LỜI MỞ ĐẦU
Xã hội có thể tồn tại và phát triển được dựa trên cơ sở của sự trật tự và ổn
định. Để làm được điều này thì pháp luật giữ vai trò rất quan trọng, nó là chuẩn
mực cho hành vi của con người được quy định thành văn bản. cùng với pháp
luật thì phong tục tập quán cũng là công cụ hữu hiệu, quan trọng trong việc điều
chỉnh, quản lí các hành vi của con người. hai yếu tố này vừa có điểm khác nhau
nhưng cũng có điểm giống nhau như vai trò của chúng đối với quan hệ xã hội…
và chúng cũng có những mối quan hệ chặt chẽ, song song cùng tồn tại đồng
thời bổ sung, hoàn thiện lẫn nhau. Nên khi tìm hiểu về mối liên hệ giữa chúng
chúng ta sẽ có thể vận dụng vào trong thực tế ở Việt Nam.
NỘI DUNG
1_ khái niệm
Pháp luật là hệ thống quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà
nước ban hành hoặc thừa nhận nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội theo
mục tiêu, định hướng chung.
Phong tục tập quán là những quy tắc xử sự chung mang tính cộng
đồng, được lưu truyền một cách chủ yếu theo phương thức truyền miệng, được
bảo đảm thực hiện thói quen,dư luận xã hội và bằng cả các biện pháp cưỡng chế
phi nhà nước.
2_ giống nhau
Pháp luật và phong tục tập quán có nhiều điểm giống nhau.
Thứ nhất chúng đều là những quy tắc xử sự chung để hướng dẫn cách xử sự
cho mọi người trong xã hội, hay chúng chính là khuôn mẫu, chuẩn mực để
hướng dẫn mọi hành vi xử sự cho con người, để khi vào bất cứ trường hợp,
hoàn cảnh nào con người đều có thể dự liệu được cách xử sự của mình cho đúng
và nhờ vào pháp luật và phong tục tập quán chúng ta có thể biết được mình
được làm gì, không được làm gì,phải làm gì và làm như thế nào khi rơi vào một
hoàn cảnh nhất định, ngoài ra chúng còn là tiêu chuẩn để xác định giới hạn và
đánh giá hành vi con người. Ví dụ hành động chặt phá rừng là hành vi trái pháp
luật vì đây là hành vi làm” suy kiệt tài nguyên và hủy hoại môi trường “ hành vi
này được nghiêm cấm trong Hiến pháp và các bộ luật của nhà nước. Tính chất

quán được hình thành từ xã hội. Pháp luật mang tính quyền lực nhà nước, nó chỉ
do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp
của nhà nước như tuyên truyền, phổ biến, giáo dục hoặc các biện pháp cưỡng
chế hay sử dụng các cơ quan cưỡng chế của nhà nước như nhà tù, tòa án, cảnh
sát… còn phong tục tập quán hình thành một cách tự phát trong xã hội trên cơ
sở thói quen ứng xử có tính chất lặp đi lặp lại và phong tục tập quán được đảm
bảo thực hiện bằng dư luận xã hội, bằng sức thuyết phục hoặc bằng các biện
pháp phi cưỡng chế.
Thứ hai, về hình thức thì pháp luật được thực hiện chủ yếu dưới dạng văn
bản, còn phong tục tập quán thì thường được lưu truyền bằng miệng. pháp luật
có tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức và nó thường được biểu hiện dưới
các dạng như tập quán pháp, tiền lệ pháp, và các văn bản quy phạm pháp luật,
nên nội dung của nó thường rất cụ thể, không có nhiều nghĩa. Phong tục tập
quán không có tính xác định về mặt hình thức bởi nó được tồn tại dưới dạng bất
thành văn, được lưu truyền từ đời này sang đời khác bằng hình thức truyền
miệng, vì thế nhiêu khi nó còn bị sai lệch về nội dung. Chính vì thế nếu như nói
đến pháp luật ta nghĩ đến những quy định có tính chặt chẽ, còn phong tục tập
quán thì mang tính ước lệ chung chung.
