Đề số 5:
Xây dựng một tình huống thuộc trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy
hiểm cao độ gây ra. Phân tích các mối quan hệ pháp luật trong tình huống đó. Xác
định mức độ bồi thường và trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm
cao độ gây ra thuộc về ai ? Giải thích tại sao?
Bài làm
Anh Trần Văn Hưng trú tại tổ 1 - Trung Hòa – Cầu Giấy – Hà Nội có sở hữu một
chiếc xe máy Nova mang biển kiểm sát 30 – F3 3276. Ngày 21.4.2009, cả nhà anh
Hưng đi du lịch xa nên anh đã mang chiếc xe máy sang gửi ở nhà ông Huỳnh Văn
Phương (bố vợ anh Hưng) trú tại tổ 5 - Trung Hòa – Cầu Giấy – Hà Nội . 20h ngày
29.4.2009, Huỳnh Văn Lâm (sinh năm 1995) – hàng xóm của ông Phương sang mượn
xe để đi chở đồ, ông Phương đã đồng ý cho Lâm mượn chiếc xe Nova của anh Hưng.
Lâm điều khiển chiếc xe Nova chạy với tốc độ 90 – 100 km/h trên đường Láng. Cùng
lúc đó, Trần Văn Minh (sinh năm 1987) điều khiển chiếc xe Honda mang biển kiểm
soát 89 – H7 0083 cũng chạy với tốc độ tương đương. Lúc đó xe của Lâm vượt lên xe
của Minh. Thấy vậy, Minh tăng tốc độ đuổi theo xe Lâm. Hai xe đuổi theo nhau đến
Ngã Tư Sở thì xe Honda của Minh điều khiển đâm vào xe anh Lê Văn Cường đi đúng
đường theo hướng ngược chiều. Cùng lúc đó xe của Lâm điều khiển cũng không làm
chủ được tốc độ nên đã đâm vào đuôi xe của anh Cường. Hậu quả là anh Cường bị ngã
đập đầu xuống lòng đường phải đưa vào bệnh viện cấp cứu. Minh và Lâm bị thương
nhẹ. Xe máy của Lâm và Minh bị hư hỏng không đáng kể.
Sau khi điều trị xong, anh Cường khởi kiện yêu cầu được bồi thường thiệt hại do
sức khỏe bị xâm phạm, bao gồm :
Tiền điều trị là: 5.000.000 đồng
Tiền công lao động bị mất trong thời gian nằm viện là : 1.000.000 đồng
( 50.000 x 10 ngày)
Tiền công người vợ theo nuôi là : 500.000 đồng
Chi phí sửa chữa xe máy là : 1.500.000 đồng
Tổng cộng : 8.000.000 đồng.
Phân tích các mối quan hệ pháp luật trong tình huống :
Quan hệ pháp luật dân sự là “quan hệ của các chủ thể về tài sản và về nhân thân

sở hữu giao chiếm hữu nguồn nguy hiểm cao độ nhưng ông Phương lại có lỗi trong việc
để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật nên ông Phương cũng
có nghĩa vụ liên đới với Lâm bồi thường thiệt hại cho anh Cường theo quy định tại
Khoản 4 Điều 623 BLDS 2005. Nhưng ngược lại, ông Phương cũng có quyền yêu cầu
Lâm bồi thường thiệt hại cho mình bởi ngoài việc gây thiệt hại cho anh Cường, Lâm đã
làm hỏng xe máy , như vậy Lâm có trách nhiệm bồi thường chi phí sửa chữa xe cho ông
Phương
Mức độ bồi thường và trách nhiệm bồi thường thiệt hại :
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 623 BLDS thì : “Nguồn nguy hiểm cao độ bao
gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện, nhà máy công nghiệp
đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, thú dữ và các
nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định”.
Như vậy, trong trường hợp trên thì xe máy gây tai nạn cũng được xem là nguồn
nguy hiểm cao độ và phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm
cao độ gây ra.
Thứ nhất, trong trường hợp trên, về lí thuyết anh Hưng là chủ sở hữu hợp pháp của
chiếc xe nhưng anh lại giao cho ông Phương chiếm hữu một cách hợp pháp ( thông qua
hợp đồng gửi giữ tài sản theo quy định tại Mục 10 BLDS 2005), chiếu theo quy định tại
Khoản 2 Điều 623 thì “Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại
do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu,
sử dụng thì những người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thoả thuận khác” nên
anh Hưng không phải bồi thường cho anh Cường.
Thứ hai, Khoản 3 Điều 623 có quy định rằng : “Chủ sở hữu, người được chủ sở
hữu giao chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi
không có lỗi, trừ các trường hợp sau đây:
a) Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;
b) Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ
trường hợp pháp luật có quy định khác ”.
Ở vụ việc nêu trên, Minh được xem là người điều khiển hợp pháp xe máy mang
biển kiểm soát 89 – H7 0083 nhưng Minh đã không tuân thủ quy định của pháp luật khi

Minh sẽ phải bồi thường cho anh Cường số tiền là : 4.000.000 đồng
Vì Lâm chưa đủ 15 tuổi nên chưa có năng lực pháp luật, mà Khoản 2 Điều 606
BLDS 2005 có quy định :“Người chưa thành niên dưới mười lăm tuổi gây thiệt hại mà
còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ
không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy
tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừ trường hợp quy định tại Điều 621 của Bộ
luật này (….)”.Vậy nên số tiền mà Lâm phải chịu trách nhiệm bồi thường cho anh
Cường sẽ do bố, mẹ của Lâm chi trả.
Vì ông Phương cũng có lỗi trong việc để Lâm sử dụng chiếc xe trái phép và gây ra tai
nạn nên theo Khoản 4 Điều 623 BLDS 2005 thì ông Phương cũng sẽ phải liên đới với
Lâm bồi thường thiệt hại (theo quy định của pháp luật hoặc do các bên tự thỏa thuận).
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
-------- *** --------
1/ Giáo trình luật dân sự Viêt Nam (tập 2) – Trường ĐH Luật Hà Nội
2/ Bộ luật dân sự 2005 – NXB Tư pháp