SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học. Phn 1
T VN
1.Lớ do chn ti
Trong thc t dy hc Toỏn chng trỡnh Tiu hc, tụi nhn thy
vic thc hin phộp tớnh Chia cho s cú nhiu ch s l vn m hc
sinh ang gp phi khú khn nhiu nht ( Cú nhng hc sinh ó hc lờn
n lp 5 m vn cha thc hin c phộp chia ny tht l mt vn
nan gii! ) v vic dy cho hc sinh lm th no cú bin phỏp tớnh, k
nng tớnh, s thun thc khi thc hin phộp tớnh ú cng chớnh l iu
m bn thõn tụi núi riờng cng nh cỏc ng nghip giỏo viờn núi chung
ang quan tõm.
Tụi thit ngh : Qu thc Phộp chia cho s cú nhiu ch s l mt
trong nhng phộp tớnh khú nht Tiu hc. im mu cht trong bin
phỏp tớnh ny l vn c lng cỏc ch s ca thng, tm gi tt l
c lng thng vy
Vic rốn k nng c lng thng l c mt quỏ trỡnh , bt u t
lp Ba, lờn lp Bn v lp Nm.( lp 3, vic gii thiu v rốn k nng
c lng thng c thc hin trong bi Chia cho s cú hai ch s .
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
1
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
Lờn lp 4, phn Chia cho s cú nhiu ch s .V lp 5 li c lp li
qua phn Chia s thp phõn. Thc cht ca vn l Tỡm cỏch nhm
I.Thc trng lm tớnh chia
1. i vi hc sinh
- Rt khú khn khi thc hin vi cỏc phộp chia , cú mt s hc sinh
cha chia c do cha hc thuc cỏc bng nhõn , chia v nhõn nhm cha
nhanh.
- Vic thc hin chia cho s ú nhiu ch s ang gp khú khn rt
nhiu(ngay c vi hc sinh lp 5)
2. V phớa giỏo viờn
- Nhiu khi cha thc s chỳ ý n mt s th thut trong dy Toỏn,
cha mnh dn ỏp dng mt s sỏng kin ca mỡnh vo vo dy Toỏn vỡ
ngi vi chng trỡnh mi
- ụi khi cha thc s tỡm tũi, sỏng to trong vic vn dng cỏc
phng phỏp dy hc tỡm ra cỏch thớch hp nht trong dy thc hin
chia cho s cú nhiu ch s.
3. Nguyờn nhõn:
- Hc sinh cha nm c cỏch c lng thng, cha cú k nng
c lng thng . Bờn cnh ú, cỏc em cng cha bit c cỏch lm
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
3
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
trũn s thụng qua mt s th thut thng dựng chng hn nh che bt ch
s.
- i vi giỏo viờn , vic hng dn hc sinh tỡm cỏch c lng
thng ụi khi khụng c chỳ ý mt cỏch t mn ,cha mnh dn a mt
s sỏng kin ca mỡnh vo dy hc Toỏn , cha thc s chỳ ý linh hot
sỏng to trong s dng phi hp cỏc phng phỏp dy hc.
ó tng bc c gng khc phc.
II. Mt s gii phỏp
Qua thi gian tin hnh cụng vic thu c mt s kt qu kh quan,
bn thõn tụi mnh dn a ra mt s vn sau hng dn hc sinh
Tiu hc rốn k nng c lng thng c tt . õy l kinh nghim
ca tụi nhng cng cú th õy cng l kinh nghim ca mt s ngi cú
th ó ỏp dng, tuy nhiờn vi thc trng ca hc sinh thỡ tụi bo ngh :
vic mỡnh mnh dn a ra sỏng kin ca mỡnh (cú th mi ngi ó bit
hoc cha bit) cng khụng tha. iu quan trng l chỳng ta cú c hi
cựng tho lun vi nhau nhiu tỡm cỏch dy Toỏn cho hc sinh Tiu hc
ngy mi tt hn.
1. Kim tra phõn loi hc sinh:
- Bao nhiờu em ó thc hin tt phộp chia cho s cú nhiu ch s.
- Bao nhiờu em ó cú k nng c lng thng trong phộp chia ny
v ng dng tt vo gii toỏn cú liờn quan.
