Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT ĐIỂU CẢI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
***********************
Đề tài:
TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG VÀO GIẢNG
DẠY MỘT SỐ BÀI TRONG BỘ MÔN GDCD 10, 12
VÀ MỘT SỐ TIẾT NGOẠI KHÓA
- GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
- Lĩnh vực nghiên cứu: Phương pháp giảng
dạy .
- Tổ chuyên môn: TD- GDQP- GDCD.
- Đơn vị: Trường THPT Điểu Cải
Túc Trưng; ngày 02 tháng 05 năm 2012.
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 1 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: QUÁCH ANH TUẤN
2. Ngày tháng năm sinh: 24 - 03- 1979
3. Nam, nữ: Nam
4. Địa chỉ: 05/ 3 Ấp chợ - Suối Nho – Định Quán – Đồng nai.
5. Điện thoại: (CQ)/ (NR); ĐTDĐ: 0929680683
6. Fax: E-mail:
7. Chức vụ: Giáo viên, tổ phó: TD – GDCD; Phó BT Đoàn trường.
8. Đơn vị công tác: Trường THPT Điểu Cải
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân khoa học
chuyên ngành chính trị.
pháp truyền thống nên ít nhiều chưa cuốn hút được học sinh.
Công tác giáo dục đạo đức lối sống cho HS ở những nơi còn mang nặng dạy
“chữ” nhẹ về dạy “người”, còn nặng về biện pháp xử lí kỷ luật hơn tìm biện pháp
ngăn chặn. Trong nhà trường một số thầy cô chưa thể hiện hết trách nhiệm của mình
trong việc giáo dục và định hướng cho HS.
Thực tế hiện nay một bộ phận lớn HS còn thiếu hiểu biết về pháp luật, đạo đức,
lối sống. Đặc biệt kĩ năng sống còn kém, chưa biết ứng xử với lối sống có văn hóa
và chưa biết đấu tranh với những văn hóa đồi trụy, phản động, chưa nhận thức được
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 3 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
việc phạm tội, vi phạm đạo đức của mình, chủ yếu là đua đòi phạm tội một cách hồn
nhiên, ít chịu tu dưỡng, rèn luyện, sống buông thả theo thị hiếu tầm thường. Nhiều
em có hoàn cảnh kinh tế khá nhưng thiếu ý chí vươn lên tự buông thả mình và trượt
dài trên con đường vi phạm pháp luật, đạo đức.
Vấn đề HS hiện nay thiếu kĩ năng sống, thiếu tự tin, tự lập, sống ích kỉ, vô tâm,
thiếu trách nhiệm với gia đình, và bản thân đang là những cản trở lớn cho sự phát
triển của thanh thiếu niên hiện nay khiến không ít các bậc làm cha mẹ phải phiền
lòng vì con, khiến nhà trường phải bận tâm vì những đối tượng HS này trong một xã
hội phát triển năng động như hiện nay mà đúng ra các em sẽ rất năng động, tự tin
khi được thể hiện mình trong cuộc sống và trong sinh hoạt, học tập.
Vấn đề khác là tình trạng bạo lực học đường ngày càng tăng và có dấu hiệu lan
rộng làm cho HS lo lắng làm thế nào để bảo vệ mình an toàn khi đi học từ nhà đến
trường khi có nhóm đối tượng xấu rình rập, ức hiếp những HS ngoan hiền…nhiều
HS có cuộc sống khép kín với thực tại, luôn đắm mình vào thế giới ảo của Internet
của thế giới game…, mà quên đi hoặc đánh mất những cơ hội kết bạn, thể hiện khả
năng tiềm ẩn của mình trước đám đông và ngoài xã hội.
