ng dng cụng ngh thụng tin trong dy hc m nhc trng THCS
A. đặt vấn đề
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật phản ánh hiện thực khách quan bằng những
hình tợng có sức biểu cảm của âm thanh. ở nhà trờng THCS mục tiêu của môn học âm
nhạc là thông qua việc giảng dạy một số vấn đề sơ giản về nghệ thuật âm nhạc, nhằm
hình thành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc của học sinh, tạo nên một Trình độ
văn hoá âm nhạc nhất định, từ đó góp phần đào tạo học sinh phát triển toàn diện: Đức
- Trí - Thể - Mĩ.
Từ mục tiêu của môn học, chúng ta hiểu rằng: Môn âm nhạc ở trờng THCS
không đào tạo những ngời làm nghề âm nhạc, những diễn viên, những nhạc sĩ hay ca
sĩ mà mục đích chính là thông qua môn học này để tác động vào đời sống tinh thần của
các em nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ cho học sinh.
Muốn làm đợc điều đó nhất thiết các em phải đợc tiếp cận với âm nhạc đích thực, bản
thân các em phải là ngời đợc trực tiếp tham gia ca hát, đợc nghe nhạc chứ không phải
là đợc nghe những bài học lí thuyết khô cứng xoay quanh những kí hiệu âm nhạc đơn
thuần. Tuy môn âm nhạc trong trờng THCS với t cách là một môn học riêng lẽ song
mục đích của nó nhằm trang bị cho các em những kiến thức kĩ năng giúp khơi dậy sự
say mê sáng tạo trong hoạt động âm nhạc, làm cho đời sống tinh thần của các em thêm
phong phú, tạo điều kiện để các em tham gia vào các hoạt động khác của nhà trờng.
Âm nhạc là một bộ môn năng khiếu giúp học sinh cảm thấy thoải mái, vui vẻ
hơn sau những giờ học căng thẳng từ đó phần nào thúc đẩy phong trào văn hóa văn
nghệ trong lớp, trong trờng thêm vui tơi lành mạnh, song giảng dạy âm nhạc cho tất cả
các đối tợng cũng cần có phơng pháp, nghệ thuật để truyền tải đợc nội dung vì đa số
học sinh có năng khiếu là rất ít. Đổi mới phơng pháp giáo dục nhằm tích cực hóa quá
trình học tập của học sinh thì ngoài sự nghiên cứu về phơng pháp truyền giảng, phơng
pháp tổ chức lớp học mỗi giáo viên cần phải nghiên cứu sử dụng các thiết bị công nghệ
các phần mềm hổ trợ dạy học để ứng dụng. Trong những năm trở lại đây, CNTT trong
dạy học đợc đẩy mạnh và đã đạt đợc hiệu quả tích cực. Một trong những yếu tố dễ
nhận thấy nhất là một giờ học có ứng dụng CNTT thì việc truyền đạt kiến thức - luyện
tập kỹ năng của giáo viên đợc cải thiện rất nhiều, học sinh dễ tiếp thu bài, giờ học sinh
động, lôi cuốn các em và chất lợng giờ học đợc nâng cao. Tất cả các môn học đều có

mọi nơi đem lại những thành tựu to lớn tạo nên những chuyển biến cơ bản trong nền
kinh tế, giáo dục
Thực hiện chủ trơng của Đảng và nhà nớc, cùng với xu thế phát triển chung của
khoa học kỹ thuật, việc ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục trong những năm gần
đây đã đợc đẩy mạnh và có sự chuyển biến tích cực. Trong năm học 2008-2009 Bộ tr-
ởng Bộ giáo dục và đào tạo ra chỉ thị số 55/2008/CT-BGD ĐT ngày 30/9/2008 về tăng
cờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-
2012. Đặc biệt năm học 2008-2009 đợc chọn là Năm học đẩy mạnh ứng dụng công
nghệ thông tin, đổi mới quản lí tài chính và triển khai phong trào thi đua xây dựng tr-
ờng học thân thiện, học sinh tích cực. Hởng ứng chỉ thị của Bộ giáo dục và đào tạo
phòng GD-ĐT huyện Lệ Thủy đã có kế hoạch Đẩy mạnh vận dụng công nghệ thông
tin giai đoạn 2008-2010. Nhận thức đợc tầm quan trọng của công nghệ thông tin
trong năm học này bản thân đã cố gắng để học hỏi và ứng dụng vào giảng dạy bớc đầu
tạo bớc đột phá về ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và tạo tiền đề để phát
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Phòng GD - ĐT Lệ Thuỷ
2
ng dng cụng ngh thụng tin trong dy hc m nhc trng THCS
triển hơn nữa trong những năm tiếp theo góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục nhằm
nâng cao chất lợng bộ môn mình giảng dạy.
2. Cơ sơ thực tiễn.
a. Về phía nhà trờng.
Âm nhạc là một môn học độc lập trong chơng trình THCS. Vì vậy việc dạy và
học phải nghiêm túc, có kiểm tra, thi đánh giá cuối năm và kết quả là một trong những
tiêu chuẩn để xét lên lớp hay tốt nghiệp bậc học. Song thực tế hiện nay cho thấy rằng
bộ môn này cha đợc sự quan tâm của học sinh và phụ huynh.
Cơ sở vật chất cho việc dạy và học âm nhạc ở THCS còn thiếu thốn và nghèo
nàn, nhà trờng cha có phòng dạy âm nhạc riêng. Nhạc cụ, băng, đĩa nhạc kém chất l-
ợng, tranh ảnh để phục vụ cho việc dạy học bộ môn âm nhạc còn thiếu nhiều tuy đã đ-
ợc nghiên cứu và sản xuất nhng cha đủ đáp ứng cho dạy - học âm nhạc, sách đọc thêm
và các tài liệu tham khảo khác rất hiếm. Giáo viên phải tự tìm tài liệu, su tầm ĐDDH.

