Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
CHƯƠNG 1 VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1930
BÀI 12 PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1925
( TIẾT 16 – 17 )
< I >. NHỮNG CHUYỂN BIẾN MỚI VỀ KINH TẾ , CHÍNH TRỊ , VĂN HÓA , XÃ
HỘI Ở VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT
1/. Chính sách khai thác thuộc địa lần thư hai của thực dân Pháp
( a) Nguyên nhân và mục đích
- Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất , tuy là nước thắng trận nhưng nền kinh tế Pháp
bị tổn thất nặng nê:
. 1,4 triệu người chết , thiệt hại khoản 200 triệu phrăng
. Để bù đắp những tổn thất do Chiến tranh gây ra, Pháp đã tăng cường bóc lột lao động trong
nước, và đẩy mạnh khai thác thuộc địa.
- Ở Đông Dương Thực dân Pháp tiến hành chương trình khai thác thuộc địa lần 2
từ sau 1919 đến trước cuộc khủng hỏang KT ( 1929 – 1933 )
( b ) Nội dung cơ bản của chương trình khai thác thuộc địa lần 2 :
- Tăng cường đầu tư vào Đông Dương trên quy mô lớn, tốc độ mạnh.
- Công nghiệp phát triển thêm ngành dệt , muối , xay xát , tập trung khai thác
mỏ, chủ yếu là than.
- Nông nghiệp, tập trung khai thác điỊn, chủ yếu là đồn điền cao su.
- Thương mại : ngành ngọai thương ; nội thương phát triển
- Phát triển mạnh GTVT để phục vụ việc khai thác và đàn áp phong trào đấu tranh của
nhân dân ta.
- Tăng thu và đặt ra nhiều loại thuế mới : thu rượu , thuế muối , thuế thuốc phiện…
- Ngân hàng Đông Dương chi phối nền kinh tế Đông Dương
2/. Chính sách chính trị , văn hóa , giáo dục của thực dân Pháp
- Chính trị : tăng cường bộ máy cai trị , nô dịch về chính trị
. Xây dựng lực lượng quân sự , cảnh sát , mật thám , nhà tù .
. Tiến hành một số cải cách về chính trị – hành chính : tuyển thêm công chức người việt ,

chương trình khai thác thuộc địa của Đế quốc Pháp. Đến năm 1929 , số lượng là 22 vạn .
Họ phải chịu áp bức của đế quốc , Tư sản , có quan hệ gần gũi với nông dân , sớm tiếp
thu được truyền thống yêu nước của dân tộc , chịu ảnh hưởng của trào lưu cách mạng vô
sản . Giai cấp công nhân Việt Nam nhanh chóng trở thành một động lực của phong trào
dân tộc dân chủ theo khuynh hướng cách mạng tiên tiến của thời đại
< II > PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN
NĂM 1925
1 /. Họat động của Phan Bội Châu , Phan Châu Trinh và một số người Việt Nam sống
ở nước ngòai
- Sau những năm họat động ở Nhật Bản và Trung Quốc , Phan Bội Châu bị Nhật bắt tại
Quảng Đông ( Trung Quốc ) ( 1913 – 1917 )
- Cách mạng Tháng Mười và sự ra đi của nước Nga Xô Viết đã ảnh hưởng lớn đến tư
tưởng của Phan Bội Châu . Nhưng đến tháng 6/1925 ông lại bị Pháp bắt tại Thượng Hải
( Trung Quốc ) , bị kết án tù rồi bị đưa về an trí tại Huế
Năm 1922 , Phan Châu Trinh viết “Thất điều thư” vạch trần tội ác của vua Khải Định, tổ
chức diễn thuyết , hô hào “Khai dân trí , chấn dân khí, hậu dân sinh”.Tháng 6/1925 Phan
Châu Trinh về nước tiếp tục tuyên truyền đề cao dân quyền , gây ảnh hưởng lớn trong các
tầng lớp nhân dân …
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
2
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
- Họat động của tổ chức Tâm Tâm xã ( 1923 ) tại Quảng Châu ( Trung Quốc ) với Tiếng
bom Sa Diện của Phạm Hồng Thái đã gây tiếng vang lớn cho phong trào yêu nước Việt
Nam
2/. Hat động của Tư sản , Tiểu tư sản và công nhân Việt Nam
( a ) Phong trào của Tư sản
- Phong trào “chân hưng nội hóa” , “Bài trừ ngọai hóa”, chống độc quyền cảng
Sàigòn, chống độc quyền mua bán lúa gạo Nam kỳ
- Thành lập Đảng Lập Hiến , nhóm Nam Phong , nhóm Trung Bắc Tân văn…

TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
3
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
SƠ KẾT BÀI HỌC
- Hệ thống lại kiến thức đã học
- Nhấn mạnh trọng tâm :
. Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp
. Phong trào dân tộc dân chủ 1919 – 1925
. Họat động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quó6c
- Câu hỏi
1/. Cuộc khai thac thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp đã tác động đến tình hình kinh
tế , giai cấp xã hội Việt Nam như thế nào ?
2/. Những họat động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ 1911 – 1924
3/. Hãy trình bày nhận xét về phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam trong những năm
1919 – 1925
- Nhắc nhở học sinh chuẩn bị câu hỏi
- Xem trước BÀI 13 PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
TỪ NĂM 1925 ĐẾN NĂM 1930
♣
♣ ♣
BÀI 13 PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
TỪ NĂM 1925 ĐẾN NĂM 1930
( TIẾT 18 – 19 – 20 )
< I > SỰ RA ĐỜI VÀ HỌAT ĐỘNG CỦA BA TỔ CHỨC CÁCH MẠNG
1. Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên
- Tháng 11 / 1924 Nguyễn ái Quốc trở về Quảng Châu – TQ tiếp xúc với các nhóm
thanh niên VN yêu nước ở Quảng Châu., mở các lớp huấn luyện cán bộ cách mạng .
Nguyễn ái Quốc đã gửi người sang họat động ở trường Phương Đông của Liên Xô và
trường Quân Sự Hoàng Phố ở Trung Quốc.

- Lãnh tụ của VNQDĐ: Nguyễn Thái Học , Phạm Tuấn Tài, Phó Đức Chính
- Mặc dù có hệ thống tổ chức khá rộng rãi nhưng quá trình kết nạp Đảng viên khá lỏng
lẻo đã để cho mật thám P chui vào và những kế hoạch hành động bị bại lộ. Thực dân
Pháp đã ra sức đàn áp VNQDĐ và trước tình thế đó các lãnh tụ của VNQDĐ đã chủ
trương phát động một cuộc khởi nghĩa với tư tưởng "không thành công cũng thành nhân
".
- Đêm 9/2/1930: cuộc khởi nghĩa Yên Bái nổ ra chủ yếu ở Yên Bái, Phú Thọ, Hải
Dương, Vĩnh Phúc, Thái Bình Thực chất đây là một cuộc khởi nghĩa "non" vì chưa có
sự chuẩn bị về lực lượng 1 cách chu đáo và nổ ra khi chưa có thời cơ, vì thế nhanh chóng
bị thực dân Pháp dìm trong biển máu. Các lãnh tụ hàng nghìn chiến sĩ của VNQD Đ bị
bắt và bị kết án tử hình.
- Khởi nghĩa Yên Bái thất bại chứng tỏ sự non kém về mặt tư tưởng; chính trị và tổ chức
của VNQDĐ , dẫn đến sự chấm dứt vai trò lãnh đạo, dẫn đường của GCTS VN đối với
phong trào yêu nước đầu thế kỷ.
< II > ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI
1. Sự xuất hiện các tổ chức Cộng sản năm 1929
- Cuối 1928 đầu 1929 phong trào dân tộc dân chủ trong nước phát triển mạnh , đòi hỏi
phải có một chính đảng để lãnh đạo cách mạng
- Cuối tháng 3 / 1929 chi bộ cộng sản đầu tiên gồm 7 người được thành lập.
- Sự phân hóa của hội Việt Nam cách mạng thanh niên sau Đại hội I ( tù ngày 1/5 –
9/5/1929 đã dẫn đến sự ra đời của Đông Dương Cộng sản Đảng ( 6/1929 ) ở miền Bắc ,
An Nam Cộng sản Đảng ( 8/1929 ) ở miền Nam . Một bộ phận tiên tiến của Đảng Tân
Việt thành lập Đông Dương Cộng sản liên đòan ( 9 / 1929 )
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
5
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
- Sự xuất hiện ba tổ chức Cộng sản là một xu thế tất yêu khách quan của lịch sử Tuy
nhiên sự ra đời của ba tổ chức Cộng sản vừa có tác dụng tích cực vừa ảnh hưởng
không tốt đến phong trào : nguy cơ chia rẽ lớn làm ảnh hưởng lớn đến phong trào

