ nhặt”
của Kim Lân.
I. Mở bài :
- Kim Lân là một trong những nhà văn xuất sắc của nền văn xuôi hiện đại
Việt Nam trước và sau Cách mạng tháng Tám.
- Một trong những tác phẩm tiêu biểu của Kim Lân được viết ngay sau khi
Cách mạng tháng Tám thành công là truyện ngắn “Vợ nhặt”,được in trong
tập truyện “Con chó xấu xí”. Đây là tác phẩm mà Kim Lân đã tái hiện thành
công bức tranh ảm đạm và khủng khiếp về nạn đói Ất Dậu ( 1945) của nước
ta.
- Trên cái nền tăm tối và đau thương ấy, nhà văn đã đặt vào đó hình ảnh của
nhân vật người vợ nhặt : nghèo đói, bất hạnh nhưng lại có một khát vọng
sống mãnh liệt .Điều đó được thể hiện qua việc chị chấp nhận theo không
một người đàn ông về làm vợ giữa ngày đói.
II. Thân bài :
- Trước hết, về cảnh ngộ, xuất hiện trong tác phẩm, người vợ nhặt chỉ là
một con số không tròn trĩnh : không tên tuổi, không quê hương, không
gia đình, không nghề nghiệp… Từ đầu đến cuối tác phẩm chị chỉ được gọi
bằng “thị”- một cách gọi phiếm định giành cho chị và tất cả những người phụ
nữ có cảnh ngộ và số phận đáng thương và tội nghiệp như chị.
- Không những vậy, chân dung của người phụ nữ ấy hiện ra ngay từ đầu là
những nét không mấy dễ nhìn : đó là hình ảnh của người đàn bà gầy vêu vao,
ngực gầy lép, khuôn mặt lưỡi cày xám xịt, quần áo thì rách như tổ đỉa.
- Về tính cách :
+Trước khi trở thành vợ Tràng, thị là một người phụ nữ ăn nói chỏng
lỏn, táo bạo và liều lĩnh : Lần gặp đầu tiên, thị chủ động làm quen ra đẩy xe
bò cho Tràng và “liếc mắt cười tít” với Tràng.Lần gặp thứ hai, thị “sầm sập
chạy tới”, “sưng sỉa nói” và lại còn “đứng cong cớn” trước mặt Tràng. Đã
vậy, thị còn chủ động đòi ăn. Khi được Tràng mời ăn bánh đúc, thị đã cúi
gằm ăn một mạch bốn bát bánh đúc. Ăn xong còn lấy đũa quẹt ngang

Bài làm 2
Tác phẩm Vợ nhặt xoay quanh câu chuyện của ba người trong một gia đình
ngụ cư. Điều lạ là một người làm nên chính cái tên của truyện lại không có
tên, không biết tuổi. Đó chính là vợ Tràng. Người phụ nữ ấy chỉ là một trong
số hàng ngàn, hàng vạn thân phận phụ nữ cùng thời. Do đó, người ấy rất rễ bị
lãng quên, ít ai chú ý tới nhưng với nhà văn đó là một số phận không thể bỏ
qua, một số phận gây nhức nhối, trăn trở. Sự hấp dẫn của nhân vật nữ này
phải chăng là từ một người trong cõi mù mịt, không đâu vào đâu trở thành
một nàng dâu hiền thục của bà cụ Tứ?
1.Lai lịch, ngoại hình:
- Vợ Tràng là người đàn bà không rõ lai lịch, không có gia đình, không có
nhà cửa. Cô ta thậm chí không có tên và khi xuất hiện lúc được gọi là thị, là
cô ả, lúc là người đàn bà. Chỉ có bà cụ Tứ xem vợ Tràng là nàng dâu, con
dâu, là con và được Tràng gọi là nhà tôi mà thôi. Trước khi về nhà bà cụ Tứ,
cô ta cùng với mấy chị con gái ngồi vêu ra ở cửa nhà kho thóc Liên đoàn chờ
nhặt hạt rơi, hạt vãi, hay ai có công việc gì gọi đến thì làm. Trong nạn đói hồi
ấy, thân phận con người thật rẻ rúng. Đâu phải vợ Tràng mới là người không
tên, không tuổi, còn biết bao chị gái như thế.
