A. LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay, với sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, số
lưọng máy móc, thiết bị hiện đại mang tính tự động hóa cao được sử dụng
ngày một nhiều, cùng với đó kéo theo tai nạn gia tăng ảnh hưởng đến an
toàn về tính mạng, sức khỏe, tài sản của mọi người. Những sự vật mà hoạt
động của chúng luôn tiềm ẩn khả năng gây thiệt hại được gọi là nguồn
nguy hiểm cao độ. Trong xã hội, khi quyền, lợi ích bị xâm phạm đều có
khuynh hướng đòi hỏi một sự bồi thường nhằm bảo đảm quyền lợi hợp
pháp cho người bị thiệt hại. Trong các quy định của BLDS về trách nhiệm
bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, Điều 623 về bồi thường thiệt hại do
nguồn nguy hiểm cao độ gây ra chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng. Trách
nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra là loại trách
nhiệm phát sinh cho người sở hữu, chiếm hữu nguồn nguy hiểm cao độ khi
hoạt động của nguồn nguy hiểm cao độ gây thiệt hại cho những người xung
quanh.
Trong bài tập học kỳ dưới đây, em xin đi trình bày nội dung “Một số
vấn đề về bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra” để từ đó
có thể hiểu thêm về những quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại
ngoài hợp đồng được quy định trong Bộ luật dân sự 2005. Đây là một vấn
đề khó, nên bài viết này của em cũng không tránh được những thiếu sót,
hạn chế. Em rất mong được sự giúp đỡ, góp ý của thầy cô để bài viết thêm
phần hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
1
B. NỘI DUNG
I. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG
THIỆT HẠI DO NGUỒN NGUY HIỂM CAO ĐỘ GÂY RA.
1. Khái niệm nguồn nguy hiểm cao độ, bồi thường thiệt hại do nguồn
pháp luật phải bồi thường thiệt hại.
Khi chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao chiếm hữu, sử dụng nguồn
nguy hiểm cao độ cũng có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị
chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.
Như vậy, có thể hiểu một cách khái quát bồi thường thiệt hại do nguồn
nguy hiểm cao độ gây ra là trách nhiệm của chủ sở hữu hoặc người chiếm
hữu, sử dụng hợp pháp nguồn nguy hiểm cao độ và do hoạt động tự thân
của nguồn nguy hiểm cao độ gây thiệt hại cho người khác, phải bồi thường
thiệt hại kể cả trong trường hợp chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu hợp
pháp nguồn nguy hiểm cao độ không có lỗi.
Có thể nói, những qui định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong Điều
623 này đã phần nào đáp ứng được những yêu cầu đặt ra trong việc bảo
đảm quyền lợi hợp pháp cho người bị thiệt hại.
2. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại.
3
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra
cũng là một trường hợp cụ thể của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài
hợp đồng. Do vậy mà các nguyên tắc trong trách nhiệm bồi thường thiệt hại
do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra cũng xuất phát từ những nguyên tắc
chung đó.
Theo Điều 605 BLDS năm 2005 việc bồi thường thiệt hại do nguồn
nguy hiểm cao độ gây ra phải tuân theo các nguyên tắc sau:
Thứ nhất, thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Việc bồi
thường xuất phát từ nguyên tắc công bằng, thiệt hại bao nhiêu thì mức bồi
thường sẽ là bấy nhiêu. Và việc bồi thường phải kịp thời cho người bị thiệt
hại nhằm khắc phục tình trạng về tài sản của người bị thiệt hại, tạo điều
kiện cho họ khắc phục tài sản khi bị thiệt hại. Thiệt hại do nguồn nguy
hiểm cao độ gây ra bao gồm những chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục
thiệt hại.
Thứ hai, người gây thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường, nếu do
Thứ ba, người dưới 15 tuổi là chủ thể phải chịu trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra mà còn cha, mẹ thì cha,
mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại đó, theo đó cha mẹ của chủ thể có
trách nhiệm bồi thường trong độ tuổi này có tư cách bị đơn dân sự trước tòa
án. Nếu tài sản của cha, mẹ của người ở độ tuổi này mà không đủ tài sản để
bồi thường mà người con chưa thành niên có tài sản riêng thì lấy tài sản của
người con đó để bồi thường phần còn thiếu đó. Người trong độ tuổi này là
chủ thể có trách nhiệm trong việc bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm
cao độ gây ra thì không phải bồi thường mà trách nhiệm bồi thường thuộc
5
về cha, mẹ của người đó. Quy định này nhằm để bảo vệ lợi ích chính đáng
cho người bị thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra.
II. TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO NGUỒN
NGUY HIỂM CAO ĐỘ GÂY RA
1. Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn
nguy hiểm cao độ gây ra
1. 1. Có thiệt hại xảy ra.
Thiệt hại được hiểu là những tổn thất thực tế được tính thành tiền, do
việc xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, tài sản của cá
nhân, tổ chức. Tuy nhiên, thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra
không bao gồm thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm. Bởi
nguồn nguy hiểm cao độ gây thiệt hại là do sự hoạt động của các phương
tiện cơ giới, do vậy những thiệt hại gây ra cho người bị thiệt hại là tài sản,
sức khỏe, tính mạng.
Hơn nữa, do tính chất nguy hiểm “cao độ” nên nguồn nguy hiểm cao
độ có thể gây thiệt hại cho bất kỳ ai. Có thể là chính chủ sở hữu, người
đang chiếm hữu, vận hành hay cả những người không có liên quan đến
nguồn nguy hiểm cao độ…
Ví dụ: xe ô tô đang vận hành thì bị hỏng phanh làm tất cả mọi người
trên xe đều bị tai nạn, thú đang biểu diễn trong rạp xiếc thì nhảy ra gây thiệt