ti : Mt s bin phỏp chun b tt tõm th cho tr 5 tui bc vo trng Tiu hc
Phòng Gd&T Lệ Thủy Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam
Trờng MầM NON XUÂN Thủy
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc.
sáng kiến
cải tiến kỹ thuật
Đề tài: "một số biện pháp để chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5
tuổi bớc vào tiểu học".
Họ và tên: lê thị trâm
GV trờng MầM NON xuân Thủy
sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài: "một số biện pháp để chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5
tuổi bớc vào tiểu học".
A. Mở đầu
Giáo dục Mầm non là bậc học mở đầu, khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục
quốc dân. Vì thế nó có vai trò quan trọng trong việc hình thành những nét cơ bản
của nhân cách, thể chất con ngời, nó ảnh hởng lớn đến cả quảng đời sau này của
mỗi con ngời. Tại lớp đào tạo cán bộ mẫu giáo năm 1965 Bác Hồ đã nói Làm Mẫu
giáo tức là thay mẹ dạy trẻ, muốn làm đợc thế thì trớc hết phải yêu trẻ. Các cháu
nhỏ hay quấy, phải bền bĩ, chịu khó mới nuôi dạy đợc các cháu. Dạy trẻ cũng nh
Th: Lê Thị Trâm Trờng MN XuânThuỷ
Trang: 1
ti : Mt s bin phỏp chun b tt tõm th cho tr 5 tui bc vo trng Tiu hc
trồng cây non, trồng cây non đợc tốt thì sau này cây lớn lên mới tốt. Dạy trẻ nhỏ tốt
thì sau này các cháu thành ngời tốt.
Vì vậy, sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo đợc Đảng và nhà nớc ta quan tâm hàng
đầu với mục đích: chỉ đạo đổi mới nền giáo dục ngay từ tuổi ấu thơ, khi các cháu
khác, đến trờng Tiểu học trẻ phải hoà nhập vào các mối quan hệ mới, với những ng-
ời xung quanh với thầy cô, với bạn bè, với những ngời lớn khác, đặc biệt là cô giáo,
thầy giáo. Trớc đây ở trờng Mầm non ''Cô là mẹ và các cháu là con'' trẻ đợc sống
Th: Lê Thị Trâm Trờng MN XuânThuỷ
Trang: 2
ti : Mt s bin phỏp chun b tt tõm th cho tr 5 tui bc vo trng Tiu hc
trong không khí gia đình thì giờ đây trẻ sống trong một khung cảnh của trờng học,
mối quan hệ giữa cô giáo, thầy giáo với trẻ là mối quan hệ giữa ngời dạy và ngời
học, đành rằng trong đó có tình cảm thầy trò.
Hơn nữa, mỗi giai đoạn phát triển đều có những yêu cầu về tâm sinh lý, về xã
hội, đòi hỏi học sinh phải thích ứng mới học tập đợc kết quả mà cuộc sống vẫn đợc
dễ chịu. Nếu không chuẩn bị tốt cho trẻ thích ứng đợc, không những không chỉ việc
học tập không đạt kết quả mà cuộc sống của trẻ lại trở nên nặng nề, trong nhiều tr-
ờng hợp trẻ bị rơi vào tình trạng khủng hoảng, gây nên nhiều bất lợi cho những
chặng đờng tiếp theo.
II. CƠ Sở THựC TIễN:
Trong những năm qua, việc chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi bớc lớp 1 đã đợc Bộ GD, Sở
GD-ĐT Quảng Bình cũng nh Phòng GD-ĐT Lệ Thủy hớng dẫn cụ thể về các trờng
học, đến tận từng giáo viên dạy lớp 5 tuổi với nhiều biện pháp tích cực và thực hiện
có hiệu quả. Qua quá trình thực hiện đã tạo cho trẻ có thói quen mạnh dạn tự tin và
có những hứng thú bớc đầu cho việc học tập. Song để duy trì việc chuẩn bị tâm lý
cho trẻ vào lớp 1 là một vấn đề khó. Vì vậy trong quá trình dạy trẻ ở trờng Mầm
non, giáo viên phải xác định đúng yêu cầu giáo dục cần thiết cho từng độ tuổi, xác
định đúng kiến thức, kỹ năng của bài dạy, truyền thụ kiến thức phù hợp với trình độ
và năng lực của trẻ, linh hoạt, sáng tạo trong cách giảng dạy cho trẻ tiếp cận với các
hoạt động ở trờng Tiểu học để khi vào học lớp 1 trẻ khỏi ngỡ ngàng.