- Vợ Tràng xuất hiện với một chân dung thảm thương. Lần đầu tiên Tràng
trông thấy, thị mới chỉ gầy yếu xanh xao (ngồi vêu trước cửa kho thóc),
nhưng gặp lần hai, anh ta không nhận ra. Vì đói rách mà chỉ hôm, áo quần
rách thị tả tơi như tổ đỉa, gày sọp hẳn đi, trên cái mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn
thấy hai con mắt. Chả trách anh cu Tràng không nhận ra thị là phải.
2.Tính cách:
- Khi mới gặp Tràng:
+Thị là người đanh đá, táo bạo tới mức trở nên trơ trẽn. Nghe anh chàng phu
xe hò một câu cho đỡ nhọc (Muốn ăn cơm trắng mấy giò này / Lại đây mà
đẩy xe bò với anh nì), thị đã cong cớn bám lấy rồi vùng đứng dậy, ton ton
chạy lại đẩy xe cho Tràng. Gặp lần thứ hai, khi Tràng vừa trả hàng xong, thị
đâu xầm xầm chạy đến. Thị đứng trước mặt mà sưng sỉa nói: Điêu! Người thế

đứng nguyên chỗ cũ, khẽ nhúc nhích. Chính thái đọ ấy cùng hoàn cảnh của
thị đã khiến bà cụ Tứ , trái với sự dò xét thông thường của những người mẹ
chồng đối với nàng dâu, nhìn thị lòng đầy thương xót. Bà nhanh chóng chấp
nhận thị là dâu dù chỉ mấy phút trước đó cả hai đều hoàn toàn xa lạ.
+Sáng hôm sau, thị đã trở thành người vợ đảm đang. Cùng với bà cụ Tứ , thị
thức dậy sớm, lo dọn dẹp nhà cửa, quét tước sân vườn sạch sẽ. Người vô tâm
như anh Tràng vẫn nhận ra sự thay đổi kỳ lạ ở thị: Tràng nom thị hôm nay
khác lắm, rõ ràng là người đàn bà hiền hậu đúng mực không có vẻ gì chao
chát chỏng lỏn như mấy lần gặp ngoài tỉnh. Không những thế, thị còn tỏ ra là
người biết tu chí làm ăn. Khi thị hỏi bà cụ Tứ về tiếng trống ồn ã ngoài đình
và biết đó là tiếng trống thúc thuế, thị đã khẽ thở dài. Rồi chính thị là người
đầu tiên kể cho cả nhà nghe chuyện trên mạn Thái Nguyên, Bắc Giang người
ta không chịu đóng thuế nữa mà đi phá kho thóc Nhật, chia cho người đói.
Câu chuyện ấy khiến Tràng ân hận và tiếc rẻ khi nhớ lại mình đã từng có dịp
làm như thế mà chẳng làm. Ai biết rồi đây, để chăm lo cho cuộc sống gia
đình của mình, người phụ nữ này có khi cả gan hơn cả anh cu Tràng! Bữa
cơm nghèo buổi sáng hôm ấy, thị cũng như bà cụ Tứ và anh Tràng đều thấy
một nỗi tủi hờn len vào tâm trí mình khi phải cố nuốt những miếng cám đắng
chát và nghẹn bứ trong cổ. Song, thị cũng như hai mẹ con Tràng, đều cố
tránh nhìn mặt nhau, đều không muốn làm người khác phải buồn đau hơn.
Phải ý nhị lắm, phải tinh tế đến nhường nào mới có thái độ ứng xử đầy chất
nhân bản như thế!
