MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Nhà ở là một tài sản có giá trị đặc biệt đối với đời sống mỗi con người, mỗi cá
nhân và gia đình. Nhà ở cũng là một bộ phận quan trọng cấu thành nên thị trường
bất động sản là một trong những thị trường phát triển mạnh mẽ và sôi động có ảnh
hưởng tới nền kinh tế nước ta trong những năm gần đây, và là một trong các lĩnh
vực luôn giành được sự quan tâm hàng đầu của xã hội. Đặc biệt với tâm lý của
người dân Việt Nam từ xưa tới nay “ An cư lạc nghiệp “thì vấn đề sở hữu một ngôi
nhà cho riêng mình là một trong những nhu cầu cơ bản không thể thiếu của mỗi
người dân, mỗi gia đình và xã hội.
Ở nước ta, cùng với quá trình đô thị hóa phát triển nền kinh tế thị trường thì
nhu cầu về nhà ở ngày càng cấp thiết đối với mỗi người dân và là vấn đề bức xúc
nhất đang được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước .Đặc biệt là ở các thành phố lớn
như Hà Nội và Hồ Chí Minh … thì đáp ứng nhu cầu về nhà ở cho mỗi người dân
luôn là vấn đề đặt ra cho các nhà quản lý đô thị. Trong những năm gần đây cùng với
việc phát triển của nền kinh tế, Đảng và Nhà nước ta đã tạo điều kiện thuận lợi cho
mọi người dân có thể sở hữu riêng cho mình một ngôi nhà, đặc biệt là những người
có thu nhập thấp,nhiều trương trình dự án đều đề cập đến phát triển nhà ở cho người
có thu nhập thấp và được xác định là vấn đề đầu tiên, vì vậy đã giải quyết được một
phần nào đó nhu cầu về nhà ở của người dân.
Tuy nhiên, trên thực tế cho thấy việc chăm lo, tạo điều kiện cho người thu nhập
thấp có được nhà vẫn luôn là bài toán hết sức khó khăn đặc biệt là ở thành phố lớn.
Nhiều hiện tượng xã hội phức tạp nảy sinh trong lĩnh vực nhà ở: việc làm, thu nhập,
lối sống, tệ nạn xã hội… các vấn đề trong việc xây dựng nhà, chất lượng nhà, việc
giao nhà… Vì vậy em đi vào nghiên cứu đề tài: “Nhà ở cho người có thu nhập thấp
trên địa bàn thành phố Hà Nội thực trạng và giải pháp“. Trên cơ sở đó em đưa ra
đánh giá về thực trạng giải quyết nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn thành
phố Hà Nội và một số giải pháp nhằm giải quyết những vấn đề còn vướng mắc.
Sự cần thiết của đề tài:
Thành phố Hà Nội có diện tích là 3.344,7 km2, gồm 10 quận, 1 thị xã và 18
huyện ngoại thành. Dân số khoảng 6.913.161 người, trong đó số đăng ký hộ khẩu
thấp là người có mức thu nhập thấp hơn mức thu nhập bình quân của xã hội.
Theo chương trình hỗ trợ nhà cho người có thu nhập thấp thì người có thu nhập
thấp là người có thu nhập ổn định trên ngưỡng nghèo và dứới mức tiệm cận với
mức trung bình và có khả năng tích lũy vốn nhưng ít.
Theo quan niệm của Việt Nam thì người nghèo và người có thu nhập thấp là
khác nhau. Người nghèo là những người không có khả năng đáp ứng nhu cầu sinh
hoạt hàng ngày hay chỉ đáp ứng được ở mức tối thiểu. Còn người có thu nhập thấp
là người có điều kiện sinh hoạt kém chất lượng với mức thu nhấp thấp 501.000 –
650.000 đồng/người/tháng (Theo QĐ ngày 30/1/2011, Thủ tướng ban hành Quyết
định về chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo áp dụng cho giai đoạn 2011 – 2015) nhưng
ổn định và có khả năng tiết kiệm.