III. THựC TRạNG TìNH HìNH:
Năm học 2008-2009 tôi đợc nhà trờng phân công phụ trách dạy lớp mẫu giáo 5
tuổi ở cụm Hoàng tiền- Phan xá. Là giáo viên dạy lớp đổi mới 5 tuổi, nhiệm vụ
Bên cạnh đó, một số bậc phụ huynh còn nôn nóng, muốn các cô giáo Mầm non
phải dạy trẻ biết đọc, biết viết, dạy học nh ở trờng Tiểu học, muốn nhồi nhét vào
đầu trẻ những kiến thức của học sinh lớp 1 nên một số cháu rất sợ đi học, những
biểu hiện đó không những mang lại nổi vất vã cho giáo viên mà còn làm ảnh hởng
đến kết quả học tập của trẻ sau này.
Từ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và từ những tình hình thực tế của lớp mình phụ
trách, tôi đã suy nghĩ và tìm ra những biện pháp thích hợp từng bớc chuẩn bị tâm
thế cho trẻ bớc vào lớp 1 nh sau:
IV: MộT Số BIệN PHáP:
1. Biện pháp thứ nhất: Chuẩn bị cho trẻ thích ứng với cuộc sống ở trờng Tiểu
học.
Cuộc sống ở trờng Tiểu học khác với cuộc sống ở gia đình và lớp mẫu giáo. Để
trẻ thích ứng với cuộc sống mới này, cần chuẩn bị cho trẻ về nhiều mặt:
* Về chế độ sinh hoạt: Cô giáo, những ngời xung quanh trẻ cần tạo cho trẻ có
một chế độ sinh hoạt nề nếp phù hợp với độ tuổi, gắn liền với những hành vi văn
hoá vệ sinh.
Ví dụ: Khi đón trẻ cô trò chuyện với trẻ về chủ đề, chủ điểm sau đó cô hỏi trẻ:
Con ngủ dậy lúc mấy giờ, ngủ dậy con làm gì,nếu trẻ trả lời không đúng với chế
độ sinh hoạt của trẻ, cô nhẹ nhàng nhắc trẻ: con phải ngủ dậy trớc 6 giờ, sau đó
đánh răng, ăn sáng rồi đến trờng. Đến trờng con phải để đồ dùng đúng nơi quy
định, biết giữ gìn vệ sinh chung quanh trờng lớp bằng cách ăn quà bỏ rác ở giỏ rác,
không vứt rác bừa bãi và các thao tác vệ sinh cá nhân nh: lau mặt, rửa tay, đánh
răng đúng thao tác.
Không những trò chuyện, mà tôi tập cho trẻ thói quen, khả năng tự phục vụ
bản thân nh: tự chuẩn bị túi đựng đồ dùng cá nhân của trẻ, tự xúc cơm ăn, tự rửa
Th: Lê Thị Trâm Trờng MN XuânThuỷ
Trang: 4
ti : Mt s bin phỏp chun b tt tõm th cho tr 5 tui bc vo trng Tiu hc
tay, lau mặt, đánh răng, tự thay quần áo, đúng lúc, đúng thao tác. Các thói quen này
nữa mà yêu cầu trẻ nhắc lại. Đặc biệt tôi luôn quan sát, theo dõi để biết trẻ nào th-
ờng xuyên cha thực hiện đúng các t thế để đa ra các biện pháp kịp thời, thích hợp
nhằm giúp trẻ có thói quen tốt khi ngồi học.
Ví dụ: Khi học chủ điểm "Một số nghề" tôi tổ chức tiết học "Làm quen chữ cái
''U, Ư '' với các phơng pháp đặc trng, tôi đã lồng ghép tổ chức trò chơi "Hái quả' là
sản phẩm của nghề nông, trên mỗi quả có chứa các chữ cái u, . Yêu cầu trẻ thi đua
nhau lên hái đúng quả có chứa chữ cái mà cô yêu cầu, hái xong cho trẻ kiểm tra kết
Th: Lê Thị Trâm Trờng MN XuânThuỷ
Trang: 5
ti : Mt s bin phỏp chun b tt tõm th cho tr 5 tui bc vo trng Tiu hc
quả của nhau, đội nào hái ít, hái cha đúng cô động viên khuyến khích cố gắng hơn
trong lần chơi sau, đội nào hái đúng, hái nhiều cô tuyên dơng
2. Biện pháp thứ hai: Chuẩn bị cho trẻ thích ứng với hoạt động học tập.
ở trờng Tiểu học, tiết học là một hình thức cơ bản của hoạt động học tập, có tổ
chức chặt chẽ với nội dung đã đợc quy định sẵn trong chơng trình các môn học.
