Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Văn hóa giao tiếp và ứng xử từ lâu đã trở thành một vấn đề được nhiều người
quan tâm. Trong thời đại hội nhập hiện nay, vấn đề giao tiếp và ứng xử lại trở nên quan
trọng và cần thiết hơn bao giờ hết. Trong đó thanh niên đang đối mặt với nhiều khó
khăn trong việc lựa chọn những giá trị mới vừa phù hợp truyền thống của dân tộc vừa
đáp ứng xu hướng phát triển của xã hội hiện đại, nhất là việc lựa chọn hành vi ứng xử
trong cuộc sống, trong học tập, công tác và các mối quan hệ xã hội.
Hành vi ứng xử văn hóa là những biểu hiện hoạt động bên ngoài của con người,
được thể hiện ở lối sống, nếp sống, suy nghĩ và cách ứng xử của con người đối với bản
thân, với những người chung quanh, trong công việc và môi trường hoạt động hằng
ngày. Tuy nhiên hành vi ứng xử văn hóa của mỗi cá nhân là khác nhau, nó được hình
thành qua quá trình học tập, rèn luyện và trưởng thành của mỗi cá nhân trong xã hội.
Bên cạnh những biểu hiện của hành vi ứng xử có văn hóa, hiện nay vẫn còn một
bộ phận trong giới trẻ có những hành vi ứng xử thiếu văn hóa. Ðối với bản thân họ
không có ý chí phấn đấu, sống buông thả, sa đà vào các tệ nạn xã hội: cờ bạc, ma túy,
mại dâm Ðây hoàn toàn là những biểu hiện của nếp sống xa lạ, sai trái, đi ngược với
truyền thống văn hóa dân tộc. Hiện tượng các bạn trẻ là học sinh THPT văng tục, chửi
thề; ngang nhiên vi phạm luật lệ giao thông; có thái độ không đúng mực với người già;
hành động ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng còn khá phổ biến.
Ứng xử như thế nào để được coi là người có văn hóa và làm thế nào để hướng
giới trẻ tới ứng xử có văn hóa? Ðây là vấn đề cấp thiết đặt ra, đòi hỏi chúng ta cần có
sự nhìn nhận nghiêm túc và khách quan.
Thực hiện công Chỉ thị số: 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 Về việc
phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực”; thực hiện Kế hoạch năm học số 01/KH-HVM ngày 01/9/2012 của trường
THPT Hà Văn Mao. Sau khi tổ chức Tọa đàm giao tiếp, ứng xử và thấy được hiệu
quả giáo dục, tôi mạnh dạn đưa ra suy nghĩ của mình trong giáo dục văn hóa giao tiếp,

tiếp, ứng xử của học sinh, tìm hiểu nhận thức của HS về văn hóa giao tiếp, ứng xử và
qui trình tổ chức các buổi tọa đàm giao tiếp, ứng xử dành cho học sinh THPT để làm
cơ sở thực tiễn cho đề tài.

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
2
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
+ Phương pháp thực tiễn: Qua thực tiễn tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử phân
tích các kết quả thực nghiệm để kiểm tra tính hiệu quả của hình thức sân khấu hóa
trong tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử.

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
3
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
A. Giải quyết nhiệm vụ 1: Cơ sở lý luận của giao tiếp, ứng xử và một số phương
pháp tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử trong trường THPT
1. Cơ sở lý luận của giao tiếp, ứng xử
1.1. Khái niệm
Giao tiếp, ứng xử là một quá trình con người ý thức được mục đích, nội dung
và những phương tiện cần đạt được khi tiếp xúc với người khác. Trong quá trình giao
tiếp, ứng xử thì cả đối tượng và chủ thể giao tiếp đều ý thức được những nội dung và
diễn biến tâm lý của mình trong giao tiếp, ứng xử. Nhờ đặc trưng này, chúng ta dễ
dàng nhận ra được mục đích của quá trình giao tiếp, ứng xử để làm gì ? nhằm mục đích

