I. Phần mở đầu
I.1. Lý do chọn đề tài
Bác Hồ đã từng nói: “Khi ngủ ai cũng như lương, thiện
Tỉnh dậy phân ra kẻ dữ, hiền
Hiền, dữ phải đâu là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước theo hướng “Công
nghiệp hóa – hiện đại hóa” nhân tố con người là quan trọng nhất. Chính vì lẽ đó
mà giáo dục luôn được coi là quốc sách hàng đầu. Mục tiêu giáo dục là đào tạo
các em học sinh trở thành những con người phát triển toàn diện; có đạo đức, tri
thức, sức khỏe và thẩm mỹ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.
Để thực hiện được mục tiêu giáo dục thì trách nhiệm của người giáo viên
phải nâng cao và được đặt lên hàng đầu trong việc “trồng người”. Đặc biệt năm
học 2014 – 2015 là năm học đầu tiên thực hiện thông tư 30/2014/TT – BGDĐT
ngày 28 tháng 8 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về
cách đánh giá học sinh tiểu học. Thời gian thực hiện từ 15/10/2014.
Như chúng ta đã biết “Nề nếp là mẹ đẻ của chất lượng”. Người thầy trong
giai đoạn giáo dục hiện nay, không còn giữ vai trò trang bị kiến thức cho học
sinh mà phải biết định hướng đúng đắn, giúp học sinh phát triển toàn diện về
năng lực và phẩm chất đạo đức. Đánh giá được sự tiến bộ của học sinh theo giai
đoạn về các mặt cụ thể: kiến thức, kĩ năng; năng lực; phẩm chất của từng em.
Cho nên trong quá trình dạy học, giáo viên chủ nhiệm có vai trò vô cùng quan
trọng trong việc quản lí và giáo dục học sinh phát triển một cách toàn diện. Để
góp một phần công sức nhỏ bé của bản thân vào công việc giáo dục học sinh trở
thành con ngoan, trò giỏi. Qua nhiều năm thực dạy và làm công tác chủ nhiệm
lớp. Trong quá trình quản lí các em và dạy các môn học ở Tiểu học, tôi mạnh
dạn xin trao đổi cùng các anh, chị em đồng nghiệp “Một vài kinh nghiệm làm tốt
công tác chủ nhiệm lớp nhằm giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 2,3 trường
Tiểu học Hà Huy Tập”.

1

làm đúng, làm tốt thì không phải chỉ bằng suy nghĩ mà làm được. Người thầy
phải có được thái độ, trách nhiệm, hành động thiết thực mới làm cho các em dễ

2


tin, dễ nghe lời dạy của thầy cô góp phần hình thành và phát triển nhân cách của
các em một cách có hiệu quả.
Giáo dục được học sinh có đủ năng lực và phẩm chất đạo đức là đã đào
tạo cho xã hội những chủ nhân tương lai. Đối với gia đình có được con ngoan.
Đối với nhà trường có được trò giỏi, đây là một niềm vui đối với người làm
công tác giáo dục.
II.2. Thực trạng
a. Thuận lợi và khó khăn
- Thuận lợi
Ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo sâu sát, luôn quan tâm và tạo điều kiện
đến việc dạy và học của giáo viên - học sinh. Chính vì lẽ đó bản thân của mỗi
giáo viên càng ý thức sâu sắc hơn tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm và
trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm. Mấy năm gần đây chất lượng giáo dục
cũng như chất lượng tham gia các phong trào của học sinh đã có những bước đột
phá đáng ghi nhận.
Nhu cầu học, nâng cao kiến thức của học sinh nhận được sự quan tâm và
ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh ngày càng tăng. Hầu hết gia đình các
em đều có điện thoại tiện cho việc liên hệ giữa nhà trường và gia đình khi có vấn
đề cần trao đổi liên quan đến học sinh hoặc cần sự hỗ trợ của phụ huynh.
Nhà trường được đầu tư về cơ sở vật chất và mọi điều kiện xây dựng
trường chuẩn quốc gia mức độ một và cũng là trường may mắn được nằm trong
danh sách thực hiện mô hình trường học mới VNEN nhân rộng của phòng
GD&ĐT Krông Ana.
Học sinh hầu hết là dân tộc Kinh.

em và sự quan tâm của một số gia đình còn hạn chế nên tôi còn phải vất vả
nhiều trong việc giáo dục các em.
c. Mặt mạnh, mặt yếu
- Mặt mạnh
Ban giám hiệu luôn có kế hoạch chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác chủ
nhiệm vì giáo viên chính là “Hiệu trưởng nhỏ” quản lí một lớp học do mình phụ
trách”.