1.2 Nhà ở cho người có thu nhập thấp
• Theo nghĩa hẹp: Nhà ở cho nguời có TNT là những căn nhà cấp thấp, giá rẻ
dành cho người có thu nhập thấp và cho các đối tượng chính sách xã hội như người
già, tàn tật, cô đơn không nơi nương tựa hoặc người có công với đất nước đang
sống trong hoàn cảnh khó khăn.
• Theo nghĩa rộng: Nhà ở cho người có TNT là nhà ở được xây dựng dựa trên
quỹ nhà ở xã hội của mỗi quốc gia, địa phương dành cho đa số dân cư và người lao
động có thu nhập dưới mức trung bình trong xã hội.
• Theo Bách khoa toàn thư mở: Nhà ở cho người thu nhập thấp hay còn gọi
3
là nhà ở cho người nghèo là thuật ngữ chỉ về những căn nhà, tòa nhà những dự án
xây dựng nhà ở được chính quyền cùng với sự ủng hộ của những người hảo tâm
nhằm xây dựng để giải quyết nhu cầu về chỗ ở cho những người có thu nhập thấp,
người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế, hoặc những người đang làm
việc nhưng có khó khăn trong việc bố trí, xắp xếp nhà ở thông qua hình thức nhà
nước xây dựng rồi cho thuê hoặc bán cho những đối tượng này với giá ưu đãi.
2. Những yếu tố ảnh hưởng tới việc xây nhà cho người có TNT.
2.1 Quá trình đô thị hóa và đặc điểm quá trình đô thị hóa ở nước ta.
• Đô thị hóa: Là sự mở rộng của đô thị, tính theo tỉ lệ phần trăm giữa số dân đô
thức trong việc tiếp cận nguồn vốn vay và hạn mức được vay gặp khó khăn. Để tháo
gỡ vướng mắc, Sở Xây dựng đề nghị tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư xây
dựng được hưởng ưu đãi để giảm giá bán căn hộ.
Trong giai đoạn từ năm 2011- 2015 nhà nước chi 12.666 tỷ đồng cho các dự án
nhà ở cho người TNT ở Hà Nội : diện tích đất 20% thuộc dự án đầu tư xây dựng cơ
sở hạ tầng khu ngoại giao đoàn Hà Nội (Xuân Đỉnh, Từ Liêm) với diện tích đất xây
dựng là 2.17ha, tổng diện tích 52.080m2 sàn, xây dựng 744 căn hộ, cao 13-15 tầng;
dự án nhà ở xã hội tại xã Kim Chung, huyện Đại Mạch, Đông Anh có diện tích
6,7ha, với tổng diện tích 160.800m2 sàn, xây dựng 2.297 căn hộ, cao 13-15 tầng;
dự án nhà ở xã hội tại xã Tiên Dược, Mai Đình, diện tích 6,7ha đất với tổng diện
tích 120.600m2 sàn, xây dựng 2.297 căn hộ, cao 9-11 tầng; dự án tại xã Cát
Thượng, Từ Liêm, diện tích 34,28ha đất, với tổng diện tích 801.600m2 sàn, xây
dựng 11.451 căn hộ, cao 13-15 tầng; dự án tại xã Đông La, La Phù, Hoài Đức, diện
tích 12,8ha đất với tổng diện tích 307.200m2 sàn, xây 4.38 căn hộ; dự án khu tại
khu đô thị mới Xuân Phương diện tích 10,38ha, xây 3.561 căn hộ; dự án tại khu đô
thị mới Trung Văn, diện tích 8,3ha với 2.845 căn hộ; dự án tại khu đô thị Mễ Trì
diện tích 7,5ha, xây 2.571 căn hộ.
Mô hình đầu tư sẽ được áp dụng theo hình thức Hà Nội trực tiếp đầu tư xây dựng
một số dự án từ địa phương để tạo quỹ nhà nhằm đáp ừng nhu cầu về nhà ở cho
người dân trong thời gian tới.
