SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG ĐỌC DIỄN
CẢM CHO HỌC SINH TRONG GIỜ
HỌC NGỮ VĂN
I.Đặt vấn đề:
Trên lĩnh vực giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học là một vấn đề
được đề cập và chú trọng trong suốt nhiều năm qua và ngày càng trở nên
cấp thiết hơn. Đổi mới phương pháp dạy học là tích cực hóa hoạt động học
của học sinh dưới sơ tổ chức, hướng dẫn của giáo viên: Học sinh tự giác
chủ động tìm tòi, phát hiện, giải quyết nhiệm vụ nhận thức và có ý thức vận

Để tạo hứng thú và cảm hứng cho học sinh trong giờ học văn học ở
nhà trường luôn là vấn đề trăn trở của mỗi giáo viên có tâm huyết.Làm thế
nào để thoát khỏi sự đơn điệu, nhàm chán, để mỗi giờ học văn trở thành
một niềm vui, thực sự hấp dẫn, kích thích sự sáng tạo của học sinh.
II.Giải pháp:
Để một giờ dạy văn đạt hiệu quả giáo viên có thể kết hợp rất nhiều
phương pháp như: phương pháp dạy học nêu vấn đề, phương pháp tái hiện,
phương pháp bình giảng…Điều đó còn tùy thuộc giờ dạy đó thuộc phân
môn gì để vận dụng một cách linh hoạt nhất các phương pháp dạy học.
Với giờ học tiếng người ta thường thiên về phát triển các kĩ năng thực hành
vận dụng, kĩ năng viết và tạo lập văn bản. Với giờ văn(phân tích tác phẩm
văn học) đã có chất văn, kĩ năng đọc (đặc biệt là đọc diễn cảm) được chú
trọng. Một trong những phương pháp đem lại thành công cho giờ học
chính là phương pháp đọc sáng tạo.
Phương pháp đọc sáng tạo có nhiều biện pháp và hình thức: Đọc diễn
cảm, đọc phân vai, đọc thuộc lòng, ngâm thơ, nghe nghệ sĩ đọc…ở đây chỉ
đề cập đến về đọc diễn cảm trong giờ học tìm hiểu tác phẩm trữ tình.
Việc dạy đọc diễn cảm cho học sinh trong các giờ dạy văn học là phát
triển ở học sinh khả năng thể hiện tác phẩm văn học trong việc đọc phù hợp
với hiểu biết của mình.Một giờ học ngữ văn mà giáo viên đọc tốt, học sinh
đọc tốt góp phần làm cho giờ dạy hứng thú. Để được như thế giáo viên cần
hướng dẫn cho học sinh cách đọc diễn cảm (đọc tự nhiên, đúng giọng
mình, có cảm xúc, thái độ yêu cầu) dưới nhiều hình thức: Đọc ở nhà, đọc
một mình, đọc trước tập thể: Đọc trên lớp trước khi tìm hiểu tác phẩm, sau
khi đã cảm thụ tác phẩm.
Để có thể đạt hiệu quả cao trong vận dụng phương pháp đọc sáng tạo
trong giờ học ngữ văn giáo viên phải rèn luyện cách đọc cho học
sinh.Người giáo viên cần phải:
- Chú ý các vấn đề giúp học sinh thể hiện tác phẩm qua cách đọc nh:
Cách ngắt nhịp, cách nhấn giọng trong đọc.

tìm hiểu văn bản.Giáo viên có thể hổ trợ học sinh bằng những câu hỏi hay
những gợi ý trong giờ học. Ví dụ giáo viên có thể hướng dẫn học sinh bằng
nhiều cách đọc khác nhau vừa tìm những từ ngữ khó hiểu và giải
nghĩa,phát hiện các biện pháp nghệ thuật và các chi tiết quan trọng của văn
bản để tái hiện, đồng cảm với những gì tác giả nói đến trong văn bản.
- Khi đọc diễn cảm nên kết hợp với chặt chẽ với việc phát triển kỹ năng
nghe. Có thể giáo viên đọc mẫu hoặc cho học sinh nghe một kiểu ngâm bài
thơ đó, giới thiệu hay mô phỏng cách hát những bài ca dao theo những làn
điệu dân ca, hoặc đọc phân vai đối với những tác phẩm kịch, truyện
ngắn….Thí dụ khi tìm hiểu về văn bản “Ca Huế trên sông Hương” giáo
viên có thể cho học sinh nghe một làn điệu dân ca Huế, hay có thể cho học
sinh nghe mẫu đoạn băng trong vở “Quan Âm Thị Kính” khi đọc văn
bản…
3. Kết luận sư phạm:
Đọc diễn cảm chỉ thực sự thành công khi học sinh thực hiểu và rung
động với những gì văn bản đề cập đến. Việc xác lập cách đọc diễn cảm
phải dựa trên việc xác định giọng đọc (âm lượng to hay nhỏ, vui hay buồn,
sôi nổi hay nhẹ nhàng…), nhịp điệu đọc (tốc độ đọc nhanh hay chậm, dồn
dập hay chậm rãi…),và cách ngắt nhịp (theo dấu câu hoặc theo mạch cảm
xúc…)phù hợp với văn bản.
Khi đọc diễn cảm cần tuân thủ các yêu cầu sau:
- Đọc tự nhiên, đúng giọng của mình.
- Người đọc phải thâm nhập vào nội dung tư tưởng, nghệ thuật của tác
phẩm. Truyền đạt rõ ràng tư tưởng của tác giả.
- Thể hiện rõ thái độ của mình đói với tác phẩm.
- Phát âm rõ ràng, chính xác.
- Truyền đạt được đặc điểm về thể loại và phong cách của tác phẩm.
Nh vậy từ khâu đọc cũng có thể hình thành cho học sinh các kỹ năng
phân tích, bình giá, cảm thụ và nghe tốt, nói tốt, viết tốt Tiếng Việt.