. Từ đây , cách mạng Việt Nam đã có sự lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Việt
Nam , với đường lối cách mạng khoa học , sáng tạo đựợc tổ chức chặc chẽ , đội ngũ
đảng viên kiên trung , sẵn sang hy sinh cho sự nghiệp cách mạng
. Là sự chuẩn bị tất yếu có tính quyết định đến sự phát triển nhảy vọt của lịch sử
dân tộc
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
6
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
SƠ KẾT BÀI HỌC
1. Củng cố :
- Nhấn mạnh trọng tâm :
. Sự ra đời của các tổ chức cách mạng trong những năm 1925 – 1930
. Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
. Nội dung của chính cương vắn tắt , sách lược vắn tắt
2 . Câu hỏi :
1/. Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên , Tân Việt cách mạng đảng , Việt Nam Quốc
dân Đảng đã ra đời và họat động như thế nào ?
2/. Nêu vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với quá trình vận động thành lập Đảng cộng sản
Việt Nam
3/. Trình bày hòan cảnh lịch sử và diễn biến của hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt
Nam
4/. Nêu nội dung chính cương vắn tắt , sách lược vắn tắt
3. Nhắc nhỡ học sinh
- Chuẩn bị các câu hỏi
- Xem trước CHƯƠNG III VIỆT NAM TỪ NĂM 1930 ĐẾN NĂM 1945
BÀI 14 PHONG TRÀO CÁCH MẠNG 1930 - 1935
♣
♣ ♣
CHƯƠNG II VỊÊT NAM TỪ NĂM 1930 ĐẾN NĂM 1945

làm , …với 3 cuộc bãi công tiêu biểu trong cả nước.
+ 3000 công nhân đồn điền cao su Phú Riềng.
+ 4000 công nhân nhà máy cưa và nhà máy diêm Bến Thuỷ
+ 4000 công nhân nhà máy sợi Nam Định.
. Phong trào nông dân đòi giảm sưu – thuế cũng nổ ra ở một số địa phương như
Kiến An, Hải Phòng, Hà Nam, Thái Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh.
- Từ Tháng 5 - 1930 phong trào phát triển thành cao trào.
. Ngày 1/5/1930 lần đầu tiên giai cấp Công nhân và nông dân Việt Nam kỷ niệm
ngày quốc tế lao động khắp nơi diễn ra các hình thức đấu tranh như: bãi công của công
nhân, biểu tình của nông dân, bãi khóa của học sinh , sinh viên, bãi thị của tiểu thương.
Ngoài ra còn có các hình thức: mít tinh, theo cờ đỏ búa liềm, giải truyền đơn, căng khẩu
hiệu.
( b ) Phong trào nửa sau 1930
- Trong tháng 6 , 7 , 8 Phong trào đấu tranh của công nông diễn ra liên tục và sôi
nổi trên phạm vi cả nước.
- Sang tháng 9 / 1930 Phong trào nông dân lên cao chưa từng thấy nhất là ở 2
tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh
- Phong trào có sự liên kết công - nông ngày càng chặt chẽ.
- Tính chung 1930, đã nổ ra 98 cuộc bãi công của công nhân và 400 cuộc đấu tranh của
công nông dân.
2. Xô Viết - Nghệ Tĩnh
- Tại Nghệ An trong tháng 9 và tháng 10 - 1930, bộ máy chính quyền địch ở nhiều
vùng nông thôn tan rã. Dưới sự lãnh đạo của các chi bộ Đảng, ban chấp hành nông hội
ở thôn, xã. , các Xô Viết đã đứng ra quản lý mọi mặt đời sống xã hội ở nông thôn
. Về chính trị:
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
8
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
+ Thực hiện rộng rãi quyền tự do - dân chủ, quần chúng Lao động được tham gia các

- Khẳng định đường lối đúng đắn của Đảng và quyền lãnh đạo của giai cấp công
nhân đối với cách mạng Đông dương
- Nói lên sức mạnh to lớn của liên minh Công – Nông
- Đảng Cộng sản Đông dương là một bộ phận độc lập , trực thuộc của quốc tế
Cộng sản
- Là cuộc tập dợt đầu tiên cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
9
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
( b ) Bài học kinh nghiệm
- Phong trào cách mạng 1930 – 1931 đã để lại nhiều bài học quí báu về công tác tư
tưởng , về xây dựng khối liên minh Công – Nông và mặt trận dân tộc thống nhất , về tổ
chức và lãnh đạo quần chúng đấu tranh
< III > . PHONG TRÀO CÁCH MẠNG TRONG NHỮNG NĂM 1932 – 1935
1. Cuộc đấu tranh phục hồi phong trào cách mạng
- Thực dân Pháp tiến hành chiến dịch khủng bố trắng . Do bị đàn áp, lực lượng cm
tổn thất nặng nề. Toàn bộ ban chấp hành TW Đảng bị bắt Tổng bí thư Trần Phú bị cầm tù
(4/1931). Nguyễn ái Quốc cũng bị nhà cầm quyền Anh bắt giam tại Hương Cảng (6-
1931). Các xứ uỷ và tỉnh uỷ đều bị phá vỡ, tổ chức cơ sở Đảng bị tan rã ở nhiều nơi.
Hàng vạn cán bộ Đảng viên và quần chúng yêu nước bị bắt, bị kết án từ hình, khổ sai
chung thân hoặc lưu đầy biệt xứ.
- Cùng với những thủ đoạn bạo lực, kẻ thù còn sử dụng những thủ đoạn lừa bịp về chính
trị như: cưỡng bức dân cày ra đầu thú, tổ chức rước cờ vàng; nhận thẻ quy thuận (trở về
với chính nghĩa).
- Ở trong nhà tù tế quốc, cuộc chiến đấu vẫn tiếp diễn. Các chiến sĩ cộng sản thành
lập chi bộ nhà tù để lãnh đạo đấu tranh, trực diện đấu tranh với kẻ thù trong những lúc bị
hỏi cung, bị tra tấn và cả lúc bị đưa ra pháp trường. Họ mở ra các lớp huấn luyện chính trị
dài ngày và ngắn ngày để nâng cao trình độ cho lý luận cho đangr viên; mở các lớp học
văn hóa cho anh em tù nhân; tổ chức dịch một số tác phẩm lý luận của CM Mác-Lênin; ra