Về phía nhà đầu tư nhà đầu tư : Việc đầu tư vào xây dựng nhà ở cho người
có
TNT cần có một nguồn vốn lớn, vì vậy nguồn vốn xây nhà cho người có thu nhập
thấp trên địa bàn tp Hà Nội không chỉ được lấy từ ngân sách nhà nước mà còn đựợc
huy động một lượng lớn từ các doanh nghiệp và nhà đầu tư.
5
Trong thời gian qua thị trường bất động sản đóng băng kéo dài, cùng với cơ chế
chính sách chưa thích ứng tạo điều kiện cho doanh nghiệp nên không mấy doanh
nghiệp “ dám “ tính đến việc tham gia xây nhà TNT.
Cùng với sự khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng của doanh nghiệp,
ở TNT theo nghị quyết của Chính phủ, cơ chế phân phối, đầu tư xây dựng công trình,
chất lượng Đặc biệt, kiểm tra giá nhà TNT, vì theo phản ánh thì giá nhà TNT còn
cao.Đoàn thanh tra sẽ xem xét nếu có thể giảm được chi phí gì thì sẽ đề xuất với
Chính phủ, để có thể kéo giá xuống thấp hơn. Vì vậy, người mua nhà tại các dự án
dành cho người TNT mới có chút hy vọng được mua nhà giá ưu đãi đúng nghĩa.
3. Kinh nghiệm xây nhà cho người thu nhập thấp ở Singapore và một số
nước khác.
3.1 Kinh nghiệm xây nhà TNT từ Singapore.
Từ một nước đại đa số người dân sống trong các khi ổ chuột, khu định cư lụp xụp
nhếch nhác, đến nay 91% người dân Singapore sở hữu nhà trong đó có tới 83%
người dân được sở hữu nhà ở giá thấp. Singapore là đất nước nổi tiếng ở châu Á về
việc phát triển và giải quyết tốt vấn đề nhà ở xã hội cho người dân .
Trong một cuộc hội thảo về nhà giá thấp vừa được Hiệp hội Bất động sản TP
HCM (Horea) tổ chức gần đây, Phó Giáo sư SIM Loo Lee, Trưởng khoa Bất động
sản, ĐH Quốc gia Singapore, cho biết, trước những năm 1960, Singapore rất kém
phát triển với dân số 1,6 triệu người. Hơn 70% hộ gia đình của nước này sống trong
những khu nhà ở chật ních, xuống cấp, mất vệ sinh; 1/4 dân số sống ở các khu nhà ổ
chuột và 1/3 người khác sống trong các khu nhà tự phát ven thành phố . Sau đó, đất
nước này đã thiết lập những định chế rất quan trọng trong việc quy hoạch và phát
triển nhà ở giá thấp . Và hiện nay, cùng với Hong Kong, Singapore là quốc gia châu
Á nổi tiếng về việc phát triển và giải quyết tốt vấn đề nhà ở xã hội cho người dân.
Để làm được điều này, theo bà Lee, Chính phủ Singapore đã thành lập Cơ quan
Phát triển nhà ở (HDB), có nhiệm vụ giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch; tái định
cư, quy hoạch các khu phố mới; thiết kế, xây dựng và phân phối các căn hộ; trợ cấp
và cho vay đối với người mua nhà ở với giá phải chăng.
Ngoài ra, Chính phủ cũng lập Quỹ tiết kiệm Trung ương (CPF) . Quỹ này phụ
trách các tổ chức tuyển dụng lao động đóng 13% và người lao động đóng 20% tổng
số lương hàng tháng vào quỹ như một khoản tiết kiệm theo lãi suất ngân hàng để sử
dụng mua nhà. Người dân có quyền dùng số tiền trên để mua nhà, thanh toán viện
phí, chi phí học lên cao và được trả lãi
Chính phủ đã đầu tư một số vốn nhất định vào KNHC, đồng thời thiết lập cách
thức tổ chức hiệu quả về phát triển nhà ở cho các gia đình có thu nhập thấp. Trong
8
thời kỳ xây dựng chính sách tài chính, cơ quan này đã hoạt động như một nhà đầu
tư độc lập . Dựa vào các nguồn quỹ tư nhân, đặc biệt các khoản chi trả từ người
mua để phát triển thêm chương trình nhà ở. Vốn của KNHC cũng được thu hồi theo
thời gian sở hữu nhà, vì thế chính những người mua nhà mới là những người cung
cấp tài chính cho việc xây dựng, thi công công trình.