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
5
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
- Bao nhiờu em cha thc hin phộp chia c. Vỡ sao?
- Bao nhiờu em thc hin phộp chia cũn chm, Nguyờn nhõn?
2. Quy nh vi hc sinh:
- Hc thuc cỏc bng nhõn chia.
- Bit cỏch nhõn nhm , tr nhm thnh tho.
- Ngoi v BT Toỏn theo quy nh ca chng trỡnh cn cú v BT
Toỏn ụ li dựng cho cỏc tit luyn tp bui chiu v nh.
3. Giỏo viờn:
Mun c lng 92 : 23 = ? Ta lm trũn 92
90 ; 23
20 , ri nhm
90 chia 20 c 4 , sau ú th li : 23 x 4 = 92 cú kt qu 92 : 23 = 4
Trờn thc t vic lm trũn : 92
90 ; 23
20 (A) c tin hnh bng
th thut cựng che bt hai ch s 2 v 3 hng n v cú 9 chia 2 c
4 ch ớt khi vit rừ nh (A)
Vớ d 2 : Cú th c lng thng 568 : 72 = ? nh sau :
- s chia ta che 2 i
- s b chia ta che 8 i
- Vỡ 56 : 7 c 8, nờn ta c lng thng l 8
- Th : 72 x 8 = 576 > 568 Vy thng c lng (8) hi tha ta gim
xung 7 v th li: 72 x 7 = 504; 568 504 = 64 <72 Do ú :
568 : 72c7
b) Lm trũn tng:
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
7
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
Nu s chia tn cựng l 7;8 hoc 9 thỡ ta lm trũn tng( tc l thờm 3;2
hoc 1 n v vo s chia)Trong thc hnh , ta ch vic chia che bt ch s
( che ch s 6 v tng 4 lờn thnh 5)
- Lm trũn gim 245 c 24 (che ch s 5)
- Ta cú : 24 : 4 c 6
24 : 5 c 4
Vỡ 4 < 5 < 6 nờn ta th li vi s 5
46 x 5 = 230 ; 245 233 = 15 < 46
Vy 245 : 46 c 5
Trong thc t , cỏc vic lm trờn c tin hnh trong s ca thut
tớnh chia ( vit ) vi cỏc phộp th thụng qua nhõn nhm v tr nhm. Nu
hc sinh cha nhõn nhm v tr nhm thnh tho thỡ lỳc u cú th cho cỏc
em lm tớnh vo nhỏp , hoc vit bng bỳt chỡ , nu sai thỡ ty i ri iu
chnh li.
vic lm trũn s c n gin , ta cng cú th ch yờu cu hc sinh
lm trũn s chia theo ỳng quy tc lm trũn s : cũn i vi s b chia luụn
cho lm trũn gim bng cỏch che bt ch s ( cho dự ch s b che cú ln
hn 5) Vic ny núi chung khụng nh hng my n kt qu c lng.
Chng hn : trong vớ d 2(a) nu ta lm trũn s b chia thnh 560 ( trờn
thc t l che bt 8 ) thỡ kt qu c lng ln th nht cng l 8 , vn
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
9
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
ging nh kt qu c lng thng khi ta lm trũn ỳng s 568 thnh
570.
5. Hng dn hc sinh thc hnh- luyn tp :
- Sau khi cỏc em ó nm c cỏch c lng thng, bờn cnh nhng
bi cng c sau mi vớ d ó hng dn ngay ti tit dy theo chng trỡnh
thc hin chia.
- i vi hc sinh lp 5A nm hc 2006 2007 do tụi ch nhim v
dy thỡ vo cui kỡ I, k nng c lng thng ca cỏc em ó c nõng
cao (hc sinh khỏ, gii) . S hc sinh trung bỡnh, yu u nm do khụng
chia c nay c thc hin tt phộp chia ny, nhiu em trong s ú
khụng cũn s phộp tớnh chia na ( Quc Cng, c, Hi,Quý, Uyờn,
Duy ) .a s cỏc em ó vn dng vo gii toỏn nhanh v rt tt. Cú nhiu
em tham d thi gii Toỏn cp Th v cp Tnh t gii cao. (Cp Th tiờu
biu cú cỏc em : Hi Lõm , Bỡnh, Hunh gii nht; Nht Anh gii nhỡ. Cp
Tnh : cỏc em d thi u cú gii , trong ú cú em Hi Lõm t gii nht).