Trước những yêu cầu thiết thực trên bộ môn GDCD giữ vai trò quan trọng và
trực tiếp trong việc giáo dục cho học sinh ý thức và hành vi người công dân, phát
triển tâm lực và nhân cách con người toàn diện. Tuy nhiên, thực tế khi xét về
phương diện nào đó thì vai trò của môn học này chưa được nhìn nhận một cách
pháp dạy học tích cực nhằm tích hợp kĩ năng sống vào giảng dạy bộ môn GDCD và
một số tiết học ngoại khóa trong quá trình giảng dạy một số bài với hy vọng cung
cấp cho động nghiệp những kinh nghiệm nho nhỏ trong thời gian đứng lớp vừa qua,
nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy của bộ môn góp phần tích cực hóa
việc học tập của HS góp phần mục tiêu chung của nền giáo dục đào tạo nước nhà.
Đây chính là lí do tôi chọn đề tài này.
2. Đối tượng nghiên cứu:
- Một số bài trong chương trình GDCD 10,12 Và một số tiết ngoại khóa.
- Độ tuổi HS THPT là độ tuổi các em có nhiều biến động vầ tâm- sinh lý cần có
những KNS sống cơ bản.
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 5 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
- Vận dụng tất cả những phương pháp dạy học nhằm tích hợp kĩ năng sống mà
trọng tâm là ứng dụng vào giảng dạy và những tiết ngoại khóa nhằm giáo dục kỹ
năng sống cho HS THPT.
3. Mục đích, nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đề tài:
a. Mục đích:
Thông qua việc tìm hiểu, nghiên cứu từ thực tế những tiết dạy môn học GDCD ở
trường THPT Điểu Cải, với đề tài này tôi xin đề xuất sử dụng nhiều phương pháp
dạy học tích cực làm thế nào có thể biến hành vi từ chương trình kiến thức đã học
trong chương trình thành hành động cụ thể đi vào cuộc sống của cá nhân một cách
hiệu quả, tổ chức trong mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng, xã hôi. Giúp HS
giải quyết được nhu cầu và thách thức của cuộc sống một cách có hiệu quả thông
qua bài dạy và các tiết học ngoại khóa.
Giúp HS có kiến thức, thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh.
KNS giúp các em có kỹ năng vững vàng trước khó khăn, thử thách; biết ứng xử
giải quyết vấn đề một cách tích cực và phù hợp trong cuộc sống, luôn yêu đời và
làm chủ cuộc sống của mình.
b. Nhiệm vụ:
- Tìm hiểu, nghiên cứu tâm lí năng lực ứng dụng KNS của HS THPT trong giai
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá.
- Phương pháp điều tra, khảo sát.
- Phương pháp giải quyết tình huống.
- Phương pháp đóng vai.
- Phương pháp trực quan sinh động.
- Phương pháp xử lí tình huống, phim, ảnh, biểu đồ… tham quan, thư giản…
5. Ý nghĩa đề tài:
a. Ý nghĩa lí luận:
Phương pháp dạy học là một phạm trù rất phức tạp cà về mặt lí luận lẫn thực
tiễn. Vì thế, việc ứng dụng nhiều phương pháp dạy học bằng cách nào đó có thể tích
hợp giáo dục KNS vào trong chương trình giảng dạy là vấn đề mà hiện nay nhiều
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 7 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
giáo viên còn băn khoăn, lúng túng. Muốn đạt được hiệu quả của việc tích hợp giáo
dục KNS đòi hỏi người dạy phải kết hợp nhuần nhiễn, hợp lí những phương pháp
nào có khả năng làm cho người nhận kiến thức phải thật sự thu hút, lôi cuốn như
đang đắm mình trong một môi trường thực của cuộc sống đang diễn ra trước mắt.
Đồng thời, việc tích hợp KNS phải được diễn ra liên tục trong những tiết dạy tiếp
theo, làm sao cho HS tích tụ lại kiến thức theo kiểu mưa giầm thấm lâu thì KNS của
các em hình thành, do đó việc sử dụng phương pháp nào lồng ghép vào mục nào
trong bài dạy có ý nghĩa quyết định rất lớn đến chất lượng của HS, góp phần nâng
cao hiệu quả giáo dục tri thức cũng như giáo dục KNS cho HS.
b. Ý nghĩa thực tiễn:
Đề xuất việc sử dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực nhằm tích hợp kỹ
năng sống vào giảng dạy một số bài trong chương trình GDCD- 10,12 và một số tiết
học ngoại khóa. Mục đích vừa cung cấp cho HS những kỹ năng sống cơ bản có thể
ứng phó với những thách thức trước yêu cầu phát triển của xã hội; đồng thời làm
giảm bớt sự đơn điệu, khô khan trong tiếp nhận tri thức của người học.