Bên cạnh đó, KNHC cũng tiến hành đồng thời xây dựng nhà ở diện tích nhỏ (hầu
hết không đem lại lợi nhuận) để điều tiết cho những người có mức thu nhập thấp
nhất. Để cân đối lại khoản thâm hụt này, KNHC tìm kiếm lợi nhuận bằng cách phát
triển các dự án nhà cho người có mức thu nhập trung bình trở lên, tiến hành triển
khai các dự án tại TP lớn – nơi có nhu cầu cao về nhà ở và các chương trình bất
động sản mang lại nhiều lợi nhuận.
Pháp :
Với mục tiêu tất cả mọi người dân đều có nhà ở, chú trọng đến mọi tầng lớp xã
hội, chính phủ Pháp đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ vốn . Những người muốn
mua nhà và lần đầu tiên mua nhà có thể vay vốn từ “Chương trình kế hoạch mua
nhà lần đầu” với mức vay lên đến 70% tổng giá trị căn nhà với lãi suất thấp vào
khoảng 6 – 6,5%/năm. “Chương trình Chonsei” cung cấp các khoản vay để mua nhà
cho những người làm công ăn lương và có thu nhập thấp, chưa có nhà riêng. Khoản
vay từ chương trình này có thể lên đến 70% tổng giá trị căn nhà với lãi suất
5,5%/năm. Đặc biệt, với đối tượng có mức thu nhập thấp nhất sẽ được vay 70% giá
trị căn nhà và hưởng lãi suất 3%/năm.
.Hiện nay, để đảm bảo quyền lợi cho người có thu nhập thấp, các Cty tư nhân chỉ
được phép là nhà đầu tư thứ phát trong các dự án xây dựng nhà ở. Để đảm bảo quỹ
nhà ở TNT, mỗi khu vực sẽ được tính toán cụ thể nhu cầu nhà ở TNT, từ đó phân
bổ vào các dự án. Đặc biệt, nhà ở TNT không xây dựng thành một khu vực riêng
mà các dự án từ 800m2 sàn trở lên sẽ phải có tối thiểu 2 căn hộ nhà ở TNT. Mỗi địa
phương phải đảm bảo số căn hộ nhà ở TNT bằng 20% tổng số căn hộ trên địa bàn.
phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011-2015 của Hà Nội. Kế hoạch đề ra 20 chỉ tiêu,
với 5 chỉ tiêu phát triển kinh tế, 10 chỉ tiêu phát triển văn hóa - xã hội, 5 chỉ tiêu
phát triển đô thị - nông thôn và môi trường.Trong đó, một số chỉ tiêu nổi bật như
GDP giai đoạn 2010- 2015 tăng trưởng trung bình 12-13%/năm; GDP bình quân
đầu người cuối năm 2015 đạt 82-86 triệu đồng; Huy động vốn đầu tư xã hội giai
đoạn 2011-2015 là 1.400-1.500 tỷ đồng; Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới bình quân
giảm 1,5-1,8%; Diện tích nhà ở đô thị bình quân đầu người năm 2015 đạt 28m2;
Diện tích đất xanh đạt 7m2/người
Theo chiến lược phát triển kinh tế - xã hội Tp Hà nội đến năm 2030, tầm nhìn
đến năm 2050 vừa được Thủ tướng chính phủ phê duyệt, thời kỳ 2011-2020, tốc độ
tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa ( GDP) bình quân hàng năm đạt 12-13 %. Chỉ số
này trong giai đoạn 2021 -2030 là 9.5-10% . Theo đó đến năm 2020, thu nhập bình
quân theo đầu người ở Hà Nội là 7.1000- 7.500 USD/ năm. Tăng lên 16.000-17.000
USD/ năm vào năm 2030. Con số này gấp 10 lần GĐP theo đầu người ở Hà Nội
hiện nay.
