I.Tên đề tài:
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LƠP”.
II.Đặt vấn đề:
Giáo dục là sự nghiêp mà Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm. Trong nghị
quyết TW2 Khóa VIII đã khẳng định GD-ĐT là quốc sách hàng đầu và đầu tư
cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển. Nhằm mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo
nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Để đáp ứng với nhu cầu của đất nước,cần phải đào
tạo con người có đầy đủ nhân cách, phát triển toàn diện. Tuy giáo dục là sự
nghiệp của Đảng, của toàn xã hội quan tâm và chăm lo nhưng lực lượng chủ yếu
có tác động trực tiếp vẫn là đội ngũ các thầy cô giáo. Là một giáo viên được nhà
trường phân công chủ nhiệm lớp 5A, tôi thấy đây là một trọng trách lớn cần phải
giáo dục học sinh phát triển toàn diện và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy để trở
thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ. Với trọng trách như vậy đòi hỏi
người giáo viên phải có lòng yêu nghề, mến trẻ, quan tâm đến từng đối tượng
học sinh, biết tổ chức các hoạt động dạy học và hoạt động ngoại khóa để thu hút
học sinh đến trường. Để các em không cảm thấy nhàm chán mà thích thú đi học
và thấy được: “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”. Ngoài ra người giáo
viên chủ nhiệm lớp đòi hỏi phải có phẩm chất đạo đức, có năng lực và có uy tín
đối với cha mẹ và học sinh. Đặc biệt phải có biện pháp xây dựng nề nếp học tập
cũng như sinh hoạt lớp hợp lí. Khi được phân công và nhận lớp tôi đã xác định
được nhiệm vụ trọng tâm của giáo viên chủ nhiệm lớp là quan trọng trong Nhà
trường.
Để đáp ứng các yêu cầu trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số kinh
nghiệm làm tốt công tác chủ nhiệm lớp” để thực nghiệm cho lớp 5A , trường
Tiểu học Phước Hiệp, huyện Phước Sơn (Trường thuộc huyện miền núi tỉnh
Quảng Nam).
III. Cơ sở lý luận:
- Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp thì đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm lớp
phải hiểu rõ mục đích, vai trò nhiệm vụ của công tác chủ nhiệm, tác động của
hoạt động Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh đến phong trào lớp và chất
lượng giáo dục đó là: giáo dục thiếu niên nhi đồng làm theo 5 điều Bác Hồ dạy,
ra những nguyên nhân, rút ra những bài học để nâng cao hiệu quả công tác chủ
nhiệm lớp.
Là giáo viên được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp nhiều năm liền,
bản thân tôi nhận thấy chất lượng học tập của học sinh chưa đảm bảo theo mặt
bằng chung là do các nguyên nhân sau:
- Các em phải thường xuyên theo bố mẹ đi nương rẫy, phụ huynh chưa thực sự
quan tâm đến việc học tập của con em.
- Do cuộc sống gia đình các em còn khó khăn, các em thiếu thốn đủ thứ: Từ
trang phục đến dụng cụ học tập.
- Các em còn ảnh hưởng nặng nề những cổ tục lạc hậu ở bản làng và gia đình
như: cúng bái, cử kiêng, cấm kị việc học sinh ra khỏi nhà, điều này làm các em
thường xuyên nghỉ học.
- Sự thiếu nhiệt tình của đội ngủ giáo viên và sự đơn điệu trong cách thức truyền
đạt kiến thức ở trường cũng là nguyên nhân làm các em lười biếng đến lớp.Và
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
2
một số nguyên nhân khác, cả chủ quan và khách quan. Đây là một vấn đề nan
giải đối với giáo viên, nếu chúng ta biết cách tháo gỡ tất cả các nguyên nhân trên
thì chắc chắn chất lượng của lớp chủ nhiệm sẽ được nâng cao.
Thực trạng học sinh của lớp chủ nhiệm trước khi nghiên cứu:
Trường Tiểu học Phước Hiệp là trường thuộc huyện miền núi, dân cư sống
không tập trung, hầu hết học sinh xuất thân từ gia đình có hoàn cảnh khó khăn,
trên 80% học sinh là dân tộc thiểu số. Đầu năm học 2009-2010 , tôi được nhà
trường phân công chủ nhiệm lớp 5A . Qua tìm hiểu học sinh lớp chủ nhiệm tôi
thấy học sinh sống rãi rác nhiều thôn trên địa bàn của xã, gia đình còn nhiều khó
khăn: đói nghèo, nhận thức của người dân về việc học tập của con em chưa cao.