tích trên, ta có thể hiểu : Giao tiếp, ứng xử là một quá trình tiếp xúc giữa con người với
con người nhằm mục đích trao đổi tư tưởng, tình cảm, vốn kinh nghiệm sống, kỹ năng,
kỹ xảo nghề nghiệp.
1.2. Chức năng .
a. Chức năng giao tiếp, ứng xử:
Có nhiều cách khác nhau để phân chia các chức năng của giao tiếp, ứng xử. Ở
góc độ là một phạm trù của tâm lý học hiện đại thì giao tiếp, ứng xử có các chức năng
như sau :
b . Chức năng định hướng hoạt động của con người.
Người giáo viên trong quá trình giảng dạy có thể chỉ nhìn vào nét mặt của học
sinh, sự phản ứng của học sinh trước lời giảng của mình mà nhận ra được mức độ nắm
tri thức của học sinh. Nhờ đó giáo viên điều chỉnh lại cách dạy của mình để quá trình
dạy học đạt kết quả cao. Hay một học sinh có nhiều lần đi học muộn, một học sinh
nhiều lần không thuộc bài, em khác đi học thất thường, buổi đi, buổi nghỉ đều gợi lên
trong suy nghĩ của thầy giáo một hướng giáo dục tìm kiếm những thông tin chính xác
để có những biện pháp giáo dục thích hợp. Đứng về phía học sinh, qua lời giảng của
thầy, cô giáo, các em ý thức được trình độ chuyên môn, những nét tính cách cơ bản của
giáo viên đó. Nhờ đó, các em có những phản ứng trả lời phù hợp với từng thầy, cô.
Trong cuộc sống đời thường, nhất là đối với những người lạ chưa quen biết, lần
tiếp xúc đầu tiên thường là vừa giao tiếp, ứng xử, vừa thăm dò để hiểu đối tượng tiếp
xúc của mình. Mỗi lời nói, cử chỉ, ánh mắt, nụ cười đều bao hàm những khía cạnh
thông tin quan trọng để giúp chúng ta giao tiếp, ứng xử có hiệu quả.

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
5
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
Qua phân tích trên, chúng ta có thể rút ra kết luận :

6
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
• Có thể sử dụng ngôn ngữ phụ (giọng điệu, nhịp điệu, cường độ lời nói) và
những phương tiện ngôn ngữ (nét mặt, cử chỉ, ) để nhấn mạnh hoặc thể hiện thái độ.
• Giao tiếp, ứng xử trực tiếp rất linh hoạt, mềm dẻo, tùy hoàn cảnh, tùy phản
ứng của đối tượng giao tiếp, ứng xử mà ta ứng xử cho phù hợp.
- Giao tiếp, ứng xử gián tiếp
Giao tiếp, ứng xử gián tiếp là loại giao tiếp, ứng xử mà đối tượng giao tiếp, ứng
xử không có mặt ở thời điểm cần tiếp xúc. Loại giao tiếp, ứng xử không tận dụng được
những ưu điểm của giao tiếp, ứng xử trực tiếp nhất là qua ngôn ngữ viết. Tuy nhiên,
nếu tiếp xúc qua điện thoại thì giọng điệu, cách phát âm giúp cho đối tượng giao tiếp,
ứng xử ở xa hiểu thêm thái độ của chủ thể giao tiếp, ứng xử.
b. Căn cứ vào mục đích, nhiệm vụ hoạt động của nhóm xã hội, cá nhân mà
người ta chia giao tiếp, ứng xử ra làm hai loại :
- Giao tiếp, ứng xử chính thức
Giao tiếp, ứng xử chính thức là sự giao tiếp, ứng xử giữa các thành viên trong
một nhóm xã hội hoặc các nhóm xã hội chính thức, nghi thức giao tiếp, ứng xử được
dư luận xã hội hoặc pháp luật, phong tục tập quán qui định.
- Giao tiếp, ứng xử không chính thức
Chẳng hạn, sự giao tiếp, ứng xử giữa các cá nhân trên một chuyến xe, tàu ;
những người cùng xem phim, nghệ thuật, cùng mua hàng Giao tiếp, ứng xử không
chính thức là sự giao tiếp, ứng xử giữa các cá nhân trong nhóm không chính thức với
nhau.
1.4. Giao tiếp, ứng xử và sự phát triển nhân cách
- Giao tiếp, ứng xử giúp con người hình thành và phát triển ngôn ngữ:
- Trí tuệ của con người được hình thành và phát triển trong quá trình giao tiếp,
ứng xử với những người xung quanh.
- Giao tiếp, ứng xử giúp cho lao động và các hoạt động của con người mang