1.2 Sự gia tăng dân số :
Theo Chi cục Dân số -KHHGĐ Hà nội, quy mô dân số hiện nay là khoảng 7
triệu người với hơn 2 triệu hộ . Mật độ dân số bình quân khoảng hơn 2000
người/km2 . Tốc độ gia tăng DS 17.08%, tỷ suất sinh thô tăng trung bình 0.39%
( hà nội cũ ) và 0.3% ( hà tây cũ). Trung bình mỗi năm ở Hà nội có khoảng 100.000
trẻ ra đời, cùng với tỷ lệ nhập cư tăng liên tục ( chỉ tính riêng hà nội cũ ) là khoảng
11
100.000 người/năm thì DS Hà nội sẽ tăng thêm khoảng 200.000 người / năm tương
đương với dân số một huyện lớn.
Năm 2008 Năm 2009 Năm 2010 Năm 2011
Dân số ( Triệu Người ) 6,381 6,472 6,561 6,921
Mật Độ Dân Số
(Người/km2)
1908 1935 1962 2069
Dân số Hà nội trong những năm gần đây ( Theo Tổng Cục Dân Số - Kế Hoạch Hóa Gia Đình)
công phu nhất từ trước đến nay về quá trình đô thị hóa ở Việt Nam .
Theo đó cho ta thấy 5% dân số Hà nội có khả năng mua nhà đồng nghĩa với việc
95 % dân số Hà Nội khó có thể mua được nhà ở. Theo tính toán của Bộ kế hoạch và
đầu tư thì diện tích bình quân đầu người hiện nay trên địa bàn Hà Nội vào khoảng
8-10 m2/người.
Theo Cục Quản lý nhà Bộ xây dựng, tại Hà nội hiện nay vẫn còn hàng vạn hô gia
đình thuộc diện TNT đang phải sống trong điều kiện không chỗ ở không bảm bảo
tiêu chuẩn tối thiểu . Trên 30% hộ gia đình có diện tích nhà dưới 36m2, chỉ có
25%hộ gia đình có nhà kiên cố và 19% sống trong những căn nhà tạm bợ. Điều đó
lý giải tại Hà Nội phần lớn người dân vẫn sống trong các khu nhà xuống cấp . Theo
nghiên cứu gần đây nhất của Tổ chuyên gia liên nghành về thị trường BĐS thì Hà
Nội cần 5.5triệu m2 tương đương với 110.000 căn hộ và 11.000 chỗ ở cho công
nhân trong các khu công nghiệp.
Hiện tại, Hà Nội có khoảng 23 khu chung cư cũ có tổng diện tích sàn khoảng
1 triệu m2 với trên 30 nghìn hộ và 10 khu nhà ở tập thể thấp tầng, trong số đó
hiện có hơn 200 nhà chung cư (khoảng 10 nghìn hộ) đã bị xuống cấp nghiêm
trọng cần xây dựng lại, điều đó cho thấy toàn thành phố còn hàng chục nghìn hộ
gia đình có khó khăn về nhà cần được cải thiện điều kiện sống mà chưa biết làm
cách nào mua được nhà
Tuy nhiên, nếu trung bình mỗi năm dân số Hà Nội tăng thêm khoảng hơn
200.000 người (tăng tự nhiên và cơ học), thì tình trạng thiếu nhà ở còn kéo dài, phải
mất nhiều năm nữa, nhu cầu nhà ở tại Hà Nội mới bớt “nóng”.
13
3. Thị trường nhà ở cho người TNT tại Tp Hà Nội trong những năm gần đây
Quá trình phát triển nhà ở tại đô thị của nước ta thời gian qua có thể nhận ra ba
giai đoạn rất rõ .