6. Kết cấu đề tài:
A. Phần mở đầu.
hội phát triển để lại.
Nhưng trong thực tế việc giảng dạy ở bộ môn này gặp rất nhiều khó khăn bất cập
vì từ trước tới nay bộ môn vẫn xem là một môn học phụ có vai trò thứ yếu và mờ
nhạt trong nhà trường, việc giảng dạy thường diễn ra một cách khô khan, nặng nề,
đơn điệu ít gây hứng thú cho HS; Do đó chất lượng và hiệu quả giảng dạy còn thấp,
chưa mang lại hiệu quả giáo dục, đặc biệt HS chưa thấy được những điều bổ ích rõ
rệt, việc học tập chưa gắn với thực tiễn nhất là những thay đổi mau lẹ diễn ra trong
cuộc sống hàng ngày.
Từ những thách thức và yêu cầu cấp bách trên thì việc đưa KNS vào trong giảng
dạy là hết sức cần thiết và bổ ích, góp phần quan trọng to lớn vào sự hình thành
nhân cách cũng như KNS cho HS. Tuy nhiên, lồng ghép vào mục nào trong bài, sử
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 9 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
dụng phương pháp gì nhìn chung vẫn còn hạn chế hoặc xa lạ đối với một số GV khi
kinh nghiệm thực tế chưa nhiều.
Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên, trong đó có nguyên nhân chủ yếu
sau đây:
Về phía xã hội, ngành giáo dục và nhà trường:
* Về phía xã hội:
Trong những năm trở lại đây nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính
sách để đưa đất nước phát triển sánh kịp với bạn bè quốc tế. Vì thế, chính sách mở
cửa hội nhập kinh tế toàn cầu đã đem lại chất lượng cuộc sống tốt hơn. Bên cạnh sự
phát triển mạnh mẽ đó đã kèm theo mặt trái tiêu cực ngoài xã hội, tác dộng không
nhỏ đến suy nghĩ và hành động của HS cộng với sự phối hợp lỏng lẽo của một số
ngành chức năng, không khó lắm để mọi người nhìn thấy quán Internet mọc đầy dãy
hai bên đường mà không tuân thủ hoạt động theo giờ giấc nào miễn sao có khách là
tiếp nhận. Chưa hết, gần đây báo chí và thông tin đại chúng đã lên tiếng cảnh báo
đối với những loại sách, tranh ảnh mang nội dung khiêu dâm, đồi trụy, băng đĩa hình
tràn ngập thị trường với nội dung tương tự bày bán công khai. Game online, đồ chơi
trẻ em như kiếm, súng…mang tính chất bạo lực, nhiều tệ nạn xã hội khác…những
phải chặn lòng.
Trước tình hình phực tạp diễn ra trong cuộc sống nhiều phụ huynh chỉ lo kiếm
tiền thật nhiều mà không quan tâm gì đến việc học tập và giáo dục con cái. Vì họ
cho rằng, như thế sẽ giúp cho con cái họ có cuộc sống sung túc, đầy đủ thì con mình
sẽ có điều kiện phát triển năng động. Đó cũng là một trong những nguyên nhân
khiến nhiều phụ huynh phải ngậm ngùi hối tiếc khi con mình trượt dài và đắm mình
với thế giới ảo game online, quan hệ với bạn bè xấu lao vào tệ nạn xã hội: Cướp
giật, ma túy thậm chí là giết người…lúc phát hiện ra đã quá muộn màng.
