I.ĐẶT VẤN ĐỀ

Vật lý là một môn học bắt buộc trong hệ thống các môn học của nhà
trường PT ở nước ta hiện nay. Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học trong
nhà trường PT trong đó yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học môn vật lý
là điều tất yếu.
Qua điều tra thực tế bản thân tôi nhận thấy : Việc dạy và học theo
chương trình mới có nhiều ưu điểm. Tuy nhiên việc dạy và học nội khóa
vẫn còn rất nặng nề, chưa kích thích được sự hứng thú học tập của học
sinh và chưa phát huy được năng lực sáng tạo của học sinh. Do vậy để đạt
được nội dung đề ra của nền giáo dục cần phải đa dạng hóa các hình thức
tổ chức hoạt động học tập của học sinh củng cố các kiến thức học tập ở
nội khóa và cần phải khẳng định vai trò quan trọng của hoạt động ngoài
giờ lên lớp hay còn gọi là hoạt động ngoại khóa . Đây là một hình thức
dạy học mang lại hiệu quả cao nhưng hiện nay chưa được chú trọng ở các
trường PT nước ta. Nó không những giúp học sinh củng cố kiến thức đã
học ở nội khóa mà còn giúp đào sâu, mở rộng kiến thức, phát huy tính tích
cực, sáng tạo của học sinh. Đây là điều mà nội khóa làm chưa tốt do điều
kiện thời gian, phương tiện dạy học hay do sức ép thi cử. Vì những lí do
nói trên tôi xin đưa ra : “ Kinh nghiệm tổ chức hoạt động ngoại khóa
trong dạy học Vật lý ở trường THPT” 1
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1.Cơ sở lý luận của vấn đề:
Nâng cao chất lượng dạy học là vấn đề cấp thiết của giáo dục Việt nam
trong giai đoạn hiện nay. Chúng ta đã và đang có nhiều đổi mới mạnh mẽ
về nội dung , phương pháp dạy học. Chất lượng dạy học sẽ cao hơn khi nó
kích thích được hứng thú, nhu cầu, sở thích và khả năng độc lập, tích cực

* Hoạt động ngoại khóa là một hình thức tổ chức có đặc điểm:
2
- Hoạt động ngoại khóa thực hiện ngoài giờ lên lớp, không mang tính bắt
buộc.
- Hoạt động ngoại khóa có thể tổ chức dưới nhiều dạng: Tập thể cả lớp,
nhóm, dạng học tập, dạng vui chơi, dạng thường kỳ, dạng đột xuất nhân dịp
kỷ niệm hay lễ hội.
- Hoạt động ngoại khóa có thể được tổ chức theo những hình thức: Tổ ngoại
khóa, câu lạc bộ, dạ hội khoa học, dạ hội nghệ thuật…
- Nội dung ngoại khóa rất đa dạng bao gồm cả về mặt văn hóa, khoa học
công nghệ, thể dục thể thao…nhằm giúp học sinh mở rộng, đào sâu làm
phong phú thêm những điều đã được học trong chương trình nội khóa
- Ngoại khóa do giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm, Đoàn thanh niên và
học sinh của một lớp hay một số lớp thực hiện.
Để tiến hành các hoạt động ngoại khóa đạt hiệu quả cao đòi hỏi phải có
sự tổ chức chặt chẽ, tỉ mỉ của giáo viên, sự giúp đỡ của Nhà trường, của
hội Cha mẹ học sinh và những tổ chức đỡ đầu, kết nghĩa…Bên cạnh đó
giáo viên cần động viên sự tham gia nhiệt tình của tập thể học sinh, của
mỗi cá nhân, cần tạo được những hạt nhân nòng cốt trong mỗi dạng hoạt
động ngoại khóa.
* Tác dụng của hoạt động ngoại khóa:
- Tác dụng giáo dục:
+ Hoạt động ngoại khóa góp phần giáo dục tính tổ chức, tính kế hoạch,
tinh thần làm chủ và hợp tác trên những hoạt động thực tế.
+ Hoạt động ngoại khóa làm cho làm cho quá trình dạy học bộ môn thêm
phong phú, đa dạng làm cho việc học của học sinh thêm hứng thú, sinh
động tạo cho học sinh lòng hăng say, yêu công việc đó là điều kiện để phát
triển khả năng, năng lực sẵn có của học sinh.
- Tác dụng giáo dưỡng:
+ Hoạt động ngoại khóa góp phần củng cố, bổ sung kiến thức cho học sinh.