4


Hàng tháng có sự đánh giá, xếp loại trong tổ khối. Cuối học kì, cuối năm
học được nhà trường xếp loại thi đua các lớp có khen thưởng, động viên khích lệ
kịp thời.
Nhiều năm liền lớp tôi chủ nhiệm đều được xếp loại xuất sắc. Được phụ
huynh tin yêu khi dạy con em họ.
- Mặt yếu
+ Trong lớp, điều kiện sống của các em không đồng đều. Cha mẹ các em
từ các vùng quê khác nhau đến sinh sống cùng địa bàn nên phong tục tập quán
của mỗi gia đình khác nhau. Việc tạo điều kiện cho các em thực hiện hoạt động
ở nhà của một số gia đình chưa thực sự tốt.
+ Một số phụ huynh khả năng hướng dẫn con thực hiện hoạt động ứng
dụng ở nhà còn gặp khó khăn.
+ Học sinh còn nhỏ, sống ở vùng nông thôn nên chưa mạnh dạn, tự tin
trong giao tiếp. Kĩ năng sống của các em còn hạn chế. Hầu hết các em chưa chủ
động trong quá trình thực hiện các hoạt động ở trường.
+ Một phần ba học sinh của lớp có hoàn cảnh khó khăn có em một mình
mẹ nuôi, em thì ông bà nuôi vì cả bố và mẹ đều có cuộc sống riêng. Đặc biệt có
một em bố mất mẹ đi làm xa không đủ điều kiện nuôi con nên em phải ở với nhà
chùa để nương tựa.

không phải nói gào lên vì sợ ban không nghe được khi trao đổi ý kiến, có được
kĩ năng sống tốt. Các em đều cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một ngày
vui”
Về phía nhà trường, thấy được công tác chủ nhiệm chính là công tác quản
lí của “Hiệu trưởng nhỏ” trong phạm vi một lớp nhưng nếu giáo viên nào cũng
làm tốt thì chất lượng học cũng như mọi phong trào luôn đạt hiệu quả cao. Được
phụ huynh tin yêu khi con em học dưới mái trường Tiểu học Hà Huy Tập.
Về phía phụ huynh học sinh, họ thấy được con họ đến trường không chỉ
được học chữ mà còn được học cách làm người, rèn được kĩ năng sống tốt. Từ
đó họ sẵn sàng hợp tác trong việc giáo dục học sinh.
Về xã hội có được một thế hệ trẻ đủ đức lẫn tài để phục vụ Tổ quốc.
II.3. Giải pháp, biện pháp
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

6


Giáo viên chủ nhiệm là “cầu nối” giữa nhà trường với gia đình và các tổ
chức xã hội. Là người tổ chức phối hợp, liên kết các lực lượng trong quá trình
thực hiện mục tiêu giáo dục nhằm mục đích tạo ra sản phẩm giáo dục phát triển
toàn diện.
Thúc đẩy phong trào dạy và học theo hướng đổi mới đạt mục tiêu đề ra.
Thực hiện tốt Thông tư 30/2014/TT – BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm 2014
của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về cách đánh giá học sinh tiểu
học. Thời gian thực hiện từ 15/10/2014.
Rèn luyện cho học sinh phát huy được tiềm năng vốn có đồng thời khắc
phục yếu điểm còn mắc phải.
Giáo viên không ngừng rèn luyện để hoàn thiện mình. Luôn biết cập nhật
thông tin kịp thời để có biện pháp giáo dục phù hợp, khoa học. Nâng cao lòng
yêu nghề, mến trẻ.

