SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI :
"ÁP DỤNG KĨ THUẬT DẠY HỌC THEO DỰ ÁN VÀO
MÔN

GIÁO DỤC CÔNG DÂN 12"
PHẦN MỞ ĐẦU
1/ Lí do chọn đề tài.
Năm học 2010 – 2011 với chủ đề “Tiếp tục đổi mới quản lí, nâng cao chất
lượng giáo dục”, cùng với các phong trào thực hiện Hai không với bốn nội dung,
cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, mỗi thầy

cô
giáo là tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo, xây dựng trường học thân

thiện
học sinh tích cực, năm học diễn ra trong thời điểm đất nước diễn ra nhiều

sự kiện
chính trị, kinh tế văn hoá xã hội trọng đại của đất nước đã đặt ra cho

thầy và trò
của nhà trường nói riêng và ngành giáo dục nói chung không ít

những thời cơ
để phát triển cũng như thách thức. Một trong những nhiệm vụ

trọng tâm được
chọn là khâu đột phá để giải quyết cơ bản các nhiệm vụ của năm

học là đổi mới

vừa là đánh giá
lại kết quả thực tế, vừa muốn qua đây để trao đổi, học hỏi kinh

nghiệm của đồng
nghiệp.
2/ Tình hình nghiên cứu của đề tài.
Trong các tài liệu nghiên cứu hiện nay về kĩ thuật dạy học theo dự án thì

chủ
yếu chuyển tải phần lí thuyết đại cương nói chung dưới dạng các công trình

nghiên
cứu, được giới thiệu qua các lớp tập huấn hoặc trên các trang mạng mà

chưa có
một tài liệu chính thống mang tính pháp quy. Có chăng là một số bài

soạn ở
những môn tự nhiên được các nhà nghiên cứu dung để minh hoạ cho tài

liệu của
mình mà chưa có cụ thể về môn Giáo dục công dân cấp THPT.
3/ Mục đích, nhiệm vụ của đề tài.
Đề tài nhằm tìm hiểu một cách hệ thống từ các lí thuyết của kĩ thuật dạy

học
theo dự án, hình dung cách thực hiện, áp dụng một cách sáng tỏ, thuần thục.

áp dụng
vào dạy học cụ thể ở môn Giáo dục công dân khối 12, từ đó đánh giá rút

thực tế cuộc sống.
Dạy học theo dự án là một mô hình dạy học lấy học sinh làm trung tâm.

Nó
giúp phát triển kiến thức và các kỹ năng liên quan thông qua những nhiệm

vụ
mang tính mở, khuyến khích học sinh tìm tòi, hiện thực hoá những kiến thức

đã học
trong quá trình thực hiện và tạo ra những sản phẩm của chính mình.

Chương
trình dạy học theo dự án được xây dựng dựa trên những câu hỏi định

hướng quan
trọng, lồng ghép các chuẩn nội dung và tư duy bậc cao trong những

bối cảnh thực
tế.
Bài học thiết kế theo dự án chứa đựng nhiều kỹ thuật dạy học khác nhau,

có
thể lôi cuốn được mọi đối tượng học sinh không phụ thuộc vào cách học của

họ.
Thông thường học sinh sẽ được làm việc với các thầy cô giáo và những

thành
viên trong lớp, trong cộng đồng để giải quyết vấn đề, hiểu sâu nội dung

ra sản phẩm cuối cùng. Học sinh lĩnh hội kiến thức bài học thông qua việc tìm
hiểu và tự quyết định mức độ hoàn thành các nhiệm vụ của dự án. Giáo viên giữ

vai
trò người hỗ trợ hay hướng dẫn. Học sinh hợp tác làm việc với nhau trong

các
nhóm, phát huy tối đa năng lực cá nhân khi đảm nhận những vai trò khác

nhau.
3. Dự án tập trung vào những mục tiêu học tập quan trọng gắn với các

chuẩn
kiến thức kĩ năng của môn học.
Những dự án tốt được phát triển dựa trên những nội dung cốt lõi của chương
trình đáp ứng các chuẩn quốc gia và địa phương. Dự án có các mục tiêu rõ ràng

gắn
với các chuẩn và tập trung vào những hiểu biết của học sinh sau quá trình

học. Từ
việc định hướng vào mục tiêu, giáo viên sẽ chọn lựa hình thức dạy học

phù hợp,
lập kế hoạch đánh giá và tổ chức các hoạt động dạy và học. Kết quả

của dự án
được thể hiện kết tinh trong sản phẩm của học sinh và quá trình thực

hiện nhiệm


khái quát. Các câu
hỏi bài học thể hiện mức độ hiểu những khái niệm cốt lõi về

dự án của học sinh.
Các câu hỏi nội dung thường mang tính thực tiễn cao, bám

sát các chuẩn và mục
tiêu đã đề ra.
5. Dự án đòi hỏi các hình thức đánh giá đa dạng và thường xuyên
Ngay từ khi triển khai dự án, các kết quả dự kiến cần phải được làm rõ và phải
luôn được rà soát nhiều lần để kiểm chứng mức độ lĩnh hội bằng các phương