- Phong trào cách mạng 1930 – 1931 và Xô Viết Nghệ - Tĩnh
- Hội nghị lần thứ nhất Ban chấp hành Trung ương lâm thời Đảng cộng sản Việt Nam
( 10 / 1930 ) và Đại hội đại biểu lần thứ nhất Đảng Cộng sản Đông Dương ( 3 – 1935 )
- Cuộc đấu tranh phuc hồi phong trào cách mạng
2. Câu hỏi
1/.Hãy nêu thực trạng kinh tế - xã hội Việt Nam trong những năm khủng hỏang kinh tế
thế giới 1929 – 1933
2/. Trình bày diễn biến đã ra đời và họat động như thế nào ?
4/. Nêu ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của phong trào cách mạng 1930 - 1931
vớI đỉnh cao là Xô Viết Nghệ - Tĩnh
5/. Hãy nêu nhận xét về phong trào cách mạng 1930 - 1931
6/. Nêu nội dung cơ bản của Luận cương chính trị ( 10 – 1930 ) của Đảng Cộng sản Đông
Dương
7/. Trong những năm 1932 – 1935 , phong trào cách mạng nước ta phục hồi như thế nào ?
8/. Nêu nội dung và ý nghĩa Đại hội đại biểu lần thứ nhất Đảng Cộng sản Đông Dương
( 3 – 1935 )
3. Nhắc nhỡ học sinh
- Chuẩn bị các câu hỏi
- Xem trước BÀI 15 PHONG TRÀO DÂN CHỦ 1936 - 1939
♣
♣ ♣
BÀI 15 PHONG TRÀO DÂN CHỦ 1936 – 1939
( TIẾT 23 )
< I > .TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC
1. Tinh hình thế giới
- Nguy cơ Chủ nghĩa phát xít và Chiến Tranh Thế giới đe dọa nghiêm trọng
hòa bình va an ninh quốc tế. §ã lµ mét nguy c¬ ®èi víi toµn thÓ loµi ngêi.
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
11
S GD T TP Cn Th BI GING LCH S 12 C BN

. Ch trng thnh lp "Mt trn nhõn dõn phn ụng Dng". Sau ú ti
Hi ngh Ban chp hnh Trung ng thỏng 3 1938 đổi thành "Mặt trận dân chủ Đông
Dơng"
2. Nhng phong tro u tranh tiờu biu
( a ) u tranh ũi cỏc quyn t do , dõn sinh , dõn ch
- Mở đầu là phong tro "ụng Dng i hi nhằm tập hợp ý kiến nguyện vọng
của quần chúng thông qua các đại họi từ cơ sở dến toàn Đông Dơng, để gửi cho đoàn đại
biểu chính phủ Pháp sắp sang điều tra tình hình Đông Dơng.
- T chc cỏc cuc "ún rc" gụ a v Brờviờ, là những quan chức thực dân, đ-
ợc cử sang làm nhiệm vụ ở Đông Dơng.
T S - A Giỏo viờn : H KIấN VINH
12
S GD T TP Cn Th BI GING LCH S 12 C BN
Trng THPT Thun Hng ( Phn Lch s VN hin i )
- Tổ chức nhiều cuộc miting, tiêu biểu nhất là cuộc mít tinh ngày 1/5/1938 tại Hà Nội với
hàng vạn ngời tham gia.
( b ) u tranh ngh trng
+ Phong trào đấu tranh ngh trờng "cũng đợc tận dụng. Lợi dung quyền tự do bầu cử và
ứng cử, đảng đa ngời của mặt trận dân chủ ra tranh cử vào nghị trờng thực dân (các viện
dân biểu, hội đồng quản hạt, hội đồng thành phố). Thắng lợi tiêu biểu nhất là trong cuộc
bầu cử vào viện dẫn biểu trung kỳ 1938. Hầu hết các ứng cử viên của mặt trận dân chủ
đều trúng cử.
( c ) u tranh trờn lnh vc bỏo chớ
- Sử dụng quyền tự do báo chí, xuất bản hàng trăm tờ báo bằng tiếng việt và tiếng Pháp ra
đời tiêu biểu là các tờ : "Dân chúng", "Lao động", "Tiền Phong", "Tiến lên", "Tập hợp";
"Tiếng nói của chúng ta", "Nhành lúa", "Thời thế", "Tin tức, đời mới", "Dân", "Bạn dân"
báo chí của Đảng và mặt trận dân chủ là nguồn tuyên truyền, cổ động & tổ chức tập thể h-
ớng dẫn quần chúng đấu tranh theo phơng hớng cm của Đảng. Đặc biệt trong thời gian
này, Đảng cho ra mắt bạn đọc tác phẩm: "Vấn đề dân cày" của Qua Ninh (Trờng Chinh)
và Vân Đình (Võ Nguyên Giáp)

VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM ( 1939 – 1945 )
NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI
♣
♣ ♣
BÀI 16 PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM ( 1939 – 1945 )
NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI
( Tiết 24-25-26 )
< I > TÌNH HÌNH VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
1. Tinh hình chính trị
( a ) Quốc tế :
- Tháng 9 – 1939 cuộc Chiến Tranh thế giới lần thứ hai bïng næ vµ ngµy cµng lan réng.
Pháp đầu hàng Đức ( 6/1940 ) . Ở Viễn Đông Phát Xít Nhật đánh chiến Trung Quân
- Đến 1945 Phát xít Đức , Nhật liên tiếp thất bại trên chiến trường Châu Âu và Châu Á –
Thái Bình Dương
( b ) Đông Dương
- Tháng 9 / 1940 Phát xít Nhật đưa quân tiến vào nước ta
- Thực dân Pháp ở Đông Dương đã thỏa hiệp với Nhật vừa đàn áp phong trào cách
mạng , vừa đẩy mạnh vơ vét kinh tế
- Những phần tử cơ hội đẩy mạnh tuyên truyền Thuyết ”Đại Đông Á” , chuẩn bị hất cẳng
Pháp khỏi Đông Dương
- Đến 1945 chiến tranh thế giới lần thứ hai bước vào giai đọan kết thúc với thắng lợi
nghiêng về phê đồng minh chống phát xít , thời cơ cách mạng đến gần , các tổ chức chính
trị trong nước đẩy mạnh họat động , khí thế giành chính quyền dâng cao trong cả nước.
2. Tinh hình kinh tê – xã hội
- Pháp : ra lệnh tổng động viên ( 9/1939 ) , thi hành chính sách “Kinh tế chỉ huy” ,
- Nhật : Nhật ép Pháp phải nhượng bộ về kinh tế và cung cấp nộp một khỏan tiền lớn , bắt
nông dân phải nhổ lúa trồng đay và thầu dầu
- Đời sống nhân dân rất cực khổ dưới ách thống trị của Pháp – Nhật
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH

quân đội Pháp, giải tán chính quyền địch ở địa phương, thiết lập quyền làm chủ. Đội du
kích Bắc Sơn được thành lập và hỗ trợ quần chúng đấu tranh. Quân khởi nghĩa còn tiến
công một số đồn binh Pháp như Mã Nhai, Bình Gia
- Nhật cấu kết với Pháp để đối phó cuộc khởi nghĩa . Thực dân Pháp tập trung lực lượng
tiến hành khủng bố phong trào cỏch mạng ở Bắc Sơn . Một bộ phận lực lượng vũ trang
khởi nghĩa rút vào rừng núi để hoạt động du kích về sau phát triển thành cứu quốc quân.
( b ) Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ:
- Thỏng 11 / 1940 xảy ra xung đột giữa thực dân Pháp và Thái Lan ở vùng biên giới với
Lào và Campuchia. Thực dân Pháp định điều anh em binh sĩ Việt Nam sang vùng biên
giới nói trên để bảo vệ quyền lợi của chúng. Việc đó không gây bất bình trong anh em
binh sĩ người Việt.
- Xứ ủy Nam Kỳ chuẩn bị phát động khởi nghĩa , cử người ra Bắc xin chỉ thị của Trung
ương
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
15
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
- Trung ương Đảng chủ trương hoãn cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ , nhưng chỉ thị không
được triển khai đến nơi. Cuộc khởi nghĩa vấn được phát động theo dự kiến.
- Đờm 22 rạng 23/11/1940 khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ ở hầu khắp các tỉnh Nam Bộ,
quyết liệt nhất là ở tỉnh Mỹ Tho. Lần đầu tiên lá cờ đỏ sao vàng xuất hiện trong cuộc khởi
nghĩa này.
- Thực dân Pháp đã tập trung lực lượng đàn áp bằng những thủ đoạn tàn bạo. Lực lượng
cách mạng Nam kỳ bị tổn thất nặng nề, một số cán bộ của Đảng bị bắt và anh dũng hy
sinh như Phan Đăng Lưu, Nguyễn Thị Minh Khai Phong trào cách mạng Nam kỳ gặp
nhiều khó khăn trong một thời gian dài về sau.
( c ) Cuộc binh biến Đô Lương (1/1941)
- Binh lính việt nam trong quân đội Pháp đó làm binh biến phản đối việc bị đưa sang Lào
đánh nhau với Thái Lan .
- 13/1/1941: anh em binh sĩ đồn Chợ Rạng (Đông Lương - Nghệ An) do Đội Cung (tức