Hoá ra cái đanh đá, trở trẽn trước kia ở người đàn bà Tràng lấy làm vợ chẳng
qua là do đói khát mà ra. Khi được sống trong tình thương, trong mái ấm gia
đình, người đàn bà ấy đã sống với bản chất tốt đẹp của mình, của một người
phụ nữ Việt Nam.
3.Số phận:
- Vợ Tràng tiêu biểu cho số phận những người phụ nữ trong nạn đói 1945:
nghèo đói, bị rẻ rúng.
- Khi người đàn bà ấy may mắn được sống trong tình người, trong mái ấm

ViệtNam trước và sau Cách mạng tháng Tám. Một trong những tác phẩm tiêu
biểu của Kim Lân được viết ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công
là truyện ngắn “Vợ nhặt”,được in trong tập truyện “Con chó xấu xí”. ây là tác
phẩm mà Kim Lân đã tái hiện thành công bức tranh ảm đạm và khủng khiếp
về nạn đói Ất Dậu ( 1945) của nước ta.Trong tác phẩm , Kim Lân đã xây
dựng được một tình huống truyện độc đáo vừa thể hiện được giá trị tư
tưởng , lại vừa thể hiện được giá trị nghệ thuật của tác phẩm.
II.Thân bài :
1/ Thế nào là tình huống? vai trò của tình huống trong một tác phẩm
truyện?
- Có thể hiểu, tình huống truyện chính là bối cảnh, hòan cảnh ( không
gian, thời gian, địa điểm…tạo nên câu chuyện).
- Có ba loại tình huống phổ biến trong truyện ngắn : tình huống hành
động; tình huống tâm trạng; tình huống nhận thức.Nếu tình huống hành động
chủ yếu nhằm tới hành động có tính bước ngoặt của nhân vật; tình huống tâm
trạng chủ yếu khám phá diễn biến tình cảm, cảm xúc của nhân vật; thì tình
huống nhận thức chủ yếu cắt nghĩa giây phút “giác ngộ” chân lý của nhân
vật. Tình huống càng độc đáo, mới lạ, càng giúp cho tác phẩm hấp dẫn, ấn
tượng, sâu sắc với người đọc.
- Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” được tổ chức xung quanh một
“tình huống nhận thức mà hai nhân vật Phùng và Đẩu đã trải qua”.
2. Tình huống truyện của tác phẩm:
Trước hết, Tràng là một là một người mồ côi cha, ở với mẹ già tại xóm
ngụ cư. Nhà nghèo, hắn làm nghề kéo xe bò thuê .Tràng có một ngoại
hình xấu xí , thô kệch. .Đã thế lại có phần dở người.Lời ăn tiếng nói cũng thô
kệch như chính ngoại hình của hắn.Có thể nói, nguy cơ ế vợ đã rõ. Đã vậy ,
gặp năm đói khủng khiếp, cái chết luôn luôn đeo bám .Trong lúc không một
ai ( kể cả Tràng) nghĩ đến chuyện dựng vợ , gả chồng thì đột nhiên Tràng có
vợ, mà lại có vợ bằng cách nhặt được.Trong hoàn cảnh ấy, ràng có vợ cũng
là phải có thêm một miệng ăn và cũng là đem thêm tai hoạ về cho mình và

lên án và tố cáo tội ác của Nhật –Pháp đã đẩy nhân dân ta vào thảm hoạ đói
nghèo, chết chóc.Chính chúng đã làm cho giá trị con người trở thành rẻ rúng
như rơm như rác : vợ mà nhặt được .
III. Kết bài :
Có thể nói: Tình huống truyện trong truyện ngắn “Vợ nhặt” thật độc
đáo và có ý nghĩa tư tưởng và giá trị nghệ thuật sâu sắc.
Viết về nạn đói, nhưng Kim Lân không dừng lại ở việc miêu tả bức
tranh ảm đạm ấy , mà còn hướng người đọc nhận ra vẻ đẹp tâm hồn của
người lao động nghèo : đó là lòng nhân hậu, sự cưu mang và niềm tin vào
tương lai của họ.
