SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
II.Đặt vấn đề:
Giáo dục là sự nghiêp mà Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm. Trong
nghị quyết TW2 Khóa VIII đã khẳng định GD-ĐT là quốc sách hàng đầu
và đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển. Nhằm mục tiêu nâng cao
dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Để đáp ứng với nhu cầu của
đất nước,cần phải đào tạo con người có đầy đủ nhân cách, phát triển toàn
diện. Tuy giáo dục là sự nghiệp của Đảng, của toàn xã hội quan tâm và
chăm lo nhưng lực lượng chủ yếu có tác động trực tiếp vẫn là đội ngũ các
thầy cô giáo. Là một giáo viên được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp
5A, tôi thấy đây là một trọng trách lớn cần phải giáo dục học sinh phát triển
toàn diện và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy để trở thành con ngoan, trò giỏi,
cháu ngoan Bác Hồ. Với trọng trách như vậy đòi hỏi người giáo viên phải
có lòng yêu nghề, mến trẻ, quan tâm đến từng đối tượng học sinh, biết tổ
chức các hoạt động dạy học và hoạt động ngoại khóa để thu hút học sinh
đến trường. Để các em không cảm thấy nhàm chán mà thích thú đi học và
thấy được: “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”. Ngoài ra người giáo
viên chủ nhiệm lớp đòi hỏi phải có phẩm chất đạo đức, có năng lực và có
uy tín đối với cha mẹ và học sinh. Đặc biệt phải có biện pháp xây dựng nề
nếp học tập cũng như sinh hoạt lớp hợp lí. Khi được phân công và nhận lớp
tôi đã xác định được nhiệm vụ trọng tâm của giáo viên chủ nhiệm lớp là
quan trọng trong Nhà trường.
Để đáp ứng các yêu cầu trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số kinh
nghiệm làm tốt công tác chủ nhiệm lớp” để thực nghiệm cho lớp 5A ,
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
trường Tiểu học Phước Hiệp, huyện Phước Sơn (Trường thuộc huyện miền
núi tỉnh Quảng Nam).
III. Cơ sở lý luận:
- Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp thì đòi hỏi người giáo viên chủ
nhiệm lớp phải hiểu rõ mục đích, vai trò nhiệm vụ của công tác chủ nhiệm,
thầy cô giáo của mình nên thường bắt chước những cử chỉ, tác phong của
thầy cô giáo mình. Với vị trí hết sức quan trọng như vậy, nên có thể nói
trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm là vô cùng quan trọng. Bản thân tôi
luôn xác định là người mẹ thứ hai của các em, luôn quan tâm đến từng đối
tượng học sinh, có biện pháp giáo dục với từng đối tượng học sinh. Tìm ra
những nguyên nhân, rút ra những bài học để nâng cao hiệu quả công tác
chủ nhiệm lớp.
Là giáo viên được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp nhiều năm
liền, bản thân tôi nhận thấy chất lượng học tập của học sinh chưa đảm bảo
theo mặt bằng chung là do các nguyên nhân sau:
- Các em phải thường xuyên theo bố mẹ đi nương rẫy, phụ huynh chưa thực
sự quan tâm đến việc học tập của con em.
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
- Do cuộc sống gia đình các em còn khó khăn, các em thiếu thốn đủ thứ: Từ
trang phục đến dụng cụ học tập.
- Các em còn ảnh hưởng nặng nề những cổ tục lạc hậu ở bản làng và gia
đình như: cúng bái, cử kiêng, cấm kị việc học sinh ra khỏi nhà, điều này
làm các em thường xuyên nghỉ học.
- Sự thiếu nhiệt tình của đội ngủ giáo viên và sự đơn điệu trong cách thức
truyền đạt kiến thức ở trường cũng là nguyên nhân làm các em lười biếng
đến lớp.Và một số nguyên nhân khác, cả chủ quan và khách quan. Đây là
một vấn đề nan giải đối với giáo viên, nếu chúng ta biết cách tháo gỡ tất cả
các nguyên nhân trên thì chắc chắn chất lượng của lớp chủ nhiệm sẽ được
nâng cao.