đối không được coi nhẹ tinh thần trách nhiệm của người thấy. Biết sử dụng
nhiều hình thức, biện pháp phong phú phù hợp với lứa tuổi của các em. Trong
quá trình giáo dục phải vừa dạy, vừa dỗ nhưng phải có tính kỉ luật để giáo dục
có hiệu quả mà không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần học sinh, có sự
thỏa thuận giữa giáo viên - học sinh và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của
từng em. Thường xuyên khích lệ các em thi đua với các lớp khác về kết quả học,
kết quả tham gia các phong trào và nề nếp tự quản của lớp.
Có khả năng vạch ra kế hoạch hoạt động cụ thể, phù hợp với tình hình của
lớp dựa trên kế hoạch chung của trường. Có năng lực quản lí, tổ chức thực hiện
các hoạt động đạt mục tiêu.
Luôn công tâm với học sinh, không được phân biệt đối xử học sinh theo
cảm tính. Phải biết “ Mềm nắn, rắn buông”, không cứng nhắc đồng loạt đối với
tất cả các đối tượng.
- Thường xuyên trao đổi vời các giáo viên dạy bộ môn và giáo viên Tổng
phụ trách để nắm bắt tình hình của lớp đồng thời trao đổi ý kiến để có được cách
giáo dục phù hợp đối với từng đối tượng học sinh của lớp có hiệu quả cao.
Phản ánh những ý kiến, nguyện vọng của gia đình học sinh về sự đồng
tình hay chưa đồng tình đối với những chủ trương, quy định của nhà trường

8


trong các hoạt động giáo dục để ban giám hiệu có sự xem xét, giải đáp hoặc sửa
đổi cho phù hợp với thực tế.
Có khả năng phát hiện ra mặt mạnh của từng em để bồi dưỡng.
Các biện pháp thực hiện
* Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra cách giáo dục phù hợp.
- Khảo sát đối tượng học sinh thông qua hồ sơ học bạ, qua giáo viên chủ
nhiệm cũ, qua học sinh trong lớp, qua phụ huynh học sinh của lớp, qua việc thực
hiện các hoạt động.

gian sinh hoạt của từng gia đình. Nhằm giúp các em thực hiện tốt các hoạt động
ở nhà tiện cho việc kiểm tra, đôn đốc của cha mẹ.
Thời gian biểu dành cho lớp học hai buổi/ ngày để phụ huynh tham khảo
Thời gian
Từ thứ hai đến thứ sáu

Công việc thực hiện

* 6 giờ

- Thức dậy, tập thể dục, vệ sinh cá nhân, ăn sáng

* 6 giờ 30 phút

- Đi học

* 11 giờ

- Ăn trưa

* 11 giờ 30 phút

- Ngủ trưa

* 13 giờ 15 phút

- Thức dậy

* 13 giờ 30 phút



- Lấy thông tin về chỗ ở, số điện thoại của từng phụ huynh. Đồng thời
cho phụ huynh biết số điện thoại của giáo viên để liên lạc khi cần thiết.
GIỚI THIỆU VỀ BẢN THÂN

1. Họ và tên học sinh:…………………………………
2. Năm sinh:…………………………………
3. Dân tộc:…………….
4. Đặc điểm gia đình (con thương binh – liệt sĩ, có công với cách mạng,
con hộ nghèo)………………………………
5. Gia đình có mấy con…………..Em là con thứ mấy…………
6. Sống chung:…………………………..
7. Họ tên cha, mẹ hoặc người thân………………………………………
8. Địa chỉ của gia đình:……………………………………………..
9. Số điện thoại để liên lạc:………………………………….
10. Kết quả học tập năm lớp 2:…………………………….
11. Môn học yêu thích:…………………………………………
12. Môn học cảm thấy khó:……………………………………..
13. Góc học tập ở nhà (có, không)………………………………
14. Em sợ nhất điều gì?:……………………………………………..
15. Những người bạn thân nhất của em:………………………………
16. Sở thích:……………………………………………………..

* Trao đổi tâm sự với các em để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng cụ thể của
từng học sinh. Đồng thời tìm hiểu về nguyên nhân thông qua gia đình. Khi làm
việc này giáo viên phải biết cách đồng cảm, chia sẻ và hết sức tế nhị tránh làm
các em bị tổn thương.
Sau khi nắm bắt được hoàn cảnh, năng lực và tâm tư, nguyện vọng của
từng em. Giáo viên thực hiện theo cách sau:


chứng để nộp cho em kịp thời.