pháp
đánh giá khác nhau. Học sinh sẽ được xem mẫu và hướng dẫn trước để

thực hiện
công việc có chất lượng nhất, và phải biết rõ điều gì đang chờ đợi

ngay từ khi bắt
đầu dự án. Cần phải tạo cơ hội để rà soát, phản hồi hay điều

chỉnh trong suốt quá
trình thực hiện dự án.
6. Dự án có liên hệ với thực tế
Dự án phải gắn với đời sống thực tế của học sinh, có thể mời các chuyên gia
ngoài cùng tham gia để tạo ra những tình huống dạy học. Học sinh có thể thể

hiện
việc học của mình trước những đối tượng thực tế, liên hệ với các nguồn lực


trình bày
việc học của mình qua các chương trình đa phương tiện.

Kỹ năng tư duy
là không thể thiếu trong làm việc theo dự án. Làm việc theo dự

án sẽ hỗ trợ phát
triển cả kỹ năng tư duy siêu nhận thức lẫn tư duy nhận thức

như hợp tác, tự giám
sát, phân tích dữ liệu, và đánh giá thông tin. Trong suốt quá

trình thực hiện dự án,
các câu hỏi khung chương trình sẽ kích thích học sinh tư
duy và liên hệ với các khái niệm mang ý nghĩa thực tiễn cao.

Chiến
lược dạy học đa dạng hỗ trợ phong cách học đa dạng. Các chiến lược dạy

học sẽ tạo
ra một môi trường học tập đa dạng hơn, thúc đẩy tư duy bậc cao hơn.

Những chiến
lược dạy học sẽ giúp đảm bảo cho học sinh được tiếp cận với tòan

bộ học liệu của
chương trình, tạo cơ hội thành công cho mỗi học sinh. Trong

giảng dạy có thể kết

4. Giới thiệu sản phẩm trước lớp
- Mỗi nhóm cử một đại diện lên trình bày vấn đề đã tìm hiểu.
- Cả lớp thảo luận để xây dựng hoàn thiện.
5. Đánh giá.
- Tổ chức cho HS tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau
- GV tổng kết đánh giá. Rút kinh nghiệm.
* Xác định chủ đề, mục đích của dự án
Là bước đầu tiên quan trọng, GV cùng tất cả các thành viên trong nhóm (hoặc

lớp)
cùng tham gia xây dựng và xác định được:
- Mục đích của dự án
- Đề xuất ý tưởng dự án
- Thảo luận về ý tưởng dự án
- Quyết định chủ đề, mục đích dự án.
Xác định chủ đề bằng cách đề ra ý tưởng hoặc chủ đề lớn ban đầu được phát

triển
thành nhiều chủ đề nhỏ (tiểu chủ đề) bằng cách sử dụng sơ đồ tư duy.

Tiểu chủ đề
chính là đối tượng nghiên cứu. Sử dụng sơ đồ tư duy để tập hợp ý

kiến của các thành
viên, kết hợp các ý tưởng, xây dựng cấu trúc kiến thức, xác

định quy mô nghiên cứu,
xác định các hoạt động học tập cần thực hiện.
Tôn trọng ý kiến của
người khác (Không phê phán)

hạn
hoàn thành
Sản
phẩm
Mai Phỏng vấn
Phiếu
PV

Máy
ảnh
1 tuần
Phiếu trả
lời

PV
Ảnh chụp
* Tìm kiếm và thu thập dữ liệu: Sau khi có chủ đề dự án và xây dựng các tiểu
chủ đề, bước tiếp theo là thu thập thông tin. Có thể bắt đầu thu thập thông tin
bằng cách: Đọc báo, tìm trên Internet, tìm trong thư viện, thực nghiệm, quan sát,
điều tra, phỏng vấn…
Khi tìm thông tin qua báo chí, internet, thư viện, …có thể sử dụng phiếu ghi dữ
liệu:
Nhật ký Học theo Dự án (cá nhân/nhóm)
Chủ đề: Lớp:
Câu hỏi
liên

quan
Ai có thể
hướng

1. Môi trường bị ô nhiễm ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ của mọi người.
( Trả lời bằng cách đánh dấu vào ô của một trong câu trả lời sau)
□ hoàn toàn không đồng ý;
□ không đồng ý;
□ bình thường;
□ đồng ý;
□ hoàn toàn đồng ý.
2. Bạn có thường xuyên bỏ rác vào thùng rác không?
□Có □Không
3. Trường hợp nào là nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường ở địa

