THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ NỮ
Ở CHDCND LÀO VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA
Lếch Sẻn Khăm Vông Sả
Phụ nữ Lào có truyền thống lịch sử vẻ vang, họ chẳng những là
người mẹ, người thầy đầu tiên của con người mà còn cùng với nam giới
đóng góp to lớn cho sù sinh tồn và phát triển của đất nước. Trải qua các
giai đoạn cách mạng, phụ nữ Lào luôn luôn thể hiện tinh thần yêu nước,
cần cù, chịu thương, chịu khó vượt qua mọi khó khăn thử thách góp phần
thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Đảng để xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
Năm 1975, sau khi hoàn toàn giải phóng đất nước trong điều kiện
mới với những đòi hỏi mới của nhiệm vụ cách mạng, Đảng NDCM Lào
tiếp tục phát huy truyền thống đã có, luôn chăm lo công tác cán bộ, xây
dựng đội ngũ cán bộ, trong đó có cán bộ nữ, coi đây là vấn đề mấu chốt là
nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Chính phủ nước CHDCND Lào trong sự
nghiệp giải phóng dân tộc cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc. Phụ nữ là một lực lượng xã hội rộng lớn, đóng vai trò quan trọng
trong mọi lĩnh vực xã hội. Vì vậy, sự nghiệp vận động phụ nữ là nhiệm vụ,
là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, là công tác có tầm chiến lược
của cách mạng.
Trong thời kỳ đổi mới hiện nay, các nguồn lực phải được huy động
tối đa, đặc biệt nguồn lực con người. Cán bộ nữ là bộ phận quan trọng của
nguồn lực Êy.
Quan điểm đầu tiên của Đảng trong chiến lược cán bộ là phải xuất
phát từ yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ đổi mới mà xây dựng đội ngũ cán bộ.
1
Đội ngũ cán bộ nữ của Lào còn nhỏ bé, chưa ngang tầm nhiệm vụ chính trị
trong giai đoạn mới.
Trước những diễn biến phức tạp của nền kinh tế thị trường. Đại hội
Đảng toàn quốc lần thứ IV (11-1986) đã mở ra thời kỳ mới cho cả dân tộc.
Đổi mới đồng bộ, toàn diện để xây dựng đất nước Lào độc lập, hòa bình,

người phụ nữ.
Trong những năm qua, cơ cấu đội ngũ cán bộ nữ (CBLĐ, CBQL) ở
CHDCND Lào đã từng bước hoàn thiện, phát triển hợp lý. Trên thực tế, đội
ngũ cán bộ nữ ở Lào đang làm công tác lãnh đạo và quản lý đã lớn mạnh cả
về số lượng và chất lượng. Nhiều chị đã đảm nhận và làm tốt cương vị lãnh
đạo trong tổ chức Hội Phụ nữ các cấp của mình cũng như ở các tổ chức
quần chúng và tổ chức xã hội khác. Hiện nay trên toàn quốc ở CHDCND
Lào số cán bộ công chức nữ chiếm 38,8% trong tổng số cán bộ. Do có sự
quan tâm đặc biệt của Đảng và Chính phủ Lào, của bản thân chị em phụ nữ
đã góp phần to lớn trong hoạt động của phong trào, trong tổ chức xã hội
khác và trong sự nghiệp đổi mới toàn diện của Đảng NDCM Lào.
Chị em phụ nữ đã kề vai sát cánh cùng với nam giới cống hiến cả trí tuệ
và sức lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, "nhiều chị em đã được
Đảng và ban chỉ huy tặng danh hiệu là nữ anh hùng chiếm 24,46% tổng số anh
hùng dân tộc và danh hiệu chiến sĩ thi đua xuất sắc chiếm 2,81% " (3)
Công tác phát triển đảng viên nữ cũng được các cấp ủy đảng quan
tâm, tỷ lệ đảng viên nữ được kết nạp ở các cơ quan từ Trung ương đến địa
phương ngày càng tăng. Nhiệm kỳ 1986-1991 là 8,3%; nhiệm kỳ 1991-
1996 là 9,6%; nhiệm kỳ 1991-2001 là 12,6% và từ giai đoạn năm 2001-
2004 là 13,6%. Đây là nguồn quan trọng để quy hoạch và phát triển đội ngũ
cán bộ nữ.