tiềm năng của học sinh. Do đó, vai trò chủ thể hoạt động của học sinh nhiều khi bị mờ
nhạt, nhất là trong các tiết sinh hoạt. Đoàn trường thường lặp đi lặp lại một vài hình
thức hoạt động đơn giản như: sơ kết, vui văn nghệ, tuyên dương khen thưởng học
sinh Nội dung hoạt động ít thay đổi, hình thức hoạt động thiếu tính đa dạng. Vì vậy
dễ gây sự nhàm chán, tạo bầu không khí uể oải trong hoạt động của học sinh. Nếu như
có một chương trình hoạt động phong phú, có sự định hướng tốt của tổ chức, với vai
trò chủ động của học sinh thì chắc chắn các hoạt động sẽ mang lại tác dụng giáo dục
tốt cho các em. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp tổ chức

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
8
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
hoạt động cho học sinh và tiến hành đổi mới thực sự là một yêu cầu quan trọng trong
quá trình đổi mới giáo dục phổ thông.
1.7. Phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử
- Đa dạng hoá các hình thức tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử khắc phục tính
chất đơn điệu, lặp đi lặp lại một vài hình thức đã quá quen thuộc với học sinh và gây ra
nhàm chán, tẻ nhạt đối với các em. Để thực hiện phương hướng này cần phải cụ thể
hoá ở những điểm sau:
+ Nắm chắc nội dung hoạt động của từng chủ đề ở từng tháng. Mỗi chủ đề hoạt
động có mục tiêu giáo dục riêng. Từ nội dung hoạt động của chủ đề tháng, tổ chức
Đoàn cụ thể hoá thành nội dung cho hoạt động của từng tuần, nhưng phải đảm bảo tính
thống nhất và mối liên quan chặt chẽ giữa các nội dung hoạt động của các tuần với
nhau.
+ Lựa chọn các hình thức hoạt động phù hợp với nội dung của tuần, của tháng.
Những hình thức này có thể được thay đổi hoặc được nhắc lại ở mỗi chủ đề tháng.
Điều đó sẽ có tác dụng trong việc giúp học sinh thực hiện một cách linh hoạt, chủ động

Đánh giá hoạt động cần nhấn mạnh kỹ năng và hành vi, coi đó là yêu cầu cơ
bản cần đạt được sau mỗi hoạt động. Học sinh được chủ động tự đánh giá và đánh giá
lẫn nhau.
2. Một số phương pháp tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử
Phương pháp tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử rất đa dạng và phong phú. Có
thể giới thiệu một vài phương pháp cơ bản sau đây.
2.1. Phương pháp thảo luận.
Thảo luận là một dạng tương tác nhóm đặc biệt mà trong đó các thành viên
cùng giải quyết một vấn đề cùng quan tâm nhằm đạt tới một sự hiểu biết chung. Thảo
luận tạo ra một môi trường an toàn cho học sinh kiểm chứng ý kiến của mình, có cơ
hội để làm quen với nhau, để hiểu nhau hơn. Khác với dạy học, thảo luận trong diễn
đàn là dựa vào trao đổi ý kiến giữa các em học sinh với nhau về một chủ đề, từ đó học
sinh tự rút ra kết luận theo chính kiến bản thân và theo số đông ý kiến.

