____Luật dân sự Modul 2_____________341144_______________Vũ Thành Lê____
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU…………………………………….…………………………………. 2
NỘI DUNG TÌM HIỂU……………………………………………..………….. 2
I. Khái quát về các nguồn nguy hiểm cao độ…………..……………………….. 2
II. Các điều kiện làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn
nguy hiểm cao độ gây ra……………………………….……………………….. 5
1. Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường………….……………………… 5
2. Các trường hợp pháp luật quy định không phải bồi thường:…….…….…….. 9
III. Xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ
gây ra………………………………………………………………….….…..… 10
1) Về năng lực, nguyên tắc bồi thường, xác định thiệt hại và thời hạn bồi thường
trong vấn đề xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ
gây ra……………………………………………………………….….……. 10
2) Xác định chủ thể bồi thường thiệt hại……………………………..………… 11
3) Thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật về việc bồi thường thiêt hại do
nguồn nguy hiểm cao độ gây ra……………………………………...…………. 13
KẾT LUẬN……………………………………………………………………... 17
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………….. 18
PHỤ LỤC………………………………………………………………….……. 19
_____________________________________________________________________
1
____Luật dân sự Modul 2_____________341144_______________Vũ Thành Lê____
MỞ ĐẦU
Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra là một trong
những trường hợp của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thuộc về
người có lỗi không kể là cố ý hay vô ý xâm phạm đến tính mạng, sức khoẻ, tài
sản… các quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể khác thì phải bồi thường.
Vấn đề bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra vẫn có những tranh
cãi, gây khó khăn trong việc áp dụng pháp luật (Điều 623 BLDS) đối với một số

chỉ liệt kê các đối tượng được coi là nguồn nguy hiểm cao độ. Các đối tượng đó
cụ thể là:
+ Phương tiện giao thông vận tải cơ giới hiện nay Việt Nam chưa có một văn bản
pháp luật nào quy định một cách chính thức những phương tiện nào là phương
tiện giao thông vân tải cơ giới. Luật giao thông đường bộ quy định: “Phương tiện
giao thông cơ giới đường bộ bao gồm: xe ôtô, máy kéo, xe môtô hai bánh, ba bánh,
xe gắn máy và các loại xe tương tự kể cả xe cơ giới dành cho người tàn tật”. Như
vậy, các phương tiện giao thông đường sắt, đường thuỷ, đường hàng không như
tàu hoả, tàu thuỷ, máy bay… cũng được coi là những phương tiện giao thông cơ
giới. Các phương tiện này được coi là nguồn nguy hiểm cao độ khi đang hoạt
động tham gia giao thông trên đường. Tuy nhiên, nhưng phương tiện giao thông
này có phải đều là các nguồn nguy hiểm cao độ hay không thì pháp luật chưa có
quy định cụ thể. Trên thực tế còn nhiều các loại phương tiện đang nằm ngoài sự
điều chỉnh của Điều 623 BLDS ví dụ như xe đạp điện, xe babetta, java,... máy thi
công: xe cần cẩu, xe ủi; máy nông lâm ngư cơ: máy tuốt lúa, máy cày – những
phương tiện này vẫn thường xuyên tham đi lại trên đường giao thông và có khả
năng gây tai nạn, trên thực tế cũng đã có nhiều vụ tai nạn xảy ra do xe cần cẩu gây
thiệt hại lớn. Đó là một sự thiếu sót dẫn đến khi xử lý vi phạm sẽ khó khăn trong
việc xác định bồi thường thiệt hại cho người bị hại cũng như người có trách
nhiệm.
+ Hệ thống truyền tải điện là dây truyền điện dẫn điện, mô tơ, máy phát điện, cầu
giao điện… nhà máy công nghiệp như nhà máy công nghiệp nhẹ, nhà máy công
nghiệp nặng… các loại này cũng chỉ được coi là nguồn nguy hiểm cao độ khi nó
“đang hoạt động” có nghĩa là khi ở trạng thái không hoạt động thì nó không tạo
nguy hiểm cho những người xung quanh.
_____________________________________________________________________
3
____Luật dân sự Modul 2_____________341144_______________Vũ Thành Lê____
+ Vũ khí bao gồm: vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao, sung săn, vũ khí thô sơ,
công cụ hỗ trợ được quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị định số 47/CP của Chính