Muốn làm đợc điều đó giáo viên cần ứng dụng CNTT trong giảng dạy bộ môn
của mình vì đó là một sự đổi mới trong phơng pháp giảng dạy âm nhạc ở cấp THCS.
Hiện nay, ngoài các thiết bị nghe - nhìn rất phong phú và hiện đại; các phần mềm soạn
nhạc, hoà âm cũng đợc phát triển không ngừng. Việc nghiên cứu và ứng dụng một chức
năng nhỏ trong các phần mềm ấy đa vào trong dạy hát hoặc tập đọc nhạc rất thuận tiện
bởi tính năng chung của các phần mềm này là rất dễ sử dụng, không đòi hỏi ngời dùng
phải có kiến thức chuyên sâu về máy tính, ngời sử dụng chỉ cần tiếp cận và khai thác
một vài lần là có thể sử dụng thành thạo. Bên cạnh đó, ngoài sự hỗ trợ của các thiết bị
nghe - nhìn, giáo viên có thể kết hợp các phần mềm này trong giáo án điện tử, đảm bảo
việc truyền giảng kiến thức và luyện tập kỹ năng cho học sinh sẽ đợc thực hiện một
cách linh động, giờ học hát cũng nh giờ học tập đọc nhạc sẽ đợc thực hiện một cách
nhẹ nhàng nhng không kém phần sinh động, học sinh sẽ cảm thấy thích thú khi thực
hành bộ môn và kết quả giờ học sẽ đợc nâng cao rõ rệt.
Trên thị trờng hiện nay có rất nhiều phần mềm dùng để soạn nhạc, hoà âm phối
khí. Các phần mềm đều có lĩnh vực ứng dụng nhất định và có tính chuyên biệt khá rõ
nét nhng nhìn chung khi sử dụng đều có đặc điểm tơng đối giống nhau từ thao tác
soạn, chữa giai điệu, hoà âm, ghi âm nên việc sử dụng cũng khá dễ dàng. Các phần
mềm này đa số không đòi hỏi máy tính phải có cấu hình cao nên việc phổ biến cũng
thuận lợi. Đa số phần mềm soạn nhạc hiện nay đều chạy đợc trên môi trờng Windows
nên việc cài đặt, sử dụng rất thuận tiện.
Thiết bị dạy học môn âm nhạc cũng đơn giản và dễ tìm kiếm ngoài thị trờng.
Một trong những thiết bị cần thiết nhất cho bộ môn là đàn phím, hiện nay đã đợc trang
bị và sử dụng hiệu quả. Kế đến là thiết bị nghe - nhìn và thiết bị giao tiếp giữa đàn
Organ với máy tính (MIDI Cable). Nếu soạn giảng bằng giáo án điện tử thì các thiết bị
trên đã đợc tích hợp trong hệ thống máy tính nên việc giảng dạy một tiết học âm nhạc
sẽ đợc thực hiện một cách đơn giản, không cầu kì trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học,
phòng ốc.
1. Hớng dẫn sử dụng phần mềm ENCORE trong Âm nhạc:
- Trớc hết phải cài đặt phần mềm ENCORE vào máy vi tính.
- Khởi động vào chơng trình ENCORE sẽ hiển thị màn hình nh sau:

ghi li chng trình hin ra mt ô ch nht dng :
- Bm chut chm en v rê v phía phi để tạo vùng ghi lời.
L u ý : Khi chép xong, ô ch nht s bin mt. Nu chúng ta mun vo li
sa li thì chuyn vo ch ghi li v Click chut di hng li nhc, ô ch nht s
xut hin. Vi bn nhc có nhiu li, chúng ta nên mi li trong mt ô ch nht
tin cho vic chnh sa.
- Chúng ta có th di v trí c dòng li mt cách d dng bng cách Click vo mi
tên v bm chut vo li nhc r n v trí thích hp.
Ví dụ: Tiết 13- Âm nhạc 8với bài TĐN số 4: Chim hót đầu xuân
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Phòng GD - ĐT Lệ Thuỷ
6
ng dng cụng ngh thụng tin trong dy hc m nhc trng THCS
2. ứng dụng phần mềm ENCORE trong các phân môn cụ thể:
a. Đối với bài Tập đọc nhạc:
- Giáo viên sẽ tạo đợc một bài TĐN giống hệt nh bài TĐN đợc in trong SGK
điều này giúp học sinh dễ quan sát bởi vì các bài TĐN đều đợc trích từ các ca khúc và
thờng rất ngắn.
- Bài TĐN đợc thể hiện trên toàn màn hình giúp giáo viên có thể hớng dẫn cách
thực hiện các kí hiệu, cao độ, trờng độ dễ dàng và học sinh dễ nắm bắt. Phần mềm
ENCORE khi thực hiện bài tập đọc nhạc sẽ có tiếng phách gõ và đợc hiển thị trên màn
hình một cách chính xác và rõ ràng. Chức năng biểu diễn theo các kí hiệu âm nhạc đợc
soạn sẵn đợc thực hiện tự động, học sinh dễ dàng theo dõi bài và nắm bắt cao độ, trờng
độ, các âm hình tiết tấu.
Với phần mềm này, nếu giáo viên tạo đợc bản tập đọc nhạc giống với cách trình
bày trong sách giáo khoa thì hiệu quả bài dạy sẽ rất tốt. TĐN là một phân môn khó với
đa số học sinh, các em chuẩn bị bài ở nhà và khi quan sát trên màn hình với cách trình
bày giống y hệt các em đã soạn thì việc thực hành bài TĐN sẽ đợc tiến hành một cách
dễ dàng.
Phần mềm này có khả năng hiển thị toàn màn hình, do đó giáo viên có thể tận
dụng tối đa diện tích của màn hình chiếu để hiển thị bài TĐN rõ ràng, sử dụng công cụ

Ví dụ : Học bài hát Nối vòng tay lớn ở lớp 9:
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Phòng GD - ĐT Lệ Thuỷ
8
ng dng cụng ngh thụng tin trong dy hc m nhc trng THCS
Ngoài phần mềm ENCORE còn có phần mềm CakeWalk Pro Audio cũng rất
thuận lợi cho việc dạy hát. Đây là một phần mềm chuyên dùng trong hòa âm và ghi
âm, phần mềm này có khả năng trình diễn các bài nhạc MIDI với chất lợng rất tốt.
c. Đối với Âm nhạc thờng thức:
- Chúng ta có thể ứng dụng phần mềm ENCORE để trình chiếu các tác phẩm của
những nhạc sĩ đợc giới thiệu trong SGK Âm nhạc 6-7-8-9.
- Cũng nh một bài hát hay một bài TĐN đối với các tác phẩm trong Âm nhạc thờng
thức cũng vậy chúng ta có thể đánh hoàn chỉnh một tác phẩm để khi chúng ta trình bày
tác phẩm đó có thể trình chiếu tác phẩm lên màn hình để học sinh tiện theo dõi.
Ví dụ: Tiết 7 - Âm nhạc 6 có phần ÂNTT - Nhạc sĩ Văn Cao và bài hát Làng tôi
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Phòng GD - ĐT Lệ Thuỷ
9
ng dng cụng ngh thụng tin trong dy hc m nhc trng THCS
Do đặc trng của phân môn âm nhạc thờng thức đó là: Khi giới thiệu một tác
phẩm âm nhạc thờng kèm theo những hình ảnh và thông tin về tác giả nên ngoài phần
mềm ENCORE còn có phần mềm PROSHOW GOLD với chức năng chụp những hình
ảnh hay tạo một đoạn phim về nhạc sĩ đó.
Ví dụ:
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Phòng GD - ĐT Lệ Thuỷ
10
ng dng cụng ngh thụng tin trong dy hc m nhc trng THCS