“Tia lửa điện” trong không khí ở điều kiện thường tôi đã soạn một bài
ngoại khóa về Sét – tia lửa điện khổng lồ, để đưa ra các kiến thức có liên
quan như: Sét được hình thành như thế nào, các đặc điểm của sét, sét có
ích hay có hại, cách phòng chống sét.
3.2.1. Chủ đề ngoại khóa: Sét – Hiểm họa đến từ bầu trời.
3.2.2. Hình thức tổ chức: Tổ chức cho một lớp học sinh.
3.2.3. Mục tiêu:
- Học sinh nắm vững các kiến thức về điều kiện và sự hình thành tia lửa
điện.
- Hiểu được nguyên nhân gây ra Sét.
- Biết cách phòng chống và tuyên truyền các biện pháp phòng chống Sét.
3.3.4. Chuẩn bị chương trình:
- Thời gian: Sau khi học xong chương : “ Dòng điện trong các môi
trường”
- Địa điểm: Phòng học đa năng.
- Đối tượng tham gia: Tập thể một lớp học sinh.
- Thời lượng tiến hành: 90 phút.
- Cơ sở vật chất: Máy tính, máy chiếu , phần thưởng cho học sinh.
3.3.5. Tiến hành thực hiện:
3.3.5.1. Nội dung : Như trong đĩa CD. Gồm 3 phần chính:
- Phần1: Chơi giải ô chữ: Có 10 ô chữ hàng ngang là những kiến thức
có liên quan đến nội dung chương “ Dòng điện trong các môi trường”. Từ
hàng dọc được tìm ra là “ Tia lửa điện” .
4
* Các từ hàng ngang được đưa ra bằng cách trả lời các câu hỏi sau
đây:
+ Hàng ngang thứ nhất: Gồm 8 chữ cái : Hạt tải điện cơ bản của dòng
điện trong kim loại là loại hạt nào?
+ Hàng ngang thứ hai: 6 chữ cái: Linh kiện được cấu tạo bởi hai vật
dẫn đặt gần nhau cách điện với nhau gọi là gì?

sét như thế nào?
Câu 2: Để bảo vệ các thiết bị điện tử trong gia đình khi ngoài trời có
mưa dông, bạn phải làm gì?
Câu 3: Bạn có thể đề xuất những biện pháp tuyên truyền kiến thức về
Sét cũng như những phương án phòng chống Sét hiệu quả trong cộng
đồng dân cư nơi mình đang sinh sống?
3.3.5.2. Phương pháp tiến hành: Giáo viên làm người dẫn chương trình,
hoặc chọn một học sinh làm nòng cốt dẫn chương trình theo nội dung đã
chuẩn bị.
3.3.5.3. Phương tiện hoạt động: Máy tính, máy chiếu và lời nói của người
dẫn chương trình.
3.3.5.4. Thời gian cho từng nội dung:
+ Phần 1: 30 phút.
+ Phần 3: 15 phút.
+ Phần 2: 45 phút.
4.Kiểm nghiệm: Nội dung bài ngoại khóa này đã được sử dụng làm
chương trình ngoại khóa của tổ Vật lý trường THPT Yên Định 2 trong một
số năm gần đây cho học sinh khối 11 sau khi học xong chương dòng điện
trong các môi trường. Trong năm học 2012 - 2013 tôi được phân công dạy
hai lớp 11 ban tự nhiên là lớp 11C3 và 11C4 tôi đã sử dụng nội dung bài
ngoại khóa này để tổ chức ngoại khóa cho cả hai lớp và thu được kết quả
rất khả quan các em đã rất hứng thú khi tham gia buổi ngoại khóa. Với 3
câu hỏi nêu trên được đưa ra trước và sau khi tổ chức buổi ngoại khóa kết
quả cụ thể như sau:
Lớp
Sĩ
số
Số lượng HS trả
lời được câu hỏi
trước khi NK

Xác nhận của Thủ trưởng đơn vị Thanh Hóa, ngày 15 tháng 5 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến
kinh nghiệm do tôi viết không sao
chép nội dung của người khác.
Hồ Thị Minh

9