TÌNH HUỐNG
Bài 1: A là lưu manh chuyên nghiệp, vì muốn chiếm đoạt tài sản của nhà
ông B, A giả danh là bộ đội nghỉ phép lỡ tàu xin ngủ nhờ (nhà ông B gần nhà ga
thị trấn, ông B sống một mình). Do hồi trẻ từng đi bộ đội, nên ông B đã tỏ ra thông
cảm và đồng ý cho A ngủ nhờ. Nửa đêm, A lén thức dậy lấy chiếc đài nhỏ để trên
nóc tủ nhà ông B cho vào hành lý của mình. Sau đó, A dùng con giao nhíp để nạy
cửa tủ tìm tiền. Cánh của tủ bất ngờ bật tung phát ra tiếng động làm ông B tỉnh
giấc, ông B phát hiện A đang lục lọi ngăn tủ, ông liền hô: “trộm, trộm, bắt lấy quân
ăn trộm”. A lập tức lao tới giường bịt mồm ông B, ông B cố giẫy giụa, kêu lên:
“Cứu tôi với, bắt lấy quân ăn trộm”. A thấy thế, A liền bóp cổ ông B đến khi ông
nằm im mới thôi. Sau đó, A tiếp tục lục lọi ngăn tủ và lấy được 300.000 đồng. Ông
B đã chết do bị ngạt.
Về vụ án này có các quan điểm sau:
1. A phạm tội cướp tài sản với tình tiết tăng nặng tại khoản 3 Điều 133
BLHS “làm người chết”.
2. A phạm tội trộm cắp tài sản thuộc trường hợp có tình tiết hành hung để
tẩu thoát và tội giết người.
3. A phạm tội giết người và tội cướp tài sản.
Anh (chị) hãy cho biết:
a. Quan điểm nào đúng ? Tại sao ?
b. Xác định rõ tội danh và khung hình phạt mà anh (chị) định áp dụng với A
trong trường hợp này ?
1
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Câu a. Quan điểm nào đúng? Tại sao?
1. Quan điểm 3: “A phạm tội giết người và tội cướp tài sản” là đúng.
Hành vi của A có cấu thành đầy đủ của tội giết người và tội cướp tài sản.
Hai tội phạm mà A phạm phải được quy định tại Khoản 1 Điều 93 và Khoản 2
Điều 133 BLHS năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009.
Thứ nhất: xét hành vi của A cấu thành nên tội cướp tài sản. Hành vi cấu
thành tội cướp tài sản của A diễn ra qua hai giai đoạn:
vi của A đã được thực hiện theo từng bước theo một kế hoạch cụ thể. Để lập được
kế hoạch này thì buộc A phải có những sự tính toán, cân nhắc từ trước. Như vậy,
lỗi của A ở đây là lỗi cố ý trực tiếp. Mọi hành vi của A như đã phân tích ở trên chỉ
nhằm một mục đích – chiếm đoạt được tài sản của gia đình ông B.
Tính cho đến đây thì hành vi của A đã có đầy đủ dấu hiệu cấu thành nên tội
trộm cắp tài sản (Điều 138 - BLHS) HÌNH NHƯ CHƯA CHUẨN VỀ MẶT TỪ
NGỮ.(SỬA THÀNH: HÀNH VI CỦA A LÀ HÀNH VI TRỘM CẮP- T NHỚ
QUA LÀ CÔ NÓI THẾ).
Giai đoạn II: Xét hành vi của A trong các tình tiết còn lại.
* Xét về khách thể: Hành vi của A ở giai đoạn này đã xâm phạm cùng lúc
tới 02 quan hệ xã hội được luật Hình sự bảo vệ: quan hệ nhân thân và quan hệ tài
sản. Quan hệ nhân thân: “Ông B đã chết do bị ngạt”. Quan hệ tài sản: “A lấy được
300.000 đồng”.
* Xét về mặt khách quan: Tài sản “chiếc đài nhỏ” có giá trị không lớn nên
A đã tiếp tục thực hiện hành vi lén lút của mình để tiếp tục chiếm đoạt được tài sản
của ông B – với hi vọng sẽ chiếm đoạt được tài sản có giá trị lớn hơn. “A dùng con
giao nhíp để nạy cửa tủ tìm tiền” – thông thường mọi người hay cất tiền vào tủ nên
A phán đoán ông B cũng cất tiền vào tủ, từ đó thực hiện hành động nạy cửa tủ để
tìm kiếm. Khi đang thực hiện hành vi của mình thì đã xảy ra một sự kiện bất ngờ -
nằm ngoài ý muốn chủ quan của A, “cánh của tủ bất ngờ bật tung phát ra tiếng
3
động”. Từ sự kiện trên đã dẫn đến việc ông B tỉnh giấc và phát hiện ra hành vi trái
pháp luật của A – xâm phạm đến tài sản của ông. Để bảo vệ tài sản của mình ông
B đã hô: “trộm, trộm, bắt lấy quân ăn trộm” – qua đó khẳng định và thực hiện
quyền của mình đối với tài sản. Hành động trên của ông B ngay lập tức có tác dụng
khi đã ngăn chặn được tức khắc hành vi “lục lọi ngăn tủ” của A từ đó có khả năng
bảo vệ được tài sản nếu tiếng hô của ông được mọi người nghe thấy và tới trợ giúp.
A cũng đã nhận biết được khả năng đó nên nhanh chóng dùng hành động của mình
để khống chế ông B:“A lập tức lao tới giường bịt mồm ông B” – ngăn không cho
ông B tiếp tục hô. Sự ngăn chặn trên của A là không đủ mạnh, ông B “cố giẫy
sức khỏe ... của ông B.
* Xét về mặt khách quan: Để xâm phạm đến sức khỏe, tính mạng ... của ông
B thì nhất thiết A phải thực hiện hành động mang tính chất vũ lực như: dùng dao
đâm, chém, dùng súng bắn ... Trong trường hợp này A đã lựa chọn hành động bóp
cổ ông B. Việc A bóp cổ ông B sẽ làm chẹn khí quản, qua đó cơ thể ông B sẽ mất
đi sự cung cấp ôxi thông qua việc không khí không thể đi vào phổi. Nếu thời gian
bóp cổ càng lâu thì khả năng ông B bị tử vong càng lớn và ngược lại. Nhưng hậu
quả ngay tức khắc của việc bóp cổ trong thời gian tương đối dài là làm nạn nhân
mất đi sự tỉnh táo, cơ thể sẽ không còn khả năng kháng cự một cách mạnh mẽ ...
nhất là đối với một người già yếu như ông B. Trong tình huống này thì dưới tác
động của việc bóp cổ, ông B đã nằm im, sau đó ông B đã chết do ngạt thở. Như
vậy, hành vi của A là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả đó là ông B mất đi
khả năng chống cự tức thời và sau là ông B đã chết.
* Về mặt chủ quan: Ban đầu khi ông B hô lên “trộm, trộm, bắt lấy quân ăn
trộm”, A đã lao ngay tới dùng tay bịt mồm ông B. Hành vi này của A xuất phát từ
sự sợ tiếng hô của ông B làm người khác phát hiện ra từ đó A có thể bị bắt. Nhưng
do có tác động không mạnh qua đó ông B giẫy dụa được và kêu lên: “Cứu tôi với,
bắt lấy quân ăn trộm”. Như vậy, đối với A nguy hiểm vẫn còn, A phải bằng mọi
cách để làm giảm bớt đi sự nguy hiểm cho mình. A đã lựa chọn cách là nhanh
5