Lo lắng về một lớp trẻ thiếu kỹ năng sống, nhiều phụ huynh bên cạnh việc cho
con đi học các môn như ngoại ngữ, thể thao, năng khiếu… cũng cho con tham gia
những lớp về giao tiếp ứng xử tại các trung tâm văn hoá. Đó cũng là những dấu hiệu
tích cực cho thấy phụ huynh không còn phó mặc việc giáo dục con em cho nhà
trường như trước nữa nhưng có một điều căn bản mà ít bậc phụ huynh có thể nhận
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 11 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
ra rằng vai trò của gia đình, trách nhiệm của người làm cha, mẹ chính là môi trường
giáo dục kỹ năng sống đầu tiên cho con họ.
Trước một xã hội ngày càng phát triển nhưng đầy phức tạp, phụ huynh lại lo âu
và vội vàng tách con mình ra khỏi môi trường xung quanh, đưa con mình vào môi
trường gò bó nhất định càng khiến cho việc tiếp xúc, trải nghiệm cuộc sống chỉ là
những thứ sẵn có khiến chúng không thể thích nghi với những thay đổi và khi xảy ra
những tình huống thật sự ngoài đời sẽ phản ứng theo bản năng một cách tiêu cực.
Khi những sự việc đáng tiếc xảy ra, điều đầu tiên mà người ta nhắc tới là sự
giáo dục lỏng lẻo của nhà trường rồi mới tới trách nhiệm của gia đình. Nhưng bài
học đầu đời về học ăn, học nói, học cách đối nhân xử thế lại bắt nguồn từ cách cha
mẹ đối xử với con cái, với những người xung quanh. Rõ ràng, giá trị sống trong mỗi
gia đình là giải pháp đầu tiên. Hãy để trẻ trải nghiệm những kỹ năng sống “thật”
trong môi trường gia đình (một xã hội thu nhỏ) trước khi bước ra một môi trường
lớn hơn, phức tạp hơn.
* Về phía học sinh:
biết giữ mình trước khi để sự việc đáng tiếc xảy ra.
2/ Nguyên nhân thực trạng trên:
- Thiếu định hướng từ gia đình, do cha mẹ không quan tâm chỉ lao vào kiếm tiền,
cha mẹ li hôn, gia đình bất hòa…
- Xã hội chưa tạo được nhiều khu vui chơi giải trí công cộng thích hợp với độ
tuổi, chưa quản lí tốt những văn hóa lai căng, đồi trụy đang lan rộng khắp nơi trên cả
nước…
- Nhà trường chưa chú trọng đến việc rèn luyện KNS cho HS, cơ sở tổ chức đoàn
trong nhà trường còn mang tính bề nổi, chưa có những hoạt động thu hút đoàn viên,
thanh niên tham gia…
- Cách truyền đạt của GV chưa thu hút, chưa chú trọng đến kỹ năng sống cho
HS…
- Do áp lực thành tích của gia đình, do áp lực kiến thức môn học quá nhiều, do
yêu cầu của GV, nhà trường và xã hội ngày càng cao…
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 13 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
- Do bản thân HS chủa chủ động trong học tập, do một số thầy cô quá nghiêm
khắc sẽ làm cho HS bị áp lực, căng thẳng.
- Do đa số HS, nhà trường và ngay cả xã hội cũng coi bộ môn GDCD là môn phụ
nên tâm lí thờ ơ, học đối phó kiếm điểm cho qua.
- Do ảnh hưởng tác động bởi cuộc sống mưu sinh vừa học vừa phụ giúp cha mẹ,
do tác động bởi mội trường xã hội: phim ảnh, Internet, game online…
3/ Cơ sở lí luận của việc ứng dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực
nhằm tích hợp vào bộ môn GDCD và một số tiết học ngoại khóa.
3.1 Khái niệm kỹ năng sống:
Kỹ năng sống (KNS) là năng lực của mỗi người giúp giải quyết những nhu cầu
và thách thức của cuộc sống một cách có hiệu quả.