Thời gian tiết học kéo dài trong 45 phút, có kiểm tra, đánh giá theo thang điểm đã
đợc quy định Còn ở mẫu giáo hoạt động học tập còn ở mức sơ khai, cha tổ chức
chặt chẽ. Tiết học của trẻ nhẹ nhàng hơn, linh hoạt hơn không những về hình thức
tổ chức và còn về nội dung lẫn phơng pháp truyền đạt. Để trẻ khỏi ngỡ ngàng với nề
nếp, kiến thức, kỹ năng cần có ở trờng Tiểu học, tôi đã chuẩn bị cho trẻ đến trờng
khá chu đáo những yêu cầu cần thiết cho trẻ nh sau:
Tôi đã truyền thu đầy đủ, có hệ thống những kiến thức cần thiết cho trẻ, rèn
luyện các kỹ năng thao tác các bàn tay phù hợp với hoạt động học tập và đợc nâng
cao dần từ đầu năm cho đến cuối năm nh: thao tác cầm bút, cầm phấn, cầm hồ dán,
t thế ngồi khi tô, viết chữ cái, chữ số, khi vẽ khuyến khích trẻ tham gia vào các
hoạt động với các học liệu giúp trẻ nhận biết chữ cái chữ số qua sách báo, chữ cái
nam châm, các khối, hình và các đồ chơi xếp hình chữ .
Dạy trẻ làm quen chữ cái, chữ số, chữ viết là một phần quan trọng trong việc
chuẩn bị cho trẻ vào trờng Tiểu học. Đối với trẻ bớc đầu mới nhận biết và phát âm
Phục vụ bàn (một trẻ đóng vai) Bác gọi những món gì ?
Khách hàng (một trẻ đóng vai) Xem thực đơn ''cho tôi một ly nớc cam vắt''
à không tôi muốn một cóc sinh tố đu đủ .
Phục vụ: có ngay (viết vào sổ ghi chép) bằng những nét nguệch ngoạc
Với cảnh chơi trên cho thấy trẻ đống vai khách hàng đã thể hiện hành vi đọc ban
đầu, nhìn vào thực đơn và gọi đồ ăn .Trẻ đống vai phục vụ bàn đã thể hiện hành vi
viết ban đầu, viết lại yêu cầu của khách hàng Bên cạnh trò chơi đống vai theo chủ
đề tôi thờng tổ chức trò chơi có luật.
Ví dụ: Các trò chơi dân gian nh cớp cờ, mèo đuổi chuột, ô ăn quannhững trò
chơi này nằm trong quá trình chơi mà còn di chuyển dần về phái kết quả. Điều đó
có nghĩa khi chơi trẻ mong muốn đạt đợc một kết quả nào đó, muốn vậy trẻ cần
phải cố gắng để nắm vững luật chơi nh là tiếp nhận một trí thức mới. Chính nhờ đó
mà những yếu tố của hoạt động học tập dần dần đợc xuất hiện nh việc hình thành
một vấn đề cần nhận thức, tự kiểm tra, tự đánh giá. Ngoài ra tôi thờng tổ chức cho
trẻ các hoạt động mà trẻ yêu thích nh hoạt động Tạo hình, đọc thơ, kể chuyện, múa
hát, làm thủ công, bu thiếp các ngày lễnhững hoạt động này không những làm
cho tâm hồn của trẻ luôn vui tơi mà còn luyện cho trẻ những khả năng cần cho cuộc
sống và học tập. Qua các hoạt động này nhằm rèn luyện cho trẻ sự khéo léo của đôi
bàn tay. Sự khéo léo của đôi bàn tay là điều kiện cần thiết cho các thao tác trí óc đ-
ợc thực hiện thuận lợi.
4. Biện pháp thứ t: Tổ chức một số hoạt động gần giống với tiết học ở lớp 1.
Ngoài những hoạt động trên tôi thờng tổ chức một số hoạt động gần giống với
tiết học nhng nội dung nhẹ nhàng hơn, thời gian ngắn hơn, không những về hình
thức tổ chức mà còn chú trọng về nội dung lĩnh hội, phơng pháp truyền đạt đó
chính là hình thức sơ khai của hoạt động học tập vì thế tôi tổ chức "tiết học" cho trẻ
5 tuổi không thật giống với trờng Tiểu học, không chỉ ngắn hơn về thời gian mà còn
khác về tổ chức, về phơng pháp bởi vì quan hệ giữa cô giáo và trẻ em nh ngời ta th-
ờng nói: " Cô và mẹ là hai cô giáo.