Thứ ba, pháp luật có tác động vào tất cả tổ chức, cá nhân có liên quan tới
các quan hệ xã hội, còn phong tục tập quán chỉ có tác động trong một cộng đồng
dân cư nhất định. Các tổ chức, cá nhân khi tham gia vào các quan hệ xã hội thì
nó phải tuân thủ các quy định mà pháp luật đặt ra trên các văn bản pháp luật,
trong khi đó phong tục tập quán lại được lưu truyền bằng miệng nên nó bị “ tam
sao thất bản “ chính vì thế nó chỉ được áp dụng trong một phạm vi nhất định, và
mỗi một địa phương lại có một cách thể hiện các quy định khác nhau
Thứ tư, pháp luật có tính hệ thống còn phong tục tập quán không có tính
hệ thống. pháp luật là một hệ thống các quy tắc xử sự chung để điều chỉnh nhiều
loại quan hệ xã hội phát sinh trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống như
kinh tế, lao động… phong tục tập quán luôn có sự khác biệt trong các lĩnh vực
với nhau, chẳng hạn phong tục cheo cưới và phong tục cúng giỗ tổ tiên là hoàn

Pháp luật và phong tục tập quán đều là những công cụ để điều chỉnh hành
vi, cách xử sự của con người trong xã hội, được xuất hiện do nhu cầu tổ chức,
quản lí những hoạt động chung của con người do vậy chúng có những chức
năng tương tự nhau, đồng thời ở chúng cũng có sự khác biệt rất lớn từ quá trình
hình thành, phát triển, nguồn gốc, chủ thể ban hành….
4_ mối quan hệ giữa pháp luật và phong tục tập quán
Giữa pháp luật và phong tục tập quán có mối quan hệ tác động qua lại
với nhau. Sự tác động của chúng có thể theo nhiều chiều hướng, tích cực hoặc
tiêu cực, hỗ trợ hay cản trở việc thực thi, xây dựng pháp luật.
Đầu tiên, là sự tác động của phong tuc tập quán tới pháp luật. phong tục tập
quán được hình thành và tồn tại trước khi có pháp luật ,, chúng được coi là “
luật tự nhiên “ hay “ luật dân gian “, chúng dược hình thành như một nhu cầu tất
yếu của con người. và khi pháp luật xuất hiên thì phong tục tập quán cũng
không bị mất đi mà ngược lại nhiều phong tục tập quán phù hợp với ý chí của
nhà nước thì được nhà nước thừa nhận và được quy định trong pháp luật. còn
những phong tục tập quán không phù hợp, trái với ý chí của nhà nước sẽ trở
thành tiền đề để hình thành nên những quy phạm thay thế chúng, để từ đó góp
phần và làm phong phú thêm cho pháp luật . vì thế trong đời sống có nhiều
trường hợp có người vừa vi phạm pháp luật vừa vi phạm phong tục tập quán,
chẳng hạn một người đàn ông lấy hai vợ thì người đó vừa vi pham trong luật
hôn nhân, vừa vi phạm truyền thống ở địa phương đó... Như vậy thì phong tục
tập quán là một trong những ‘nguyên liệu’ tạo ra pháp luật, đồng thời nó là công
cụ bổ sung, hỗ trợ cho pháp luật . Trong việc thực hiện và áp dụng pháp luật thì
những phong tục tập quán phù hợp với ý chí của nhà nước được thừa nhận
trong pháp luật góp phần làm cho pháp luật được thực hiên một cách nghiêm
chỉnh, tự giác hơn. chẳng hạn trong điều 625 bộ luật dân sự về việc bồi thường
thiệt hại do súc vật gây ra có quy định “trong trường hợp súc vật thả rông theo
tập quán mà gây thiệt hại thì chủ sở hữu súc vật đó phải bồi thường theo tập
quán nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội”, như vậy phong tục tập
quán trong một số trường hợp mặc dù không được pháp luật hóa nhưng được