SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NĂM HỌC : 2011 – 2012
Tên đề tài:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM NÂNG CAO CÔNG TÁC CHỦ
NHIỆM HỌC SINH LỚP 5
(Phần quản lí học sinh)
Người viết : Nguyễn Thị Nguyệt
Chức vụ : Giáo viên
Công tác được phân công : GVCN lớp 5A trường Tiểu học
Lê Hồng Phong
PHẦN MỞ ĐẦU:
Từ năm 2008-2009 , Bộ GD&ĐT đã phát động phong trào thi đua “
Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhằm mục tiêu: Huy
động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để
xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả phù hợp với
địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội, phát huy tính chủ động, tích cực
sáng tạo của HS trong học tập và các hoạt động xã hội một cách phù hợp
và hiệu quả… Cuộc vận động này đã và đang được tất cả cán bộ, giáo
viên trong ngành giáo dục nói riêng và toàn xã hội nói chung đều đồng
tình và hưởng ứng tích cực.
PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG:
1. Lý do chọn đề tài :
Hưởng ứng phong trào vận động “ Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực” của Bộ GD&ĐT đã phát động. Mỗi giáo viên không
chỉ không ngừng đổi mới nội dung và phương pháp dạy học sao cho phù
hợp với quá trình hội nhập và phát triển của đất nước mà còn không
ngừng đổi mới cách tổ chức, quản lí lớp học, nhất là bậc Tiểu học để các
em đến trường với tâm trạng thoải mái, vui tươi, tạo không khí lớp học
đầm ấm, nhẹ nhàng để tất cả học sinh không phải “ sợ” đến trường mà
các em luôn cảm nhận được
“ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.
Khác với các bậc học khác, người giáo viên chủ nhiệm ở tiểu học là
người trực tiếp vừa “dạy” vừa “dỗ” và đảm nhiệm hầu hết các môn học,
là người quản lý toàn diện một tập thể học sinh của một lớp và có nhiều
thời gian gắn bó, gần gũi với học sinh. Hơn nữa về trình độ hiểu biết và
vốn sống của học sinh tiểu học còn nhiều hạn chế vì vậy các em rất cần
có một người thường xuyên hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo, dìu dắt. Do đó
không thể phủ nhận vai trò của người giáo viên chủ nhiệm.
Để thực hiện tốt vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp, trước tiên
người giáo viên phải xác định đúng vị trí, nhiệm vụ, biết tổ chức giáo
dục, phải là người thực hiện tốt những nhiệm vụ của một thầy cô giáo,
phải nắm được đường lối quan điểm lí luận giáo dục đồng thời người giáo
viên chủ nhiệm phải tham gia các hoạt động chính trị xã hội tốt hơn, phải
rèn luyện ở mức cao hơn. Đó là tránh nhiệm, nghĩa vụ và cũng là vinh dự
vì học sinh.
Mỗi năm một lần được Ban Giám Hiệu phân công nhận lớp và lần
nào cũng vậy, tôi vừa mừng lại vừa lo. Mừng vì mình được cống hiến
một phần công sức phục vụ cho mái trường thân yêu của mình đó là
trường Tiểu học Lê Hồng Phong. Lo vì mỗi năm đối tượng học sinh yếu,
học sinh cá biệt lại có những tính cách khác nhau và làm thế nào để các
em cố gắng, nỗ lực hết mình, chăm ngoan hơn luôn là những trăn trở khi
nhận lớp.
Khác với những năm trước, năm học 2011-2012 này, tôi được nhà
trường phân công chủ nhiệm lớp 5A, đây là lớp mà học sinh phần lớn là
ngoan và học tốt hơn so với 2 lớp còn lại trong khối. Thế nhưng bên cạnh
đó vẫn còn số học sinh là cá biệt (học yếu, nghịch ngợm, …)Vấn đề đặt
ra cho tôi bây giờ là từ thực trạng của lớp tôi phải làm sao để chính các
em ấy luôn cảm thấy ở tôi sự mới lạ, không nhàm chán, hướng các em
đến sự đam mê học tập và phấn đấu rèn luyện đạo đức tốt hơn năm học
trước.
2. Thực trạng của vấn đề:
- Bản thân nhiệt tình trong công tác, hết lòng vì học sinh thân yêu.
- Học sinh có đủ đồ dùng học tập.
b. Khó khăn :
- Phụ huynh chưa có sự quan tâm nhiều đến con em mình.
- Phụ huynh ít gặp gỡ giáo viên để trao đổi về việc học tập, sinh hoạt
của con em mình ở trường cũng như ở nhà.