Đề 3: Phân tích nhân vật Tràng trong truyện ngắn “Vợ nhặt” của Kim
Lân.
1. Mở bài :
Kim Lân là một trong những nhà văn xuất sắc của nền văn xuôi hiện đại
Việt Nam trước và sau Cách mạng tháng Tám. Một trong những tác phẩm
tiêu biểu của Kim Lân được viết ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành
công là truyện ngắn “Vợ nhặt”,được in trong tập truyện “Con chó xấu xí”. ây
là tác phẩm mà Kim Lân đã tái hiện thành công bức tranh ảm đạm và khủng
khiếp về nạn đói Ất Dậu ( 1945) của nước ta.Trên cái nền tăm tối và đau
thương ấy, nhà văn đã đặt vào đó hình ảnh của nhân vật Tràng: nghèo
đói,bất hạnh nhưng giàu tình người và khát vọng hạnh phúc.Điều đó
được thể hiện qua chính câu chuyện nhặt vợ của anh giữa ngày đói.
2. Thân bài :
Thật vậy, xuất hiện trong tác phẩm, Tràng vốn là một gã trai nghèo, sống
ở xóm ngụ cư, có mốt mẹ già và làm nghề đẩy xe bò mướn. Đã vậy, Tràng lại
có một ngoại hình xấu xí, thô kệch với “ cái đầu trọc nhẵn”; “cái lưng to
rộng như lưng gấu”; “ hai con mắt gà gà, nhỏ tí” lúc nào cũng đắm vào
bóng chiều của hoàng hôn.Thêm vào đó, tính tình của Tràng lại có phần “dở
hơi” nhưng tốt bụng, hay vui đùa với trẻ con trong xóm. Có thể nói, Tràng
có một cảnh ngộ thật bất hạnh và tội nghiệp.

sửa lại căn nhà”.So với cái dáng “ngật ngưỡng” của Tràng ở đầu tác phẩm,
hành động “xăm xăm” này của Tràng là một đột biến quan trọng, một bước
ngoặt đổi thay cả số phận lẫn tính cách của Tràng : từ đau khổ sang hạnh
phúc, từ chán đời sang yêu đời, từ ngây dại sang ý thức.Tràng đã thật sự
“phục sinh tâm hồn”- đó chính là giá trị lớn lao của hạnh phúc.Có một
hiện thực tuy chưa rõ nét nhưng đã hiện ra ở cuối tác phẩm, trong suy nghĩ
của Tràng “ cảnh những người nghèo đói ầm ầm kéo nhau đi trên đê
Sộp.Đằng trước có lá cờ đỏ to lắm”.Đoàn người đi phá kho thóc của Nhật và
lá cờ Việt Minh.Đây là hiện thực nhưng cũng là ước mơ về một tương lai
hướng về Đảng về cách mạng của tràng và những người như Tràng.
3. Kết bài:
Tóm lại, Kim Lân miêu tả tâm trạng nhân vật Tràng xoay quanh tình
huống nhặt vợ hết sức đặc biệt.Cũng từ đó, hình tượng nhân vật Tràng có
vai trò lớn trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của tác phẩm : Những
người đói, họ không nghĩ đến cái chết mà luôn nghĩ đến sự sống.
Cũng qua Tràng và câu chuyện nhặt vợ của anh, nhà văn giúp người đọc
cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của nhựng người dân lao động
nghèo : đó là vẻ đẹp tình người và niềm tin tưởng vào tương lai.
Qua nhân vật Tràng, Kim Lân đã bộc lộ được khả năng miêu tả tâm lý
nhân vật và ngòi bút nhân đạo sâu sắc của nhà văn.
Đề 4: Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật bà cụ Tứ trong truyện ngắn
“Vợ nhặt” của Kim Lân.