Giai đoạn từ năm 1993 trở về trước, là giai đoạn Nhà nước bao cấp hoàn toàn .
Chính sách này không có điều kiện phát triển khi nguồn lực Nhà nước có hạn, trong
khi áp lực về dân số đô thị ngày một gia tăng .
Giai đoạn từ năm 1993 đến 2003, Nhà nước bỏ hẳn việc xây dựng nhà ở, mà để
khoảng 180 tỷ đồng vốn ưu đãi lãi suất. Bên cạnh đó, UBND TP đã phê duyệt 8 dự
án đầu tư xây dựng nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn TP với khoảng
6.734 căn hộ (khoảng 22.436 người). Hiện các chủ đầu tư đã ký hợp đồng mua bán
và bàn giao khoảng 3.000 căn hộ. Tuy nhiên việc triển khai nhà ở cho người TNT
đang lâm vào tình cảnh khó khăn vướng mắc, có nguy cơ không đạt như mục tiêu,
kế hoạch đã được Thủ tướng và UBND TP phê duyệt là 15.000 căn hộ cho người
thu nhập thấp đến 2015. Nhà nước cần có những chính sách thích hợp và đúng đắn
giải quyết tốt vấn đề nhà ở TNT trong thời gian tới .
4. Thực trạng về vấn đề bán và giao nhà cho người có thu nhập thấp ở Hn.
Do chưa có quy chuẩn, tiêu chuẩn về thiết kế, công nghệ, quy mô tòa nhà đối
với nhà ở cho người thu nhập thấp (ngoại trừ căn hộ không quá 70m2), nên mỗi
doanh nghiệp đầu tư với mức độ khác nhau dẫn tới giá bán khác nhau. Trong khi
đó, đối tượng mua nhà lại khó tiếp cận vì chưa có cơ chế chính sách cụ thể trong
việc vay vốn để mua nhà và chỉ đối tượng có hộ khẩu ở các quận nội thành mới
được xét mua
Việc phát triển quỹ nhà cho thuê cũng gặp nhiều khó khăn, trở ngại từ nguồn
vốn ngân sách có hạn hoặc nguồn vốn vay dài hạn . Hiện nay, chưa có chế tài bảo
hộ cho nhà đầu tư khi người thuê nhà không có khả năng chi trả
Giá bán cho người thu nhập cao, theo các chuyên gia, chính nguồn cung
không được phát triển thêm cũng góp phần làm tăng giá bán, khiến giá bán chưa
phù hợp với khả năng chi trả của đối tượng thụ hưởng. Hiện nhà ở dành cho người
thu nhập thấp chỉ thấp hơn chút ít so với nhà ở thương mại.
Theo đánh giá của VAFI, nhà ở vẫn là mơ ước của hàng triệu gia đình, dù chỉ là
một căn hộ nhỏ với giá thấp nhất, nguyên nhân là do thu nhập thực tế của một bộ
phận người lao động, công chức, viên chức còn quá thấp so với khả năng tài chính để
mua một căn hộ nhỏ. Trong khi đó, quỹ đất sạch xây dựng chung cư cao tầng cho
người TNT được hình thành từ việc điều tiết quỹ đất kinh doanh thương mại của các
dự án bất động sản không nhiều và không thể đáp ứng được nhu cầu của hàng triệu
15
người chưa có nhà ở. Về nguyên tắc, người TNT mua những căn hộ này được ưu đãi
Theo TS Phạm Sĩ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, hiện đang
tồn tại mâu thuẫn trong câu chuyện về nhà cho người có TNT. Việc mua - bán nhà
16
cho người có TNT trên địa bàn Hà Nội thời gian qua cho thấy, người TNT có khả
năng mua nhà TNT không nhiều cho dù giá thành đã bao gồm nhiều ưu đãi từ phía
nhà nước. Đơn cử, khu đô thị Đặng Xá ở Hà Nội có hơn 900 căn hộ nhưng khá chật
vật trong việc bán nhà. Giới chuyên gia và không ít người dân bắt đầu lo ngại nhà
cho người có TNT có thể bị ế nếu xây dựng một cách ồ ạt . Nhiều người có đủ tiêu
chuẩn để mua nhà cho người có TNT nhưng đành ngậm ngùi rút lui vì không đủ
khả năng chi trả .
