Kinh nghiệm làm tốt công tác tổ
chức sắp xếp vốn tài liệu ở Thư viện
trường Tiểu học Cầu Khởi A.
Tác giả: Nguyễn Ngọc Sương
Đơn vị:Trường TH Cầu Khởi A.
1. Vấn đề đặt ra:
Xã hội hiện nay với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và
công nghệ đã tạo ra những biến đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực
hoạt động của con người. Thông tin và tri thức ngày càng đóng
vai trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội loài người. Thế
nên sự nghiệp thư viện ở nước ta nói chung và sự nghiệp thư
viện ở các trường phổ thông nói riêng cũng đang có những
chuyển biến mạnh mẽ nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu tri thức và
thông tin không ngừng tăng lên của xã hội. Chính vì vậy, thư
viện trường học đã trở thành một bộ phận không thể thiếu được
trong nhà trường và có vai trò rất quan trọng trong việc
phục vụ tài liệu cho công tác giảng dạy của giáo viên và việc
học tập của học sinh. Thư viện là nơi góp phần nâng cao trình
độ của giáo viên, củng cố kiến thức cho các em học
sinh trong nhà trường. Thư viện trường học là chiếc cầu nối liền
việc học tập trong nhà trường với việc tự học của học sinh, nó
làm cho các em từ lúc nhỏ tự mình có thói quen đọc sách để bổ
sung kiến thức cũng như tạo cho các em khả năng tự nghiên cứu
trong thư viện. Tất cả các hoạt động đó đều cần đến tài liệu.
Tài liệu bao gồm: sách, báo, tạp chí, bản đồ, băng đĩa, tranh ảnh
và các vật mang tin khác. Tài liệu là một trong bốn yếu tố quan
trọng nhất để cấu thành một thư viện. Một trong nh ững nhiệm
vụ quan trọng của thư viện là lưu trữ và tổ chức sắp xếp vốn tài
liệu mà thư viện hiện có, đó cũng là đề tài vừa mang tính
truyềnthống vừa mang tính hiện đại, được coi là một khoa học
đồng thời là một nghệ thuật của người cán bộ thư viện.

sách được sắp xếp trên 6 kệ như sau:
. Kệ sách giáo khoa
. Kệ sách nghiệp vụ
. Kệ sách tham khảo
. Kệ sách thiếu nhi
. Kệ báo, tạp chí
. Kệ sách giáo khoa học sinh tặng.
3.2. Các phương pháp sắp xếp sách trên kệ:
a. Đối với loại tài liệu là sách giáo khoa:
Tất cả sách giáo khoa được xếp trên kệ theo thứ tự từ trên xuống
bắt đầu từ ngăn thứ nhất là sách lớp 1, tươngtự cho đến ngăn thứ
năm là sách lớp 5. Mỗi ngăn là một lớp trong từng lớp xếp theo
môn, trong từng môn xếp theo tập và vở bài tập nếu có, trong
mỗi môn và mỗi tập là theo số đăng ký cá biệt từ 01 đến hết
môn, nếu sang môn khác thì b ắt đầu lại từ số 01.
Khi đư ợc bổ sung sách giáo khoa thì căn cứ vào môn được bổ
sung mà có số đăng ký cá biệt và xếp tiếp theo môn đó.
Với cách sắp xếp như trên tôi sẽ đễ dàng tìm lấy bắt cứ quyển
sách nào khi giáo viên cần mà không mất nhiều thời gian.
b. Đối với loại tài liệu là sách nghiệp vụ:
Trước đây kệ sách này được xếp liên tục theo số đăng ký cá biệt
từ 1 đến hết, không xếp riêng từng lớp, mà được xếp chung liên
tục nhau từ sách lớp 1 đến sách lớp 5, tôi đã gặp khó khăn với
cách sắp xếp này vì rất khó tìm. Hơn nữa khi sách được bổ sung
thì lại xếp theo số đăng ký cá biệt tiếp theo nhưng không phải là
sách khối 5 nên từ lúc bổ sung sách được xếp không còn theo
thứ tự khối 1 đến khối 5 nữa làm cho việc tìm kiếm sách ở
khối nào mất nhiều thời gian.Tôi nhận thấy để khoa học, dễ tìm
thì phải có cách sắp xếp khác. Đó là tôi tách sách cùng khối xếp
chung lại với nhau theo 5 ngăn của kệ, mỗi ngăn là 1 khối lớp,