Nhỡn chung , 100% hc sinh u thc hin c phộp chia cho s cú
nhiu ch s.Trong ú 80% hc sinh cú k nng c lng thng v thc
hin phộp tớnh chia rt nhanh, 15% hc sinh thc hin chia tt song cha
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
11
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
nhanh lm , ch cũn li 5% hc sinh chia cũn chm nhng vn chia c
theo cỏch ó c hng dn c lng thng ny.
* Vi nhng vic lm trờn v kt qu t c, tụi ó rỳt ra c bi
hc kinh nghim :
- Khi dy hc sinh hc Toỏn vi phộp tớnh chia, c bit l chia cho s
cú nhiu ch s. iu m giỏo viờn cn nm cho c l ch cht ca phộp
tớnh ny chớnh l cỏch c lng thng v cn cú phng phỏp hng
dn hc sinh c lng thng. Khi ó nm c iu ny thỡ giỏo viờn
khụng cũn cm thy bn khon khi dy v hc sinh cng khụng cũn thy lo
lng vi phộp tớnh ny cng nh vic hc toỏn núi chung na. Bờn cnh
Nguyn Th Anh Thu
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
13
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
14
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
MT S KINH NGHIM
RẩN K NNG C HIU CHO HC SINH LP 5
I. Phn m u :
Tiu hc l cp hc nn tng, t c s ban u cho vic hỡnh thnh v
phỏt trin nhõn cỏch con ngi mt cỏch ton din. Nú t nn tng vng
chc cho bc hc ph thụng núi riờng v ton b h thng giỏo dc quc
dõn núi chung.
Mun cho th h tr hụm nay tr thnh nhng ch nhõn tng lai Ti
c song ton ca non sụng t Vit thỡ ngay t bc hc tiu hc cỏc em
cn c rốn luyn tt. Cỏc em khụng ch c cung cp kin thc m cũn
phi c hỡnh thnh nhng phm cht cao p. Bc tiu hc núi riờng v
cỏc bc hc núi chung, mụn Ting Vit vi t cỏch l ting m , nú va
l i tng ng thi cng l cụng c hc sinh lnh hi cỏc mụn hc
khỏc.
c s dng trong khõu tỡm hiu bi giỳp cỏc em cm th vn bn
cha tt v thc t cho thy cht lng c hiu ca cỏc em hin nay
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
16
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
cũn nhiu hn ch , a s cỏc em ch bit gii thớch t bng nh ngha
hoc tr li cõu hi tỏi hin mt cỏch mỏy múc l nhỡn vo bi tr li , cha
phỏt huy trớ tng tng v sỏng to ca mỡnh.Mt s em rt ớt cú ý thc
cm th vn bn, hiu bi , hiu c tõm t tỡnh cm ca tỏc gi ó gi
gm trong tỏc phm.
III. Mt s nguyờn nhõn:
1. V phớa giỏo viờn:
- Nng lc cm th vn hc ca mi giỏo viờn khụng ng u, thm chớ
cú mt s giỏo viờn nng lc cm th vn hc cũn hn ch. Do ú ớt nhiu
nh hng n vic hng dn cho hc sinh trong khõu c hiu.
- Do quan nim ca mt s giỏo viờn cho rng : i vi hc sinh tiu hc,
ch cn cỏc em c thnh ting lu loỏt , trụi chy, ỳng t l c ri ,
khụng cn phi hiu sõu sc vn bn.
Hoc do giỏo viờn coi nh phn tỡm hiu bi, phõn tớch bi , ni
dung, s dng phng phỏp c, khụng i mi phỏt huy tớnh tớch cc t
giỏc ca hc sinh.
2. V phớa hc sinh:
- Do cỏc em cha chun b bi nh, kh nng cm th cha sõu, vn
sng thc t cha nhiu nờn vic khai thỏc ni dung cũn lỳng tỳng.