Thực trạng học sinh của lớp chủ nhiệm trước khi nghiên cứu:
Trường Tiểu học Phước Hiệp là trường thuộc huyện miền núi, dân cư
sống không tập trung, hầu hết học sinh xuất thân từ gia đình có hoàn cảnh
khó khăn, trên 80% học sinh là dân tộc thiểu số. Đầu năm học 2009-2010 ,
tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5A . Qua tìm hiểu học sinh
Trách nhiệm một giáo viên chủ nhiệm lớp đứng trước thực trạng như
vậy tôi đã vận dụng ngay kinh nghiệm chủ nhiêm lớp mà tôi đã đúc kết qua
nhiều năm giảng dạy nhằm làm tốt công tác chủ nhiệm lớp và nâng cao
giáo dục toàn diện cho học sinh.
Những kinh nghiệm đã vận dụng:
a. Tìm hiểu đối tượng:
Là một giáo viên được nhà trường phân công làm công tác chủ nhiệm
lớp thì trước hết phải tìm hiểu tỉ mĩ từng đối tượng học sinh, biết được
hoàn cảnh, năng lực của từng học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
đối với từng đối tượng. Ngay đầu năm học tôi đã bắt tay vào tìm hiểu
thông tin về tình hình của lớp như sau:
- Tổng số học sinh trong lớp: 19 em / 11 nữ
- Số học sinh là con em dân tộc thiểu số: 16 em/ 6 nữ - Tỉ lệ : 84,2%
- Số học sinh có hoàn cảnh khó khăn (thuộc hộ nghèo đói): 13/19 em - Tỉ lệ
: 68,4%
- Số học sinh mồ côi: 2/19 em - Tỉ lệ : 10,5%
Đây là cơ sở để giáo viên phân loại học sinh theo từng nhóm và có
hướng giáo dục phù hợp. Những học sinh nào có hoàn cảnh khó khăn thì
quan tâm nhiều hơn bằng cách: Gặp trực tiếp cha mẹ (anh, chị) của học
sinh để động viên, tạo điều kiện cho con em đi học đều. Việc này giáo viên
phải tiến hành thường xuyên, liên tục hàng tuần. Sự chân thành và gắn bó
giữa giáo viên và học sinh như vậy phụ huynh sẽ có trách nhiệm động
viên , nhắc nhở con em ra lớp.
Phải quan tâm tới những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh mồ
côi : có thể là cho các em dụng cụ học tập nếu các em thiếu,có thể là quần
áo, dép, mũ…những đồ dùng này không giá là bao nhưng vẫn là nguồn
động viên, an ủi cho các em đến trường. Cũng có thể là những hành động
rất nhỏ như khâu lại cúc áo, chải lại mái tóc khi các em chưa kịp thực hiện
lạc với phụ huynh để trao đổi tình hình học tập cũng như các sinh hoạt
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
khác. Tôi luôn nhắc nhở phụ huynh tạo mọi điều kiện cho con em đến
trường (không cho con em theo bố mẹ đi rẫy, không ở nhà trông em, trông
nhà, ). Trên bục giảng giáo viên phải mẫu mực, đối xử công bằng (không
phân biệt, không thiên vị bất cứ học sinh nào, đồng thời không phê bình
nặng làm tổn hại đến tâm lí của học sinh ở bất cứ hoàn cảnh nào).