Nhạc sĩ: Văn Cao Nhạc sĩ: Môda
3. Một số thiết bị công nghệ khác ứng dụng trong dạy học môn âm nhạc:
Ngoài các phần mềm đợc khai thác và ứng dụng, trong giảng dạy bộ môn âm nhạc
cũng đòi hỏi những thiết bị nghe - nhìn khác. Một trong những thiết bị đợc sử dụng

hát sẽ đợc tiến hành nhanh hơn, thời gian còn lại tuỳ vào khả năng của học sinh mà
giáo viên có thể luyện tập để phát triển năng khiếu cho các em.
III. Kết quả đạt đợc:
Qua một thời gian tìm tòi và ứng dụng công nghệ thông tin trong bộ môn âm nhạc tôi
thấy rằng:
- Đa số các em hứng thú với môn học này và bản chất của nó đã vui vẻ, thoải mái bây
giờ lại đợc xem những hình ảnh động nên lại càng thích thú, say mê hơn.
- Việc học tốt trong những giờ học chính khóa cũng phần nào giúp các em mạnh dạn
và tự tin hơn trong các hoạt động ngoại khóa.
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Phòng GD - ĐT Lệ Thuỷ
12
MIDI
Cable
MIDI IN
MIDI
OUT
ng dng cụng ngh thụng tin trong dy hc m nhc trng THCS
- Qua dạy học bộ môn Âm nhạc ở trờng THCS Văn Thuỷ chất lợng bộ môn đợc nâng
cao rõ rệt. Cụ thể nh sau:
Khối Năm học
Giỏi Khá TB Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
6
2008-2009 06 10.9% 13 23.6% 34 61.8% 02 3.7% / /
HKI 2009-2010 09 16.4% 18 32.7% 28 50.9% / / / /
7
2008-2009 06 12.0% 17 34.0% 25 50.0% 2 4.0% / /
HKI 2009-2010 11 22.0% 25 50.0% 14 28.0% / / / /
8
2008-2009 04 7.0% 20 35.1% 30 52.6% 3 5.3% / /

tri thức mà nền tảng là sự phát triển nh vũ bảo của khoa học công nghệ. Với xu hớng
toàn cầu hóa, những thành tựu của nhân loại đang tỏa sáng đến khắp mọi nơi. Đây là
cơ hội cũng là thách thức đối với đất nớc nói chung và toàn ngành giáo dục nói riêng.
Để tiếp cận đợc với khoa học kĩ thuật thì không ai khác ngành giáo dục phải phát huy
vai trò xung kích của mình. Muốn vậy, mỗi thầy cô giáo phải sẵn sàng đón nhận những
cái mới, tìm hiểu và ứng dụng nó trong lĩnh vực công tác của mình để tạo sự chuyển
biến tích cực trong giáo dục và chất lợng giảng dạy . Đặc biệt, khi mà toàn ngành đang
đổi mới toàn diện về giáo dục thì việc đa CNTT vào nhà trờng nhất là ứng dụng trong
việc dạy học các bộ môn nói chung, với môn âm nhạc nói riêng là điều tất yếu để nâng
cao chất lợng dạy học. Đổi mới phơng pháp dạy học góp phần nâng cao chất lợng bộ
môn gắn liền với ứng dụng CNTT trong giảng dạy.
Hởng ứng chủ đề năm học đa CNTT vào nhà trờng nhằm phục vụ tốt cho việc
dạy và học là nhiệm vụ hàng đầu của các nhà trờng. Trong đó, vai trò của ngời thầy
giáo là then chốt là điều kiện tiên quyết để thực hiện tốt nhiệm vụ này nhằm nâng cao
chất lợng giáo dục toàn diện theo mục tiêu giáo dục phổ thông.
Trên đây là những kinh nghiệm thực tế trong năm giảng dạy vừa qua, việc
ứng dụng CNTT có thể nói là không mới mẻ gì so với các ngành nghề khác nhng với
giáo dục do còn hạn chế nhiều mặt nh thiết bị, kinh phí nên cũng còn gặp nhiều khó
khăn. Bản thân đã tích cực tìm hiểu, nghiên cứu và thử nghiệm những phần mềm mới,
sử dụng các thiết bị công nghệ sẵn có ở đơn vị công tác, ứng dụng trong giảng dạy và
bớc đầu đã đạt đợc những kết quả nhất định nên cũng mạnh dạn đa ra mong các bạn
đồng nghiệp góp ý, bổ sung để đề tài này hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn!
Văn Thủy, ngày 01 tháng 03 năm 2010
Ngời thực hiện:

Võ X u â n T o à n
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Phòng GD - ĐT Lệ Thuỷ
14
ng dng cụng ngh thụng tin trong dy hc m nhc trng THCS