TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP CƠ SỞ 2
TIỂU LUẬN
Nghiên cứu đặc điểm, phân bổ,
giá trị sử dụng đối với loại thực vật họ Hoàng Đàn
(cây Hoàng Đàn, cây Trắc Bách Diệp)
Môn học: Thực vật rừng
Giáo viên hướng dẫn: Cô Dương Thị Ánh Tuyết
Nhóm thực hiện : Nhóm I, tổ II
Lớp: K4a _LTTC_QLTNR_Ninh Sơn_Ninh Thuận.
Ninh Sơn, ngày 04 tháng 9 năm 2014
2
TIỂU LUẬN
Nghiên cứu
đặc điểm, phân bổ, giá trị sử dụng đối với loại thực vật họ Hoàng Đàn
(cây Hoàng Đàn, cây Trắc Bách Diệp)
Nhóm thực hiện tiểu luận:
Nhóm 1, tổ 2; Lớp K4a _LTTC_QLTNR_Ninh Sơn_Ninh Thuận
Số
TT
Họ và tên sinh viên Điểm đánh giá Ghi chú
01 Lê Văn Việt Nhóm trưởng
02 Nguyễn Thị Thúy Hằng Thành viên nhóm
03 Nguyễn Ngọc Việt Thành viên nhóm
04 Katơr Ương Thành viên nhóm
PHẦN THỨ NHẤT
I. Mục đích, mục tiêu nghiên cứu.
1. Mục đích nghiên cứu:
+ Mục đích viết tiểu luận là giúp cho sinh viên bước đầu làm quen với
việc nghiên cứu khoa học, tự mình đọc các tài liệu, xử lý tài liệu, phát huy tính

kim tương đối nhỏ không dài quá 2cm,
mọc đối hoặc vòng, đuôi lá thường men
cuống áp sát vào cành; nón đơn tính cung
gốc hoặc khác gốc, đôi khi là đơn tính
khác gốc, nón nọc lẻ ở nách lá hoặc đầu
cành ngắn. Nón đực gồm 2-16 nhị, mỗi
nhị mang 3-6 bao phấn; nón cái gồm 3-12
lá noãn, một số hoặc toàn bộ lá noãn
mang 1-12 noãn thẳng, lá noãn dính hoàn
toàn với lá bắc.
- Quả nón thường chín trong một
năm; vảy nón thường hình khiên, hóa gỗ
ít khi mọng nước; hạt có cánh hoặc không
cánh, phôi hạt thường có 2 lá mầm ít khi
có 5-6 lá mầm
- Vỏ cây của các cây trưởng thành
nói chung có màu từ nâu da cam tới nâu đỏ
với kết cấu có thớ, thường bong ra hay dễ
lột theo chiều dọc, nhưng lại trơn, xếp vảy
hoặc cứng và dễ vỡ thành miếng hình
4
vuông ở một số loài.
2. Về phân bố thực vật họ Hoàng đàn:
Họ Hoàng đàn (Họ Cupressaceae) là họ phân bổ rộng khắp nhất trong
các họ thực vật hạt trần thuộc ngành Thông, với sự phân bổ gần như toàn cầu ở
mọi lục địa từ Bắc đến Nam bán cầu, (ngoại trừ châu Nam Cực, kéo dài từ vĩ độ
71° bắc ở khu vực cận Bắc cực của Na Uy tới vĩ độ 55° nam ở khu vực xa nhất
về phía nam của Chile). Họ Hoàng đàn có thể sinh trưởng tốt nhiều khu vực trên
lục địa, nhưng nhiều chi hay loài chỉ có sự phân bổ rất hạn chế, và nhiều loài
hiện đang ở tình trạng nguy cấp. Họ Hoàng đàn trên thế giới hiện nay, có