IV. Mt s bin phỏp rốn k nng c hiu cho hc sinh lp 5:
- Dy c hiu lp 5 núi riờng v tiu hc núi chung l hỡnh thnh v
18
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
- Ngoi nhng cõu hi trong SGK, giỏo viờn cn chun b mt s cõu hi
khỏc nhm phỏt huy tớnh tớch cc hot ng ca hc sinh, ú phi la nhng
cõu hi chỡa khúa nhm kớch thớch tớnh tũ mũ , trớ tng tng v úc
sỏng to ca hc sinh. Nhng cõu hi thụng minh t ỳng ch cú th lm
cho tr nhỡn thy nhiu iu thỳ v tim n sau v õm thanh ca ngụn ng:
Vớ d : Khi dy bi Ht go lng ta, lm cho hc sinh thc s cm
nhn ht s vt v , gian nan ca ngi dõn lao ng ; tỡnh cm ca tỏc gi
gi vo trong ú, GV cú th a ra mt s cõu hi sau:
1) Trong kh th 1, tỏc gi ngh v ht go quờ hng nh th no?
2) Em cú suy ngh gỡ v ht go ca quờ hng em?
3) T no trong kh th 1 c lp li nhiu ln ? Tỏc dng ca vic
lp t y ?
- Khõu hng dn hc sinh tỡm hiu bi rt quan trng trong vic giỳp
hc sinh thc hin tt khõu c hiu. Song phn luyn c gúp phn
khụng nh trong vic giỳp hc sinh cm th sõu sc vn bn. Bi vy,
ngui giỏo viờn phi lm sao cú ging c hay, chun, ỳng, mch lc
v din cm c mu v dy hc sinh. t c iu ny giỏo
viờn cn phi nm c trng ca tng th loi vn bn, cn chn ng
iu thớch hp vi tng bi c. Nu giỏo viờn luyn c cho hc sinh
cú hiu qu tc l ó gúp phn giỳp cỏc em thc hin tt khõu c
hiu. Vỡ cú c hiu tt hc sinh mi c din cm v th hin ỳng
tỡnh cm ca tỏc gi gi gm trong tỏc phm.
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
19
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
Ht /vng / lng / ta
Nu mi bi tp c, giỏo viờn u hng dn cho hc sinh cỏch c
c th v cỏc em nm c thỡ s rt dng trong vic hiu ni dung ca
bi. c hay, hiu tt ú l cỏi ớch cui cựng m gi Tp c cn t v
phi t. Lm c iu ú , tc l gi dy ó thnh cụng.
V. Mt s lu ý i vi giỏo viờn:
- Ngoi mt s bin phỏp rốn k nng c hiu cho hc sinh lp 5 ó nờu
trờn, mun thc hin tt hn na vic c hiu , t ú cỏc em cú hng
thỳ hc tp , nõng cao cht lng dy hc phõn mụn Tp c, phỏt trin
nng lc cm th vn hc ca hc sinh, giỏo viờn cn lu ý :
+ Phi thõm nhp k vn bn, hiu ý ca SGK.
+ Thit k h thng cõu hi phự hp vi trỡnh hc sinh ca lp.
+ La chn phng phỏp ging t cú hiu qu.
+ S dng dựng dy hc mt cỏch hp lớ.
+Ging c ca giỏo viờn l ging c mu cho nờn phi chỳ ý n cỏch
c ca tng bi
+Phi cú vn sng , vn hiu bit nht nh v xó hi , cú nng lc cm th
vn hc tt .Bi vy cho nờn cn cú ý thc t hc cao
+ Hng dn hc sinh cỏch c v chun b bi c chu ỏo
+ Luụn xỏc nh rng : Hc sinh l nhõn vt trung tõm . Ngi giỏo viờn
gii l ngi bit dy cho hc sinh cỏch hc tt nht.
VI. Phn kt lun v xut:
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
21
2
SKKN: Rèn kĩ năng ớc lợng thơng cho học sinh Tiểu học.
Ngi vit
Nguyn Th Anh Thu
GV thực hiện: Nguyễn Thị Anh Thu Trờng Tiểu học Nguyễn Bá ngọc .
23
2