I. Lời nói đầu
Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống Bác rất quan tâm đến mọi người, nhất
là các cháu thiếu niên nhi đồng. Bác chú trọng từ bửa ăn, giấc ngủ và sự tiến bộ của
các cháu.
Bác hồ nói: “Trẻ thơ như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành ngoan”
Đúng như vậy, trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơ ngây, hồn nhiên
như tờ giấy trắng. Mọi hoạt động học tập và vui chơi trong quá trình trăm sóc giáo dục
trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ những điều kỳ lạ, thần tiên.

Chưa làm mẹ nhưng chứa chan tình mẹ
Bởi yêu nghề nên quý lớp măng non
Dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngôn
ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan trọng vào
việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho
trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn khoa học khác như: Môi
trường xung quanh, làm quen với toán, âm nhạc, tạo hình mà điều tôi muốn nói ở dây
đặc biệt là thông qua bộ môn làm quen văn học. Bộ môn làm quen văn học dạy trẻ đọc
thơ, kể chuyện, đóng kịch tạo cho trẻ được hoạt động nhiều, giúp trẻ khả năng trí nhớ,
tư duy ngôn ngữ, khả năng cảm thụ cái hay, cái đẹp, cái tốt cái xấu của mọi vật xung
quanh trẻ. Bởi vì ở lứa tuổi trẻ được ví như tờ giấy trắng, trẻ đến lớp như mở đầu trang
sách cô giáo in lên những hình ảnh, những vốn từ, những nhân vật, cử chỉ khác nhau,
thông qua những bài thơ, câu chuyện giúp trẻ mở mang kiến thức về xã hội thiên
nhiên, thông qua môn văn học giúp trẻ phát triển ngôn ngữ là một nhiệm vụ quan trọng
trong chương trình giáo dục toàn diện trẻ. Và tạo tiền đề cho trẻ bước vào các năm học
tiếp theo. Công tác phát triển ngôn ngữ cho trẻ đã được nhà giáo dục mầm non Liên
1
Xô nổi tiếng: Eiti- Khêva xem là khâu chủ yếu nhất của việc hoạt động trong trường
mầm non, là tiền đề thành công của các công tác khác.
Hiện nay việc trẻ em của chúng ta nói trỏng, không đủ câu, trọn nghĩa chiếm một số
lượng không nhỏ và rất khó cho việc tiếp cận với các tác phẩm văn học bởi vì trẻ một

rằng việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học nhằm phát triển ngôn ngữ mạch lạc
cho trẻ. Chính vì điều đó tôi luôn chăn trở, tìm tòi sáng tạo, để tìm ra những cách thức
hay, những phương pháp tốt nhất cho việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ của
mình.
Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 3 tuổi là một hoạt động giúp trẻ hoạt động tích
cực hơn, ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, cảm xúc.
Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn xây dựng phương pháp
đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực
hiện tốt chương trình mầm non mới.
Phụ huynh quan tâm đến con em mình, nhiệt tình ủng hộ cùng tôi trong việc dạy dỗ
các cháu.
Với tôi "Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 3 tuổi là một bí quyết riêng giúp tôi
thu hút trẻ đến trường.
Vì vậy tôi chọn đề tài “Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 3 tuổi th«ng qua ho¹t
®éng làm quen văn học ” làm đề tài nghiên cứu.
4.Cơ sở lý luận:
Văn học là môn rất quan trọng đối với trẻ mầm non, là phương tiện phát triển ngôn
ngữ cho trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt gãy góc biết sữ dụng từ đúng
lúc, đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen với những từ ngữ nghệ thuật
như từ tượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, óc quan sát, khả
năng tư duy độc lập trong suy nghĩ.
3
Thông qua nội dung các tác phẩm giáo dục trẻ biết yêu quý người tốt, biết ơn và
kính yêu ông bà, bố mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ.
Vì vậy việc nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học là vấn đề
quan trọng trong đổi mới hình thức tổ chức giáo dục mầm non.
Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị nội dung, nghệ
thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú đối với văn
học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của tác phẩm và thể
hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chất văn học nghệ thuật như đọc