+ Hội nghị chủ trương thành lập Mặt trận. "Việt Nam độc lập đồng minh"và giúp đỡ việc
thành lập mặt trận ở Lào , Campuchia
+ Hội nghị xác định hình thái khởi nghĩa là đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên Tổng khởi
nghĩa
+ Ý nghĩa : Hội nghị 8 của TW Đảng đã hoàn chỉnh sự chuyển hướng chiến lược CM
được đề ra từ hội nghị 6, giương cao ngọn cờ GPDT, đồng thời đề ra chủ trương khởi
nghĩa vũ trang. Đó là sự chuẩn bị về đường lối và phương pháp cách mạng cho cuộc tổng
khởi nghĩa Tháng 8 - 1945.
+ Sau hội nghị 8 của BCH TW Đảng (5- 1941) , Mặt trận Việt Minh chính thức ra đời
( 19 / 5 / 1941 ) .Tuyên ngôn , Chương trình , Điều lệ của Việt Minh cũng được công bố .
Mặt trận Việt Minh là mặt trận đoàn kết dân tộc Việt Nam với các đoàn thể quần chúng
mang tên cưú quốc. Quá trình xây dựng và hoạt động ở Việt Minh là quá trình đẩy mạnh,
chuẩn bị lực lượng chính trị cho CMT8.
4. Chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền
( a ) Xây dựng lực lượng cho cuộc khởi nghĩa vũ trang
- Xây dựng lực lượng chính trị :
+ Cao Bằng là nơi xd thí điểm Việt Minh từ đầu 1941 do NAQ chỉ đạo, đến cuối 1942 ở
cả 9 châu đều có các tổ chức cứu quốc của Việt Minh, trong đó có 3 châu "hoàn toàn" là :
Hòa An, Hà Quảng và Nguyên Bình. ở đây mọi người đều vào Việt Minh, xã nào cũng có
uỷ ban Việt minh. Trên cơ sở đó uỷ ban Việt Minh tỉnh Cao Bằng và uỷ ban việt minh
lâm thời liên tỉnh Cao - Bắc - Lạng được thành lập.
+ Trong khi ra sức phát triển lực lượng chính trị ở nông thôn, Đảng vẫn luôn coi trọng
phong trào thành thị. Tháng 2/1943, ban thường vụ TW Đảng họp hội nghị tại (Võng La -
Đông Anh) chủ trương phát triển lực lượng ở thành thị xây dựng các tổ chức cứu quốc
trong học sinh, sinh viên; tiểu thương và các tầng lớp nhân dân thành thị.
+ Năm 1943, Đảng đưa ra bản đề cương văn hóa VN .
+ Tháng 6/1944 , thành lập Đảng dân chủ Việt Nam .và Hội Văn húa cứu quốc Việt Nam.
- Xây dựng lực lượng vũ trang :
+ Trên cơ sở xd lực lượng chính trị, Đảng từng bước chỉ đạo xd lực lượng vũ trang nd và
căn cứ địa cm.