phương của bạn: (Chọn phương án đúng)
A. Khói nhà máy B. Rác thải y tế
C. Rác thải sinh hoạt D. Phân bón, thuốc trừ sâu
Ví dụ các câu hỏi phỏng vấn: Tại sao chúng ta cần quan tâm đến vấn đề giáo
dục

môi trường? Bạn thường làm gì khi thấy người khác vứt rác bừa bãi? Bạn
làm gì

để tuyên truyền ý thức bảo vệ môi trường cho mọi người?
* Thiết kế câu hỏi hiệu quả bằng cách nào: Mỗi câu hỏi CHỈ HỎI một nội
dung, sử dụng ngôn ngữ đơn giản, thử nghiệm câu hỏi với bạn bè để điều
chỉnh

nếu cần.
Nếu việc điều tra, phỏng vấn trên đường phố khó thực hiện thì có thể tiến
hành

với các đối tượng sau: HS trong trường, các GV trong trường, Cha mẹ

* Xây dựng sản phẩm dự án: Sau khi thu thập được các thông tin qua hoạt

động
tìm kiếm, điều tra, phỏng vấn và phân tích, HS có thể tập hợp lại thành

một sản
phẩm của dự án. Tổng hợp tất cả các kết quả đã phân tích thành sản

phẩm cuối
cùng. Sản phẩm cuối cùng có thể được trình bày dưới nhiều dạng

khác nhau: bài
thuyết trình, biểu diễn (kịch, hát, múa, thơ, …), trưng bày triển

lãm (tranh ảnh, vật
thật, báo tường, mô hình,…), powerpoint, …
Báo cáo sản phẩm dự án thường bao gồm:
Tên dự án
• Lý do nghiên cứu
• Mục tiêu dự án
• Các hoạt động tìm hiểu
• Dữ liệu và bàn luận
• Kết luận
• Bài học kinh nghiệm sau khi thực hiện dự án
* Đánh giá dự án: GV và HS đánh giá quá trình thực hiện và kết quả cũng như

kinh
nghiệm đạt được. Từ đó rút ra những kinh nghiệm cho việc thực hiện các

dự án tiếp


sử
dụng để dạy học môn Giáo dục công dân 12, bắt đầu thực hiện từ đầu năm

học
song song với quá trình dạy học và kết thúc để trình bày kết quả vào giờ

ngoại
khoá cuối của kì học, các hoạt động của học sinh, tìm hiểu, thực hiện dự

án được
thực hiện ngoài giờ lên lớp trong suốt một quá trình
Tên dự án: Tìm hiểu và chăm sóc di tích lịch sử tại địa phương nhằm góp phần
xây dựng nhà trường thân thiện, học sinh tích cực.
I. Mục tiêu dự án
1. Kiến thức:
Học sinh hiểu được lịch sử ra đời của khu di tích lịch sử nơi thành lập Chi bộ
Đảng nông thôn đầu tiên của tỉnh Lào Cai, qua đó liên hệ với các kiến thức đã
được học tập để hiểu thêm về lịch sử đấu tranh hào hùng của quê hương đất
nước.
Biết tham gia lao động nhằm trùng tu, chăm sóc và bảo vệ di tích lịch sử. Từ đó

có
thể tuyên truyền với người khác về di tích này.
2. Kĩ năng:
Biết tìm kiếm và xử lí thông tin về lịch sử ra đời của khu di tích nói trên, tổ chức
hoạt động theo nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên, tham gia các hoạt động
ngoại khoá bên ngoài nhà trường một cách an toàn, tích cực và hiệu quả.
Biết lao động đúng cách để xây dựng và chăm sóc di tích.
Viết được báo cáo, trình bày kết quả trước đám đông. Sử dụng được các phương

hướng dẫn của giáo viên)
a - Đề cương của dự án:
- Dự án chia thành hai gói nhỏ hơn: Tìm hiểu lịch sử của di tích và thực hiện

chăm
sóc, bảo vệ di tích.
+ Việc tìm hiểu lịch sử của di tích gồm những công việc sau: tra cứu trên mạng