Đối với trẻ mẫu giáo (3 tuổi), ở giai đoạn này, cảm nhận thẫm mĩ đã có một bước
phát triển trong tiếp nhận văn học. Sự tiếp nhận tác phẩm đầy đủ hoàn thiện hơn, biểu
hiện trước tiên là sự hiểu biết những câu truyện cổ tích, bài thơ, những đoạn văn xuôi
hay và sự làm giàu tình cảm qua quá trình tích lũy hình tượng nghệ thuật.
Đối với trẻ 3 tuổi thì sự quan tâm tới tác phẩm văn học sẽ giúp trẻ hiểu được nội
dung tác phẩm, các nhân vật trong tác phẩm trở nên gần gũi dễ hiểu hơn. Sự cảm thông
với nhân vật, sự lo lắng cho số phận của nhân vật của trẻ đã mang đặc điểm cá tính
hơn. Sự hồi hộp, lo lắng này của trẻ đã nếm trải ngay cả trong sự kiện đời sống hàng
ngày.
Bản chất giàu xúc cảm và tình cảm là nét tâm lý nổi bật của trẻ thơ khiến trẻ nhanh
tróng bộc lộ cảm xúc, tình cảm khi nghe đọc và nhận thấy sự thể hiện của cô giáo. Khả
năng tự chủ, tự vệ của trẻ rất mong manh cho nên những hình tượng nghệ thuật tác
động đến trẻ vô cùng mạnh mẽ. Tính dễ xúc cảm có thể làm, có thể kêu lên trước một
cảnh tượng thương tâm nào đó; Hay mọi hành động của nhân vật, hình ảnh, tiếng nói
có tính hài hước đều gây được sự hứng khởi. Chẳng hạn khi cô giáo cho trẻ làm quen
với truyện “Tấm cám”, những chi tiết thể hiện tiếng khóc của Tấm trong tác phẩm đều
gây cho trẻ cảm xúc mạnh mẽ. Trẻ thể hiện nỗi lo lắng, thương tâm với nhân vật. Khi
cô kể đến đoạn Tấm thử hài, được về cung làm hoàng hậu, trẻ vui mừng, thốt lên phấn
khởi…
Trẻ em không đòi hỏi lí lẽ mà đòi hỏi sự hợp lí về tình cảm trong khuôn khổ hạn hẹp
của mình. Cho nên giáo viên khi giải thích cho trẻ cần nhất quán và tạo dựng niếm tin.
5
Vi nim tin ngõy th tr em cú tụn giỏo ca mỡnh. Chỳng luụn ng v cỏi thin, chia
s, bờnh vc nhng nhõn vt tt, dng cm v cao c, nhng nhõn vt nh bộ yu t
cn c bo v. Chng hn khi cụ giỏo t chc cho tr chi trũ chi úng kch tỏc
phm chỳ Dờ en tr rt thớch nhõn vt chỳ Dờ en v hng thỳ gi nh l bi tr tip
nhn ngõy th, khụng phõn bit th gii ngh thut trong tỏc phm v hin thc i
sng.
Tip nhn vn hc ca tr em ớt b rng buc bi lớ trớ v cha ng tng tng
mnh m. tr em, tng tng v cỏi cú tht. Do vy tr em rt d d b cun hỳt bi