Tình trạng du canh, du cư còn diễn ra (phụ huynh thôn 1). Trong lớp chủ nhiệm
có một số học sinh còn lười biếng học tập, thường xuyên nghỉ học để theo bố mẹ
đi nằm lại rẫy, một số học sinh tham gia các hoạt động còn chưa nhiệt tình. Cán
sự lớp còn rụt rè, chưa phát huy hết khả năng vốn có của mình, ý thức tự quản
- Số học sinh mồ côi: 2/19 em - Tỉ lệ : 10,5%
Đây là cơ sở để giáo viên phân loại học sinh theo từng nhóm và có hướng
giáo dục phù hợp. Những học sinh nào có hoàn cảnh khó khăn thì quan tâm
nhiều hơn bằng cách: Gặp trực tiếp cha mẹ (anh, chị) của học sinh để động viên,
tạo điều kiện cho con em đi học đều. Việc này giáo viên phải tiến hành thường
xuyên, liên tục hàng tuần. Sự chân thành và gắn bó giữa giáo viên và học sinh
như vậy phụ huynh sẽ có trách nhiệm động viên , nhắc nhở con em ra lớp.
Phải quan tâm tới những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh mồ côi :
có thể là cho các em dụng cụ học tập nếu các em thiếu,có thể là quần áo, dép,
mũ…những đồ dùng này không giá là bao nhưng vẫn là nguồn động viên, an ủi
cho các em đến trường. Cũng có thể là những hành động rất nhỏ như khâu lại
cúc áo, chải lại mái tóc khi các em chưa kịp thực hiện lúc đến lớp,…nhưng đối
với các em thì đó là một sự khích lệ vô cùng lớn để các em vững bước trên con
đường học tập.
b. Bầu ban cán sự lớp:
- Ngay vào đầu năm học giáo viên chủ nhiệm cho học sinh lớp bầu ra ban cán
sự lớp gồm: 1 lớp trưởng, 3 lớp phó và 3 tổ trưởng. Từ việc học sinh bầu ra ban
cán sự lớp, giáo viên phân công cụ thể công việc cho từng thành viên như sau:
+ Lớp trưởng theo dõi bao quát và tổ chức hướng dẫn các hoạt động của lớp.
+ 3 lớp phó: 1 lớp phó phụ trách về học tập có nhiệm vụ kiểm tra, đôn đốc quá
trình học tập của các bạn trong lớp. Lớp phó văn thể mĩ phụ trách về hoạt động
văn nghệ, thể dục thể thao của lớp. Lớp phó phụ trách lao động đôn đốc, phân
công dọn vệ sinh, chăm sóc bồn hoa cây cảnh của trường, của lớp.
+ 3 tổ trưởng trực tiếp quản lí các thành viên trong tổ của mình về tất cả các
hoạt động .
c. Bồi dưỡng năng lực tự quản cho ban cán sự lớp:
Để làm tốt công tác tự quản, trước hết giáo viên chủ nhiệm phải tập huấn cho
ban cán sự lớp và giao nhiệm vụ cho từng thành viên, sau khi các em đã nhận
biết vai trò trách nhiệm của mình các em sẽ có ý thức tự quản tốt. Nhưng trong
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
* Xây dựng tác phong đạo đức: Trong lớp tôi luôn giáo dục cho các em ý
thức tổ chức kĩ luật, tôn trọng tập thể, chấp hành nghiêm chỉnh các hoạt động của
lớp, của trường(đi học đúng giờ, sinh hoạt đội, sinh hoạt ngoài giờ lên lớp
nghiêm túc, thực hiện tốt năm điều Bác Hồ dạy); kính trọng thầy cô giáo, biết
đoàn kết giúp đỡ nhau trong học tập. Biết lắng nghe, vâng lời người lớn. Mặc
khác, để giáo dục đạo đức cho học sinh thì phải hiểu học sinh. Bản thân tôi đã
cung cấp tri thức đạo đức cho học sinh thông qua các tiết dạy môn đạo đức để
học sinh hiểu biết: về nghĩa vụ, bổn phận, trách nhiệm phải làm, thái độ phải có.
