NGHIÊN CỨU TỔNG HỢP VẬT LIỆU HÚT DẦU TỪ CÁC ESTER ACRYLATE
STUDYING AND PREPARING OIL ABSORBENCE BASE ON ACRYLATE ESTERS
Nguyễn Cửu Khoa, Trần Ngọc Quyển, Nguyễn Thị Minh Lý
Phòng Hoá Hữu cơ –Polymer, Viện Công nghệ Hoá học
SUMMARY
Oil spill clean up is a very difficult and costly task. some methods of cleaning oil
spill have researched. Using oil absorbent particle is one of them.
Oil absorbent particles were prepared from acrylates ester and crosslinker
diethyleneglycoldiacrylate. Basing on ester reaction, acrylates ester were prepared from
acrylic acid and long chain alcols in which structure’s octylacrylate ester was determined
by using physical chemistry analyses (IR, NMR). The materials can absorb oil about 10-
15 times it’s weight
ĐẶT VẤN ĐỀ
Vấn đề thu gom các loại dầu loang trên mặt nước sông biển do tai nạn tràn dầu,
dầu rơi vãi trên giàn khai thác dầu cũng như dầu thải trên sàn nhà máy gặp rất nhiều khó
khăn. Để thu gom và xử lý các loại dầu trên đạt hiệu quả mà không làm ảnh đến môi
trường sinh thái nhiều công ty trong nước đã mua vật liệu hút dầu từ nước ngoài với giá
thành cao. Để thay thế vật liệu hút dầu ngoại nhập, chúng tôi đã nghiên cứu tổng hợp
thành công polymer hút dầu từ acid acrylic.
Polymer được tổng hợp dựa trên monomer ester acrylate và chất tạo liên kết
ngang. Trong đề tài này chúng tôi đã tổng hợp ba loại monomer acrylate với độ dài mạch
của alcol khác nhau sau đó đánh giá khả năng hút dầu của từng loại polymer tổng hợp
được.
I. NGUYÊN LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Nguyên liệu chính
Acid acrylic 99.5%(HQuốc; Butanol TKPT (TQuốc); Octanol TKPT(T Quốc)
Cetyl alcol TKPT (TQuốc); Hydoquinol TKPT(Đức); Magiestearate TK kỹ thuật
Diethyleneglycoldiacrylate (DEGDAA) TKPT (TQuốc)
2. Phương pháp tổng hợp
 Tổng hợp ester acrylate
Cho 1.8g hydroquinol, 30g acid acrylic (0.43mol), 0.3ml H

Chúng tôi đã xác định cấu trúc của octylacrylate tổng hợp được dựa trên phổ IR,
1
H và
13
C
Trong phổ IR có mũi hấp thu ở 1729 cm
-1
có sự hiện diện nhóm –COO, và mũi
hấp thu ở 1191cm
-1
dao động nối –C-O và 1637cm
-1
dao động của C=C.
Trong phổ NMR:
Vị trí Độ dịch chuyển
1
(ppm) Độ dịch chuyển
13
(ppm)
-CH
3
0.89 14.08
-CH
2
- (7 nhóm –CH
2
-) 1.33, 1.65, 4.13 22.67, 25.98, 28.69, 29.26,
29.3, 31.89, 64.74
CH
2

2.2. Ảnh hưởng của độ dài mạch alcol đến khả năng hút dầu
Tương tự như cách tiến hành tổng hợp polymer octylacrylate chúng tôi thực hiện
phản ứng tổng hợp polymer với 0.4mol butylarylate và 0.4mol cetylacrylate với lượng
liên kết ngang 0.3ml. Sau đó tiến hành thử với các loại dầu khác nhau, kết quả được dẫn
trong bảng và đồ thị sau.
Polymer
Dầu
Polybutylacrylate Polyoctylacrylate Polycetylacrylate
Độ
hút
dầu
(g/g)
Dầu FO (1) 2.1 2.5 3.6
Nhớt (2)
3.2 5.9 7.7
Dầu DO (3)
4.4 8.1 10.9
Toluen (4)
5.6 11.1 14.5
Khi thay đổi độ dài mạch carbon của alkyl trong 3 esteracrylate dùng để tổng hợp
vật liệu hút dầu, kết quả thí nghiệm cho thấy khi tăng độ dài mạch carbon thì vật liệu
polymer thu được có khả năng hút dầu tăng. Trong các polymer hút được tổng hợp và
khảo sát thì polymer điều chế từ cetylacrylate cho kết quả tốt nhất.
Chúng tôi cũng tiến hành khảo sát ảnh hưởng của lượng chất tạo hạt magiestearate
đến khả năng hút dầu của các loại polymer điều chế từ 3 monomer trên, kết quả cho
thấy lượng magiestearate không ảnh hưởng đến khả năng hút dầu vì hàm lượng dùng
trong polymer <5%.
III. KẾT LUẬN
Đã đưa ra được quy trình tổng hợp các ester acrylate với hiệu suất cao mà không
bị xảy ra quá trình polymer hoá trong quá trình thực hiện ester hoá. Các loại monomer