vũ khí hạt nhân gồm những đồng vị không bền của các nguyên tố hoá học như
urani, radi…, có khả năng phát ra những chum tia phóng xạ không nhìn thấy, gây
bệnh hoặc gây ra nhiễm xạ đối với người, động vật và môi trường sống.
+ Thú dữ là động vật bậc cao, có lông mao, có tuyến vú, nuôi con bằng sữa, lớn,
rất dữ, có thể làm hại người. Ví dụ: hổ, báo, gấu, sư tử, voi, đười ươi, tinh tinh…
Ngoài ra, Điều 623 BLDS còn quy định về các nguồn nguy hiểm cao độ khác:
“nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định, điều đó có nghĩa pháp luật
có thể sẽ quy định them các nguồn nguy hiểm cao độ khác ví dụ như các loại
phương tiện giao thông hiện đang nằm ngoài sự điều chỉnh của điều luật này như
đã nêu trên.
II. Các điều kiện làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn
nguy hiểm cao độ gây ra.
1. Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường.
Tuy vấn đề bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra cũng là
một trong các trường hợp của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
nhưng điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp này
lại có những một số khác biệt so với điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường
thiệt hại ngoài hợp đồng vì đây là loại “trách nhiệm pháp lý nâng cao”. Sau đây là
các điều kiện cụ thể phát sinh trách nhiệm bồi thường. Có ba điều kiện như sau:
a) Có thiệt hại xảy ra:
Cũng giống như trách nhiệm bồi thường thiệt hại nói chung, trách nhiệm
bồi thường thiệt hại trong những trường hợp riêng biệt nói riêng, thiệt hại được
coi là điều kiện tiền đề, điều kiện cơ sở để phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt
hại. Nếu không có thiệt hại thì không bao giờ phát sinh trách nhiệm bồi thường.
Trong trường hợp bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ cũng vậy, thiệt
_____________________________________________________________________
5
____Luật dân sự Modul 2_____________341144_______________Vũ Thành Lê____
hại cũng là điều kiện cơ sở quan trọng để xác định mức bồi thường. Thiệt hại là
những tổn thất thực tế được tính bằng tiền do việc xâm hại đến tài sản, sức khoẻ,

một biện pháp giáo dục nhằm ngăn chặn người có hành vi trái pháp luật. Bộ luật
dân sự quy định người xâm hại phải: “bồi thường một khoản tiền khác để bù đắp
tổn thất về tinh thần cho người bị thiệt hại, người thân thích gần gũi của người đó
phải gánh chịu. Ví dụ như: đi xe máy, xe bị nổ lốp đổ vào người bên đường làm
người đó bị thương phải tháo khớp vai, làm mất một cánh tay thì phải bồi thường
cho người đó từ 24 đến 26 triệu đồng theo: “bảng quy định trả tiền bồi thường
thiệt hại về người” ban hành kèm theo Quyết định số 23/2007/QĐ-BTC ngày
9/4/2007 của Bộ trưởng Bộ tài chính, ngoài ra nếu người đó yêu cầu bồi thường
tổn thất về tinh thần vì người ta mặc cảm khi bị mất một cánh tay như thì người
gây thiệt hại phải bồi thường thêm một khoản tiền để bù đắp tinh thần. Nếu trong
trường hợp này mà người đó chết thì ngoài việc phải bồi thường một khoản tiền
đến 30 triệu thì phải bồi thường thêm một khoản tiền bù đắp tinh thần cho người
thân thích của người bị hại.
b) Thiệt hại phải do chính nguồn nguy hiểm cao độ gây ra:
Thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra là bồi thường thiệt hại do
tài sản gây ra, phân biệt với thiệt hại do hành vi của con người gây ra. Điều 623
liệt kê các loại nguồn nguy hiểm cao độ và điều luật này xác định rất rõ ràng: “Bồi
thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra”. Bản thân nguồn nguy hiểm
cao độ luôn tiềm ẩn trong nó “nguy cơ” gây ra thiệt hại và “nguy cơ” đó thể xảy ra
trên thực tế bất cứ lúc nào, ngoài tầm kiểm soát của con người. Xuất phát từ lý do
này mà pháp luật qui định: “Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải tuân thủ
các quy định bảo quản, trông giữ, vận chuyển, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ
theo đúng các quy định của pháp luật”. Chúng ta cần phân biệt thiệt hại “do nguồn
nguy hiểm cao độ gây ra” với thiệt hại “do hành vi trái pháp luật của con người
gây ra có liên quan đến nguồn nguy hiểm cao độ”. Thiệt hại do nguồn nguy hiểm
cao độ gây ra là thiệt hại do “tự thân” nguồn nguy hiểm cao độ gây ra thiệt hại (ví
dụ: xe ô tô đang vận hành thì bị nổ lốp, mất phanh…gây thiệt hại, một người điều
khiển xe máy trên đường nhưng tay ga bị kẹt nên không làm chủ được tốc độ gây
thiệt hại), còn thiệt hại có liên quan đến nguồn nguy hiểm cao độ là thiệt hại do
hành vi trái pháp luật của con người khi gây thiệt hại nhưng liên quan đến nguồn

gãy chân bà B mà do xe máy đâm vào làm gãy. Nên trách nhiệm bồi thường thiệt
hại không đặt ra với ông A. Nếu thiệt hại do hành vi trái pháp luật của con người
gây ra mà có liên quan đến nguồn nguy hiểm cao độ thì không áp dụng Điều 623
_____________________________________________________________________
8