3
- Về trình độ học vấn:
Đổi mới công tác cán bộ của Đảng nói chung và cơ cấu đội ngũ cán
bộ nữ ở CHDCND Lào là yêu cầu cấp bách trong giai đoạn hiện nay. Bởi
vì thời đại ngày nay là thời đại cách mạng khoa học, công nghệ, thời đại
bùng nổ thông tin, đứng trước yêu cầu đó đội ngũ cán bộ nữ ở CHDCND
Lào nhất thiết cần phải có trí thức, có trình độ, trí tụê, năng lực để tổ chức
lãnh đạo, thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện
nay. Nếu không thì không thể lãnh đạo tổ chức thực hiện chủ trương,

ngũ cán bộ nữ ở CHDCND Lào.
Thông qua phong trào thi đua "3 tốt" của Hội LHPN Lào, "công dân
tốt, phát triển tốt, xây dựng gia đình văn hóa tốt" đã đem lại quyền lợi thiết
thực cho phụ nữ cũng như cho đất nước. Đó là việc thực hiện quyền bình
đẳng nam - nữ trên thực tế, là đóng góp đáng khen thưởng vào việc thực hiện
hai nhiệm vụ chiến lược bảo vệ và xây dựng đất nước cũng như sự nghiệp đổi
mới của đất nước.
Biểu 1: Cán bộ nữ tham gia trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân
Tổng sè Nữ giới
Sỗ nữ Tỷ lệ %
Đại biểu HĐND khóa I (1975-1989) 45 4 8,9
Đại biểu Quốc hội khóa II (1989-1994) 79 5 6,3
Đại biểu Quốc hội khóa III (1994-1994) 85 8 9,4
Đại biểu Quốc hội khóa IV (1997-2001) 99 21 21,2
Đại biểu Quốc hội khóa V (2002-2005) 109 25 22,9
Nguồn: Quốc hội CHDCND Lào (1975-2002); Tạp chí Phou Then
Pasaxon năm 2002, tr.6,8,10,32,33 và trang 11, tháng 6-2005.
Tỷ lệ cán bộ nữ tham gia vào Quốc hội ngày nay tăng, nhưng cũng
chưa đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ chính trị trong công cuộc đổi mới hiện
nay. Bởi vì tỷ lệ cán bộ nữ làm đại diện cho quần chúng nhân dân các bộ
tộc, các tầng lớp ở CHDCND Lào nói chung và quần chúng phụ nữ Lào các
bộ tộc nói riêng còn quá Ýt.
Biểu 2: Sù tham gia của phụ nữ trong BCHTW Đảng NDCM Lào
Thời gian
Đại hội
Đảng
Tổng sè
BCHTW
Nữ giới Nam giới
5

Cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội đòi hỏi trình độ năng lực
của đội ngũ cán bộ nữ cũng phải được nâng lên. Nhưng nhìn chung đội ngũ
cán bộ nữ của Lào còn rất nhiều bất cập chưa chuyển kịp với yêu cầu
nhiệm vụ trong tình hình mới.
- Về trình độ kiến thức: Nói chung mặt bằng về trình độ học vấn
chuyên môn cũng như lý luận chính trị, quản lý nhà nước của đội ngũ cán
bộ nữ hiện nay còn tương đối thấp so với yêu cầu mới. Theo số liệu thống
kê của Ban Tổ chức Trung ương Đảng năm 2004, số cán bộ nữ có trình độ
tiến sĩ mới đạt 10,1%, trình độ thạc sĩ: 20%. Nữ tham gia quản lý cấp
trưởng, phó ban ngành ở các cơ quan Đảng, Chủ tịch, phó Chủ tịch huyện,
bản hầu như rất Ýt. Tuổi bình quân của cán bộ nữ, nhất là CBLĐ, CBQL
rất cao trong khi lực lượng kế cận dự bị rất hẫng hụt.
- Đội ngũ cán bộ nữ tuy có được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng,
nhưng "thiếu quy hoạch, thiếu sự đồng bộ và chưa phù hợp với yêu cầu
thực tiễn" (5) nên đội ngũ cán bộ nữ nhất là ở cơ sở chẳng hạn như tỉnh,
huyện, bản còn vừa thiếu vừa yếu cả về số lượng và chất lượng.