Thuật ngữ KNS bắt đầu xuất hiện trong nhà trường phổ thông Việt nam từ những
năm 1995-1996, thông qua dự án “ Giáo dục KNS để bảo vệ sức khỏe và phòng
chống HIV/ AIDS dành cho thanh thiếu niên trong và ngoài nhà trường”, do Quỹ
GDCD nhằm đáp ứng mục tiêu chung về con người mới cho xã hội năng động như
hiện nay; học để biết, học để làm, học để khẳng định mình không bị tụt hậu so với
thời đại.
3.3 Cơ sở thực tiễn:
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế và thời buổi cơ chế thị trường như hiện nay thì
việc tích hợp KNS vào giảng dạy trong bộ môn GDCD là hết sức cần cấp bách, vì
lứa tuổi HS THPT đang hình thành những giá trị sống với những ước mơ, hoài bão
luôn tìm tòi khám phá… nhưng lại thiếu hiểu biết sâu sắc về kiến thức xã hội, thiếu
KNS nên dễ bị lôi kéo, kích động có những hành vi tiêu cực, bạo lực, sống ích kỉ,
thực dụng và rơi vào phạm tội: Đua xe, nghiện hút, chích ma túy, cãi thậm chí hành
hung cha mẹ…
Vì vậy, việc tích hợp KNS vào môn GDCD chính là rèn luyện hành vi có trách
nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và tổ quốc. Giúp các em có khả năng ứng
phó tích cực, trước tình huống của cuộc sống nhằm xây dựng mối quan hệ tốt đẹp
với những người xung quanh, chủ động an toàn, hài hòa và lịch sự.
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 15 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
Phương pháp học KNS: Thảo luận nhóm, tự suy nghĩ và đưa ra quyết định, kỹ
năng giao tiếp ứng xử, kỹ năng nhận thức biết tự trọng và tự tin vào bản thân, biết
ứng phó với căng thẳng và kiềm chế cảm xúc, biết giải quyết những mâu thuẫn,
thương lượng, từ chối, đóng vai, trò chơi, thư giản…là phù hợp với đổi mới phương
pháp dạy và học trong nhà trường; hơn thế nữa mục đích cao nhất của việc tích hợp
vào bộ môn là làm thế giúp người học thay đổi hành vi theo hướng tích cực vào môi
trường sống “thật”.
3.4 Những ưu điểm và hạn chế của việc ứng dụng phương pháp dạy học tích
cực nhằm tích hợp KNS vào bộ môn GDCD và một số tiết học ngoại khóa.
- Ưu điểm:
+ GV có thể sử dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực để lồng ghép (Cần nói
thêm là chọn một vài PP phù hợp với nội dung kiến thức cần tích hợp cho từng đề
mục chứ không phải tất cả PP đều áp dụng vào đó).
HS tham quan về nguồn, thanh niên tình nguyện Mùa hè xanh, tổ chức đoàn viên
thanh niên những kỹ năng sinh hoạt tập thể, sân khấu hóa dưới cờ với nhiều chủ đề
khác nhau ( Thuyết trình dưới cờ về học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM,
thuyết trình về chủ đề khi tôi 18, gương hiếu học…). Năm học 2010-2011 vừa qua
Đoàn trường cho HS thi “ Sân khấu hóa” dưới cờ giữa các khối lớp về những vấn đề
nóng bỏng đang diễn ra trong giới HS như: Bạo lực học đường, văn hóa trong giao
thông, bạo lực gia đình, và những tệ nạn xã hội khác.
Vì thế, việc giáo dục KNS cho HS được diễn ra thuận lợi với số lượng đông và
nhiều nội dung KNS được truyền tải.
3.5 Cách tiến hành:
GV có thể sử nhiều phương pháp khác nhau làm thế nào chọn phương pháp phù
hợp để giáo dục KNS cho HS.
Căn cứ vào nội dung nội dung cụ thể của từng đề mục lồng ghép, GV có thể
chuẩn bị tài liệu và nội dung cần tích hợp, có thể giao câu hỏi hoặc những nội dung
liên quan cho HS về nhà chuẩn bị trước ( Đóng vai, thuyết trình, thảo luận nhóm )
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 17 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
Chuẩn bị những vật dụng và tài liệu liên quan như: ( bảng phụ, bài báo, giấy ruki,
bút lông, phim ảnh minh họa…)
3.6 Yêu cầu sư phạm:
Có nhiều phương pháp để có thể vận dụng vào trong tích hợp KNS của từng bài,
từng đề mục khác nhau, cho nên GV cần vận dụng một cách sáng tạo tùy theo chủ
đề đó.