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
10
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
2.2. Phương pháp sân khấu hóa.
Đóng vai rất có tác dụng trong việc phát triển "kỹ năng giao tiếp" của học sinh.
Đóng vai là phương pháp thực hành của học sinh trong một số tình huống ứng xử cụ
thể nào đó trên cơ sở óc tưởng tượng và ý nghĩa sáng tạo của các em. Nó mang đến cho
học sinh cơ hội luyện tập kỹ năng trong một môi trường được đảm bảo. Đóng vai
thường không có kịch bản cho trước, mà học sinh tự xây dựng trong quá trình hoạt
động.
2.3. Phương pháp phỏng vấn.
Phỏng vấn có tác dụng gợi mở trong học sinh những ý tưởng sáng tạo, táo bạo
mà qua đó các em có thể trao đổi đầy đủ chính kiến của mình về nội dung thảo luận.

Bước 5: Tổng kết buổi tọa đàm giao tiếp, ứng xử ( Đánh giá toàn bộ các hoạt
động của tọa đàm giao tiếp, ứng xử, rút kinh nghiệm đề ra phương hướng mới)
Đây là các bước tổ chức một tọa đàm giao tiếp, ứng xử. Kết quả của buổi tọa
đàm phụ thuộc vào chất lượng của việc thực hiện các bước tiến hành của tọa đàm giao
tiếp, ứng xử, để đạt được điều đó trong quá trình tổ chức cần lưu ý:
- Xin ý kiến của BGH nhà trường và các tổ chức trong nhà trường để có thể
phối hợp thực hiện, họp tổ chuyên môn bàn kế hoạch tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử
- Lập kế hoạch chi tiết cho tọa đàm giao tiếp, ứng xử, bao gồm nội dung các
công việc, phân công phụ trách, người thực hiện, địa điểm cụ thể, nguồn kinh phí
- Công bố chủ đề, nội dung tọa đàm giao tiếp, ứng xử, hình thức tọa đàm thời
gian cho đối tượng tham gia.
2.5. Tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử
- Khai mạc
- Thể hiện từng tiết mục theo sự điều khiển của người dẫn chương trình. Sau
mỗi phần tọa đàm ban cố vấn đánh giá và cho điểm công khai, ban thư kí cộng điểm
cho từng đội.
- Giữa các tình huống có thể chuẩn bị các tiết mục văn nghệ xen kẽ.
- Công bố kết quả, trao giải hoặc quà lưu niệm
2.6. Một số yêu cầu
* Trong việc thành lập ban tổ chức, ban giám khảo và thư ký tọa đàm
- Đối với ban tổ chức nên chọn những người có năng lực, nên là những người
trong Ban giám hiệu nhà trường vì có nhiều vấn đề liên quan đến khâu tổ chức và tìm
nguồn kinh phí cho tọa đàm. Nếu có thể nên mời những người đã có kinh nghiệm tổ
chức, mọi việc sẽ dễ dàng hơn.

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
12
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”

Người thực hiện: Phạm văn Học
13
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
Sau khi lập kế hoạch, báo cáo Chi ủy, Ban giám hiệu nhà trường. Ngày 30 tháng
3 năm 2013, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trường THPT Hà Văn Mao tổ chức tọa đàm
đánh giá hiệu quả công tác giáo dục văn hóa giao tiếp trong thanh niên học sinh năm
học 2012 -2013. Với nội dung như sau:
1. Địa điểm:
- Trường THPT Hà Văn Mao
2. Thành phần:
- Đại diện Chi Ủy, BGH nhà trường, các thầy cô là Tổ trưởng chuyên môn, các
thầy cô dạy nếp sống thanh lịch văn minh, đơn vị khách mời như:
- Trường THPT Cẩm Thuỷ 3: 20 học sinh và 02 giáo viên.
- Trường THPT Bá Thước: 20 học sinh và 02 giáo viên.
- Trường THPT Thạch Thành 4: 05 học sinh và 02 giáo viên.
- Hơn 700 học sinh của 2 khối 10 và 11 trường THPT Hà Văn Mao
3. Nội dung:
- Ổn định tổ chức, văn nghệ chào mừng.
- Tuyên bố lí do, giới thiệu đại biểu.
- Giới thiệu Ban cố vấn là những thầy cô giáo dạy nếp sống thanh lịch văn minh và
mời 03 thầy cô là TTCM.
- Nội dung chi tiết:
Tình huống 1: Học sinh nhặt được của rơi trả lại người mất.
Tình huống 2: Học sinh ăn chơi, ngang ngược , vô lễ với giáo viên trẻ.
Tình huống 3: Thái độ thờ ơ của học sinh với bà già bán rau
Tình huống 4: Vứt rác bừa bãi.
Tình huống 5: Học sinh gây gổ đánh nhau.
Tình huống 6: Ăn mặc không đúng quy định khi đến trường.