I.Mở bài :
Kim Lân là một trong những nhà văn xuất sắc của nền văn xuôi hiện đại
ViệtNam trước và sau Cách mạng tháng Tám. Một trong những tác phẩm tiêu
biểu của Kim Lân được viết ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công
là truyện ngắn “Vợ nhặt”,được in trong tập truyện “Con chó xấu xí”. ây là tác
phẩm mà Kim Lân đã tái hiện thành công bức tranh ảm đạm và khủng khiếp
về nạn đói Ất Dậu ( 1945) của nước ta. Trên cái nền tăm tối và đau thương
ấy, nhà văn đã viết rất hay về tâm trạng của bà cụ Tứ - một người mẹ già,

con gái út, nghĩ đến nỗi khổ của đời mình, nghĩ đến tương lai của con …để
cuối cùng dồn tụ bao lo lắng – yêu thương trong một câu nói giản dị :
“ Chúng mày lấy nhau lúc này, u thương quá”.
+ Đặc biệt là sau một ngày con trai có vợ , người mẹ giàu lòng thương
con ấy thật sự vui và hạnh phúc trước hạnh phúc của con : bà cùng con
dâu dọn dẹp, thu vén căn nhà ; trong bữa cơm ngày đói, bà toàn nói chuyện
vui để xua đi thực tại hãi hùng, để nhen nhóm niềm tin vào cuộc sống
cho con :“ Khi nào có tiền ta mua lấy đôi gà …”.
+ Thật cảm động, khi Kim Lân để cái ánh sáng kỳ diệu của tình mẫu tử
toả ra từ nồi cháo cám : “Chè khoán đây, ngon đáo để cơ”.Chữ ‘ ngon” này
không phải là xúc cảm về vật chất ( xúc cảm về vị cháo cám) mà là xúc cảm
về tinh thần : ở người mẹ, niềm tin về hạnh phúc của con biến đắng chát
của cháo cám thành ngọt ngào . Chọn hình ảnh nồi cháo cám, Kim Lân
muốn chứng minh cho cái chất NGƯỜI của người dân lao động : trong bất
kỳ hoàn cảnh nào , tình nghĩa và hy vọng của con người vẫn không thể bị
tiêu diệt – con người vẫn muốn sống cho ra sống.Chính chất NGƯỜI đã
thể hiện ở cách sống tình nghĩa và hy vọng.
+ Tuy nhiên niềm vui của bà cụ Tứ trong hoàn cảnh ấy vẫn là niềm vui
tội nghiệp, bởi thực tại vẫn nghiệt ngã với nồi cháo cám “đắng chát và
nghẹn bứ”.
III/ Kết bài :
Có thể nói, nhân vật bà cụ Tứ là một nhân vật tiêu biểu cho vẻ đẹp
tình người và lòng nhân ái mà Kim Lân đã gửi gắm trong tác phẩm “ Vợ
nhặt”.Thànhcông của nhà văn là đã thầu hiểu và phân tích được những
trạng thái tâm lý khá tinh tế của con người trong một hoàn cảnh đặc biệt
.Vượt lên hoàn cảnh vẫn là một vẻ đẹp tinh thần của những người nghèo khổ.
=>“Vợ nhặt” là ca về tình người của những người nghèo khổ, đã biết
sống cho ra người ngay giữa thời túng đói quay quắt .
Bài làm 2:
Trước và sau Cách mạng tháng Tám, dù viết không nhiều nhưng giai đoạn

thấy khổ tâm, nghèo quá lấy gì để ra mắt bạn bè lối xóm. “Kể có ra làm được
dăm ba mâm thì phải đấy, nhưng nhà quá nghèo, cũng chả ai người ta chấp
nhặt chi cái úc này chúng mày lấy nhau lúc này, u thương quá". Và nỗi khổ
tâm đau xót ấy cô đọng lại, biến thành những “dòng nước mắt chảy xuống
ròng ròng” thật tội nghiệp. Trong truyện ngắn Một đám cưới của Nam Cao
cảnh đời đã khổ (phải rước dâu vào ban đêm để mọi người khỏi thấy cô dâu
rách rưới, nhờ có đám cưới con, cha mẹ mới được một bữa ăn no), ở chuyện
này, cái khổ nhiều hơn gấp bội. Bữa ăn đầu tiên của gia đình thay cho đám
cưới là một bữa “chè cám”.