Quá trình tích hợp cần diễn ra một cách nhẹ nhàng vừa không gây áp lực cho HS
vừa có thể truyền tải được kỹ năng sống mà không làm mất đi nội dung chính của
bài dạy.
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 18 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
CHƯƠNG II:
THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC NHẰM
ngoại khóa.
Bài 1: Thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng:
Chọn mục 1- b/ Thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm. ( Để tích hợp)
- Phương pháp:
+ Đặt vấn đề và giải quyết vấn đề.
+ Phương pháp tìm hiểu qua mẫu truyện và giải quyết bài tập.
- Bước 1: Cho đại diện HS đứng dậy đọc mẫu truyện “ Thần trụ trời”
- Bước 2: GV: Đặt câu hỏi từ mẫu truyện trên.
? Em hãy chỉ ra đâu là yếu tố duy vật và duy tâm trong truyện thần thoại “ Thần
trụ trời”?
- Bước 3: HS cả lớp suy nghĩ trả lời. Cả lớp bổ sung, nhận xét.
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 20 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
- GV: Nhận xét, kết luận.
=> KNS: Thông qua câu truyện trên, GV chỉ cho HS biết nhận xét, hiểu được thế
giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm, từ đó cảm nhận được thế giới quan duy
vật là cần thiết, giúp hỗ trợ các môn học khác.
- GV cho HS làm bài tập để nhấn mạnh thêm yếu tố duy vật.
BT: Em hãy giải thích cau tục ngữ sau: “ Sống chết có mệnh, giàu sang do trời”
- Sau khi HS đưa ra những ý kiến khác nhau, GV chốt lại đặt câu hỏi cho HS làm
rõ vấn đề. Con người sinh ra ai không muốn giàu sang, sung túc mà không cần lao
động? Giáo dục KNS ở đây là cho HS thấy được muốn giàu có phải lao động sản
xuất, làm ra của cải vật chất phục vụ cho bản thân, gia đình và xã hội. Biết đấu tranh
chống lại tư tưởng duy tâm làm cho con người lười biếng chỉ biết hưởng thụ mà
không lao động, tránh tư tưởng “ Ngồi gốc cây chờ sung rụng”.
Bài 3: Vận động là khuynh hướng tất yếu của thế giới vật chất.
Chọn mục 2- Thế giới vật chất luôn luôn phát triển.
Ở mục 1 GV đã làm rõ các hình thức vận động cơ bản của SV, HT. Mục này GV
làm rõ thế nào là phát triển trong tự nhên, XH và tư duy.
Vận động trong học tập bằng cách làm bài và học bài đầy đủ trước khi đến lớp.
Sắp xếp thời gian học tập, giải lao hợp lí.
Thực hiện tốt nội quy trường, lớp.
Vận động TDTT lành mạnh không tham gia vào những trò chơi vô bổ, để có sức
khỏe tốt phục vụ cho việc học.
Vận động trong gia đình: Phụ giúp cha mẹ lúc rảnh rỗi bằng những hành động cụ
thể: Nấu cơm, giặt đồ, giúp đỡ em học tập…
Vận động xã hội bằng cách: Tích cực tham gia các hoạt động trong nhà trường,
đoàn trường, và một công tác xã hội khác. ( Hiến máu cứu người, ủng hộ đồng bào
bị thiên tai, lũ lụt, giúp đỡ bạn khi gặp hoạn nạn, khó khăn…)
Bài 4: Nguồn gốc vận động và phát triển của sự vậ, hiện tượng.
1/ Thế nào là mâu thuẫn:
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 22 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
- Phương pháp:
+ Kể chuyện, VD minh họa.
+ Thảo luận nhóm.