- Ngày 9/3/1945, Nhật nhanh tay đảo chính, hất cẳng Pháp, Dựng ra chính phủ bù nhìn do
Trần Trọng Kim làm thủ tướng; , Bảo Đại làm “Quốc trưởng”
- Ngày 12/3/1945 ban thường vụ TW Đảng họp hội nghị tại Từ Sơn, Bắc Ninh ra bản chỉ
thị "Nhật - Pháp bán nhau và hành động của chúng ta” Xác định kẻ thù cụ thể, kẻ thù
trước mắt, kẻ thù duy là phát xít Nhật; quyết định phát động một cao trào kháng Nhật cứu
nước để làm tiền đề tiến lên tổng khởi nghĩa đồng thơì sẵn sàng chuyển lên tổng khởi
nghĩa khi có đủ điều kiện.
- Sau khi có bản chỉ thị "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta", Ở Cao - Bắc
- Lạng, lực lượng vũ trang đó giải hàng lọat xã , châu , huyện thành lập chính quyền cách
mạng
+ Ở Đồng bằng Bắc bộ & Bắc trung bộ; phong trào kho thóc của Nhật để giải quyết
nạn đói lôi cuốn hàng triệu quần chúng tham gia, ở những nơi quần chúng tạ vũ trang,
xung đột với chính quyền và binh lính Nhật, biến thành những cuộc khởi nghĩa từng
phần, giành chính quyền bộ phận.
- 3/1945 tù chính trị nhà lao Ba Tơ lãnh đạo khởi nghĩa thắng lợi. Đội du kích Ba Tơ ra
đời và xây dựng căn cứ Ba Tơ. Đây là lực lượng vũ trang cm đầu tiên ở Trung Bộ.
- Ở Nam Bộ, phong trào Việt Minh phát triển mạnh ở Mỹ Tho và Hậu Giang
2. S ự chuẩn bị cuối cùng trước ngày Tổng khởi nghĩa
- Từ 15 đến 20 / 4 / 1945 Ban Thường vụ Trung ương Đảng triệu tâp Hội nghị quân sự
cách mạng Bắc Kỳ , thành lập Ủy ban quân sự cách mạng Bắc Kỳ
- 16 / 4 / 1945 Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị thành lập Ủy ban Dân tộc giải phúng Việt
Nam
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
18
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
- 15 / 5 / 1945 Việt Nam Cứu quốc quân và Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân
thống nhất thành Việt Nam giải phóng quân
- 4 / 6 / 1945 khu giải phóng Việt Bắc thành lập , lấy Tân Trào làm thủ đô , Ủy ban lâm
thời khu giải phóng được thành lập

- Ngày 19/8 khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội.
- Ngày 23/8 tổng KN thành công ở Huế.
- Ngày 25/8, giành được chính quyền ở SàiGòn.
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
19
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
- Thắng lợi của các cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội – Huế - Sài gòn có tác động mạnh đến các
địa phương trong cả nước . Đến cuối tháng 8 / 1945 khởi nghĩa đó giành thắng lợi trên cả
nước
- Ngày 30/8.1945, vua Bảo Đại thoái vị.
< IV > NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA ĐƯỢC THÀNH LẬP ( 2 / 9 /
1945 )
- Ngày 25 / 8 / 1945 , chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng và Ủy ban Dân tộc
giải phóng Việt Nam từ Tân Trào về đến Hà Nội
- Ngày 2/9/1945 tại quảng trường Ba Đình. Chính phủ lâm thời ra mắt quốc dân. Thay
mặt chính phủ lâm thời, HCM đọc tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước VNDCCH, nhà
nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam á.
< V > NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI , Ý NGHĨA LỊCH SỬ , BÀI HỌC KINH
NGHIỆM CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
1. Nguy ê n nhân thắng lợi
( a ) Nguyên nhân chủ quan
- Truyền thống yêu nước nồng nàn , ý chí đấu tranh kiên cường bất khuất của dân tộc
- Đảng Cộng sản Đông Dương đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh đó đề ra đường lối
đúng đắn và sang tạo cho cách mạng Việt Nam
- Đảng Cộng sản Đông Dương đó trãi qua 15 năm chuẩn bị từ phong trào cách mạng
1930 – 1931 , 1936 – 1939
- Tũan Đảng , tòan dân một lòng không ngại gian khổ hy sinh , quyết tâm giành độc lập
tự do . Sự thống nhất hành động của các cấp Đảng bộ và Việt Minh trong chỉ đạo khởi
nghĩa , chớp thời cơ giành chính quyền

tiến tới Tổng khởi nghĩa
IV . SƠ KẾT BÀI HỌC
1. Nhấn mạnh trọng tâm
- Hội nghị Trung ương lần 6 và 8
- Các cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn , Nam Kỳ , binh biến Đô Lương
- Cách mạng Tháng Tám .
2. Câu hỏi
1/. Quá trình xâm lược Đông Dương của phát xít Nhật và chính sách của Pháp – Nhật ở
Đông Dương từ 1940 - 1945 ?
2/. Hòan cảnh lịch sử và nội dung của 2 Hội nghị của BCH Trung ương lần 6 và 8 . So
sánh giữa Hội nghị Trung ương 6 và Hội nghi Trung ương 8 , điểm mới của Hội nghị
Trung ương 8 là gì ?
3 /. Tóm tắt diễn biến của Các cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn , Nam Kỳ , binh biến Đô
Lương ?
4/. Mặt trận Việt Minh ra đời và tác động như thế nào đến cao trào kháng Nhật cứu
nước ?
5 /. Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Đông Dương và Hồ Chí Minh trong cách
mạng Tháng 8 / 1945 thể hiện như thế nào ?
6/. Nêu ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng 8 / 1945
3. Nhắc nhỡ học sinh
- Chuẩn bị các câu hỏi
- Xem trước CHƯƠNG III VIỆT NAM TỪ 1945 ĐẾN NĂM 1954
BÀI 17 NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
TỪ SAU NGÀY 2 – 9 – 1945 ĐẾN TRƯỚC NGÀY 19 – 12 - 1946
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
21
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
CHƯƠNG III VIỆT NAM TỪ 1945 ĐẾN 1954.
Bài 17 NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ

Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
1/ Xây dựng chính quyền cách mạng
- 6/ 1/ 1946, tổng tuyển cử trong cả nướcBầu quốc hội khoá đầu tiên (Bầu cử hội đồng
nhân dân các cấp ở Bắc và Trung Bộ), cả nước có trên 90% cử trị đi bầu cử (Bác Hồ đạt
số phiếu 98,4%)
- ngày 2/ 3/ 1946, kỳ họp thứ nhất quốc hội khoá I bầu chính phủ cách mạng do chủ tịch
Hồ Chí Minh đứng đầu
- 9/ 11/ 1946 quốc hội thông qua hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng
hoà
- Ý nghĩa : Giáng một đòn mạnh vào âm mưu chống phá của kẻ thù, tạo cơ sở vững chắc
cho nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà
2/ Giải quyết những khó khăn về kinh tế – tài chính và văn hoá – giáo dục.
( a ) Nạn đói :
-Biện pháp cấp thời trước mắt
+Tổ chức quyên góp, nhường cơm sẻ áo …
+Điều hoà hoà thóc gạo giữa các địa phương
+Nghiêm trị những người đầu cơ tích trữ gạo, dùng gạo ngô khoai… để nấu rượu
- Biện pháp lâu dài
+ Tăng gia sản xuất
+ Bãi bỏ thuế thân và các thứ thuế vô lý, giảm tô 25%, chia lại ruộng đất cho nhân dân
( b ) Nạn dốt
- Biện pháp trước mắt
+ 8/ 1945 lập “Nha bình dân học vụ” mở các lớp bình dân học vụ xoa nạn mù chữ cho
dân tộcTrong một năm có 76.000 lớp học xoá mù chữ cho 2,5 triệu người
- Biện pháp lâu dài
+ Sớm khai giảng các trường phổ thông và đại học, bước đầu đổi mới nội dung và
phương pháp giáo dục
( c ) Giải quyết khó khăn về tài chính
- trước mắt : ku gọi đóng góp vào “Quỹ độc lập” và “Tuần lễ vàng”, thu được 370 kg

riêng.
+ Ta đồng ý cho 15 ngàn quân Pháp thế chân tưởng ở MB và rút quân sau 5 năm.
+ Hai bên ngừng bắn ở Nam Bộ
- Ý nghĩa : Ta tránh được cuộc chiến đấu bất lợi, đẩy được 20 vạn quân Tưởng về nước
cùng bọn tay sai. Ta có thêm thời gian hoà bình để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến.
- Sau khi kí hiệp định sơ bộ ta đấu tranh với Pháp để ký hiệp định chính thức. Tuy nhiên
cuộc đàm phán giữa ta và Pháp tại Phongtenơblô (Pháp) bị thất bại do phía Pháp ngoan
cố.
14/ 9 /1946 ta kí với Pháp tạm ước, tiếp tục nhân nhượng Pháp. Tạm thời đẩy lùi nguy
cơ bùng nổ chiến tranh ở Đông Dương.
* Chủ trương của Đảng , chính phủ và chủ tịch HCM thể hiện sự sáng suốt, tài tình và
khôn khéo đưa con thuyền cách mạng vượt qua thử thách to lớn trong thời điểm đó và sẵn
sàng bước vào cuộc chiến đấu mới mà chắc chắn không thể tránh khỏi.
SƠ KẾT BI HỌC
1/ Nhấn mạnh trọng tâm
- Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám (khó khăn to lớn và thuận lợi cơ bản)
TỔ SỬ - ĐỊA Giáo viên : HÀ KIÊN VINH
24
Sở GD – ĐT TP Cần Thơ BÀI GIẢNG LỊCH SỬ 12 CƠ BẢN
Trường THPT Thuận Hưng ( Phần Lịch sử VN hiện đại )
- Chủ trương sách lược đấu tranh chống ngoại xâm, nội phản và bảo vệ chính quyền cách
mạng
2/ Câu hỏi :
1. Những khó khăn của nước ta sau cách mạng Tháng tám năm 1945 đã được Đảng và
chính phủ cách mạng giải quyết như thế nào ? Nêu kết quả và ý nghĩa
2. Đảng và chính phủ cách mạng đã thực hiện chủ trương , sách lược như thế nào đối với
Pháp trong thời gian trước ngày 6-3 và từ ngày 6 – 3 – 1946 ?
3/. Nhắc nhỡ :
- Học sinh chuẩn bị các câu hỏi
- Xem trước BÀI 18 NHỮNG NĂM ĐẦU