CHƯƠNG V
PHỔ CỘNG HƯỞNG TỪ HẠT NHÂN
(NMR-NUCLEAR MAGNETIC RESONANCE)
2.3. Diện tích tín hiệu hấp thụ-Đường cong tích phân
Phổ đồ
1
H-NMR: bao nhiêu loại proton trong phân tử, mỗi loại
proton đó có bao nhiêu H.
Diện tích mũi cộng hưởng tỉ lệ thuận với số lượng proton gây ra
tín hiệu cộng hưởng của mũi đó và gọi là cường độ tích phân của
mũi cộng hưởng.
Các giá trị tích phân: tỉ lệ prtoton giữa các mũi, mang tính tương
đối, có thể sai số khoảng 10% và cần phải tính toán lại.
Giá trị tích phân: 1,6 : 7,0 = 1 : 4,4 = 2 : 8,8
Làm tròn: 2 : 9
2.4. Sự chẻ tín hiệu (signal splitting)

Mỗi loại proton trong phân tử cho một mũi cộng hưởng (mũi đơn)
nhưng trong nhiều trường hợp không xuất hiện mũi đơn, mà bị chẻ
tách ra thành nhiều mũi sự tách spin-spin hay là sự ghép từ.

Hiện tượng chẻ tín hiệu là do các proton kề bên đã tương tác với
proton đang khảo sát.

Sự chẻ tín hiệu cho ta biết cấu tạo của một hợp chất.
Phổ IR của 1,3-dibromopropane
2.4.1. Tương tác spin-spin (spin-spin coupling)
Proton chịu ảnh hưởng bởi :
-
Từ trường của máy NMR áp đặt lên,
-

thấp hơn một ít
Nếu từ trường của H
b

song song ngược chiều
với từ trường áp vào, H
a

bị che chắn nhiều hơn một
ít, H
a
hấp thu ở vùng
trường cao hơn một ít

Máy NMR quét tín hiệu của H
a
của hợp chất 1,1-dichloroethane,
H
a
chịu ảnh hưởng của từ trường nhỏ gây ra bởi H
b
ở kế bên, từ
trường của H
b
không đồng nhất do 50% có spin song song cùng
chiều, 50% có spin song song ngược chiều.
Hai hấp thu có diện tích tích phân gần bằng nhau
Độ dịch chuyển hóa học của
tín hiệu H
b

tương đương
gây nên sự chẻ
mũi
Số mũi đa Diện tích tương đối giữa các mũi đa
(tam giác Pascal)
0 Mũi đơn (singlet) 1
1 Mũi đôi (doublet) 1 1
2 Mũi ba (triplet) 1 2 1
3 Mũi bốn (quartet) 1 3 3 1
4 Mũi năm (quintet) 1 4 6 4 1
5 Mũi sáu (sextet) 1 5 10 10 5 1
6 Mũi bảy (septet) 1 6 15 20 15 6 1
Một tín hiệu do là proton tương đương
Các ví dụ:
1,3- dibromopropane
H
b
: mũi ba do có 2 H của carbon kề bên
H
a
: có 2C kề bên, 4H của các C này tương đương nhau nên tín hiệu H
a

là mũi năm
Isopropyl butanoate
H
a
: chẻ thành mũi ba do H
c
H

3-bromo-1-propene
H
a
: chẻ thành mũi đôi do H
d
H
d
: mũi đa do H
a,
H
b
và H
c

H
c
và H
b
trên cùng C nhưng không tương đương nên tín hiệu riêng

H
b
: chẻ thành mũi đôi do H
d
, mỗi mũi này lại chẻ thành mũi đôi do H
c
,
tín hiệu của H
b
là mũi đôi của mũi đôi (doublet of doublets)

H
a
B
0
Two magnetic
orientations of H
b
Applied field
J
ab
H
a
: two peaks with equal
intensity (1:1): doublet
2.4.2. Hằng số ghép (coupling constant): Khoảng cách giữa 2 mũi
liền kề nhau của tín hiệu NMR chẻ mũi, tính theo đơn vị tần số
Hz, được gọi là hằng số ghép (J
ab
).
Hai proton ghép cặp có hằng số ghép bằng nhau: J
ab
= J
ba
Hằng số ghép cặp: để phân tích phổ NMR phức tạp do có thể xác định
các proton liền kề dựa vào tính hằng số ghép cặp.

Vì sự tương tác là do những lực bên trong, độ lớn của hằng số
ghép không phụ thuộc vào cường độ của từ trường ngoài (không
phụ thuộc vào tần số máy), J = hằng số dù đo ở tần số máy nào.


2; 6
α
β
6’
O
H
3
CO
OH
OCH
3
α
1
2
3
4
5
6
1
'
2
'
3
'
4
'
5
'
6
'

H
H
-9 ñeán -15 Hz
C
H
H
0 ñeán 3 Hz
H
H
Cl
2
J = 12-18 Hz
b) Ghép 3 nối (
3
J)

Ghép H-C-C-H còn gọi là sự ghép kề bên (ghép vic: vicinal
coupling). Sự ghép kề bên sẽ tạo nên các kiểu ghép spin tuân theo
qui tắc (n+1).
C
H
H
C
Hình chiếu Newman