Đem một người đàn bà xa lạ về làm vợ trong một hoàn cảnh như vậy, mẹ
nghĩ thế nào? Tràng lo lắm chứ. Khi biết mẹ đồng ý trước một sự việc đã rồi
"Tràng thở phào một cái, ngực nhẹ hẳn đi". Bởi người mẹ ấy có quyền không
đồng tình, có quyền trách mắng Tràng. Nhưng vì thương con bà cụ cũng
thương dâu. Bà hiểu ra rằng dù sao người ta chịu lấy con mình cũng là điều
đáng quý. Với những người già cả, trong môi trường xã hội phong kiến khắt
khe, không phải ai cũng dễ dàng nhận ra điều ấy. Bà “nghĩ đến cuộc đời cơ
cực khổ dài dằng dặc của mình" rồi nhìn đứa con dâu cũng cực khổ như mình
“lòng đầy thươg xót". Trong không khí ngại ngùng, lúng túng của mọi người,
bà đã có thái độ tế nhị, quan tâm đầy nhân hậu.
Bà nói đỡ cho cô dâu còn xấu hổ: “Con ngồi xuống đáy, ngồi xuống đây cho
đỡ mỗi chân". Bà lưu tâm ý tứ đến tình cảm riêng tư của con: “Hôm nào nghĩ
ở nhà kiếm lấy ít nứa về đan cái phên mà ngăn ra mày ạ”.
Tấm lòng của người mẹ ấy thật đáng quý. Không lo nổi vợ cho con, nay nó
có vợ thì bà cũng mừng và thấy phải có trách nhiệm với nó. Bà cố nén nỗi
buồn, nỗi lo, động viên con tin ở sự sống và tương lai bằng việc làm chăm
sóc của mình. Bà cùng cô dâu mới sửa sang dọn dẹp lại nhà cửa, động viên
nhau bằng những chuyện vui, chuyện tương lai sáng sủa: Khi nào có tiền mua
lấy đôi gà…này ngoảnh đi ngoảnh lại chả mấy mà có ngay đàn gà cho mà
xem”. Trước cái hạnh phúc nhỏ bé của con, cuộc sống của bà mẹ dường như
cũng được đổi khác, bà “cũng nhẹ nhõm, tươi tỉnh khác ngày thương, cái mặt

2.a. Nghệ thuật tạo tình huống độc đáo: Kim Lân viết truyện ngắn này năm
1954 nhưng cảm quan nghệ thuật lại hướng về nạn đói khủng khiếp diễn ra ở
đồng bằng Bắc Bộ tháng 3 năm 1954. Mặc dù bối cảnh của truyện là nạn đói
khủng khiếp, là cái thời tao loạn nhưng truyện không đi sâu vào phản ánh cái
đói, cái giành xé miếng ăn để sinh tồn mà lại đi sâu vào phản ánh cái tình
người trong cơn xoáy lốc khủng khiếp đó. Để phản ánh điều này nhà văn đã
tạo ra một tình huống truyện rất độc đáo đó là chuyện vợ nhặt của một anh
nông dân có tên là Tràng.