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
5
Từ đó các em nhận thức được cái thiện, cái ác, cái xấu, cái cao thượng, cái nhỏ
nhen, cái ti tiện…
* Xây dựng nề nếp học tập: Chất lượng học tập được nâng cao hay không thì
yêu cầu đầu tiên phải có nề nếp, có qui định. Ngay lần họp phụ huynh đầu năm
học tôi đã yêu cầu phụ huynh phải chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập cho con em.
- Tổ chức cho học sinh truy bài đầu buổi học: Lớp phó học tập cùng với 3 tổ
trưởng cứ đầu buổi học các em truy bài cũ các bạn trong lớp, trong tổ. Hướng
dẫn giải các bài tập khó và sẽ ghi tên các bạn không hoàn thành bài tập, không
thuộc bài vào sổ theo dõi trình cho cô giáo vào 15 phút đầu buổi. Giáo viên sẽ có
hình thức nhắc nhỡ hay xử lí kịp thời.
- Phân chia đôi bạn “cùng tiến”: Khi phân chỗ ngồi, tôi bố trí cho học sinh khá,
giỏi ngồi cạnh học sinh trung bình, yếu. Em khá, giỏi sẽ theo dõi, hướng dẫn
bạn, kèm cặp bạn trong học tập. Nếu học sinh trung bình, yếu có tiến bộ thì tôi
lại ghi điểm tốt cho đôi bạn đó để khích lệ tinh thần. Chính vì vậy đôi bạn nào
cũng muốn có nhiều điểm tốt nên bạn khá, giỏi rất nhiệt tình giúp bạn yếu học
tập. Ngược lại, các bạn có sức học trung bình , yếu cũng cố gắng học tập để
không làm ảnh hưởng đến bạn mình.
- Xây dựng nề nếp học tập ở nhà: Ngay từ đầu năm học, tôi cho các em lập thời
gian biểu học tập cụ thể. Đồng thời phân nhóm học sinh theo thôn bản để tiện
học nhóm. Mỗi nhóm đều cử nhóm trưởng để thay cô giáo chỉ đạo việc học.Việc
sinh ươn bướng chưa thực sự tham gia tích cực các hoạt động của trường, của
lớp. Hay những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, con mồ côi tham mưu cùng
chính quyền địa phương để bản thân các em được quan tâm nhiều hơn, được hỗ
trợ nhiều hơn về vật chất cũng như tinh thần để các em vững bước trên con
đường học tập.Mặt khác, đề nghị các cấp kịp thời khen thưởng những học sinh
có tiến bộ về nhiều mặt, học sinh có thành tích tốt trong học tập…
VI. Kết quả nghiên cứu:
Với những kinh nghiệm nhỏ đã nêu trên, sự nhiệt tình của bản thân và sự
phối hợp với phụ huynh, các tổ chức khác ở địa phương, cùng với hoạt động tích
cực của đội ngũ cán sự lớp nên chất lượng học tập và các mặt hoạt động khác
của lớp có nhiều tiến triển rõ rệt. Đó là kết quả của một quá trình vận dụng sáng
tạo những kĩ năng sư phạm vào công tác chủ nhiệm.Thành công lớn nhất của lớp
tôi chủ nhiệm là kết quả của học sinh cuối năm tăng so với đầu năm và đạt kết
quả cụ thể như sau:
a. Kết quả môn Toán và môn Tiếng Viêt cuối học kì II năm học 2009-
2010:
MÔN TSHS GIỎI KHÁ T. BÌNH YẾU
SL TL% SL TL% SL TL% SL TL%
Tiếng Việt 19 4 21.1 5 26.3 10 52.6 0 0
Toán 19 5 26.3 4 21.1 10 52.6 0 0
b. Kết quả vận dụng công tác chủ nhiệm để giáo dục đạo đức cho học
sinh đạt được tính đến thời điểm cuối năm học 2009-2010:
TSHS Nhiệm vụ 1 Nhiệm vụ 2 Nhiệm vụ 3 Nhiệm vụ 4 Nhiệm vụ 5
SL TL% SL TL% SL TL% SL TL% SL TL%
19 19 100 19 100 19 100 18 94.7 18 94.7
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
7
+ Trên 90% học sinh tham gia tốt các hoạt động Đội, thực hiện tốt chương trình
rèn luyện đội viên, các hoạt động ngoại khóa tham gia tích cực.