Tụi tp trung vo vic lm th no tng vn t cho tr?
Cụ cn núi din cm, rừ rng, gii thớch ngha ca t khú giỳp cho tr hiu, nh v
vn dng c t t cõu.
Cú nhng trũ chi phỏt trin vn t cho tr. Cú nhng trũ chi phỏt trin vn t cho
tr. Vớ d: Trũ chi con gỡ kờu, ai k c nhiu nht, ai nhanh , ai núi
gii, ú l con gỡ,
Vn xuyờn sut hai nhim v trờn nhng tụi o sõu vn luyn trớ nh cho tr
qua cỏc bi th, ng dao c bit l nhng cõu chuyn k y lụi cun v hp dn.
Gi ý cho tr s dng nhng loi cõu n gin, ngha.
Tụi xõy dng nhng trũ chi giỳp tr núi ỳng ng phỏp, núi mch lc. Vớ d: Tr
núi theo mu cõu ca mt cõu chuyn no ú: cục ta cục tác cáo ác cáo ác ( Truyn
con cáo) hoc núi nt cõu Vớ d: Cụ núi:sẻ con khóc vi sẻ con bị lạc đờng.Cụ lu ý
thay i cỏc mu cõu khỏc nhau tựy theo la tui, cho tr chi t d n khó, cỏc mu
cõu phc tp dn lờn hoc t cõu vi t, k nt truyn, k chuyn cng c
k nng núi ỳng ng phỏp, phỏt trin trớ tng tng, sỏng to ca tr.
Khi ó cú mt s lng vn t phong phỳ tr s t tin k chuyn, úng kch mt
cỏch hng thỳ v t tin.
Tiếp đó cô giáo phải xác định rõ mục đích và nội dung bài dạy và soạn giảng.
Sau khi cô giáo đã xác định đợc các bớc tổ chức hoạt động, việc chuẩn bị đồ dùng trực
quan phục vụ cho tiết học cũng rất quan trọng, nó góp phần cho sự thành công của tiết
7
dạy. Các đồ dùng trực quan phải đảm bảo tính thẩm mĩ, khoa học, đảm bảo nội dung
kiến thức truyền đạt đến với trẻ, đặc biệt nó phải lôi cuốn, thu hút trẻ vào tit học.
Vo u gi hc cụ cú th t chc i nhiu hỡnh thc khỏc nhau cú th l ng
hoc tnh: Hỡnh thc ng nh t chc cho tr chi cỏc trũ chi hoc cỏc gúc chi, i
thm quan Hỡnh thc khỏc nh trũ chuyn v ch ch im, xem tranh, quan sỏt
mụ hỡnh Ngoi ra cụ cũn tớch hp 1 s mụn hc nh mụi trng xung quanh, õm
nhc gi hc vi tr tht nh nhng khụng b cng thng.
Sau ú cụ gii thiu tờn v ni dung bi dy. Tip theo cụ c th din cm trc 1
- 2 ln rừ rng chớnh xỏc th hin c ng iu nhp iu ca bi.Va c cụ va ch

+ Cô đọc thơ lần 1:
- Để hội thi diễn ra tốt đẹp cô mời tất cả các bé về chỗ ngồi nào.
- Các con chú ý lắng nghe và quan sát cô Điền đọc lại bài thơ nhé.
+ Cô đọc lần 2: Kết hợp chỉ tranh.
* Câu hỏi tìm hiểu nội dung bài:
- Cô vừa đọc bài thơ gì hả các con?
- Bài thơ có hay không?
- Ai đã sáng tác ra bài thơ hay nh thế này?
- Bài thơ nói về ai?
- Khi em ra đời Bác còn không?
- Chỉ còn những gì?
- Mà vẫn thấy Bác ntn?
- Bác Hồ có yêu thơng các cháu thiếu nhi không nào?
- Nh vậy bài thơ này nói lên điều gì?
- Thế các con sẽ làm gì để trở thành cháu ngoan Bác Hồ?
=> Cô chốt lại nội dung bài: Các con ạ. Bài thơ nói về Bác, khi các bạn nhỏ nh chúng
mình ra đời Bác đã không còn nữa, mà Bác chỉ còn trong những lời ca, bài hát, bài thơ,
câu chuyện. Tuy Bác đã đi xa nhng những lời Bác dạy là tấm gơng vẫn mãi mãi sáng
ngời.
* Hoạt động 3: Nhà thơ tài ba.
Đến với hội thi thơ hôm nay các bé sẽ đem đến những lời thơ diễn cảm để tởng nhớ
về Bác qua bài thơ Bác Hồ của em tác giả Phan Thị Thanh Nhàn.
- Sau đây chúng mình cùng thởng thức những vần thơ này do cô Điền và các bạn nhỏ
lớp 3 tuổi C thể hiện.( cho cả lớp đọc 2 lần)
- Để hội thi thêm phần sinh động sau đây tổ Bớm vàng sẽ đứng lên thể hiện bài thơ này
tổ Chim non và tổ Thỏ trắng ngồi ngoan lắng nghe nhé.(khích lệ trẻ)
- Bây giờ tổ Thỏ trắng thể hiện, tổ Bớm vàng và tổ Chim non lắng nghe.
- Tiếp theo là tổ Chim non thể hiện, tổ Bớm vàng và tổ Thỏ trắng lắng nghe.
-> Cô thấy các tổ thể hiện phần thi của mình rất giỏi. Giờ cô mời nhóm bạn lên đây thể
hiện bài thơ nào.( mời 2 nhóm)