Trong giờ học, tôi luôn tạo không khí sôi nổi, hài hòa, vui tươi không
căng thẳng mà tạo niềm vui, sự phấn chấn để các em tự tin học tập, các em
vừa học vừa chơi nhưng vẫn đảm bảo chương trình chung. Ví dụ trong giờ
lịch sử, ngoài nội dung bài học, tôi còn kể nhiều câu chuyện lịch sử cho các
em nghe. Hay trong giờ học toán tôi vận dụng các câu chuyện cổ tích, câu
chuyện vui để đưa ra các bài toán liên quan đến chương trình toán mà các
em đang học. Khi đọc các bài toán có trong câu chuyện các em cảm thấy
thú vị hơn với vấn đề yêu cầu các em giải quyết, nó còn giúp học sinh nâng
cao kĩ năng đọc. Từ sự hưng phấn đó khoảng cách giữa các em với cô giáo
chủ nhiệm được gần hơn, các em thực sự mạnh dạn trong học tập. Trong
mọi giờ học, tôi đã phát huy phương pháp tích cực luôn lấy học sinh làm
trung tâm để tự tìm lấy kiến thức cần chiếm lĩnh. Luôn động viên, khen
ngợi kịp thời không chê trách vì lứa tuổi của các em còn nhỏ, đa phần các
em hiếu thắng nếu bị cô giáo phê bình sẽ nhụt chí, các em sẽ nghĩ cô giáo
không thích mình, ghét bỏ mình, từ đó các em nản chí, tự ti dẫn đến kết quả
học tâp không cao.
* Xây dựng tác phong đạo đức: Trong lớp tôi luôn giáo dục cho các em
ý thức tổ chức kĩ luật, tôn trọng tập thể, chấp hành nghiêm chỉnh các hoạt
động của lớp, của trường(đi học đúng giờ, sinh hoạt đội, sinh hoạt ngoài
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
giờ lên lớp nghiêm túc, thực hiện tốt năm điều Bác Hồ dạy); kính trọng
nhóm học tập hiệu quả.
e. Các hoạt động khác:
- Tổ chức giờ sinh hoạt cuối tuần: là giáo viên chủ nhiệm lớp thì giờ sinh
hoạt cuối tuần là thời gian quan trọng nhất, bởi tiết này không đơn thuần
chỉ dừng lại ở việc nhận xét ưu, khuyết điểm của lớp trưởng về hoạt động
của lớp tuần qua mà trong giờ sinh hoạt cuối tuần nhằm để học sinh nhận
thấy được các khuyết điểm của chính bản thân mình , dù nhỏ hay lớn đều
phải tự hứa trước lớp sẽ có biện pháp khắc phục trong tuần tới. Đặc biệt
trong giờ sinh hoạt này, tôi lấy các tấm gương điển hình về học tập, giúp đỡ
bạn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao để tuyên dương, khen ngợi
phần này được nhấn mạnh hơn, phần tồn tại chỉ nhắc nhở không quá khắt
khe có như vậy các em mới tự giác thực hiện tốt.
- Tìm tòi những phương pháp, tổ chức các hoạt động để lôi cuốn các em
vào hoạt động học tập“Học mà vui,vui mà học” là rất cần thiết ở trong tất
cả giờ dạy.
- Qua từng đợt thi đua, giáo viên cho học sinh bình bầu những tấm
gương điển hình trong lớp để đề nghị Nhà trường, liên đội trường nêu
gương và khen thưởng kịp thời. Vào đầu năm học, giáo viên chủ nhiệm
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
phát động quĩ lớp nhằm để phát thưởng cho học sinh có nhiều thành tích
trong học tập, lao động, văn nghệ hay các hoạt động ngoại khóa khác. Ban
cán sự lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đến thăm gia đình học sinh chưa thực
sự hòa mình vào tập thể lớp để trao đổi phối hợp kịp thời cùng gia đình,
Nhà trường, địa phương để giáo dục các em.
- Tổ chức các hoạt động nhân đạo từ thiện như thăm hỏi, giúp đỡ các gia
đình chính sách ở địa phương. Lao động giúp đỡ gia đình có hoàn cảnh khó
khăn , gia đình học sinh mồ côi vào những ngày mùa…
- Lồng ghép trong những buổi họp hội, sinh hoạt thôn bản giáo viên chủ
nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương có những biện pháp giáo dục
3
Nhiệm vụ
4
Nhiệm vụ
5
SL TL% SL TL% SL TL% SL TL% SL TL%
19 19 100 19 100 19 100 18 94.7 18 94.7
+ Trên 90% học sinh tham gia tốt các hoạt động Đội, thực hiện tốt chương
trình rèn luyện đội viên, các hoạt động ngoại khóa tham gia tích cực.