tham dự diễn đàn hôm nay”.
- Cô Võ Thị Chuyên - Cố vấn buổi tọa đàm cho biết: “ Tổ chức các buổi tọa
đàm như thế này có ý nghĩa giáo dục sâu hơn là giảng dạy nếp sống trên lớp, Đoàn
trường nên tham mưu nhiều hơn cho Chi Ủy, BGH để có nhiều sân chơi có tính chất
giáo dục kỹ năng sống cho thanh niên học sinh ”

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
15
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
- Một kết quả ý nghĩa nhất mà tác giả nhận thấy là : Tính tự giác tích cực của
học sinh là rất lớn trong quá trình chuẩn bị nội dung diễn đàn. Kết quả của buổi tọa
đàm góp phần không nhỏ trong việc xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực.
- Kết quả thăm dò học sinh qua phiếu:
Các mặt khảo sát Thích Tác động rất tốt
Hiệu quả cải thiện
nề nếp
Nên tổ chức
thường xuyên
Số lượng, tỉ lệ
Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ%
1053 91.3 1011 87.7 982 85.2 891 77.2
2. Kiến nghị
- Đề nghị Đảng uỷ, BGH nhà trường tạo điều kiện nhiều hơn cho hoạt động
ngoại khóa nói chung và các diễn đàn có tính chất giáo dục kỹ năng sống nói riêng.
- Đây chỉ là sáng kiến cá nhân, rất mong được sự đóng góp của các quý thầy cô,
để công tác giáo dục văn hóa giao tiếp, ứng xử cho học sinh ngày càng toàn diện.



-
Người thực hiện: Phạm văn Học
18
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
MỤC LỤC
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
3. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
4. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
5. Giới hạn nghiên cứu của đề tài
6. Các phương pháp nghiên cứu
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Giải quyết nhiệm vụ 1: Cơ sở lý luận của giao tiếp, ứng xử và một số phương
pháp tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử trong trường THPT
1. Cơ sở lý luận của giao tiếp, ứng xử
1.1. Khái niệm
1.2. Chức năng
1.3. Các kiểu loại giao tiếp, ứng xử
1.4. Giao tiếp, ứng xử và sự phát triển nhân cách
1.5. Đặc điểm của học sinh
THPT……………………………………………………
1.6. Tình hình tổ chức các buổi tọa đàm giao tiếp, ứng xử ở trường THPT hiện nay….
1.7. Phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng x
2. Một số phương pháp tổ chức tọa đàm giao tiếp, ứng xử………………
2.1. Phương pháp thảo luận
2.2. Phương pháp sân khấu hóa
2.3. Phương pháp phỏng vấn

Người thực hiện: Phạm văn Học
19
Đề tài: ““ Nâng cao hiệu quả việc tổ chức tọa đàm đánh giá văn hóa giao tiếp, ứng
xử của học sinh Trung học phổ thông bằng hình thức sân khấu hóa”
=============================================================
tiếp, ứng xử tại trường THPT Hà Văn Mao, huyện Bá Thước
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
1. Kết quả
2. Kiến nghị
11
11

-
Người thực hiện: Phạm văn Học
20