nhiờn. Trong quỏ trỡnh c, tr ng sai t th, phỏt õm sai cụ nờn tr c xong mi
sa cho tr.
10
Khi cô gọi trẻ lên, trẻ không đọc, cô nên đặt câu hỏi gợi ý để trẻ trả lời giúp trẻ
mạnh dạn, có thói quen giao tiếp tốt.
Nếu trẻ quên, cô có thể nhắc hoặc đặt câu hỏi gợi ý cho trẻ nhớ.
Chú ý đến khả năng phát âm của trẻ để có sự điều chỉnh và sửa sai, rèn luyện khả
năng ngôn ngữ cho trẻ.
Trẻ đọc xong, cô nhận xét, đánh giá đọc của trẻ, không nên để đến cuối giờ trẻ sẽ
quên mất những ưu nhược điểm của mình hay của bạn. Cô cần nhận xét đúng, chính
xác để có tác dụng khuyến khích, động viên trẻ, nhận xét cả về nội dung, ngôn ngữ tác
phong
* Ngoài giờ học
Theo phương pháp dạy tích hợp các bộ môn làm quen văn học có thể lồng ghép, kết
hợp với tất cả các bộ môn khác và giúp cho các bộ môn khác trở nên sinh động hơn.
Ví dụ: Môn Âm nhạc.
Đề tài: Câu chuyện “cây táo thần” có thể cho trẻ hát vận động bài “Gieo hạt, trồng
cây”
Đề tài: “ Nhổ củ cải”, cho trẻ vận đđộng theo bài: “Củ cải trắng
Môn MTXQ:
Đề tài: Động vật nuôi trong gia đình, câu chuyện “gà trống, mèo con và cún con” Trẻ
biết tên, đặc điểm, nơi sống của một số con vật nuôi trong gia đình
Môn Toán:
Đề tài: “Cao hơn – thấp hơn” câu chuyện “cây khế” Trẻ áp dụng được sự so sánh đặc
điểm về ngoại hình của hai anh em.
* Tạo môi trường học tập, rèn luyện cho trẻ:
Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học, chú ý bố trí sắp xếp các học cụ, đội hình để
tạo môi trường học và thải mái cho trẻ.
11
Ví dụ: Khi thực hiện các hoạt động làm quen văn học thì tôi luôn tận dụng không

Ví dụ: Chủ đề: Thế giới thực vật - Tết nguyên đán: Bảng tuyên truyền nên có hình
ảnh phù hợp, những bài thơ, câu chuyện, bài hát, đồng dao… có phần giao lưu giữa lớp
với phụ huynh.
Tuyên truyền qua các góc chơi, đặc biệt qua góc chuyên đề văn học: Có kệ để sách,
treo tranh, hình ảnh xinh xắn… thay đổi thường xuyên để lôi cuốn trẻ.
Cô giáo tích cực giao lưu với phụ huynh vào giờ đón, trả trẻ: động viên phụ huynh
dành thời gian kể chuyện, đọc truyện cho cháu nghe trước khi đi ngủ, lắng nghe trò
chuyện với con giúp con phát triển ngôn ngữ mạch lạc. Từ đó nhận ra sự phát triển
ngôn ngữ, tình cảm của trẻ như thế nào theo từng giai đoạn. Vận động phụ huynh đóng
góp đồ dùng học tập phù hợp với chủ đề.
b.Kết quả khảo sát
Chất lượng khảo sát trẻ:
Tổng
số
trẻ:32
Môn Kỳ I
Năm học 2010 - 2011
Kỳ II
Năm học 2010 - 2011
Thơ,
Truyện
Tốt:
5/32
=
13,1%
Khá:
9/32
=
28,1%
TB:

13
trẻ:38 Thơ,
Truyện
Tốt:
4/38
=
10,5%
Khá:
18/38
=
47,3%
TB:
10/38
=
26,3%
Yếu:
6/38
=
15,7%
Tốt:
5/38
=
13,1%
Khá:
19/38
=
50%
TB:
11/38
=

tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ. Sáng kiến đem lại hiệu quả
thiết thực cho trẻ , trẻ hình thành phẩm chất đạo đức và vốn sống cho trẻ , đặc biệt là
vốn từ và ngôn ngữ của trẻ phong phú , mạch lạc, trau chuốt hơn trẻ nói đủ câu, đủ
thành phần câu.
c. Những bài học kinh nghiệm
Qua thời gian thực hiện đề tài tôi đã rút ra bài học kinh nghiệm phát triển ngôn ngữ
mạch lạc cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non như sau:
Tuân thủ sự chỉ đạo của nhà trường cũng như phòng đề ra.
Giáo viên cần nâng cao trình độ ngôn ngữ của chính bản thân mình, coi ngôn ngữ là
một phương tiện giáo dục chủ đạo.
Ngôn ngữ của cô phải mạch lạc diễn cảm thì trẻ mới có thể bắt trước chính sác và
thể hiện đúng với yêu cầu cô giáo nên tiến hành cho trẻ nhận xét việc đọc của bạn sau
mỗi lần bạn đọc ( về sự trơn tru, diễn cảm, sáng tạo ). Nhưng cũng cần lưu ý thêm rằng
việc cho trẻ nhận xét bạn đọc là một việc làm rất tế nhị, những lời động viên, khen
ngợi, khích lệ là rất cần thiết, điều đó sẽ giúp trẻ tự tin, phấn khởi để đọc ngày một hay
hơn. Đặc biệt trong quá trình nhận xét, cô giáo cần tránh lỗi áp đặt đúng, sai và phải
sửa chữa ngay sai sót của các cháu về cách đọc không diễn cảm, hoặc đọc không
đúng. Điều quan trọng là trẻ nhận ra được những thiếu sót và sửa chữa ngay thành cách
đọc đúng, diễn cảm.
Sự thể hiện giọng điệu, ngữ điệu, dấu ngắt câu, điệu bộ và cử chỉ của mỗi em có thể
cho chúng ta đánh giá sự hiểu biết sâu sắc của em về tác phẩm đó hơn là những câu trả
lời.Việc đọc của từng cá nhân đặc biệt quan trọng, nhờ đó, cô giáo có thể tác động đến
từng cá nhân.
Điều quan trọng nhất trong việc dạy trẻ đọc diễn cảm thơ là không kìm hãm sự phát
triển tự nhiên của trẻ trong việc bộc lộ cảm xúc của mình thước tác phẩm. Trong lúc
học thuộc lòng, trẻ đã tham gia từ tự phát đến tự giác vào quá trình cảm hiều thơ.
Giáo viên phải thật sự yêu trẻ và nhẫn nại.
15
Sưu tầm tranh ảnh có nội dung phù hợp, trao đổi kiến thức tự học qua sách báo,
internet, qua giáo viên đồng nghiệp.

dạy trẻ.
Xác nhận của trường Tam sơn, ngày 02 tháng 10 năm 2011
Hiệu trưởng Người viết
Tô Thị Điền

17