+ 100% học sinh biết giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp. Biết chăm
sóc bồn hoa , cây cảnh trong trường . Biết bảo vệ cây trồng và con vật nuôi.
+ Tham gia tốt các hoạt động của Nhà trường, các hội thi đều đạt nhiều
giải cao cụ thể: Hội thi vẽ tranh theo đề tài “Trường học thân thiện, học
sinh tích cực” đạt 1 giải nhất. Hội thi “Giữ vở- rèn chữ” đạt 2 giải: 1 giải
nhất và 1 giải nhì…
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
+ Kết quả cuối năm:
TS
HS
HẠNH KIỂM HỌC LỰC
Thực hiện
đầy đủ
Chưa thực
hiện đầy
đủ
Giỏi Khá Trung
bình
Yếu
SL TL% SL TL% SL TL% SL TL% SL TL % SL TL%
hoạt động của lớp của trường và hầu hết học sinh thích đến trường học tập.
Coi mái trường là ngôi nhà thứ hai của các em vậy. Em nào cũng muốn
phấn đấu học tập và tu dưỡng đạo đức thật tốt để trở thành con ngoan, trò
giỏi, cháu ngoan của Bác Hồ- Là chủ nhân tương lai của đất nước sau này.
VIII. Đề nghị:
Đề tài này tôi đã áp dụng trong phạm vi lớp 5A tôi đang chủ nhiệm có
kết quả tốt. Đây cũng chỉ là một vài kinh nghiệm nhỏ mà bản thân đã tích
lũy bấy lâu muốn chia sẻ cùng đồng nghiệp. Bản thân muốn phát triển đề
tài này rộng hơn ở những năm học tới. Rất mong các cấp lãnh đạo, Nhà
trường chia sẻ, góp ý chân thành để bản thân rút kinh nghiệm và bổ sung
cho đề tài được hoàn hảo, được áp dụng rộng rãi ở các lớp trong bậc Tiểu
học những năm sau.
Xin chân thành cảm ơn!
Phước Hiệp, ngày 5 tháng 5 năm 2010.
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
Người thực hiện
Nguyễn Thị Hồng Thu.
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
Khi nghiên cứu đề tài này, tôi đã dựa trên các tài liệu tham khảo
sau:
1.Giáo trình: Tâm lý học Tiểu học của Bộ GD&ĐT xuất bản năm 2001
2.Tài liệu Bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên Tiểu học chu kì III
( 2003 -2007) của Bộ GD&ĐT xuất bản tháng 4 năm 2005.
3.Sổ công tác giáo viên khối Tiểu học- Nhà xuất bản Đại học Sư phạm.
4.Quyết định số 51/2007/QĐ-BGDĐT ngày 31/8/2007 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo.
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
…….
……………………………………………………………………………
……
b) Hạn chế :
………………………………………………………………. ….
……………………………………………………………………………
……
……………………………………………………………………………
……
5) Đánh giá, xếp loai:
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài, HĐKH Trường Tiểu học Phước
Hiệp thống nhất xếp loại:…………………
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
Những người thẩm định: Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên)
………………………………………
………………………………………
………………………………………
II. Đánh giá xếp loại của HĐKH Phòng GD&ĐT Phước Sơn
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Phòng GD&ĐT Phước
Sơn thống nhất xếp loại:……………………
Những người thẩm định: Chủ tịch HĐKH
( Ký, ghi rõ họ tên) (Ký,đóng dấu, ghi rõ họ tên)
…………………………………
…………………………………
………………………………
III. Đánh giá xếp loại của HĐKH Sở GD&ĐT Quảng Nam