Đội ngũ cán bộ nữ ở CHDCND Lào, nhất là CBLĐ, CBQL chủ
chốt rất mỏng mới chiếm 8,13% trong tổng số cán bộ lãnh đạo chủ chốt của
cả nước. Điều này chứng tỏ đội ngũ cán bộ nữ chưa tương xứng với lực
lượng lao động nữ trong các ngành, các lĩnh vực.
- Một bộ phận cán bộ nữ còn mặc cảm, tự ty ngại đấu tranh. Vì thÕ
có tư tưởng an phận, lo làm kinh tế thu vén cho gia đình chồng con an tâm
công tác, học tập.
Nhìn chung, đội ngũ cán bộ nữ ở CHDCND Lào đang đòi hỏi phải
có sự quan tâm đặc biệt. Qua 4 kỳ Đại hội của Đảng NDCM Lào lần thứ
IV, V, VI, VII, tỷ lệ cán bộ nữ tham gia BCHTW Đảng không những
không tăng mà còn giảm, tỷ lệ nữ là chủ tịch, phó chủ tịch ủy ban nhân dân
ở các cấp, các ngành càng xuống cơ sở càng thấp. Vì sao tỷ lệ cán bộ nữ
7
thấp như vậy? Có rất nhiều nguyên nhân. Song, theo tôi có ba nguyên nhân

trong những chủ trương quan trọng của Đảng trong thời kỳ mới. Cho nên
trong "chiến lược công tác cán bộ giai đoạn 2001-2020" và nhất là trong
quy định số 04 của Bộ Chính trị "về tiêu chuẩn cán bộ" (2003) đã xác định
cụ thể các tiêu chí về trình độ văn hóa, trình độ lý luận chính trị, trình độ
quản lý hành chính và một số lĩnh vực khác đối với từng đối tượng cán bộ
lãnh đạo, chủ chốt cụ thể" (6). Và tất nhiên các tiêu chí được đặt ra đó phải
được thực hiện trong thực tế thông qua việc tăng cường khả năng và hiệu
quả của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Như chóng ta đã biết tình hình chung của thế giới và khu vực hiện
nay diễn ra nhanh chóng, vừa có điều kiện thuận lợi, thời cơ để phát triển
vừa khó khăn phức tạp đầy thách thức, xu thế độc lập, hòa bình và hợp tác
để phát triển đã trở thành xu thế chung của thời đại, vừa tạo điều kiện thuận
lợi cho việc phát triển kinh tế - xã hội.
Để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp phát triển phụ nữ trong giai
đoạn mới, nó đòi hỏi phải có cán bộ lãnh đạo nữ giỏi, "có trình độ, khả
năng, có chuyên môn nghiệp vụ và trình độ ngoại ngữ, nắm vững đường
lối và có khả năng biến đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước thành
chiến lược, công trình, kế hoạch, biện pháp cụ thể vào công việc thực
tiễn của mình một cách sáng tạo và thiết thực" (6).
Bước sang giai đoạn mới của cách mạng, Đảng NDCM Lào đã có
một số lượng đông đảo cán bộ nữ được đào tạo, bồi dưỡng và rèn luyện,
thử thách. Đó là vốn quý báu của Đảng, nhưng hiện nay trước yêu cầu
cấp bách của nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới, đòi hỏi phải có một
đội ngũ cán bộ có đầy đủ cả về số lượng và chất lượng, có khả năng đảm
bảo, củng cố, hoàn thiện bộ máy của Đảng và Nhà nước, lãnh đạo thực
hiện các nhiệm vụ công tác không chỉ trước mắt mà còn cho những bước
9
phát triển cách mạng sau này, nhất là đội ngũ cán bộ nữ kế thừa ở các
cấp các ngành từ Trung ương đến cơ sở. Hơn nữa, đòi hỏi Đảng phải có
đội ngũ cán bộ nữ "có lập trường, quan điểm vững vàng về tư tưởng,

và biết tiết kiệm Đó là mục tiêu đào tạo con người của Đảng NDCM
Lào" (8). Nhưng việc tiếp nhận sự tiến bộ của phụ nữ phải "kết hợp với
truyền thống của dân tộc, đạo đức và truyền thống vẻ vang của phụ nữ
Lào, không được coi nhẹ hoặc bỏ rơi một mặt nào đó" (9).