12


+ Đối với những em thiếu tình yêu thương của bố mẹ giáo viên phải là
người gần gũi để các em chia sẻ vui buồn trong cuộc sống.
VD: Em Võ Trung Nguyên hoàn cảnh đặc biệt nên em phải ở chùa để
nương tựa. Đây cũng là một học sinh khá đặc biệt của lớp 2A năm học 20132014 do giáo viên khác chủ nhiệm. Nhận lớp đầu năm biết là em thiếu tình yêu
thương của gia đình và tính tình hơi ngang ngược. Tôi nghiêm khắc để xem thái
độ của em như thế nào. Em vẫn không thay đổi và hình như em vẫn cho những
việc mình làm đêu tốt nên chẳng có gì phải ngại. Tôi trực tiếp sang gặp sư thầy
đầu tiên là để giới thiệu cô giáo chủ nhiệm của Nguyên để tiện cho các lần gặp
gỡ trao đổi về tình hình học tập của Nguyên tiếp theo. Sau khi gặp tôi đã được
sư thầy cho biết cách sinh hoạt và dạy dỗ của nhà chùa. Từ đó tôi gặp riêng em
trò chuyện và hỏi để biết tâm tư nguyện vọng của em. Nghe các bạn của Nguyên
kể, có lần mẹ Nguyên về chùa thăm em nhưng em không chào mẹ, mặc dù sư
thầy có bảo em. Tôi cho em biết mẹ của em chính là học trò cũ của cô, Nguyên
làm mẹ buồn, cô cũng cảm thấy buồn vì trước đây mẹ con cũng khổ và cô cũng
rất thương mẹ con. Qua câu chuyện em hỏi tôi “ Cô ơi mẹ của con cũng học cô
hả” và tôi cảm nhận được lúc đó em rất vui. Tôi phân tích để em thấy được mẹ
em cũng rất buồn khi phải đi làm ăn xa, gửi em cho nhà chùa và em đã hứa với
tôi sẽ không làm mẹ buồn nữa. Tôi hỏi xem em thích gì nhất. Em nói, em thích
trời mưa để được thầy đội dù đưa em đi học như các bạn được bố mẹ đưa đón.
Từ đó tôi thường xuyên gần gũi và chia sẻ với em như một người mẹ. Khi em có
lỗi tôi gặp riêng em để giáo dục, luôn động viên khen ngợi kịp thời. Thỉnh
thoảng tôi mua cho em cái bút hoặc cuốn vở nháp …Đối với trường hợp này tôi
luôn chủ động gặp sư thầy thường xuyên để thông báo tình hình học tập và rèn
luyện của em ở trường. Đồng thời nắm bắt tình hình tự rèn luyện của em, có
biện pháp phối kết hợp để giáo dục em tốt hơn.

đúng đắn của giáo viên. Giao nhiệm vụ dựa vào khả năng và năng lực của từng
em.
- Chủ tịch hội đồng tự quản chọn học sinh có uy tín; mạnh dạn; có kĩ năng
nói to, rõ ràng, lưu loát trước lớp; được các bạn cả lớp yêu mến; có tinh thần
trách nhiệm cao trong công việc.
- Trưởng ban học tập chọn học sinh có kiến thức kĩ năng tốt.

14


- Trưởng ban lao động chọn học sinh có ý thức tự giác, yêu lao động.
- Trưởng ban văn thể mỹ chọn học sinh có năng khiếu về văn nghệ và
năng nổ nhiệt tình trong các hoạt động tập thể.
- Các nhóm trưởng chọn học sinh có khả năng hướng dẫn được các bạn
trong nhóm thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
* Hướng dẫn các em kẻ sổ theo dõi hàng ngày cụ thể như sau:
TT
Họ và tên
1
Nguyễn Văn A

Ngày
12/9/2014

Nội dung theo dõi
Ghi chú
Đi học muộn, chưa làm Gia đình bạn có
bài tập ở nhà.

chuyện buồn.