Nhân vật Tràng là một chàng trai xấu xí thô ráp “mắt thì nhỏ tí gà gà, mặt thì
đung đưa nhấp nhỉnh, thân hình thì vập vạp”. Tràng vừa nghèo vừa là dân
ngụ cư, vừa lại trong cơn chống trụ để tồn tại giữa cái đói khủng khiếp. Tình
cảnh như thế không ai nghĩ rằng Tràng có vợ thế mà bỗng nhiên lại có vợ, vợ
theo hẳn hoi không cần cheo cưới. Tình huống đó đã làm cho mẹ Tràng ngạc
nhiên, xóm ngụ cư ngạc nhiên và Tràng cũng ngạc nhiên. Từ tình huống
truyện này nhà văn không nhằm tạo ra tiếng cười mà nhằm phản ánh những
điều mang tính quy luật về bản chất con người, về tình người trong những
thời điểm khắc nghiệt nhất.
b. Nghệ thuật miêu tả chân dung nhân vật: Nói đến truyện là nói đến nhân
vật, nói đến nhân vật là nói đến ngoại hình và nội tâm, tính cách tâm lý. Ở tác
phẩm này có ba nhân vật xuất hiện là Tràng, vợ Tràng và mẹ Tràng. Họ là
những con người khốn khổ lại sống trong tình cảnh “tối giời tối đất trong
đồng lúa ngày xưa” nên khi phát thảo chân dung của họ nhà văn Kim Lân
vừa chấm phá được nét tự nhiên, vừa phát họa được cái sự biến dạng chân
dung do cuộc sống bên bờ vực thẳm. Để giới thiệu Tràng là một người nông
dân thô ráp thì tác giả chỉ phát thảo vài nét mang tính đặc tả nét mặt đó là
“mắt thì nhỏ tí gà gà, mặt thì đung đưa nhấp nhỉnh, thân hình thì vập vạp”.
Với vài nét như thế Tràng hiện lên như một phát thảo vụng về của tạo hóa, sẽ
rất khó khăn trong việc chiếm cảm tình của người khác giới để tìm hạnh
phúc. Còn thị Tràng thì mặt lưỡi cày, ngực lép kẹp như một xác người biết
nói, một con người đáng thương. Viết về bà cụ Tứ, Kim Lân chỉ dùng hình

Ngoài các ngôn ngữ văn chương thông thường, nhà văn đã đưa vào tác phẩm
những ngôn ngữ đồng quê rất hợp lý và đích đáng. Chẳng hạn khi miêu tả
chân dung nhân vật thì nhà văn dùng từ “gà gà”, “nhấp nhỉnh”,”vập vạp”.
Khi diễn tả những trạng thái, những tình cảm thì tác giả lại viết rất hợp với
nhân vật. Nhân vật Tràng khi gặp gỡ tỏ tình thì nói “làm đách gì có vợ”, khi
nói về hạnh phúc thì “vợ mới vợ miết thì cũng phải có đèn trong nhà”, khi
Tràng thưa với mẹ thì vẫn có ngôn từ tương tự “thì u thẳng ngồi lên giường
lên ghế cho chỉnh chệ đã nào”. Còn lời bà cụ Tứ cũng rất hợp lý với tâm
trạng của một bà mẹ nông dân, bà nói “u cũng mừng lòng”. Có lẽ trong văn
chương Việt Nam hiếm có một tác phẩm nào mà có sự hòa hợp các loại hình,
các cấp độ ngôn ngữ rất thành thạo, rất nhuần nhuyễn như trong truyện ngắn
“Vợ nhặt” của Kim Lân.
3. Nhờ sự tài hoa sắc sảo trong bút pháp nghệ thuật nói trên, truyện ngắn Kim
Lân đã làm nổi bật được vấn đề mang tính triết lý của xã hội đó là vấn đề tình
người. Con người tồn tại và sống với nhau không chỉ là miếng cơm manh áo
mà còn là vấn đề tình người tình yêu. Tình người sẽ là sự cứu rỗi cho mọi
cuộc đời bị bất hạnh. Cũng nhờ nghệ thuật đặc sắc này mà Kim Lân tạo ra
được sự ám ảnh đối với người đọc về bài ca tình người trong cơn tao loạn.
Cũng nhờ nghệ thuật này mà người đọc càng cảm phục và yêu quý Kim Lân,
một nhà văn của đồng quê, một nhà văn của mọi người.