5. Chất lượng nhà thu nhập thấp cho người dân.
Giá thấp nhưng chất lượng không thấp . Theo Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam,
trên thực tế, có một số công trình xây dựng, thậm chí xây theo hình thức thương mại
cũng không đảm bảo chất lượng, ảnh hưởng đến môi trường, thậm chí là tính mạng,
tài sản của nhân dân.
Chính vì vậy, trong thông tư số 10 và số 36 của Bộ Xây dựng hướng dẫn thực
hiện Quyết định số 67 của Thủ tướng đã nhấn mạnh đến việc kiểm soát chất lượng
của các công trình xây dựng nhà thu nhập thấp.
Theo đó, ngoài việc phải đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn chung của công
trình xây dựng, còn được kiểm tra chất lượng kép bằng việc phải có giấy chứng
nhận đạt yêu cầu đưa vào sử dụng của một công ty kiểm định độc lập, Thứ trưởng
Nam khẳng định.
Mặt khác, Bộ Xây dựng cũng như chính quyền các tỉnh thành đã lựa chọn doanh
nghiệp lớn có thương hiệu và uy tín, kinh nghiệm trong công tác xây dựng để giao
các dự án ở giai đoạn đầu. Vì thế, chất lượng cũng như dịch vụ của các dự án nhà
thu nhập thấp sẽ được đảm bảo và tương đương với nhà ở thuộc khu đô thị tầm
trung như Định Công, Linh Đàm
Hơn nữa, việc sử dụng quỹ đất 20% tại các dự án khu đô thị có quy mô 10 ha trở
lên sẽ đảm bảo cho nhà ở thu nhập thấp cũng được hưởng tiện ích của các hạ tầng
kỹ thuật và hạ tầng xã hội như các dự án đô thị thương mại.
thấp" . Tại hội thảo, ông Thục đã trình bày đề án phát triển nhà ở cho các đối tượng
thu nhập thấp tại khu vực đô thị và khu công nghiệp tập trung (của Bộ Xây dựng)
với 5 giải pháp. Trong đó, về chính sách thuế: Ðối với nhà ở do Nhà nước đầu tư
xây dựng nên miễn các loại thuế như thuế GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp và
một số loại thuế khác có liên quan. Ông Thục đề nghị ngân hàng Nhà nước Việt
Nam: Nghiên cứu, đề xuất các giải pháp vay vốn tín dụng để cải thiện nhà ở phù
hợp với đặc điểm và điều kiện của các hộ gia đình thu nhập thấp; nghiên cứu hoàn
18
thiện cơ chế thế chấp, giải chấp áp dụng đối với trường hợp các hộ thu nhập thấp
mua nhà ở trả dần thông qua ngân hàng.
Ông Nguyễn Huy Ðức, Viện nghiên cứu đô thị và phát triển hạ tầng nói: "Hàng
hoá này quá đắt, nên Nhà nước cần phải quan tâm, tạo điều kiện cho người thu nhập
thấp và công nhân tại các khu công nghiệp có chỗ ở bằng chính sách và cơ chế.
Việc trợ giúp phải đúng đối tượng, đúng địa chỉ, không trợ giúp bình quân, tràn lan
mà phải ưu tiên cho những người có khó khăn nhất. Vì vậy, nhất thiết phải có sự
tham gia của chính quyền cơ sở (phường, xã) để xác nhận cho từng trường hợp cụ
thể về hiện trạng cư trú" .