- Nhận thức đúng đắn về đường lối của Đảng, chính sách Pháp luật của
Nhà nước.
- Có uy tín trước học sinh mới làm cho học sinh nghe lời và kính phục.
Phải có bản lĩnh vững vàng; phải làm rõ đâu là khen – đâu là nhắc nhở. Uy
quyền của giáo viên chủ nhiệm phải lấy sự tận tâm làm gốc. Thái độ của người
giáo viên chủ nhiệm phải như thái độ của bậc cha mẹ đối với con cái (hoặc anh,
chị) đối với em.
- Có kĩ năng sống và kĩ năng giao tiếp tốt, biết kìm chế khi xử lí tình
huống.
- Phải có kiến thức vững vàng, hiểu biết sâu rộng mới dạy dỗ học sinh có
kết quả tốt; có khả năng cập nhật thông tin để giáo dục học sinh kịp thời.
- Tận tụy với công việc; thực hiện đúng Điều lệ trường Tiểu học; công bằng
trong giảng dạy và giáo dục. Đánh giá đúng thực chất năng lực của từng học sinh.
- Chủ động học tập và rèn luyện thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ; đáp ứng nhu cầu đổi mới ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục.
- Phải biết làm người bạn lớn của học sinh. Đồng thời biết tư vấn cho học
sinh, giúp đỡ đúng lúc để việc học và rèn luyện của học sinh sẽ phát triển theo
chiều hướng tích cực.
- Phối hợp chặt chẽ với giáo viên dạy các môn học khác và giáo viên tổng
phụ trách Đội của trường.
- Trong quá trình dạy học và giáo dục cần tạo cho học sinh luôn có được
một lớp học thân thiện; bầu không khí tự giác học tập; chú trọng giáo dục kĩ
năng sống qua nội dung các bài học, các hành vi của học sinh.
- Luôn đối xử công bằng, khách quan với học sinh. Tuyệt không làm các
em bị tổn thương.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
16


Để có được kết quả giáo dục tốt, giáo viên chủ nhiệm phải biết tìm ra cho


chủ nhiệm luôn tốt hơn về nề nếp tự quản cũng như chất lượng tham gia các
phong trào so với những năm học khác.
Về phía học sinh, tôi được nhận làm người mẹ thứ hai của các em; luôn có
uy tín cao trước học sinh, là người đồng hành không thể thiếu trong quá trình
học và thực hiện các hoạt động của các em.
Về phía phụ huynh, tôi được mọi người tin yêu khi con em họ học tôi.
Về phía nhà trường, tôi hoàn thành nhiệm vụ được giao, được nhà trường
đánh giá cao về công tác chủ nhiệm lớp.
III. Phần kết luận, kiến nghị
III.1. Kết luận
Đã bao giờ chúng ta đặt câu hỏi tại sao cùng một đối tượng học sinh cô này
chủ nhiệm thì ngoan, học giỏi còn cô khác chủ nhiệm thì có kết quả ngược lại.
Công tác chủ nhiệm lớp nếu chỉ nói thì rất dễ, bất kì giáo viên nào cũng
làm được. Nhưng khi chúng ta thực sự bắt tay vào làm, để làm cho đạt, làm cho
tốt thì công tác chủ nhiệm lại trở thành một công trình đòi hỏi phải có sự nghiên
cứu. Người làm công tác chủ nhiệm phải có kiến thức, kĩ năng sống tốt, phẩm
chất đạo đức tốt, có lương tâm nghề nghiệp và lòng yêu nghề mến trẻ. Biết nhìn
người giao việc để lôi kéo các em vào hoạt động phù hợp, có hiệu quả. Giáo
viên có tầm nhìn về sự phát triển của xã hội và khả năng cập nhật thông tin về
giáo dục qua các phương tiện. Người thầy trong giai đoạn hiện nay, không giữ
vai trò trang bị cho các em về kiến thức cũng như vốn sống mà là người có vai
trò định hướng đúng đắn, hỗ trợ các em trong việc lựa chọn cho mình phương
pháp học và cách sống phù hợp. Qua thực tế, tôi đã chọn được cách giáo dục các
em có hiệu quả. Về phía gia đình là người mẹ thứ hai của các em. Về phía nhà
trường là người thầy có kỉ cương - tình thương - trách nhiệm. Trong các hoạt
động vừa là bạn, vừa là trọng tài công tâm phân xử bằng sự phân tích chứ không
trách phạt. Đặc biệt là người cùng đồng hành giúp đỡ các em khi các em gặp
khó khăn và luôn lắng nghe ý kiến trưng cầu của các em để lựa chọn biện pháp
giáo dục phù hợp. Giáo viên phải khéo léo phá bỏ mọi rào cản từ phía phụ

…………………………………………………………………………
19


…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN

20