- GV: Kể 2 mẫu truyện nói về mâu thuẫn ( Theo cách hiểu thông thường và theo
nghĩa triết học).
* Cách tiến hành:
Chuyện kể 1: Đầu giờ vào lớp An thường đi học trước khi vào tiết học khoảng 15
phút để nghỉ ngơi và ôn bài, như thường lệ An vào vị trí chổ ngồi bỏ cặp vào học
bàn, vừa định lấy quyển vở của môn học dầu tiên ra xem lại thì có một bạn cùng lớp
tên K xuống tát vào mặt ồ ạt mấy cái, lúc đó bạn trong lớp can ra trong sự ngỡ ngàn
chưa hiểu sự tình tại sao lại bị tát như vậy. Bạn can An ra định qua gọi Quản sinh
giải quyết nhưng An không cho để hỏi rõ xem chuyện gì đã vì mình cũng chưa bị
trầy xước gì mà, nghe có cơ sở An và bạn qua hỏi sự tình thì ra mới biết chiều hôm
qua đi học về An đi phía sau K từ cầu thang xuống, An bị một bạn phía sau xô đẩy
làm An lao vào phía trước đẩy theo bạn K làm bạn K chúi nhủi, không nói gì hết ra
về và để bụng đợi đầu giờ chiều hôm sau An vào lớp rồi mới xử tội.
nhóm thì đùn đẩy nhau đứng dậy trình bày…phê phán những bạn quay cóp khi làm
bài kiểm tra, tránh tư tưởng dĩ hòa vi quý trong cuộc sống cá nhân, tập thể.
Bài 10: Quan niệm về đạo đức.
Tích hợp mục 1-b/ Phân biệt giữa đạo đức, pháp luật và phong tục tập quán.
- Phương pháp: Tình huống, đóng vai.
- GV: Giao tình huống cho HS khi kết thúc tiết dạy bài 9, chuẩn bị 4 nội dung
giao về cho 4 tổ thực hiện ( GV gợi ý trước nội dung nào HS thắc mắc). Khi dạy bài
10 cho HS tiến hành tại lớp như sau.
* Cách tiến hành:
Tổ 1: Đóng vai ( Giúp người hoạn nạn, gặp khó khăn khi qua đường: người già,
người tàn tật, trẻ em…)
Tổ 2: Đóng vai ( Hành vi vi phạm đạo đức: Con bất hiếu với ông bà cha mẹ…)
Sáng kiến kinh nghiệm- Năm học: 2011 – 2012 - 24 - GV thực hiện: Quách Anh Tuấn
Tích hợp giáo dục KNS vào giảng dạy một số bài trong bộ môn GDCD và một số tiết ngoại khóa
Tổ 3: Đóng vai ( Hành vi vi phạm pháp luật của HS hiện nay: An toàn giao
thông, bạo lực trong học đường…)
- HS: 4 tổ lên thực hiện, cả lớp trao đổi, bổ sung nhận xét.
- GV: nhận xét, kết luận và rút ra KNS cho HS qua phương pháp đóng vai trên.
Sau khi HS kết thúc GV đặt câu hỏi bài tập để làm rõ:
Bài tập: Làm con cha mẹ dạy bảo → cãi lại? Khi cha mẹ nói nặng liền dùng
hành động đánh cha mẹ rồi lấy xe 10cc của cha mẹ bỏ nhà ra đi? Không có tiền vì
quen theo thói ăn sài đã đi cướp giật…
Hỏi: Em hãy chỉ ra đâu là vi phạm pháp luật? vi phạm đạo đức?
=> Giúp HS nhận biết và hiểu đạo đức, pháp luận và phong tục tập quán, các em
có thể tự ruát ra điểm giống nhau đều là điều chỉnh hành vi của con người cho phù
hợp với cộng đồng và xã hội. Từ đó, điều chỉnh hành vi của bản thân theo hướng
tích cực.
KNS:
Kỹ năng tự tin thể hiện mình trước tập thể, HS có thể bọc lộ khả năng cá tính của
mình thông qua vai diễn.