TÁC ĐỘNG CỦA THẢM HỌA ĐẾN SỨC KHỎE TÂM THẦN VÀ
BIỆN PHÁP CHĂM SÓC HỖ TRỢ TÂM LÝ
Trong những năm gần đây càng có nhiều thảm họa do thiên tai xảy ra(
lũ lụ bão động đất sóng thần) cũng như do chính con người( chiến tranh,
khủng bố các tai nạn lớn) mà tất cả người trên thế giới phải gánh chịu. Các
thảm họa đã gây ra nhiều mối kinh hoàng, đau thương, tan tóc không chỉ
gây tổn thất về sinh mạng, của cải vật chất mà còn gây tổn thương rất lớn về
tâm thần cho các nạn nhân và cộng đồng.
Chính vì vậy, Tổ chức Y tế thế giới(WHO) và nhiều quốc gia đặc biệt
quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe tâm thần, hỗ trợ tâm lý cho nạn nhân
song song với việc công tác cứu nạn khác
1.Ai là nạn nhân của thảm họa
Theo tổ chức y tế thế giới(WHO) có 6 loại nạn nhân chịu tác động của
nhân loại:
• Nạn nhân loại I: Người trực tiếp bị nạn
• Nạn nhân loại II:Người thân của nạn nhân
• Nạn nhân loại III: Người đến cứu hộ, cứu nạn
• Nạn nhân loại IV: Các thành viên trong cộng đồng
• Nạn nhân loại V: Người bị rối loạn khi nghĩ đến thảm họa
• Nạn nhân loại VI: Người tình cờ liên quan đến thảm họa
2.Thảm họa có thể gây ra những rối loạn tâm thần gì?
Thảm họa còn là những sang chấn tâm lý(stress) rất mạnh do có tính
đột ngột, không ảnh hưởng trước được. Nó đe dọa đến tính mạng, thường
ảnh hưởng cùng một lúc đến nhiều người và nạn nhân có một trải nghiệm dữ
dội mang tính chất nguy hiểm ít nhiều gây ra rối loạn ý thức, phá vỡ cấu trúc
tâm lý và loại trừ khả năng tự vệ
Do tác động của thảm họa con người có thể bị các rối loạn tâm thần
sau:
-Các rối loạn sang chấn đặc trưng: tập trung quanh trạng thái khiếp sọ
với các biểu hiện:
• Kích động cảm xúc: cơn run tẩy, khóc lóc, cảm xúc hỗn loạn, tấn

• Giúp mọi người thoát ra khỏi sự đe dọa
• Chia sẻ kinh nghiệm ứng phó
• Tạo "cảm giác" tình hình đã được kiểm soát càng sớm càng tốt
• Phân loại ai cần giúp đỡ trước & giúp đỡ như thế nào
Kinh nghiệm cho thấy, vai trò của những bác sỹ chuyên khoa tâm thần
và tâm lý là rất quan trọng để hỗ trợ và chăm sóc sức khỏe tam thần
cho nạn nhân thảm họa. Đó là người lập kế hoạch và điều phối của các
nhóm hỗ trợ và chăm sóc, đồng thời là người tuyên truyền và tư vấn
cho nạn nhân. Theo các chuyên gia có thể giúp đỡ những nạn nhân
này/ người này bằng cách nói chuyện theo nhóm với họ về những gì
đã xảy ra, phản ứng của họ như thế nào một quá trình được gọi là”trò
chuyện về những gì đã xảy ra trong thảm họa”.
Lợi ích của quá trình này là nó đảm bảo những cảm giác đó là tự
nhiên, và những người không bị ảnh hưởng không bị đau ốm về mặt tinh
thần.
Những người tham gia cứu hộ, cứu nạn( nạn nhân loại III) cũng
thường có những triệu chứng và những cảm giác giống với những nạn nhân
và nhưng người sống sót, do vậy cũng có thể được lợi từ quá trình trò
chuyện về những sự kiện đã xảy ra trong thảm họa
4.Hoạt động hỗ trợ của xã hội
4.1.Những dấu hiệu stress liên quan đến thảm họa
Những người chăm sóc trẻ em càn lưu ý đến những dấu hiệu sau đây
ở/ của chính bản than mình
• Có cảm giác là thảm họa đang tái diễn (hồi tưởng)
• Cảm thấy đau khổ khi nhớ lại thảm họa( qua những điều đã thấy,
nghe, sờ, ngửi hoặc nếm)
• Cảm thấy lo âu hoặc sợ hãi
• Khó kiểm soát được cảm xúc
• Khó tập trung hoặc suy nghĩ rõ rang
• Khó ngủ