Các nhà quản lý thống nhất, tiêu chuẩn nhà cho thuê dành cho cán bộ, công
chức, viên chức tại khu vực đô thị ưu tiên phát triển căn hộ chung cư, từ 5- 10 tầng
(đô thị loại 1), từ 4- 6 tầng (đô thị loại 2 trở lên), diện tích từ 40- 60m2/căn hộ,
trang thiết bị hoàn thiện nội thất giá rẻ. Ðối tượng là công nhân lao động ở các khu
công nghiệp có thể xây dựng các loại nhà xây thấp tầng, nhà lắp ghép công nghiệp
(niên hạn sử dụng dưới 30 năm). Trong tương lai, khi nền kinh tế phát triển, các nhà
này có thể phá dỡ để nâng cấp, xây mới hoặc quy hoạch chuyển đổi mục đích sử
dụng đất để phục vụ sản xuất, kinh doanh .
2. Những giải pháp về thay đổi chính sách
• Chính sách về hỗ trợ tài chính
Theo VAFI đề xuất Có thể giảm giá bán căn hộ nhỏ (35-70m2) tới mức 30-40%
cho người TNT bằng cơ chế miễn toàn bộ các loại thuế, phí liên quan đến chi phí
xây dựng, đi kèm với cơ chế cung cấp tín dụng ưu đãi để người TNT với số tiền ban
định; vay từ Quỹ phát triển nhà ở của địa phương và các nguồn vốn vay ưu đãi
khác; được xem xét, hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ lãi vay .Nhà đầu tư được cung
cấp miễn phí các thiết kế mẫu, thiết kế điển hình về nhà ở cũng như các tiến bộ
khoa học kỹ thuật về thi công, xây lắp nhằm đảm bảo giảm giá thành xây dựng công
trình; được áp dụng hình thức tự thực hiện nếu có đủ năng lực theo quy định của
pháp luật hoặc chỉ định thầu đối với các hợp đồng tư vấn, thi công xây lắp. Được hỗ
trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào dự án (giao thông, cấp điện, cấp thoát
nước… )
• Chính sách hỗ trợ người mua , thuê nhà TNT
Người mua, thuê mua nhà ở thu nhập thấp được vay vốn từ các ngân hàng
thương mại có hỗ trợ của Nhà nước về lãi suất, để thanh toán tiền mua nhà ở (trả
ngay 1 lần hoặc trả góp) hoặc tiền thuê mua nhà ở. Người mua nhà trả trước ít nhất
25% giá bán căn hộ để nhận quyền sử dụng, số tiền còn lại được trả góp hàng tháng
trong thời hạn 10 năm với lãi suất theo quy định của ngân hàng cho vay đầu tư nhà
20
ở xã hội (2,9%/năm); khi trả xong tiền mua, được cấp giấy chứng nhận quyền sở
hữu nhà.
Người mua hoặc thuê mua nhà ở thu nhập thấp được phép bán hoặc cho thuê sau
khi trả hết tiền cho chủ đầu tư (sau khi được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà
ở), nhưng phải đảm bảo thời gian tối thiểu là 10 năm kể từ thời điểm ký hợp đồng
mua bán hoặc hợp đồng thuê mua với chủ đầu tư dự án.
Trong thời gian chưa đủ 10 năm, kể từ khi ký hợp đồng, nếu bên mua hoặc thuê
mua có nhu cầu cần chuyển nhượng nhà ở thu nhập thấp, thì chỉ được chuyển
nhượng cho Nhà nước hoặc cho chủ đầu tư dự án nhà ở đó hoặc cho đối tượng được
mua, thuê mua nhà ở thu nhập thấp theo quy định của địa phương; giá chuyển
nhượng nhà ở không cao hơn mức giá nhà ở thu nhập thấp cùng loại tại thời điểm
chuyển nhượng.
3. Áp dụng công nghệ vào xây dựng nhà ở TNT
Làm việc với TP Hà Nội về việc kiểm tra tình hình triển khai nhà ở xã hội, Thứ
trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam cho rằng vẫn có thể hạ được giá thành nhà