sách.
Tôi đã dựa vào sổ đăng ký cá biệt sách tham khảo để lọc ra
những tên sách có cùng
chữ cái xếp lại cùng một chỗ. Hết chữ cái này rồi đến chữ cái
khác. Khi sách được bổ sung
vào tôi cũng tiếp tục xêp theo chữ cái đầu của tên sách đó.
Tôi lập Bảng danh mục sách tham khảo theo chữ cái tên sách
với mẫu như sau:
CHỮ CÁI TÊN SÁC H S Ố Đ ĂN G K Ý CÁ BI Ệ T
.
.
G - Giá o dụ c k ỹ nă ng s ố ng
tro ng cá c mô n l ớ p 1
96 1
.
.
. .
.
Khi có Bảng danh mục thì sách được xếp dễ tìm hơn, bước đầu
không mất thời gian
thay vì ph ải tìm một quyển trong tổng số gần một nghìn quy ển.
Khi tách ra và xếp theo chữ
cái thì ta chỉ việc tìm một quy ển trong tổng số của những sách
có chữ cái đó. Con số này
luôn nhỏ hơn tổng số sách trên kệ.
d. Đối với loại tài liệu là sách thiếu nhi:
Thư viện hiện có 1326 quyển sách thiếu nhi xếp trên kệ theo thứ
tự từ trên xuống và
theo số đăng ký cá biệt từ 01 đến hết.
Hằng năm thư viện phải bổ sung sách tham khảo thiếu nhi để

hơn cho việc tìm kiếm và tặng sách.
Ví dụ:
Tôi theo dõi số sách học sinh tặng hiện có là:
Lớp 1:
-Môn Tiếng việt tập 1: 120 quyển.
-Môn Tiếng việt tập 2: 115 quyển
-Vở bài tập Toán tập 1: không có.
-Hát nhạc 1: 95 quyển.
Tương tự đến sách lớp 2, 3, 4, 5 cũng vậy.
Để khi cần tặng 1 quyển sách loại nào thì nhìn vào sổ tôi sẽ biết
ngay là trên kệ loại
sách nào có và loại sách nào không có. Nếu nhìn vào sổ có loại
sách cần tìm thì tôi sẽ vào
kệ sách và tìm được ngay.
Việc lập sổ theo dõi này giúp tôi không mất thời gian vào kệ
tìm mãi mà trong khi
sách đó không có.
f. Đối với loại tài liệu là báo, tạp chí:
Thư viện hiện có 7 loại báo, tạp chí. Tôi tiến hành xếp vào 7
ngăn, mỗi loại xếp theo
số ra từ nhỏ đến lớn, số nhỏ xếp dưới, số lớn xếp trên. Sau thời
gian một tháng các số báo
đã cũ đi tôi tiến hành đóng thành tập, mỗi tập là một tháng, sau
đó xếp những tập này trên
kệ trong kho để lưu lại theo năm và trong từng năm là thứ tự bắt
đầu từ tháng 01, hết năm
này đến năm khác.
Đối với những báo, tạp chí mà không đóng tập tôi xếp theo loại,
mỗi loại xếp theo
năm, mỗi năm xếp theo tháng và mỗi tháng xếp theo số ra của

Các khối lớp từ 1 đến 5 đều có các bộ tranh phục vụ công tác
giảng dạy và học
tập.
Tôi thực hiện sắp xếp tranh theo môn và trong môn tôi xếp theo
lớp.
Ví dụ:
Trong môn Đạo đức thì có Đạo đức lớp 1, 2, 3, 4, 5. Mỗi môn
được treo trên giá trưng
bày, số còn lại xếp trên ngăn riêng của phòng thiết bị dạy học.
Trên mỗi ngăn có dán bảng
tên của môn đó để đễ tìm th ấy. Hầu như tất cả các môn đều có
tranh phục vụ giảng dạy.
Đối với môn Toán các khối thì ngoài bộ đồ dùng được cấp, giáo
viên có tự làm các tranh
về công thức Toán, tranh về các hình để nhận biết hình, …
Đối với các tranh có tính chất dùng chung như: các con vật, các
loại hoa, quả tôi xếp
riêng.
Đối với tranh giáo viên tự làm để dự thi cấp trường tôi xếp riêng
một ngăn, trong
ngăn này tôi có lập bảng danh mục xếp theo môn và tên tranh
trong mỗimôn để dễ tìm.
Tôi đã phân ra từng loại tranh và xếp riêng biệt nhau theo thứ tự
nên khi giáo viên cần
tôi tìm được tranh một cách nhanh chóng không làm mất thời
gian lên lớp của giáo viên.
Đó là điều mà bản thân tôi làm được và tôi luôn mong muốn sẽ
manglại kết quả thật tốt
trong công tác phục vụ của người cán bộ thư viện. Tôi luôn suy
nghĩ và tìm cách sắp xêp

loại tài liệu cho giáo viên
tham gia hội giảng huyện, tỉnh và trong công tác giảng dạy
nhằm góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục của trường.
5. Khả năng và áp dụng cho đến thời điểm hiện tại:Đề tài đã
được áp dụng và
đạt hiệu quả cao ở thư viện của Trường tiểu học Cầu Khởi A.
Ngoài ra có thể vận dụng ở
thư viện các trường trong huyện.