200-1200 so với mặt biển. Tại Việt Nam cây Hoàng đàn phân bố ở một số tỉnh:
Hà Giang, Cao Bằng (Thạch An), Lạng Sơn (Bắc Sơn, Chi Lăng, Hữu Lũng),
Tuyên Quang Na Hang). Hiện nay, một số tỉnh đã được trồng để làm cảnh như ở
6
thị xã Kontum và Đà Lạt (Lâm Đồng). Trên thế giới được phân bố ở một số
nước như: Nam Trung Quốc, Ấn Độ, Nêpan .
5. Giá trị sử dụng:
Gỗ Hoàng đàn màu nâu vàng
nhạt, Gỗ tốt kết cấu mịn, ít biến dạng,
không bi mối mọt, có mùi thơm dịu.
Dùng trong xây dựng, làm đồ dùng
cao cấp, đồ dùng văn phòng và nhất là
đồ mỹ nghệ. Gỗ thân và nhất là gỗ hệ
rễ chứa nhiều tinh dầu, dùng chữa
sưng tấy, bong gân, bôi vết thương có
tác dụng sát trùng hay dùng trong
công nghệ sản xuất xà phòng thơm và
nước hoa. Gỗ rễ được dùng phổ biến
để làm hương cao cấp; đốt trầm, làm
thuốc, chiết xuất tinh dầu thơm hoặc
làm hương dược liệu. Cây có dáng
đẹp hiện nay, một số tỉnh đã được
trồng để làm cảnh như ở tỉnh Kontum
và Đà Lạt (Lâm Đồng).
a) Tình trạng:
7
Đang nguy cấp. Loài đã bị khai
thác rất ráo riết để lấy gỗ thân và gỗ rễ,
chủ yếu để làm bột hương. Số lượng
cá thế còn lại rất ít. Cây lại tái sinh rất

được nhập trồng từ lâu, đã thích nghi cao độ, sinh trưởng, phát triển khỏe như
một loài cây bản địa. Tán cây có dạng hình chùy chóp nón, nếu được chăm bón
và sửa cành cẩn thận dưới điều kiện chiếu sáng toàn phần sẽ tạo được những cây
tỏa tán đều, tròn trịa, dạng trứng tròn, hao hao một quả cầu xanh. Tuy Trắc Bách
Diệp xuất thân từ vùng á nhiệt đới mát mẻ, nhưng cây khá dễ tính, sống được ở
nhiều nơi trên các vùng nhiệt đới. Cây thường ưa sáng, đất ẩm mát, có độ phì
khá, nhưng cũng chịu được che bóng một phần, đất kém dinh dưỡng và trải qua
nhiều tháng nắng hạn trên nhiều loại thổ nhưỡng khác nhau. Tất nhiên, để có
những cây ngoại hình đẹp, cân đối, sắc lá tươi sáng cần đáp ứng các điều kiện
tối ưu cho nó. Cây có thể trồng đất hay trồng chậu.
9
3. Phân bổ:
Cây Trắc Bách Diệp xuất xứ từ Tây Bắc nước Mỹ, phát triển tốt trên đất ẩm,
lầy lội và dọc hai bên bờ sông. Ở một số nước Châu Âu loài cây này được dùng làm cây
trang trí kha phổ biến; ở Việt Nam cây được phân bố từ Bắc vào Nam.
5. Giá trị sử dụng:
Ngoài tác dụng làm cảnh, cây còn được
dùng làm thuốc. Bộ phận thường được dùng làm
thuốc là hạt và lá. Hạt là vị thuốc quen thuộc, hầu
như tài liệu dược học cổ truyền nào cũng có ghi
chép dưới tên gọi “bá tử nhân”, tiếng La-tinh là
Semen biotae (hạt của cây Biota). Vị thuốc này
còn được gọi là trắc bá tử nhân, bách tử nhân…,
có tác dụng dưỡng tâm, an thần, nhuận trường,
chữa chứng mồ hôi trộm. Lá có tác dụng bổ âm,
lương huyết, chỉ huyết, trừ phong thấp. Cũng có
tài liệu cho rằng cả hạt và lá đều có tác dụng
chống hen, trừ nấm, hạ sốt, giảm ho, long đờm,
làm êm dịu, lợi tiểu, trợ tiêu hóa… Như vậy, trắc
bách diệp là một loài cây xanh đa tác dụng, vừa là