Mẹ và cô nh hai mẹ hiền"
Chính vì thế đã tạo nên phơng pháp đặc trng của tiết học nhng vẫn nhẹ nhàng
với phụ huynh chân tình, cởi mở về tình hình học tập của trẻ, vấn đề ngôn ngữ nói
chữ viết, những gì mà trẻ quan tâm và đã làm đợc gì ở lớp, những gì trẻ cần đợc bố
mẹ giúp đỡ ở nhàNhờ đó, sau một thời gian bố mẹ trẻ trong lớp hiểu và thờng
xuyên gặp gỡ, trao đổi cùng tôi trong vấn đề của trẻ ở trờng nói chung, vấn đề
chuẩn bị cho trẻ vào trờng Tiểu học nói riêng.
V. KếT QUả ĐạT ĐƯợC
Với việc thực hiện các biện pháp cơ bản trên và những nổ lực phấn đấu của bản
thân trong việc ''Chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1'' đến nay tôi đã đạt đợc kết quả
đáng phấn khởi:
- 100% trẻ tự tin, nhanh nhẹn, nói năng mạch lạc, trôi chảy, hứng thú tham gia
tích cực vào các hoạt động của lớp, của trờng và rất hào hứng, mong muốn đợc lên
lớp 1.
Th: Lê Thị Trâm Trờng MN XuânThuỷ
Trang: 8
ti : Mt s bin phỏp chun b tt tõm th cho tr 5 tui bc vo trng Tiu hc
- 100% trẻ nắm đợc yêu cầu về cơ bản về chữ cái chữ số, t thế ngồi, cách cầm
bút khi tô và viết chữ cái.
- 100% trẻ biết thực hiện tốt các công việc tự phục vụ các nhân trẻ ở nhà, ở trờng,
biết cùng cô, bạn bè thực hiện các hoạt động lao động vừa sức.
- Trẻ biết thực hiện đúng các yêu cầu của cô, của trẻ đề ra một cách tự giác và có
hiệu quả.
- Bản thân tôi đã vận dụng phối hợp các hoạt động, nội dung, phơng pháp hổ trợ
lẫn nhau rất tốt trong việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1, biết lập kế hoạch phù
hợp với nhóm lớp của mình.
- Qua sự tiến bộ hàng ngày của trẻ sự mạnh dạn, tự tin, nhanh nhẹn, linh hoạt
sáng tạo tôi đã tạo đợc lòng tin đối với phụ huynh. Họ đã hiểu đợc tầm quan trọng
của việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, ở trờng Mầm non phụ huynh đã giúp giáo viên
mua sắm thêm các đồ dùng học tập cho trẻ nh: cặp, bút, phấn, bảngthờng xuyên
hỏi thăm tình hình học tập của trẻ ở lớp và yêu cầu cô giáo cho mợn học liệu ở lớp
c. kết luận
Công tác giáo dục có một vị trí cực kì quan trọng trong sự nghiệp đào tạo thế hệ
trẻ cho đất nớc, trong đó Mầm non là bậc học có vai trò đặc biệt quan trọng nhất.
Việc nâng cao chất lợng cho trẻ 5 tuổi học tốt ở trờng Mầm non có ý nghĩa
trong việc hình thành phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ, là nền tảng vững chắc
cho trẻ bớc vào trờng Tiểu học. Cho nên việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào trờng
Tiểu học đợc đặt ra một cách nghiêm túc và khoa học đối với giáo viên Mầm non
và cả trong mọi sinh hoạt của trẻ ở trờng Mầm non. Nhng chuẩn bị nh thế nào để
dạt đợc hiệu quả cao nhất đó là vấn đề quan trọng mà bất cứ ai làm công tác giáo
dục trẻ đều phải chú ý tới. Để thực hiện tốt điều đó thì bản thân tôi phải thờng
xuyên nâng cao kỹ năng thực hành, tích cực tìm tòi những phơng pháp tốt và luôn
linh hoạt sáng tạo trong quá trình hớng dẫn trẻ hoạt động.
Từ thực tế mà lớp tôi gặp phải, chúng tôi đa ra những biện pháp nhằm tháo gỡ
những vớng mắc trong việc "Chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1". Kính mong sự
góp ý, bổ sung của các cấp lãnh đạo, các đồng chí, đồng nghiệp để bản sáng kiến
kinh nghiệm của tôi mang tính khả thi cao, góp phần nâng cao chất lợng dạy học
đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Mầm non trong giai đoạn mới. Xuân Thuỷ, ngày 20 tháng 5 năm 2009.
Ngời viết
.
Lê Thị Trâm
Th: Lê Thị Trâm Trờng MN XuânThuỷ
Trang: 10