để
tìm hiểu thông tin, vào thư viện của địa phương và của nhà trường để tìm tư

liệu,
tìm gặp thân nhân các nhân chứng lịch sử hoặc những người biết nhiều về

khu di
tích đó, ghi chép thông tin, chụp ảnh khu di tích và các nhân chứng lịch

sử, biên tập
lại các nội dung đã thu thập được thành bản báo cáo. Tuyên truyền

lại cho các bạn
cùng lớp về khu di tích này.
+ Công việc chăm sóc khu di tích gồm: Dọn cỏ, trồng cây xanh, quét dọn, quét
vôi tường, củng cố lại hệ thống tường rào và cổng ra vào, chuẩn bị cây xanh,
dụng cụ lao động, chụp hình ảnh một số hoạt động này.
- Phương tiện đi lại của học sinh tự túc, khi tổ chức đi phải báo cáo và được sự
đồng ý của giáo viên, nhà trường sẽ phân công người phụ trách để quản lí, kinh
phí cho hoạt động này sẽ trích từ quỹ lớp và sự ủng hộ của hội cha mẹ học sinh
và các nguồn khác.
b - Bảng phân công công việc cho các nhóm, các thành viên trong nhóm của lớp


báo
cáo thường
xuyên với giáo
viên về tiến độ
làm việc, trực
Sổ ghi chép, nhật
kí

học theo dự án,
điện

thoại cá nhân,
Đến khi dự
án hoàn
thành vào
cuối học kì,
trước tuần
14
Bản báo cáo
kết quả,
hình

ảnh
chụp các
hoạt động
Hà, Nam,
Chính,
Long
Phát dọn cỏ,

cần

chậu, đảm bảo
sống

được
trong tháng
10
Trồng và
đảm

bảo cây
sống
Các thành
viên khác
… … … …
3. Thực hiện
HS làm việc cá nhân và nhóm theo kế hoạch
- Thu thập tài liệu
- Tổng hợp kết quả nghiên cứu, tìm hiểu của các thành viên trong nhóm
- Viết báo cáo và chuẩn bị các tài liệu liên quan
4. Giới thiệu sản phẩm trước lớp
- Mỗi nhóm cử một đại diện lên trình bày vấn đề đã tìm hiểu.
- Cả lớp thảo luận để xây dựng hoàn thiện.
* Dẫn chứng về một đoạn dữ liệu về khu di tích nói trên:
Làng Soi Lần cũng chính là nơi ra đời chi bộ xã Cam Đường, chi bộ nông thôn

đầu
tiên của tỉnh Lào Cai tháng 10/1948. Đây là cái nôi cách mạng, các bến sông


Ảnh 3: Hoạt động chăm sóc tại khu di tích
5. Đánh giá.
Ảnh 4: Các nhóm học sinh nghe về lịch sử của di tích
- Tổ chức cho HS tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau
- GV tổng kết đánh giá. Rút kinh nghiệm.
B. Hiệu quả đạt được khi áp dụng kinh nghiệm này với bản thân.
Có rất nhiều phương pháp dạy học đưa lại hiệu quả cho môn học. Việc lựa
chọn một hoặc một số phương pháp, kĩ thuật phù hợp cho nội dung bài học, môn

học
là rất cần thiết. Sau một thời gian giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân lớp

12 tôi
nhận thấy việc áp dụng kĩ thuật dạy học theo dự án là rất cần thiết và phù

hợp.
Khi đưa kĩ thuật dạy học này vào bài học thì hiệu quả của liên hệ thực tiễn

đã
được phát huy tích cực. Học sinh học theo cách lồng ghép câu và tự giác, chủ

động,
các em sẽ cảm thấy hứng thú và tăng tính liên hệ thực tiễn. Hầu hết học

sinh ở các
lớp 12 đã cảm thấy hứng thú và thích học bộ môn vì nó giảm đi tính

khô khan.
Những tư liệu, công việc và con người có thật đã tạo cơ hội cho các



gồm
các phương pháp dạy học truyền thống (trực quan, giảng giải, vấn đáp ) và

các
phương pháp, kĩ thuật dạy học mới (như đóng vai, liên hệ thực tiễn, dự
án ). Mỗi phương pháp và kĩ thuật dạy học đều có mặt mạnh và mặt hạn chế
riêng. Các phương pháp sẽ phù hợp với từng loại bài riêng, từng hoạt động trong

tiết
dạy.
Do đặc trưng của môn học Giáo dục công dân lớp 12 nên việc áp dụng kĩ
thuật dạy học theo dự án là rất cần thiết. Thông qua những hoạt động mà kĩ thuật

dạy
học theo dự án tạo ra các em được tiếp xúc với thực tiễn nhiều hơn và phân

tích để
hiểu sâu sắc nội dung bài học, môn học. Học sinh biết vận dụng kiến

thức và thực
tiễn biết đánh giá thực tiễn và phát huy được tính tích cực trong học

tập.
Quá trình vận dụng kĩ thuật dạy học theo dự án vào môn Giáo dục công dân

lớp
12 đã đạt được những kết quả nhất định. Đa số học sinh trong lớp thấy hứng

thú với

chung và của bộ
môn Giáo dục công dân lớp 12 nói riêng.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn Ban Giám hiệu nhà trường cùng các thầy cô trong tổ
chuyên môn đã đọc, góp ý phản biện để tôi hoàn thành đề tài kinh nghiệm này.