- Trình độ tiếp thu của học sinh không đồng đều.
3. Biện pháp thực hiện:
Xuất phát từ tình hình thực tế nêu trên, tôi tự lên kế hoạch cụ thể cho
mình để từng bước thực hiện và đánh giá kết quả như sau:
3.1.Công tác tổ chức lớp :
Sau khi nhận lớp, như mọi năm, tôi thường gặp gỡ giáo viên chủ nhiệm
của năm học trước để nắm bắt về tình hình học sinh. Tôi nắm lý lịch của
học sinh ngay từ đầu năm (con ai? ở đâu? Số điện thoại…).Tôi ghi chép
cụ thể vào sổ riêng để tiện theo dõi và có cách giải quyết riêng với từng
em. Nếu có sai phạm thì việc xử phạt là bất đắt dĩ và khi dùng biện pháp
này phải khéo léo, vừa mềm mỏng vừa kiên quyết, điều quan trọng là
giúp em hiểu ra lỗi sai để sửa.
Công việc đầu tiên của tôi là củng cố nề nếp cho các em. Xếp lại chỗ
ngồi và họp bầu ban cán sự lớp, Việc xếp chỗ ngồi cũng là vấn đề mà tôi
phải cân nhắc, làm sao để lựa chọn bạn ngổi chung bàn không gây mất
trật tự, hỗ trợ nhau trong việc học và làm việc theo nhóm thuận tiện, xếp
chỗ dàn đều số học sinh giỏi khá, trung bình giữa các tổ để tạo sự cân
bằng trong thi đua và cùng nhau phấn đấu tốt hơn. Tuy nhiên hàng tháng
tôi cũng có sự thay đổi chỗ ngồi nếu thấy tình hình thực tế chưa hợp lí.
Còn việc bầu ban các sự lớp, tôi để các em tự chọn, tôi chỉ tham gia sau
khi đã có ý kiến của số đông học sinh. Tiếp theo đó cùng cả lớp
thảo luận về nội quy của nhà trường và một số điều do lớp đặt ra để các
bạn cán sự lớp dễ theo dõi, kiểm tra giúp nhau cùng tiến bộ. Tất cả các
em đều được tham gia ý kiến, các em cùng nhau trao đổi xem có điểm
Cùng với giáo viên bộ môn, phối hợp với các lực lượng xã hội khác tổ
chức cho học sinh có điều kiện tham gia vào các hoạt động cộng đồng địa
phương và hoạt động xã hội. Thông qua đó mà phát huy tác dụng của nhà
trường trong xã hội, góp phần vào sự nghiệp đổi mới, xây dựng quê
hương đất nước theo mục tiêu của Đảng và nhà nước trong từng giai
đoạn.
Thực tế đã cho tôi thấy nếu muốn hiểu trò phải để chúng được bày tỏ ý
kiến, người giáo viên phải biết lắng nghe những ý kiến của học sinh dù đó
là những ý kiến chưa đúng. Phải tạo được một môi trường thân thiện giữa
thầy và trò thì học sinh mới có nhiều cơ hội và mạnh dạn bày tỏ những
suy nghĩ của mình. Biết nghe và chia sẻ với học sinh. Chuyện tưởng đơn
giản là thế nhưng để làm được việc đó, nếu không có tấm lòng thực sự
thương yêu trẻ thì không thể làm được.
Nghiên cứu nắm vững đường lối quan điểm, lí luận giáo dục để vận
dụng vào công tác chủ nhiệm lớp. Đặc biệt cần nắm vững phương pháp,
nghệ thuật sư phạm.
Nghiên cứu đặc điểm gia đình và tâm sinh lí từng học sinh để hiểu
thêm những nguyên nhân, yếu tố tích cực hoặc tiêu cực tác động đến các
em để phân loại nhóm học sinh theo đặc điểm học lực, tính cách, năng
lực, hoàn cảnh,… Từ đó có giải pháp giáo dục thích hợp. Để làm được
điều dó, người giáo viên chủ nhiệm còn phải biết phân tích được nguyên
nhân của các hiện trạng, đặc điểm của từng học sinh. Ví dụ: đều là học
sinh yếu nhưng có em do trí tuệ chậm phát triển, có em do hoàn cảnh,
điều kiện, có em do phân tán tư tưởng không tập trung,… Hay cùng một
đối tượng học sinh chưa ngoan có em ảnh hưởng của bên ngoài, có em do
đua đòi,…
b. Đối với học sinh:
Tôi xem lại tình hình cụ thể của từng em ở năm học trước mà tôi đã
nắm sau đó tôi tiếp tục tìm hiểu tình hình gia đình cũng như những thay
đổi về cách suy nghĩ của các em đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó
ra bài tập vừa sức để các em có thể làm. Những học sinh này tôi luôn ra
những câu hỏi dễ để các em trả lời trong các giờ học và chính các bạn
trong lớp cũng thường động viên những bạn này bằng những tràng vỗ tay
tán thưởng. Vì thế không khí học tập của lớp tôi luôn sôi nổi. Tôi dành
nhiều thời gian cho những hoc sinh yếu hơn và điều này cũng được tôi
giải thích rất rõ với cả lớp để các bạn hiểu và biết chia sẻ giúp đỡ nhau
khi tôi không có mặt kịp thời.