+ 100% học sinh biết giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp. Biết chăm sóc bồn
lớp đề ra phương hướng hoạt động cho từng tuần, từng tháng, học kì và cả năm.
- Đánh giá các hoạt động của lớp theo từng tuần , từng tháng, học kì và có
khen thưởng những học sinh tiến bộ, những học sinh có thành tích xuất sắc, đồng
thời chấn chỉnh kịp thời những hạn chế.
Công tác chủ nhiệm lớp là nhiệm vụ rất quan trọng trong Nhà trường Tiểu
học. Đặc biệt với lứa tuổi các em, lứa tuổi rất hiếu động, phát triển về tâm sinh lí,
các em dễ bị lôi kéo, dễ mắc phải các tệ nạn xã hội. Do vậy tôi quyết định nghiên
cứu và trải nghiệm kinh nghiệm nhỏ này tại lớp tôi phân công làm công tác chủ
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
8
nhiệm. Qua một năm nghiên cứu và trải nghiệm sáng kiến này tôi đã thu được
nhiều kết quả đáng mừng: Chất lượng học tập của học sinh nâng cao rõ rệt, các
em học sinh đều tích cực tham gia các hoạt động của lớp của trường và hầu hết
học sinh thích đến trường học tập. Coi mái trường là ngôi nhà thứ hai của các em
vậy. Em nào cũng muốn phấn đấu học tập và tu dưỡng đạo đức thật tốt để trở
thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan của Bác Hồ- Là chủ nhân tương lai của đất
nước sau này.
VIII. Đề nghị:
Đề tài này tôi đã áp dụng trong phạm vi lớp 5A tôi đang chủ nhiệm có kết
quả tốt. Đây cũng chỉ là một vài kinh nghiệm nhỏ mà bản thân đã tích lũy bấy
lâu muốn chia sẻ cùng đồng nghiệp. Bản thân muốn phát triển đề tài này rộng
hơn ở những năm học tới. Rất mong các cấp lãnh đạo, Nhà trường chia sẻ, góp ý
chân thành để bản thân rút kinh nghiệm và bổ sung cho đề tài được hoàn hảo,
được áp dụng rộng rãi ở các lớp trong bậc Tiểu học những năm sau.
Xin chân thành cảm ơn!
Phước Hiệp, ngày 5 tháng 5 năm 2010.
Người thực hiện
Nguyễn Thị Hồng Thu.
Người thực hiện đề tài: NGUYỄN THỊ HỒNG THU – Giáo viên Trường Tiểu học Phước Hiệp
I.Đánh giá xếp loại của HĐKH Trường Tiểu học Phước Hiệp
1. Tên đề tài: “Một số kinh nghiệm làm tốt công tác chủ nhiệm lớp”
2. Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Hồng Thu
3. Chức vụ: Giáo viên
4. Nhận xét của chủ tịch HĐKH về đề tài:
a) Ưu điểm:……………………………………………………………………
………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………
b) Hạn chế : ………………………………………………………………. ….
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
5) Đánh giá, xếp loai:
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài, HĐKH Trường Tiểu học Phước Hiệp
thống nhất xếp loại:…………………
Những người thẩm định: Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên)
………………………………………
………………………………………
………………………………………
II. Đánh giá xếp loại của HĐKH Phòng GD&ĐT Phước Sơn
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Phòng GD&ĐT Phước Sơn
thống nhất xếp loại:……………………
Những người thẩm định: Chủ tịch HĐKH
( Ký, ghi rõ họ tên) (Ký,đóng dấu, ghi rõ họ tên)
…………………………………
…………………………………
………………………………
III. Đánh giá xếp loại của HĐKH Sở GD&ĐT Quảng Nam
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên,HĐKH Sở GD&ĐT Quảng Nam
thống nhất xếp loại:………………