Công cuộc CNH, HĐH đất nước theo tinh thần Đại hội VII Đảng
NDCM Lào đã đặt ra những yêu cầu mới cao hơn đối với đội ngũ cán bộ
nói chung, đội ngũ cán bộ nữ nói riêng. Theo đó, sẽ có một số cán bộ
không đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ. Đồng thời, trong những năm tới
đội ngũ cán bộ sẽ là đối tượng chuyển hóa của các thế lực thù địch. Bởi
vì sau khi Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, với âm mưu xóa nốt các nước
XHCN còn lại, thực hiện thế giới một cực, chủ nghĩa đế quốc và các thế
lực thù địch tăng cường các hình thức, biện pháp chống phá các nước
XHCN, trong đó CHDCND Lào là một trong những mục tiêu trọng
điểm. Bằng chiến lược "diễn biến hòa bình" với các thủ đoạn "chi phối
đầu tư", "ngoại giao thân thiện", "khoét sâu nội bộ" chúng tìm cách
làm tha hóa, biến chất đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị, đưa các
phần tử cơ hội, thoái hóa, biến chất vào nội bộ tổ chức đảng, chính
quyền nhằm mục đích "chiến thắng không cần chiến tranh".
Trước tình hình đó, Đảng NDCM Lào đã lãnh đạo nhân dân các
bộ tộc tiến hành công cuộc đổi mới đất nước theo nhịp độ tăng trưởng về
mọi lĩnh vực. Nhân dân các bộ tộc Lào cũng như đội ngũ cán bộ nữ vẫn
tin tưởng vào đường lối, sự lãnh đạo của Đảng, có lập trường chính trị
vững vàng, có sự thống nhất với đường lối của Đảng, có tinh thần yêu
nước, yêu chế độ dân chủ nhân dân, có tư tưởng làm chủ bản thân và tự
11
lực tự cường vượt qua mọi khó khăn làm tròn nhiệm vụ chính trị được
giao, có ý thức tổ chức, thực hiện các điều quy định, pháp luật, thực hiện
quyền và nghĩa vụ của công dân theo Hiến pháp và pháp luật, cống hiến
sức lực, trí tuệ vào công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước, cải thiện
chất lượng đời sống của phụ nữ và gia đình ngày càng tốt hơn. Nhưng

Với sù quan tâm và sự chuyển biến về nhận thức từ Trung ương,
tỉnh ủy, huyện ủy và sự phối hợp, kết hợp giữa các cấp, các ngành, các đơn
vị cơ sở trong việc cụ thể hóa chủ trương, chính sách của các cấp ủy Đảng,
CHDCND Lào sẽ phát huy vai trò và tiềm năng của phụ nữ, xây dựng được
đội ngũ cán bộ nữ ở Lào các cấp vững mạnh trong thời kỳ đổi mới. Trong
quá trình phát triển đi lên của đất nước, sự đóng góp của phong trào phụ nữ
là hết sức quan trọng, trong đó đội ngũ cán bộ nữ có vai trò quyết định đến
sự thành công hay thất bại của phong trào phụ nữ. Với những thành tựu đã
đạt được nhất định Đảng NDCM Lào sẽ lãnh đạo xây dựng thành công đội
ngũ cán bộ nữ góp phần thực hiện thắng lợi chiến lược cán bộ của Đảng
NDCM Lào, cùng với cả nước thực hiện thành công chiến lược phát triển
kinh tế - xã hội từ năm 2001 - 2005, đến 2010 có hiệu quả.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sđd, tr.144.
2. Sđd, tr.147.
3. Báo Pasason ngày 15-7-2005 về "50 năm trưởng thành và phát
triển của Hội Liên hiệp phụ nữ Lào", tr.1.
4. Tài liệu Đại hội phụ nữ toàn quốc lần thứ IV (2001), tr.51, 52.
5. Nghị quyết của Bộ Chính trị (11/2004) về tăng cường công tác tổ
chức; công tác Đảng - cán bộ trong điều kiện mới, tr.3.
6. Pháp luật về "phát triển và bảo vệ quyền lợi phụ nữ" (10/2004), tr.3.
13
7. Cay Xỏn Phôm Vi Hản (1979), Một sè kinh nghiệm chính và một số
vấn đề về phương hướng mới của cách mạng Lào, Nxb CHDCND
Lào, tr.381.
8. Quy định của Bộ Chính trị số 04/BCTTW (22/7/2003) về tiêu chuẩn
cán bộ, tr.5.
9. Văn kiện Đại hội VII (20010, tr.19.
10. Tạp chí Xây dựng Đảng (19950, tr.41, 42.
14