Cuối mỗi tháng, tôi lại dành thời gian để cô, trò cùng nhau tổng kết thi
đua sau đó bình chọn những bạn xuất sắc trong tháng. Về việc này tôi để
học sinh tự xếp loại theo sự bình chọn của tổ. Sau đó tôi xem lại và nếu
thấy hợp lý, tôi sẽ công bố xếp loại trước tập thể lớp. Với những học sinh
cá biệt tôi thường cho các em cơ hội để sửa chữa nhưng những cơ hội ấy
cũng được thông qua ý kiến của tập thể. Nếu HS có tiến bộ, tôi khen kịp
thời để động viên. Đối với những học sinh còn chưa tiến bộ, tổ cùng nhau
bàn bạc, tìm nguyên nhân, đưa ra cách giúp bạn tháo gỡ những vướng
mắc mà bạn chưa vượt qua được trong tháng đó.
Lớp tôi có phát động phong trào nuôi heo đất, nên sau mỗi lần mổ heo,
việc thu chi của lớp đều được lớp trưởng công khai trước lớp sao cho
minh bạch.
Tôi luôn lắng nghe những ý kiến từ giáo viên bộ môn để kịp thời giải
quyết công việc ở lớp.
c. Đối với phụ huynh:
Thường xuyên liên hệ, trao đổi với phụ huynh để cùng phối hợp giáo
dục, động viên giúp đỡ kịp thời từng học sinh nhất là đối với những học
sinh cá biệt để nâng cao chất lượng học tập, rèn luyện phát triển trí tuệ,
năng lực.
Tôi trao đổi với phụ huynh bằng nhiều hình thức như : có thể gặp trực
tiếp hoặc trao đổi qua điện thoại mỗi khi có sự việc cần trao đổi ngay, đôi
chỉ là những thăm hỏi việc học tập sinh hoạt của học sinh ở nhà để tìm
nguyên nhân học sa sút hay cùng nhau phối hợp để giúp HS tiến bộ.
- Các thành tích khác HS đạt được:
Trong học kì I của năm học này, lớp 5A đạt được những thành tích như
sau:
- Được chọn tham gia tiết mục văn nghệ vào ngày khai giảng, ngày
đại hội Liên đội.
- Được tuyên dương trong các buổi chào cờ đầu tuần.
- Hoàn thành sớm và tham gia 100% các hoạt động như: Thu nộp, vẽ
tranh, viết thư UPU, ủng hộ học sinh vùng khó,…
- Các cuộc thi diễn ra trong trường, trong khối:
+ Giải nhất thi ATGT.
+ Giải nhất VSCĐ.
+ Giải nhì văn nghệ chào mừng ngày 20-11.
Sang học kỳ II:
+Giải nhất việc làm kế hoạch nhỏ(134 kg giấy vụn).
- Các hoạt động diễn ra ngày 26/3 lớp đã dành được nhiều giải cao cá
nhân và tập thể:
+ Giải nhất nam, nữ : Nhảy bao bố
+ Giải nhất nam, nữ : Đổ nước vào chai
+ Giải nhất : Thi nghi thức Đội
+ Giải nhì : Kéo co
PHẦN III: KẾT LUẬN
I.Bài học kinh nghiệm:
Quá trình làm công tác chủ nhiệm tôi rút ra kinh nghiệm như sau:
Để đạt được mục đích giáo dục, ta cần phải biết chọn điểm xuất
phát thích hợp với đặc điểm riêng của từng trường, từng lớp, từng HS,…
Hiểu đặc điểm, tình hình, hoàn cảnh từng học sinh.
Đầu năm phải có một số nội quy, quy định riêng của lớp và phải
được đưa ra cả lớp bàn bạc nhất trí để cùng nhau thực hiện.
Xây dựng đội ngũ các bộ lớp năng động và sáng tạo. Giáo viên
chủ nhiệm phải kết hợp chặt chẽ với cán bộ lớp để cùng giúp các em thực